Crazy Nauka

Dziesięć miliardów królików, szarańcza zjadająca jedną piątą żywności świata, węże powodujące spięcia w dostawach prądu i pnącza duszące inne rośliny…
Opowiadamy o plagach wywołanych przez gatunki inwazyjne, czyli przywleczone lub celowo przesiedlone na nowe dla nich tereny, gdzie znalazły idealne dla siebie warunki do ekspansji.
Intruzi niszczyli całe ekosystemy, sprowadzali głód, wyjaławiali ziemię na setki lat. A zaczynało się niepozornie, np. od 24 wesoło kicających królików, wypuszczonych na farmie w Australii.

Żadna z klęsk, o których mówimy, nie wydarzyłaby się, gdyby nie człowiek, który sprowadza obce gatunki w najdalsze zakątki świata albo dla przyjemności, albo żeby je wykorzystywać do pracy lub jako pożywienie, albo zwyczajnie przez przypadek. Mierzymy się też z sytuacją, w której to wywołane przez ludzi ocieplenie klimatu utorowało drogę superinwazyjnym gatunkom.

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł. Oto one:

Króliki w Australii
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5749467/
https://rabbitfreeaustralia.org.au/rabbits-in-australia/
https://www.publish.csiro.au/wr/WR11166
https://intown.com.au/feature/geelong-and-the-rabbit-invasion.htm
https://www.britannica.com/science/invasive-species
https://fisherpub.sjf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1184&context=ur&fbclid=IwAR3M5F5keFYpueRBKYEEP3nKJsDYNZhU32x-90kfTCcdGmSwp7Cf5wjcWm4

Węże na Guam
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0964830501001081
https://en.wikipedia.org/wiki/Brown_tree_snake

Szarańcza
https://www.fao.org/locusts/en/
https://outride.rs/pl/magazyn/maj-2020/brief-117/szarancza-ktora-sieje-spustoszenie-w-afryce-azji-i-na-bliskim-wschodzie/
https://www.money.pl/gospodarka/plaga-szaranczy-na-wloskiej-wyspie-na-pomoc-wyslano-wojsko-6903351875697376a.html
https://reliefweb.int/report/ethiopia/locust-upsurge-east-and-horn-africa-final-report-n-mdr60005-15-february-2022
https://www.scientificamerican.com/article/to-track-massive-locust-swarms-officials-use-tool-that-forecasts-smoke-plumes/
https://nauka.uj.edu.pl/aktualnosci/-/journal_content/56_INSTANCE_Sz8leL0jYQen/74541952/144787300
https://nauka.uj.edu.pl/aktualnosci/-/journal_content/56_INSTANCE_Sz8leL0jYQen/74541952/144753067
https://www.fao.org/3/cb5468en/cb5468en.pdf
https://www.researchgate.net/publication/365882906_Outbreak_of_Moroccan_locust_in_Sardinia_Italy_A_Remote_Sensing_Perspective
https://www.sciencedaily.com/releases/2017/09/170911095911.htm

Racicznica zmienna
https://www.iop.krakow.pl/gatunkiobce/defaultf372.html?nazwa=opis&id=24&je=pl
https://en.wikipedia.org/wiki/Zebra_mussel
https://2001-2009.state.gov/g/oes/ocns/inv/cs/2304.htm

Kudzu
https://www.crazynauka.pl/czy-to-tajemniczy-ogrod-niestety-to-kudzu/
https://www.nature.org/en-us/about-us/where-we-work/united-states/indiana/stories-in-indiana/kudzu-invasive-species/

Druga część podcastu o katastrofach kosmicznych, w której opowiadamy o wypadkach związanych z lotami załogowymi - tych, które zdarzyły się na Ziemi albo tuż ponad nią. Mówimy o tych nieco mniej nagłośnionych katastrofach, poza szeroko opisanymi dramatami Challengera i Columbii. I jak zawsze za większą część z nich odpowiadają ludzkie błędy - wynikające z zaniedbania, niewiedzy czy pośpiechu.

Dowiecie się, m.in.:
- Skąd pomysł, by kabiny statków kosmicznych napełniać ekstremalnie łatwopalnym czystym tlenem?
- Jak uwielbienie rocznic zabiło dziesiątki ludzi?
- Co było nie tak z systemem hamowania w statkach kosmicznych Virgin Galactic?

