“Boşanmış kadınlar kendilerini tutup yeni bir
nikâh yapmadan önce üç âdet beklesinler. Allah’a ve âhirete iman ediyorlarsa, kendi rahimlerinde Allah’ın önceki evlilikten yaratmış olduğu çocuğu veya hayızı gizlemeleri onlara helâl
olmaz...” (Bakara, 2/228).
“Sizden vefat eden erkeklerin eşlerinin evlenebilmeleri için dört ay on gün iddet beklemeleri
gerekir…” (Bakara, 2/234).
“Kadınlarınızdan âdetten kesilenlerin iddetinde tereddüt ederseniz, onların iddet süreleri
üç aydır. Henüz âdet görmeyenlerin de süreleri
böyledir. Hamile olan kadınların iddetleri, çocuklarını doğurdukları vakit biter…” (Talak, 65/4).
Âyetlerde bahsi geçen hükümleri şu şekild

Bütün mevcudatın hakikati, Esmâ-i İlâhiyyeye dayanır. Göklerdeki bir
süpernova o dehşetengiz patlaması ile “Ya Kadîr!” derken, atomdaki
çekirdek de içinde saklı hayretengiz nükleer kuvveti ile Rabbinin kudretine
işaret eder. Her şeyin, kendi kabiliyetine göre sonsuz kudrete ayna olduğu
bu demde, denizlerin derinliklerindeki minicik bir canlı da bu hakikatin bir
lem’âsını taşımakla şeref bulur.

Devlet adamlarının yanlışları karşısında hakkımızı aramak devletin özüne
uygun bir hareket olduğundan devleti
yıpratmaz; bilakis özün ortaya çıkmasını sağlar. Devletin adamlarından ziyade, devleti devlet yapan hukukî kurallar önemlidir. İslam’ın ahlâk anlayışına
dair kurallar da din adamlarından daha
önemlidir. Şahısların yanlışlarına karşı
hak aramak, dini ve devleti ret, tenkit
ve başkaldırma olarak anlaşıldığında,
mazlumun hakkını araması ve elde etmesi mümkün olmamaktadır.

Başta insanoğlu, hususiyle de anne-baba
olmak üzere bütün canlılarda bu tür bir şe􀏐kat
hissi ve acıma duygusunun mevcudiyeti “lâzım-
ı gayr-ı müfârık” olarak söz konusudur ki,
canlı, bu duyguyu tetikleyen hemen her tablo
karşısında onu savma adına ölesiye gayretlere
girer.. kendi hayatını istihkar edercesine “Can
feda!” der ölüme yürür.. bu acıma hissinin neye
mal olacağını düşünmeden ateşleri göğüsler..
yaşama duygu ve düşüncesini bütün bütün
gönlünden siler.. ve bütün hissiyatıyla, çeşidi
ne olursa olsun o acıyı dindirme ve o yangını
söndürme üzerinde yoğunlaşır. Öyle ki, bu iç
sızısıyla yavrularını koruma adına tavuk kediye-
köpeğe saldırır.. tavşan ölümü göze alarak,
kurtla-sırtlanla yaka-paça olur.. sığırlar arslana-
kaplana boynuz tehdidinde bulunur... Hele
insan hele insan; o, bu engin his ve iç derinliğini
yitirmemişse, acıma hissini tetikleyen benzer
tablolar karşısında yanar-yakılır.. kendini ateşlere
atar.. ve o derin acıma ruh haletiyle gözünü
kırpmadan yürür ölümün üzerine.
Şe􀏐kat hissi ve acıma duygusu kalbî hayatın
inkişafıyla mebsûten mütenasiptir; âlî ruhlarda
aşar o her çerçeveyi ve gider ulaşır akrabü’l-
mukarrabîn u􀏐kuna. Onlar, isyan ederler
“Ateş düştüğü yeri yakar!” bencilce mülahazalarına;
“Nereye düşerse düşsün, o alev beni kavurur,
püryan eder!” der, ellerinde insanî şefkat
tulumbaları, “Yangın var!” âvâzeleriyle koşarlar
alevleri söndürmeye...

Kanser hakkında çok sayıda teori ve hipotez
öne sürülmüştür. Her birinde bazı gerçekler
olmasına rağmen çok buutlu bir kanserleşme
sürecini tam olarak anlamak henüz mümkün
olamamıştır. Her yeni çalışma, hastalığa dair
bilgi havuzuna bir şeyler katmakta, fakat diğer
taraftan çok kompleks olan bu süreci anlamamızı
zorlaştırmaktadır.

