De Jortcast

Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over de krimpflatie. Te gast is drs. Leonard Ornstein die als parlementair journalist en Fortuyn-kenner een blik werpt op de nieuwe rechtse partijen en uitlegt waarom links daar niet van profiteert. Onze jonge dr. Guido Jonker deed onderzoek naar de micrometeoriet die je ook in je eigen dakgoot kunt vinden. En hoe belangrijk is empathie en verleren we dat door AI, met dr. Max van Duijn (tevens voorzitter van De Jonge Akademie van de KNAW). 

In deze nazit praat Jort Kelder met cultuurfilosoof em. prof. dr. Maarten Doorman en staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans over de vooruitgang. We willen voorwaarts, georganiseerder en beter, maar lukt dat wel? Sommige wetenschappers trekken die vooruitgangsgedachte in twijfel, maar een bekende voorstander hiervan is de wereldberoemde psycholoog professor Steven Pinker (Harvard) die onlangs nog een gastcollege gaf bij Voermans in Leiden. Hoe kijken Voermans en Doorman naar zijn ideeën over vooruitgang? Zijn we te negatief over onze samenleving en vooral, zijn onze politici en wel optimistisch genoeg? 

Je zou denken dat de filosofische stroming van de Verlichting iets is uit de 18e eeuw, maar nee, we leven nog steeds in de nadagen van deze periode volgens cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. De Verlichting heeft ons dankzij mensen als Kant, Rousseau en Voltaire het gelijkheidsdenken en het ‘sociale contract’ gegeven, maar hoe houdbaar is dat nog in deze tijd waar identiteitspolitiek weer populairder wordt? Volgens Doorman moeten we de idealen van de Verlichting zoals het zelf kritisch nadenken, koesteren en weerstand bieden aan de grootste bedreiging hiervan, de Big Tech. De filosoof schreef hierover een boek in de serie ‘Elementaire Deeltjes’ dat ook de titel draagt ‘De Verlichting’ en legt uit waarom deze stroming juist nu zo actueel is. 

Het minderheidskabinet Jetten-I was vanaf het begin al een gewaagd experiment te noemen. Maar nu het politieke jaar weer op gang komt, wordt wederom duidelijk hoé ingewikkeld de positie van het kabinet precies is. De VVD wil niet met Pro, BBB wil alle stikstofmaatregelen van tafel, en JA21 wil af van de vrijheidsbijdrage. Pro vindt op haar beurt de bezuinigen op sociale zekerheid onacceptabel. 

Hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans schuift aan bij Jort om licht in deze politieke duisternis te scheppen. Hoe komt het kabinet het sterkst uit deze onderhandelingen? En wat moeten ze vooral niet doen? We trekken onze lessen uit het verleden en gaan terug naar 1963, toen zich volgens de professor een vergelijkbaar probleem voordeed.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Wimar Bolhuis (Pro) over de toename van het aantal jongeren met een bijstandsuitkering. Te gast is prof. dr. Wim Voermans over de onderhandelingen over de begroting en de kansen op het slagen van Jetten I. Waarom rommelt het zo op rechts? Onze jonge dr. Thomas Dirven heeft onderzocht hoe heilzaam muziek kan zijn als je wakker wordt uit een narcose. En Jort spreekt over de Verlichting met cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. Hoe belangrijk was deze stroming voor onze tijd nu en hoe houdbaar zijn de idealen van de denkers als Kant, Rousseau en Voltaire in tijden van Big Tech? 

Nu deze week wéér een hitterecord is gebroken en Trump, als leider van het land met de grootste economie ter wereld, verduurzamingsprojecten simpelweg de nek omdraait, denken we aan de slogan 'groene groei'. Is het wel mogelijk om in deze tijden economisch te groeien én de transitie te maken en zo het klimaat te redden? Te gast in deze nazit is naast prof. dr. Barbara Baarsma, die verschillende boeken schreef over 'groene groei', ook evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos. Pos onderzoekt de biodiversiteit van onze bossen en die van de Amazone.   

Het bos staat in de fik. Wat doen bosbranden, langdurige hitte en droogte met ons ecosysteem? En heeft het Europese bos nog toekomst: en zo ja, hoe ziet deze er dan uit? Want niet alleen droogte bedreigt onze bossen: tussen 2018 en 2023 verdwenen er dagelijks zo’n 600 voetbalvelden aan groen in Europa. Te gast over de toekomst van ons bos is evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos, hij is gespecialiseerd in evolutie, ecosystemen en biodiversiteit en promoveerde op de 16.000 boomsoorten in de Amazone. Moeten wij onze bossen anders gaan inrichten om beter tegen klimaatverandering te kunnen? En wat kunnen we leren van Brazilië, waar steeds minder bos gekapt wordt?

Er is niets zo typisch Nederlands als voor alles een regel of een uitzondering opstellen. Daar heeft onze nationale bedrijvigheid baat bij, maar te veel regelgeving slaat het ondernemerschap neer. Daarom pleit econome prof. dr. Barbara Baarsma, hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, ervoor om de stofkam door ons systeem te halen; niet alleen qua wetgeving maar ook qua bestuur. Ze heeft met de denktank DenkWerk een AI-simulatie gemaakt van ruim tweehonderd ingewikkelde debatten en aan verschillende knoppen gedraaid hoe je doeltreffender en dus ook met minder tijd beslissingen kunt nemen, zodat onze grote problemen niet weer naar een volgend kabinet worden geschoven. Baarsma legt uit hoe we efficiënt aan de top kunnen blijven met onze economie en niet het land worden van nog langere wachtrijen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels over regelgeving rondom de zogenaamde gluurbrillen. Te gast is econome prof. dr. Barbara Baarsma over de Nederlandse regelzucht en hoe schadelijk dat voor onze economie is. Onze jonge dr. Jeroen Oosterbaan heeft de handelsstromen van Nederland tussen 1300 en 1800 aan de hand van houten tonnen en vaten onderzocht. En hoe gaat het met onze bossen wereldwijd, nu we zo'n last hebben van al die branden. Hoe belangrijk is de boom voor onze wereld, met ecoloog dr. Edwin Pos. 

Hoe belangrijk zijn expats voor de Nederlandse economie? En klopt het dat expats de huizen voor starters wegkapen? Aan tafel erover bij Jort zit prof. dr. Hans Koster, hoogleraar Urban Economics and Real Estate aan de afdeling Ruimtelijke Economie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ook te gast is prof. dr. Geert Kazemier, oncologisch chirurg en directeur Cancer Center Amsterdam, Amsterdam UMC. Kazemier maakt veel gebruik van talenten uit het buitenland, expats dus. Kunnen we zonder ze? En waarom willen expats zo graag in Nederland wonen en werken?