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł. Oto one:

https://www.nasa.gov/history/55-years-ago-tragedy-on-the-launch-pad/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Apollo_1
https://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/55162/607570236-MIT.pdf?sequence=2
https://pl.wikipedia.org/wiki/Walentin_Bondarienko
https://en.wikipedia.org/wiki/Valentin_Bondarenko
https://www.crazynauka.pl/katastrofa-spaceshiptwo-zbyt-wczesnie-otwarty-system-hamowania/
https://www.scientificamerican.com/article/deadly-spaceshiptwo-crash-caused-by-co-pilot-error-ntsb/
https://www.space.com/27618-virgin-galactic-spaceshiptwo-crash-kills-pilot.html
https://www.space.com/18993-virgin-galactic.html
https://en.wikipedia.org/wiki/SpaceShipTwo
https://www.russianspaceweb.com/r16.html
https://www.russianspaceweb.com/r7.htmlhttps://pl.wikipedia.org/wiki/R-7
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_azotowy
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%80%D0%B5_(1960)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_na_Bajkonurze#Skutki

Zapraszamy na drugą część opowieści o nieco mniej znanych wypadkach jądrowych. To fascynujące, ale i straszne historie. Pokazują wyraźnie, jak wiele może pójść nie tak, kiedy przy budowie czy obsłudze technologii jądrowych pojawia się pośpiech i związane z nim błędy ludzkie.

W tej części podcastu opowiadamy o:
- wypadku w japońskich zakładach Tokaimura;
- awarii na radzieckim okręcie atomowym K-19;
- problemach Brytyjczyków ze stworzeniem własnej broni jądrowej.

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł. Oto one:
Windscale
https://nda.blog.gov.uk/sixty-two-years-on/
https://en.wikipedia.org/wiki/Sellafield
https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_Energy_Act_of_1946
https://en.wikipedia.org/wiki/Windscale_fire
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Cockcroft#Cockcroft's_Foll

K-19
https://en.wikipedia.org/wiki/Soviet_submarine_K-19
https://pl.wikipedia.org/wiki/K-19
https://www.nytimes.com/2000/08/16/world/a-sad-record-of-submarine-disasters.html
https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/mija-60-lat-od-jadrowej-awarii-radzieckiego-k-19-to-byla-plywajaca-hiroszima/6v38svb
https://pl.wikipedia.org/wiki/K-19_The_Widowmaker

Tokaimura
https://en.wikipedia.org/wiki/Tokaimura_nuclear_accidents
https://www-pub.iaea.org/MTCD/Publications/PDF/TOAC_web.pdf
https://www-ns.iaea.org/downloads/iec/tokaimura-report.pdf
https://world-nuclear.org/information-library/safety-and-security/safety-of-plants/tokaimura-criticality-accident.aspx

Huron King
https://www.amusingplanet.com/2020/10/the-huron-king-nuclear-test.html

Opowiadamy o mniej znanych wypadkach jądrowych - tych poza katastrofami w Czarnobylu i Fukushimie, które szeroko opisano już w wielu miejscach. To będzie historia błędów ludzkich i spowodowanych przez nie zdarzeń, z których część skończyła się tragicznie.

Wyjaśnimy też, skąd wzięły się uprzedzenia i niechęć do pokojowego wykorzystania technologii jądrowych, w tym do energetyki jądrowej - mimo że jest ona obecnie jednym z najczystszych i najbezpieczniejszych rodzajów energii, jakimi dysponuje ludzkość.

Wybraliśmy najważniejsze i najciekawsze naszym zdaniem wydarzenia związane z wypadkami jądrowymi. Temat okazał się tak interesujący, że postanowiliśmy nagrać o nich dwa odcinki.

To część pierwsza, której opowiemy o:
- Awarii elektrowni Three Mile Island;
- Skażeniu w brazylijskiej Goiânii;
- Tragicznych dziejach “rdzenia demona”.

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Dziękujemy szczególnie naszemu patronowi - ManukUnta za wsparcie!

