ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

អាជ្ញាធរកម្ពុជាសម្រេចបិទបញ្ចប់ដំណាក់កាលស៊ើបអង្កេតលើករណីបាត់ខ្លួនសកម្មជនថៃ វ៉ាន់ ឆាឡឹមនៅកម្ពុជា ខណៈសមត្ថកិច្ចកំពុងរៀបចំរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតទៅកាន់តុលាការដើម្បីបន្តនីតិវិធីច្បាប់បន្ថែម។ ក្រោយបិទការស៊ើបអង្កេត ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាលយល់ថា ពន្លឺយុត្តិធម៌របស់ជនរងគ្រោះកាន់តែខិតជិតចូលមកដល់ ខណៈពួកគេក៏ស្នើឱ្យតុលាការកាត់សេចក្តីដោយត្រូវឈរការលើពិត ជាជាងការពារ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិវិញអះអាងថា សមត្ថកិច្ចនឹងបើកការស៊ើបអង្កេតជាថ្មីប្រសិនបើមានការស្នើពីតុលាការ។

ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាអ្នកដាំស្វាយចន្ទីបានត្អូញត្អែរពីការធ្លាក់ថ្លៃតម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី។ បច្ចុប្បន្ន តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់មួយគីឡូបានធ្លាក់ពី៥០០០រៀល មក ៤៥០០រៀល។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចយល់ថា តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីធ្លាក់ថ្លៃដោយសារឈ្មួញវៀតណាមជាអ្នកទម្លាក់។ ចំណែកក្រសួងកសិកម្មបានអះអាងថា ការធ្លាក់តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីពេលនេះប៉ះពាល់តែអ្នកផលិតតូចតាចដោយសារពួកគេចំណាយថ្លៃដើមខ្ពស់ និងទទួលបានទិន្នផលទាប។

ជារឿយៗ​គេសង្កេត​ឃើញថា ​ការ​ផលិត​វណ្ណកម្ម​បទចម្រៀង ​វីដេអូ ​និង​ទំរង់សិល្បៈ​ផ្សេងៗ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ តែង​មាន​កំហុស​ឆ្គង​ជា​បន្តបន្ទាប់​។ ​នៅដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ​នេះ ការ​ចេញ​បទចម្រៀង​របស់​ផលិតកម្ម​ថោន ​តាមរយៈ​បទ«​Team ​ទឹកត្នោត​ជូរ​» ក៏រង​នូវ​ការរិះគន់​ពីសំណាក់​មហាជន​តាមរយៈ​បណ្តាញ​សង្គម​យ៉ាង​ផុលផុស​។ រិះគន់​ដោយសារ​តែបទភ្លេង​នៃ​ចម្រៀង​នេះដូចគ្នា​ទៅនឹង​បទ​«ដែន​ដី​ខ្មែរ»​ ដែលជា​ព្រះរាជ​និពន្ធ​របស់​សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ ​ជួន ណាត​។ ​ភ្លាម​ៗ​ដែរ​ ក្រសួង​វប្បធម៌​ក៏បាន​ចេញមក​ព្រមាន​ផលិតកម្ម​ថោន​ឲ្យលុប​ចម្រៀងនេះ​ចោលជា​បន្ទាន់​ពី​បណ្តាញ​សង្គម និង​ស្នើឲ្យ​ធ្វើការ​សុំទោស​ជា​សាធារណៈ​។

នៅថ្ងៃទី០៦មីនាឆ្នាំ២០២៤ ប្រជាពលរដ្ឋមួយក្រុម និងអាជ្ញាធរខេត្តព្រះវិហារ បានប៉ះទង្គិចគ្នាពាក់ព័ន្ធទំនាស់ដីធ្លី ក្នុងស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា បានឈានទៅផ្ទុះជាអំពើហិង្សា ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋបានប្រើប្រាស់ដបសាំង កាំបិត និងផ្គាក់ ជាហេតុនាំឲ្យកងកម្លាំងផ្ទុះអាវុធតបត។ ការប៉ះទង្គិចនេះ នាំឲ្យភាគីសង្គមស៊ីវិល សម្តែងការសោកស្តាយ ចំពោះហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង។ បើតាមក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល អាជ្ញាធរជាកងកម្លាំងគួរតែបញ្ឈប់ការប៉ះទង្គិចជាមួយពលរដ្ឋ ដោយប្រើប្រាស់អាវុធ រួចដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។