Kanser hücrelerinin belli dönemlerde uykuyu
dalması ve bir müddet sonra daha da saldırganlaşarak
uyanması konusunda yapılan çalışmalar,
hastalığı anlamamızda bazı teorilerin
yanlış olduğunu göstermektedir.
En genel manasıyla kanser, her zaman hızlı
ve kontrolsüz bir şekilde büyüyen bir hücre
topluluğu olarak düşünülmüştü, ancak yeni
bilgilere göre, bu görüşün yeniden masaya yatırılması
gerekmektedir. Mua􀏐iyet sisteminin
işleyişine ait moleküler biyolojinin ince teknikleriyle
elde edilen deliller, kanser hastalığında
hücrelerin çoğalmasını hızlandırıcı bir sistemle
beraber, bir de hücre bölünmesini yavaşlatıp
durdurmaya yönelik bir frenleme sisteminin
birlikte kullanıldığını göstermektedir.

Erkeklerde yaşlandıkça ortaya çıkma nispeti
gittikçe yükselen prostat kanserinin ilerleme
seyrine ait gra􀏐iğe (1. Şekil) bakılacak olursa,
prostat kanseri hücreleri belli bir süre uykuda
kaldıktan sonra uyanmakta ve bu sefer daha
hızlı bir büyüme dönemi başlamaktadır. Her
bir uyku döneminden sonra hastalık, daha hızlı
bir büyüme sürecine girmektedir. Tümör, görünür
olmaya başlayıp idrar sıkıntıları ve ağrı gibi
semptomlar ortaya çıkmaya başlayıncaya kadar
büyür ve bu sa􀏐hada tespit edildiğinde genellikle
cerrahi bir operasyonla tümüyle alınır.
Bazı hastalarda tümörde geriye dönüş olmaktadır.
Ameliyattan sonra genellikle hormon
tedavisi ve kemoterapi ile devam edilmesine
rağmen bir müddet sonra bu tedaviler
tesirsiz kalmakta ve tümör tekrar gelişmeye
başlamaktadır.

Diğer bir tabirle, kanser bir
uyku sürecinden sonra tekrar uyanmaktadır.
Bir kaç yıl sürebilen bu uyku dönemlerinde,
hastada çoğunlukla rahatsız edici bir belirti
göstermediğinden normal teşhis vasıtalarıyla
tümör tespit edilemez. Yakın zamana kadar
bu dönemler hakkında çok az şey biliniyordu.
Ancak yapılan araştırmalar, kanserin uyku hâlinin,
tümörün kendini tekrar geliştirmesi için
geçici bir duraklama ve zaman kazanarak yeni
taktikler geliştirme dönemi olduğunu gösterdi.

Nitekim Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi
de 1990’lı yıllardan itibaren, “demokrasinin
geri dönüşü olmayan bir süreç olduğunu,
daima ilerleyeceğini ve gelişeceğini” vurgulamaktadır.
5 Hatta İslam adına aynı istikamette
hizmet eden bazıları, o dönemde Hocaefendi’yi
bu söylemi nedeniyle şiddetle eleştirmelerine
rağmen zamanla tam aksi yöne savrulmalarına
karşılık Hocaefendi söylemlerini
hiç değiştirmemiş, dünyanın farklı coğrafyalarından,
farklı zamanlarda, farklı şahıslar;
demokrasi ve İslam hakkında 􀏐ikirlerini sorduklarında,
ısrarla ve istikrarla aynı görüşünü
tekrarlamıştır.
Son yıllarda Hizmet Hareketi mensupları,
takipçileri, ilgilileri, sempatizanları, hatta hiç
alakası olmasa bile bunların eşleri, çocukları,
akrabaları, yakınları; tarihte eşine pek rastlanmayan
mezalime, mağduriyetlere, hak ihlallerine
ve hukuksuzluklara maruz kalmakta
ve muhatap olmaktadırlar. Buna rağmen kanunlara
aykırı küçücük bir vakaya bile sebebiyet
vermediler. Bütün bunları sinelerinde
eritmenin yanı sıra, üstüne üstlük tenkile kilitlenmiş
karanlık odakların, Hareket mensubu
kılığındaki provokasyonlarına ve tuzaklarına
karşı dikkatli ve uyanık olmaya kendilerini
zorlamaktadırlar.
Hocaefendi, sevenlerine baştan beri, zulüm
ve haksızlıklar karşısında asla şiddete bulaşmamaları,
aktif sabırla, yani hak ve adalet
çerçevesinde, hukukî yollarla mücadele tavsiyesinde
bulunmaktadır. Çünkü onun massedip
süt halinde takipçilerine sunduğu öğretiye
göre, insanın kişiliğini geliştirerek tam olgunluğa
ulaşabilmesi için 1) acz, 2) fakr, 3) şevk,
4) şükür ile 5) şe􀏐kat ve 6) tefekkür esaslarını
hayatına rehber edinmesi gerekir.6 Keza inanan
bir fert, “Biz ki mü’miniz, aldatılabiliriz,
fakat asla aldatmayız” prensibiyle hayatını örgülemelidir.
Yine Hizmet Hareketinin değerlerini
benimsemiş birisi “müspet hareket” düsturunu7
hayatına hâkim kılmalı, her halükârda
asayişe yardım eden olmalı, asla kamu düzenini
bozmamalıdır. İnanan insan, biz O’nu görmesek
de, bizi sürekli gören Allah’ın bize şah
damarımızdan daha yakın olduğu ve mutlaka
O’na hayatın hesabının verileceği şuuruyla
yaşamalıdır. Temel unsurlarını özetle sunabildiğimiz
bu öğretinin ayrıntılı açıklamaları ve
teferruatı, en başta Hocaefendinin eserlerinde
ve sohbetlerinde yer aldığı gibi,8 Hareketin
kubbesi altında bulunan, mesela AfSV9 gibi
teşkilatların kamuoyuna sunduğu paylaşımlarda
da vardır.
Toplumun her kesiminden ve katmanından
müteşekkil Hizmet Hareketi’nin gönüllüleri,
esaslı unsurlarını sathî olarak saydığımız tavsiye
ve nasihatlere uyduklarından, bütün dünyaya
yayılmış olmalarına, farklılıklar, zorluklar,
haksızlıklar ve hukuksuzluklarla mücadele etmelerine
rağmen, hep hak ve adaletin, iyilik ve
güzelliğin yüceltilmesiyle meşguldürler ve öyle
de bilinmektedirler.
Bu yüzdendir ki yukarıda özetle açıkladığımız
demokrasi ve hukukun üstünlüğü kavramlarının
ve müesseselerinin geçerli olduğu
coğrafyalarda Gönüllüler Hareketi mensupları
ve takipçileri, bırakın çatışmayı ve şiddeti, ufacık
sürtüşmeye ve gerilime bile sebep olmadan
yollarına devam etmekte, bulundukları yerlere
tam bir intibak ve entegrasyonla, insanlığın ortak
değerlerini yüceltmektedirler.