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Rozdziały
(0:00) Cześć :)
(7:43) Three Mile Island - 1979
(34:31) Goiânia - 1987
(58:40) Rdzeń demona - 1945/46

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł. Oto one:

Three Mile Island
http://ncbj.edu.pl/three-mile-island/co-sie-stalo-w-three-mile-island
https://academic.oup.com/aje/article-abstract/132/3/397/103678
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1405170/
https://web.archive.org/web/20120123212944/
http://clonemaster.homestead.com/files/cancel.htm
https://en.wikipedia.org/wiki/Three_Mile_Island_accident
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wypadek_w_elektrowni_j%C4%85drowej_Three_Mile_Island
http://www.czarnobyl1986.info/tmi.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chi%C5%84ski_syndrom_(film)
http://ncbj.edu.pl/pwr-wodny-cisnieniowy/obieg-pierwotny-i-wtorny-reaktora-pwr

Goiânia
https://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/Pub815_web.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Goi%C3%A2nia_accident
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ska%C5%BCenie_w_Goi%C3%A2nii

Rdzeń demona
https://www.crazynauka.pl/rdzen-demona-kula-plutonu-ktora-zabila-dwoch-naukowcow/
https://en.wikipedia.org/wiki/Demon_core
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Slotin
https://en.wikipedia.org/wiki/Harry_Daghlian
https://www.newyorker.com/tech/annals-of-technology/demon-core-the-strange-death-of-louis-slotin

- Dlaczego wirusy tak opornie poddają się lekom?

- Jaki słaby punkt koronawirusów odkryli polscy naukowcy i jak to pomogło w opracowaniu leku na COVID?

- Co mają wspólnego leki na HIV z doustną terapią COVID-19?

W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki opowiadamy o tym, jak trudno było opracować naprawdę skuteczne leczenie COVID-19, które w dodatku działa też na inne koronawirusy! Jest to m.in. zasługą polskich naukowców, którzy znaleźli słaby punkt wirusa i sposób ugodzenia w niego.
O tym, jak tego dokonali i jak to odkrycie pomogło w opracowaniu naprawdę skutecznych terapii doustnych, opowie w naszym podcaście prof. Marcin Drąg, szef grupy naukowej, która ma na koncie ten sukces.

Tym razem usłyszycie, oprócz naszych głosów, komentarze dwóch uznanych specjalistek: prof. Agnieszki Szuster-Ciesielskiej i prof. Joanny Zajkowskiej. Opowiedzą m.in. o tym, dlaczego efektywnym uzupełnieniem takiego leczenia okazało się wykorzystanie leków, które od lat są stosowane w terapii HIV.

Ten odcinek ma sponsora - jest nim Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł.
Oto bibliografia:

Statement on the fifteenth meeting of the IHR (2005) Emergency Committee on the COVID-19 pandemic, World Health Organisation; 5 maja 2023;
https://www.who.int/news/item/05-05-2023-statement-on-the-fifteenth-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-coronavirus-disease-(covid-19)-pandemic

Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2), Ministerstwo Zdrowia:
https://www.gov.pl/web/koronawirus/wykaz-zarazen-koronawirusem-sars-cov-2

Substrate specificity profiling of SARS-CoV-2 Mpro protease provides basis for anti-COVID-19 drug design, M. Drąg i in.; bioRxiv;
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.03.07.981928v1

SARS-CoV-2 Mpro inhibitors and activity-based probes for patient-sample imaging, M. Drąg i in., Nature Chemical Biology, 22.10.2020;
https://www.nature.com/articles/s41589-020-00689-z

Targeting SARS-CoV-2 Proteases for COVID-19 Antiviral Development, Z. Lv, K.E. Cano, L. Jia, M. Drag, T.T. Huang, S.K. Olsen; Frontiers in Chemistry, 2021; 9: 819165, 3 lutego 2022; https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fchem.2021.819165/full

WHO recommends highly successful COVID-19 therapy and calls for wide geographical distribution and transparency from originator, World Health Organization; 22 kwietnia 2022,
https://www.who.int/news/item/22-04-2022-who-recommends-highly-successful-covid-19-therapy-and-calls-for-wide-geographical-distribution-and-transparency-from-originator

COVID drug Paxlovid was hailed as a game-changer. What happened?, Max Kozlov, Nature, 3 stycznia 2023,
https://www.nature.com/articles/d41586-022-04576-6

Jak powstają leki, INFARMA,
https://www.infarma.pl/innowacje/jak-powstaja-leki/

WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard, https://covid19.who.int/

Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2); dane z Ministerstwa Zdrowia z dnia 2023.09.25;
https://www.gov.pl/web/koronawirus/wykaz-zarazen-koronawirusem-sars-cov-2

O demaskowaniu klimatycznych manipulacji przed wyborami - wykrywaniu dezinformacji, antynaukowych mitów i fake newsów serwowanych nam przez niektórych polityków - rozmawiamy z dr Aleksandrą Kardaś, fizyczką atmosfery z Nauki o klimacie, i Małgorzatą Kilian-Grzegorczyk, szefową organizacji fact-checkerskiej Stowarzyszenie Demagog.

