Decide for Impact podcast

Vandaag het gesprek met Maurice Beijk.

Met “GROEN=DOEN, met nadruk op DOEN’ vertelt Maurice Beijk over volhoudbare ontwikkelingen om ons heen en dit hoeft allemaal niet duur en complex te zijn.

Maurice Beijk wordt als ‘Rentmeester2050’ gezien als deskundige op het gebied van MVO en in het bijzonder op het gebied van duurzaamheid. Een van zijn statements is: “De aarde heeft ons niet nodig maar wij de aarde. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) staan de 3 P’s centraal: aandacht voor People, Planet en Profit. Bij MVO zijn de 3 P’s daarom allemaal even belangrijk. Aan de drie P’s van duurzame ontwikkeling: People, Planet, Profit, voegt hij een vierde P toe: Passie. “Zonder passie komt het er niet van” aldus Beijk. Omdenken is zijn kracht.

Laten we beginnen…

In gesprek met Maurice leerde ik:

Als er een branche is waar je betekenisvol kunt zijn, dan is dat bouw infra wel.

Meer dan 40% van de klimaatverandering komt door de manier van werken in de bouw en infra 30% van de energie, 30% van de materialen mondiaal.

Zijn vouw heeft haar carrière ondergeschikt gemaakt aan die van Maurice, om hem de ruimte te geven om tot wasdom te komen.

ReijntenInfra was het eerste bedrijf dat de SDGs volledig omarmt hebben.

In 2023 moeten we circulair aanbesteden, in 2030 moet de branche op 50% circulair zitten en in 2050 op 100%.

Zijn huis is al 20 jaar gasloos, niet op riool aangesloten en het huis volledig gebouwd van gerecyclede materialen. Volhoudbare projecten.

Zes speerpunten: vertrouwen, noaberschap, reciprociteit, cocreatie, natuur en mensinclusiviteit,en creativiteit en innocatie en dat op een integrale manier.

De lineaire economie heeft de circulaire economie ontdekt. Met lineaire business modellen verkopen ze circulariteit, zoals de CO2 prestatieladder en BTW heffen over het verwijderen en hergebruik van materialen.

Shell krijgt 2 miljard subsidie om CO2 die ze zelf produceren in de grond te blazen.

Een koe in de natuur poept en piest niet op dezelfde plek, tegenover mestkelders waar poep en pies bij elkaar voor veel ammonia zorgt.

We moeten naar de kringloop landbouw, de houtwallen weer terug en biodiversiteit.

Ieder jaar willen ze met ReintenInfra 5% meer blauw en groen in hun werk hebben. De berm en de sloot, de biodiversiteit.

Why - samen op weg naar een schoon 2050 How - de zes SDG'sWhat - de excellijsten die dit aantonen

'Design by coincidence' gebruikt bij de nieuwbouw in Borne , met 80% hergebruikte materialen, met BREEAM outstanding

Koplopers zijn niet belangrijk. Je hebt volgers nodig. Pas als je genoeg volgers hebt, dan heb je een beweging.

Het enigste dat ons als mens kan redden is de natuur. We moeten groen groeien, meer waardering voor de natuur en de natuur weer omarmen. Herplanten, natuurinclusief boeren en bouwen.

Vertrouwen krijg je niet, dat moet je verdienen. Door je nek uit te steken, door richting te geven, door een handreiking te doen en door het gesprek aan te gaan.

Recyclen staat heel laag op de 10R-model of de ladder van Lansink. Het begint met Refuse - reduce - rethink - re-use - repair- refurbish - remanufacture - repurpose ... op de een-na-laatste plek staat pas recycle.

Mensen die iets ontwerpen (architecten, constructeurs) die hebben een verantwoordelijkheid, die moeten het dusdanig ontwerpen dat het eindproduct weer in de keten behouden kan worden.

Er zijn veel huizenfabrieken in Nederland en een deel daarvan zijn de afvalbergen voor de komende jaren.