Öldür beni benliğimle, dirilsin
Şahlanan gönlüm yalnız Sen’i sevsin;
Ruh dünyamda hep cemâlin tüllensin,
Ağyâr alakası silinip gitsin…
Gönlümü hep teveccühlerle kuşat!..
Ruh kapılarını ağyâra kapat!..
Vicdan hep Seninle inlesin mutat,
Sevda bilmeyenleri yokluğa at!..
İsterim Mecnun gibi inlemeyi,
Düşmesin dile hiç niçini-neyi;
Ve duymasın âlem inleyen ney’i,
İnletse bile ervâhı-meleği.
Budur derman gönlümdeki yaraya,
Girmesin ağyâr düşünce araya;
Takılmasın ruhlar aka-karaya
Ve Cennet’teki müdebdeb saraya…
Ferhat gibi “Şirin” desin inlesin,
Ey Sevgili, o tek sevgili Sen’sin;
Bir kısım nâdânlar ne derse desin,
Sen Kıtmîr için en büyük emelsin.

Çok uzun süre, kalsiyum için minimum günlük ihtiyaç,
800 mg ve hamile veya emziren anneler için 1200 mg olarak
belirlenmiştir. Yeni çalışmalar ise bu miktarın 1000–
1300 mg olduğu yönündedir. Bunu karşılamak için her gün
en az üç bardak süt veya buna eşdeğerde süt ürünü almak
gerekir. Aksi takdirde, osteoporoz (kemik erimesi) riski söz
konusudur.

Süt faydalıdır ve kalsiyum kaynağı olarak önemlidir, ama
bebeklikten sonra, olmazsa olmaz değildir. Laktoz intoleransı
olanlar, sütün fermantasyon yoluyla değişmiş hali
olan yoğurt ve peynir yiyebilirler, Yeşil sebzeler, baklagiller
ve balık, kalsiyum için fazlasıyla yeterlidir. Nitekim soya, somon,
sardalye, badem ve nohut gibi gıdalarda inek sütünden
bile daha fazla kalsiyum bulunur.
Rahmeti Sonsuz Rabbimiz rahimlerde gelişen embriyoların
kemikleri için anneleri bir kalsiyum deposu olarak
hazırlamıştır. Anne, taşıdığı yavrusunun kemiklerinin
gelişmesi için gerekli kalsiyumu kendi kemiklerinden ve
dişlerinden aktarır. İradesiz ve masum yavru kalsiyumsuz
bırakılmaz, fakat iradeli ve akıl sahibi anne, yeterli kalsiyum
almazsa, dişlerini kaybeder ve kemikleri zayı􀏐lar. Kalsiyumun
kemikte tutulması veya ihtiyaç oldukça kana salınmasının
kontrolü vazifesi, osteoblastlar (kemik yapıcılar) ve
osteoklastlar (kemik yıkıcılar) olarak adlandırılan hücrelere
Yapılan arastırmalarda,
sadece ellerden ve
yüzden alınan günes
ısınlarının, ihtiyaç
duyulan D vitamininin
sentezlenmesi için yeterli
oldugu tespit edilmistir.
metabolik: canlılardaki enerjiyi sağlamak
için yaratılan biyolojik ve kimyevî
değişimlerin bütününe ait.
laktoz intolera nsı: süt ürünlerindeki
şekerin tam olarak sindirilememesi.
fermantasyon: mayalanma.