• W jakich obszarach politycy najczęściej mijają się z prawdą?
• Jakich metod używają?
• Skąd czerpać rzetelną wiedzę o zmianach klimatu?

To wyjątkowy odcinek, bo nagrany w ramach cyklu podcastów "Wybieram klimat”, tworzonego z inicjatywy Klimatycznej Bazy Wiedzy. Partnerem medialnym cyklu jest TOK FM.

W cyklu "Wybieram klimat” ukazał się już odcinek o tym, co oznaczają dla nas międzynarodowe zobowiązania klimatyczne, prowadzony przez Paulinę Górską z podcastu Lepszy Klimat.

Potem, co tydzień, czekają nas jeszcze dwa odcinki, o czystym powietrzu i energetyce, prowadzone przez Małgorzatę Gołotę z Radio TOK FM i Krzyśka Rzymana z Zielonego Podcastu.
Zachęcamy do słuchania!

Ten odcinek naszego podcastu jest elementem płatnej współpracy


Linki, o których mówimy w odcinku:
https://demagog.org.pl/
https://naukaoklimacie.pl/
https://klimatycznabazawiedzy.org/
https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/abc-dezinformacji-ten-plakat-podsumowuje-najczestsze-sztuczki/

#WybieramKlimat

Tym razem mówimy o wypadkach, które miały miejsce w przestrzeni kosmicznej podczas lotów załogowych. Wszystkie stanowiły zagrożenie dla życia astronautów, ale tylko jeden zakończył się ich śmiercią.
Tu ważne zastrzeżenie: chodzi o zdarzenia ponad Linią Kármána – umowną granicą pomiędzy atmosferą Ziemi i przestrzenią kosmiczną, przebiegającą na wysokości 100 km. Mówimy więc o incydentach na orbicie ziemskiej czy w drodze na Księżyc, ale już nie o tych, które miały miejsce podczas startów czy lądowań.

Dowiecie się, m.in.:

• Czy będąc w kosmosie, można się utopić?
• Dlaczego kosmonauta ledwo upchnął się do śluzy, przez którą wcześniej bez problemu wyszedł?
• W jaki sposób srebrna taśma klejąca uratowała jedną z misji księżycowych Apollo?

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Dziękujemy szczególnie naszemu patronowi - ManukUnta za wsparcie!

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Rozdziały:
(0:00) Cześć :)
(5:15) Luca Parmitano - utopić się w kosmosie
(18:42) Apollo 17 - błotnik i srebrna taśma
(27:37) Gemini 8 - Armstrong wiruje
(34:33) Sojuz 11 - śmierć w kosmosie
(51:24) Apollo 13 - szczęśliwe trzynastki
(59:27) Woschod 2 - prawie wszystko źle


Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z wielu źródeł. Oto one:

https://www.space.com/24835-spacesuit-water-leak-nasa-investigation.html

https://www.nasa.gov/sites/default/files/files/Suit_Water_Intrusion_Mishap_Investigation_Report.pdf

https://www.cbsnews.com/network/news/space/home/spacenews/files/eva_mishap_report.html

https://www.crazynauka.pl/ksiezyc-srebrna-tasma/

https://airandspace.si.edu/stories/editorial/spinning-out-control-gemini-viii

https://pl.wikipedia.org/wiki/Gemini_8

https://www.youtube.com/watch?v=797jevfbsEE

https://en.wikipedia.org/wiki/Soyuz_11

https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_K%C3%A1rm%C3%A1na

https://www.crazynauka.pl/co-bylo-przyczyna-awarii-apollo-13/

https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/turns-out-alexei-leonovs-first-spacewalk-wasnt-quite-dramatic-we-thought-180974522/

https://www.roscosmos.ru/28187/ (link do strony Roskosmosu - obecnie nie działa z Polski, działa przy połączeniu VPN np. przez Kazachstan)

https://www.crazynauka.pl/wp-content/uploads/2023/03/roskosmos.zip (zarchiwizowana kopia strony Roskosmosu znajdującej się pod adresem https://www.roscosmos.ru/28187/)

https://www.crazynauka.pl/wp-content/uploads/2023/03/1965_otchet.pdf (link do skopiowanego z Roskosmosu raportu Leonowa)