ព្រះចៅអធិការវត្តវត្តគិរីសាលវ័នហៅវត្តថ្មីបានសុំទោសជាសាធារណៈ ខណៈមហាជននាំគ្នារិះគន់លើរចនាបថ នៃមហាកុដិ នៅក្នុងវត្តមួយកន្លែង ក្នុងខេត្តកំពង់ចាម។ បើតាមព្រះចៅអធិការវត្ត ការជ្រើសរចនាបថបែបទំនើបដូចម៉ូតផ្ទះវីឡានេះ គឺដើម្បីឲ្យមានភាពទាក់ទាញ ប៉ុន្តែនៅផ្នែកខាងក្នុងពោពេញដោយរចនាបថបែបព្រះពុទ្ធសាសនាសុទ្ធសាធ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញវប្បធម៌លើកឡើងថា រាល់ការកសាងសមិទ្ធផលនៅក្នុងវត្តអារាម គឺត្រូវតែគោរពទៅតាមក្បួនខ្នាត និងវប្បធម៌របស់ខ្មែរ បើពុំដូច្នោះទេ គឺដូចពាក្យចាស់ពោលថា «បើវប្បធម៌រលត់ ជាតិនឹងរលាយ»។

យោងតាមការស្ទង់មតិមួយរបស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ពលរដ្ឋខ្មែរដែលចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងទៅលើកិច្ចការនយោបាយក្នុងប្រទេសមានត្រឹមតែ១៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ខណៈ៨២ភាគរយទៀតចាប់អារម្មណ៍តិចតួចឬគ្មានទាល់តែសោះ។ បើតាមការ​ស្ទង់​មតិនេះ យុវជនខ្មែរដែលចាប់អារម្មណ៍ផ្នែកនយោបាយភាគច្រើនគឺជាបុរសមានការអប់រំខ្ពស់នៅទីប្រជុំជន។ ក្រុមអ្នកតាមដានសង្គម យល់ថា កត្តាដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមិនខ្វល់ខ្វាយរឿងនយោបាយអាចដោយសារហេតុផលច្រើនយ៉ាងណា។ តែហេតុផលចម្បង គឺការខ្លាចរអានិងការគំរាមកំហែងពីអាជ្ញាធរ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលវិញ អះអាងថា កម្ពុជាផ្តល់សេរីភាពផ្នែកនយោបាយ​ហូរហៀរទៅហើយ។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនរស់នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី បានធ្វើបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី២មីនានេះ នៅមុខវិមានរដ្ឋសភាអូស្ត្រាលី ប្រឆាំងនឹងវត្តមានប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។ អ្វីដែលអ្នកធ្វើបាតុកម្មចង់បាន គឺរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងបើកលំហសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ ក៏ប៉ុន្តែពីភាគីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់ទុកការធ្វើបាតុកម្មនេះ គ្រាន់តែជារូបភាពដដែលៗរបស់ក្រុមអ្នកប្រឆាំង ដោយមិនបានរួមចំណែកអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជាឡើយ។

អំឡុង៤ខែមកនេះ ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិថ្មីបានស្រូបទាញកំណើនភ្ញៀវទេសចរបរទេសក្នុងកម្រិតតិចតូច។ តិចតួចដែលអ្នកជំនាញផ្នែកទេសចរណ៍កត់សម្គាល់ឃើញបញ្ហាទាំងនេះកើតមានដោយសារតែកង្វះនៃការធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ច និងភាពខ្វះចន្លោះផ្នែកសេវាកម្ម រួមនឹងបញ្ហាមួយចំនួនផង។ អ្វីដែលពួកគេចង់បាននាពេលនេះ គឺស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យលើបញ្ហាខាងលើឡើងវិញ ពិសេសតភ្ជាប់ជើងហោះហើរត្រង់ជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់ឆ្ងាយ ដើម្បីស្រូបទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសចូលមកកម្សាន្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ចំណែកខាងអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលវិញនឹងទទួលមតិរិះគន់ទាំងនេះយកទៅពិនិត្យ និងកែលម្អបន្ថែម។