Net als de weg is ook een huis te gast in het landschap. Het voordenken is belangrijk hierin.

Van fast fahion naar slow fashion. Van fast bouwen naar slow bouwen

Circulariteit is het beheren en beheersen van de bronnen, energie-, voedsel-, materiaal-, ambachts-, en waterbronnen. In zo klein mogelijke kringlopen en de kringlopen gesloten houden.

We moeten reclame verbieden - Jan Rotmans.

Maurice gunt iedereen een goede crisis.

Groot voorstander van true pricing.

De twintigste rijkste mensen van de wereld hebben net zoveel vermogen als 80 procent van de rest van de wereld.

Het is zijn de toekomstige generaties die de rekening moeten vereffenen van het verschil van de prijs die we betalen en de echte prijs (true pice).

Meer over Maurice Beijk:

https://www.linkedin.com/in/maurice-beijk-%F0%9F%8D%80-a1a6011b/

https://www.reinteninfra.nl

www.Rentmeester2050.nl

Andere bronnen:

https://binnenstebuiten.kro-ncrv.nl/wooninspiratie/video/met-eigen-handen-een-eco-huis-bouwen

https://www.tww.nl/kwaliteit/ visie op de toekomst 2050 van ReintenInfra

"Circulariteit is niet een kwestie van kunnen, maar van moeten" - Maurice Beijk https://www.youtube.com/watch?v=kisIcPyXxtY

Maurice Beijk, Rentmeester2050 bij ReintenInfra. Waarom en hoe? https://www.youtube.com/watch?v=rlZUxdSIfu4

Het verhaal over de circulaire bouw in Borne. https://youtu.be/XYtqB7KH2WY

Het 10R-model en de ladder van Lansink.

BREEAM

GewoonHout

Bouwen aan welzijn – Jan Jongert

Erik Toenhake - Aarden respectful tailoring

Annemieke Koster - Enschede Textielstad

Frankenhuis textielrecycling Haaksbergen

Michel Baars - New Horizon

De heerenboeren

Omarm de chaos - Jan Rotmans en Mischa Verheijden

Video van het gesprek met Maurice Beijk

https://youtu.be/BoafRjPyIVs

Kijk hier https://youtu.be/BoafRjPyIVs

Vandaag het gesprek met Paul Behrens.

Paul is an author and academic at Leiden University. His popular science book, The Best of Times, The Worst of Times: Futures from the Frontiers of Climate Science describes humanity’s current trajectory and possible futures in paired chapters of pessimism and hope, on topics including the economy, energy, land and food.

Enjoy the insights of Paul.

Let’s get started…

In this conversation with Paul I learned:

The COPs are like a barometer, it is where the international community is.

Flying does not feel right anymore for Paul.

Politics is all about attention. Attention is grabbed by incumbent powers.

Politicians are just hearing about bio-mass, hydrogen, and carbon capture.

Biomass is a bad way of doing it. Hydrogen there is a role for it, but much smaller than we are being told. Capturing the carbon from the power plants is not good enough. There are better alternatives, mostly wind and solar.

Research shows that we have underestimated how much people are willing to change. We are too cynical about our neighbors. 

When a group of civilians from all walks of life got a presentation from scientists about the climate, they come up with policies far beyond what the politicians thought.

Some of the policies these people came up with were, banning SUVs, frequent flyer levies, and cuts in meat. Not something you see a politician propose, but the people want it. Citizen assemblies.

1000 people die in the EU every day, early, from air pollution.

We can address 70+ percent of our issues with only a handful of technologies and behavior changes.

Solutions are wind, solar, transmission, insulating houses, plant-based diets, and changes in transportation.

If we would switch in the high-income nations to plant-based diets, we would save an area as large as the EU. We use about half of all habitable land for agriculture, and about 80% of that is for animal agriculture. We can revert that land back to natural cultivation. This would increase the capture of carbon.

Rewilding takes energy out of the storms and will reduce flooding, and nature improves mental health.