https://time.com/5802128/alexei-leonov-spacewalk-obstacles/

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4-2

https://pl.wikipedia.org/wiki/Woschod_2 https://en.wikipedia.org/wiki/Apollo_17

https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_K%C3%A1rm%C3%A1na

https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81una_2

Energia z atomu – wiadomo, elektrownie jądrowe. O tym wiedza wszyscy. I właściwie zazwyczaj na tym się ta wiedza kończy. Dlatego poszukaliśmy, poczytaliśmy i znaleźliśmy całe mnóstwo innych zastosowań energii jądrowej. W tym takich, których efekty spotykamy dosłownie na co dzień.

Odcinek powstał w ramach płatnej współpracy z projektem Polski Atom i Ministerstwem Klimatu i Środowiska.

Zatem w tym odcinku podcastu opowiadamy więc m.in. o:

• energii jądrowej w lotach kosmicznych
• produkcji leków do terapii onkologicznych
• radiacyjnej dezynfekcji narzędzi medycznych
• zabezpieczaniu jedzenia tak, by się nie psuło
• kontroli ciężarówek na granicy bez ich otwierania
• modyfikacji plastiku by był odporniejszy na uszkodzenia

Tu wspomniany film, w którym rozprawiamy się z mitami na temat energii jądrowej: https://www.youtube.com/watch?v=1PGDed4m190

Jeśli chcecie wiedzieć więcej na temat energetyki jądrowej – zarówno tej służącej do wytwarzania energii, jak i do innych zadań specjalnych – zajrzyjcie na tę stronę: https://www.gov.pl/web/polski-atom/poznaj-atomickich.
Jest tam nie tylko rodzina – na stronie znajdziecie też naprawdę dużo wartościowych, konkretnych informacji, więc polecamy.

Poniżej znajdziecie źródła, z których korzystaliśmy:
https://www.gov.pl/web/kas/nowy-skaner-rtg-na-przejsciu-granicznym-w-budomierzu https://www.auto-swiat.pl/wiadomosci/aktualnosci/budomierz-skaner-rtg-do-przeswietlania-pojazdow-na-granicy-to-nie-zart/t1rvxq4 https://rzeszow.wyborcza.pl/rzeszow/7,34962,26160578,nowoczesny-skaner-do-przeswietlania-samochodow-zamontowano-na.html
https://promieniowanie.blogspot.com/2019/11/czy-napromieniowanie-powoduje.html https://ppm.sum.edu.pl/docstore/download/SUMfb4b8a3adafe4808b8c3137bcb7fe877/0000101778.wcag.pdf
https://nuclear.pl/zastosowania,zywnosc,0,0,0.html https://inis.iaea.org/collection/NCLCollectionStore/_Public/39/019/39019990.pdf https://www.gov.pl/web/polski-atom/postepowanie-z-odpadami-promieniotworczymi https://zuop.pl/ksop
https://energetyka24.com/atom/wiadomosci/polski-reaktor-ktory-ratuje-zycie-produkuje-izotopy-dla-100-tys-pacjentow-tygodniowo-wywiad https://en.wikipedia.org/wiki/Radioisotope_thermoelectric_generator

🎙🎧 To trochę nietypowy odcinek Podcastu Crazy Nauki - rozmowa z gościem! Jest nim neurochirurg, dr Łukasz Grabarczyk, którego wypytujemy o najbardziej fascynujący i nie do końca poznany narząd, jakim jest ludzki mózg. Założyliśmy, że punkt widzenia kogoś, kto w swoim życiu zoperował wiele mózgów, będzie dla nas, zwykłych zjadaczy chleba, dość rewolucyjny - i nie zawiedliśmy się!

🧠 Doktora Grabarczyka zapytamy m.in. o to, jaka jest konsystencja mózgu i czy mózgi jakoś różnią się między sobą? Skąd wiemy, która struktura mózgowa odpowiada za mówienie, a która za kochanie i co robi neurochirurg, żeby podczas operacji nie uszkodzić żadnej z nich? Dlaczego do mózgu wchodzi się przez pachwinę? I czy operujący może skorzystać z toalety podczas wielogodzinnego zabiegu?

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Dziękujemy szczególnie naszemu patronowi ManukUnta za wsparcie!