Spor yaparken kasların kemiklere
uyguladığı basınç ve çekme kuvvetleri, kemik
yapıcı hücreleri uyarır ve kalsiyum kemiklerde
tutularak güçlendirilir. Aksine kıtlık ve açlık zamanlarında,
hamilelik ve emzirme süreçlerinde,
kemik yıkıcı hücreler uyarılır ve kalsiyum
kemikten çekilerek, kalb başta olmak üzere
kaslara ve annenin sütüne verilir.
Kemikler için protein, bakır ve C vitamini
de önemlidir. Ayrıca fosfor ve magnezyum da
mevcut olmalıdır ve genellikle magnezyum
eksikliği, kalsiyumdan daha sınırlayıcı olabilir.
Allah’ın lütfu olarak, kemik sağlığı faktörlerinin
hepsi, bitki temelli bütün gıdalarda bol
miktarda depolanmıştır.

Kemik sağlığında diğer bir anahtar rol, cinsiyetle
alakalı steroit hormonlar olan testosteron,
östrojen ve progesterona verilmiştir.
Kadınların menopoz dönemindeki hormonal
sıkıntıları bu açıdan çok önemli olup 45–50
yaşlarında âdetten kesildikleri için kemiklerinden
çok hızlı bir şekilde kalsiyum kaybı olur.
Yaşlı kadınların küçük bir düşme ile kemikleri
kırılmaya başlar. Erkeklerin yaşlılığında da
hormonları azalsa da ölünceye kadar devam
eder, bu yüzden kemik kaybı daha azdır.

İslam dininin ortaya koyduğu bu gayeler,
hayatın bütününde (ne􀏐islerinde, inançlarında,
mallarında, ırzlarında, akıllarında) emniyet
ve güveni temin etmeye yöneliktir.
Allah, insanlara, birbirleriyle muamelelerinde
merhametli ve barışçıl olmalarını
emretmiştir. Ta ki din, bütünüyle Allah’a ait
olsun ve bu konuda hiçbir insanın bir diğeri
üzerinde herhangi bir tahakkümü, bir üstünlüğü
olmasın, herkes rahatlıkla dinini yaşayabilsin,
malına, ırzına, canına, ticaretine, evine,
beldesine gelebilecek zararlardan emin olsun,
inandığı dini rahatlıkla ifade edebilsin ve
onun gereklerini yerine getirirken hiçbir şeyden
korkusu olmasın.

Tabiattan uzak bir hayat süren bazı insanların
belki de en yakından tanıdığı hayvan kedilerdir.
Bir kedinin su içmesini incelemek hiç aklınıza
geldi mi? MIT’de çalışan Roma Stocker,
bir sabah evde kahvaltısını yaparken kedisinin
su içişini izliyor. “Bu kedi nasıl su içiyor?” diye
düşünmeye başlıyor ve bütün meraklı bilim
insanları gibi, gerekli donanımlar yardımıyla
araştırmaya başlıyor. Özel video ekipmanları
ile çektiği kedinin su içme videolarını yavaş
hareket ettirdiğinde, dillerini kepçe gibi kullanan
köpeklerin aksine, kedinin sütü yukarı
çekmek için dilinin ucunu kullanarak suya yukarıya
doğru hız kazandırdığını ve yerçekimi,
sıvı sütununu geri çekmeden önce çenesini kapattığını
tespit ediyor. Kedinin dili suyun içine
girmek yerine ha􀏐ifçe yüzeyine dokunuyor ve
dille temas sağlayan su ona yapışıyor ve tam
bu anda geri çekilen dil bir su sütunu meydana
getiriyor. Burada ilgi çekici olan husus, kedinin
zamanlamayı hatasız yapması ve suyu geri
dönmeden içmesidir. Stocker, evcil kedilerin
tur başına yaklaşık 0,1 mililitre sıvı aldıklarını
ve saniyede dört defa içerek dakikada yaklaşık
NISAN 2019 | ÇAGLAYAN 21
5 çay kaşığı sıvı içtiklerini hesapladı. Teorik ve
tecrübî bulgularını birleştirerek çalışmasını
2010 yılında, Science dergisinde neşretti.