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauk

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109


Tu wspomniany podczas rozmowy film o operacji mózgu. Uwaga - nie dla osób nielubiących widoku krwi!
https://www.youtube.com/watch?v=RsEXg1vsahM

Wracamy do naszej ulubionej konwencji katastroficznej. Opowiemy Wam o erupcjach wulkanów - tych największych w spisanej historii, ale też np. najgłośniejszych oraz takich, które wywołały przewroty polityczne w niekiedy odległych zakątkach świata.

Dowiecie się m.in.
🌋 Jaki był najgłośniejszy dźwięk odnotowany w historii?
🌋 W jaki sposób erupcja wulkanu mogła przyczynić się do wybuchu Rewolucji Francuskiej?
🌋 I co ma wspólnego indonezyjski superwulkan z ewolucją Homo sapiens?

Wybraliśmy te erupcje, które były naszym zdaniem znaczące, fascynujące od typowo naukowej strony, ale też takie, które zyskały rozgłos - z różnych powodów.

Uwaga - w tym odcinku nie będzie prawie nic o Wezuwiuszu i Pompejach!


To zestawienie w żadnym wypadku nie wyczerpuje tematu, więc zastrzegamy sobie możliwość nagrania kolejnych "wulkanicznych" odcinków 😁

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie:
https://patronite.pl/crazynauka

Dziękujemy szczególnie naszemu patronowi - ManukUnta za wsparcie!

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

(0:00) Cześć :)
(4:38) Krakatau - 1883
(21:19) Laki - 1783
(37:15) Tambora - 1815
(50:39) St. Helens - 1980
(1:16:20) Toba - 74 tys. lat temu
(1:28:38) White Island - 2019
(1:38:22) Pinatubo - 1991

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy z badań naukowych oraz naszych artykułów na blogu, które napisaliśmy oczywiście w oparciu o źródła naukowe (i te źródła tam znajdziecie):

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2011JB008253
https://www.ncei.noaa.gov/news/day-historic-krakatau-eruption-1883
https://link.springer.com/article/10.1007/s00445-002-0250-1
https://pl.wikipedia.org/wiki/Krakatau
https://www.nhm.ac.uk/discover/the-1883-krakatau-eruption-a-year-of-blue-moons.html
https://www.soe.uoguelph.ca/webfiles/gej/AQ2017/Gruber/index.html
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6773710/
https://en.wikipedia.org/wiki/Anak_Krakatoa
https://www.bbc.com/news/science-environment-46707731
https://www.discovermagazine.com/environment/the-loudest-sound-ever-heard
https://www.crazynauka.pl/wybuch-wulkanu-ktory-wywolal-rewolucje-francuska/
https://www.crazynauka.pl/tambora-wulkan-ktory-spowodowal-zime-na-ziemi/
https://en.wikipedia.org/wiki/Year_Without_a_Summer
https://en.wikipedia.org/wiki/1815_eruption_of_Mount_Tambora
https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=264040
https://archive.org/details/memoiroflifepubl00raff/page/n5/mode/2up?view=theater
https://www.crazynauka.pl/mount-saint-helens-co-wiemy-o-jednej-z-najwiekszych-katastrof-xx-wieku/
https://youtu.be/MBz9hU8P3sA
https://en.wikipedia.org/wiki/1980_eruption_of_Mount_St._Helens
http://mountsthelens.com/history-1.html
https://link.springer.com/article/10.1007/BF02597228
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3657767/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1040618211005817?via%3Dihub
https://web.archive.org/web/20111020172935/http://pubs.giss.nasa.gov/docs/1992/1992_Rampino_Self.pdf
https://web.archive.org/web/20111020172935/http://pubs.giss.nasa.gov/docs/1992/1992_Rampino_Self.pdf
https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009JGRD..11410107R/abstract
https://www.nature.com/news/2007/070702/full/news070702-15.html
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031018209004271?via%3Dihub
https://www.smithsonianbooks.com/store/science-nature/when-humans-nearly-vanished-the-catastrophic-explosion-of-the-toba-volcano/
https://www.tiktok.com/@stephaniecoral96
https://en.wikipedia.org/wiki/2019_Whakaari_/_White_Island_eruption
https://www.britannica.com/event/White-Island-volcanic-eruption-of-2019
https://www.crazynauka.pl/gigantyczny-wybuch-wulkanu-pinatubo-ktory-w-1991-roku-ochlodzil-cala-ziemie/
https://globalnation.inquirer.net/100047/filipinos-pinatubo-photo-named-among-greatest-of-all-time