One wind turbine kills a bird once a year. One cat kills roughly 9 birds a year. Cars and buildings kill a magnitude more birds.

By acting you are building hope.

You need that punch in the gut for the sense of urgency.

You need a pessimist and hopeful view for a change.

We need more scientists that engage with emotions.

Paul is pessimistic about the buzzwords like the SDG and circular economy, it is a way to avoid things that actually make a difference.

Look where the impact and focus are for your company. What is the hit you want to take?

The SDGs are not an easy-to-remember common language with 150+ goals.

Would the SDG’s better when they were shorter and less mutually exclusive?

How we are consuming is the biggest impact.

There is going to be a lot of migration in the future.

We help these refugees over here, or we need to solve the issues over there.

Personal transformation for external change.

Meer over Paul Behrens:

https://drpaulbehrens.com/

https://www.linkedin.com/in/paul-behrens-6b586427

https://twitter.com/DrPaulBehrens

https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/paul-behrens#tab-1

Andere bronnen:

Nu is het aan ons #boekencast afl 61 - Eva Rovers

Het fossiele brandstof feest is voorbij – Ronald Rovers

Bouwen aan welzijn – Jan Jongert

De impact van SDG Voice – Loes Gast

Rutger Hoekstra - Replacing GDP by 2030

Video van het gesprek met Paul Behrens

https://youtu.be/w1KTiNGsOm0

Kijk hier https://youtu.be/w1KTiNGsOm0

De ondertitel van het boek van David de Jong is, de donkere geschiedenis van de rijkste families van Duitsland. Een donkere geschiedenis die ik als Nederlander niet kende.

Tom studeerde geschiedenis in Berlijn en deelt in deze podcast aflevering, inzichten en verhaallijnen die ik gemist had.

David de Jong is correspondent voor Het Financieel Dagblad in het Midden-Oosten. David was eerder verslaggever voor Bloomberg News en deed daar vier jaar onderzoek vanuit Berlijn voor dit boek.

Het is een bijzonder boek waarin ik eerst verrast was over de ondersteuning van deze rijkste families voor het nazi regime ver voor het begin van de oorlog en bij de opbouw van de oorlogsmachine. Ze verkrijgen al snel eigendom over bedrijven van Joodse eigenaren en bedrijven in overvallen landen. Tijdens de oorlog maken ze ook gebruik van slaven en krijgsgevangen, vooral vrouwen en kinderen voor het werk in hun fabrieken. Om na de oorlog er alles aan te doen om te voorkomen dat ze berecht en bestraft worden. Zelfs nu nog willen de (klein)kinderen van deze industriëlen de overlevenden niet vergoeden voor de gruwelijkheden die hun (groot)ouders hebben aangedaan en proberen dit alles nog steeds zoveel mogelijk verborgen houden.

Dit boek van David de Jong beschrijft de geschiedenis van deze families na grondig onderzoek, die mij met andere ogen heeft doen kijken naar enkele grote bedrijven, en hun producten, in Duitsland, en hun oorlogsverleden. Het boek is bijzonder, interessant en geeft een goed inzicht in dit verleden dat in Nederland nauwelijks bekend is. Het boek leest fijn terwijl het 345 pagina's heeft en er veel familienamen door elkaar lopen.

Het boek bestaat zes delen:

Volstrekt middelmatig

Het nationaalsocialistische spook zal spoedig voorbij trekken

De jongens zijn inmiddels al mannen geworden

Jij zult verder leven

Negen nullen

De afrekening

Het verhaal over het museum in Israel dat Davis met zijn vrouw bezocht is de epiloog en dan vind je de stambomen van de families als aanhangsel.

In de verantwoording van de bronnen lees je hoeveel moeite David heeft gestoken in het bronnenonderzoek.

Voorin het boek zie je een overzicht van de namen van alle hoofdrolspelers. Dat is best handig wanneer je tijdens het lezen niet meer precies weet hoe het zit met al die families en hun kinderen.

De Proloog: de vergadering

Het boek begint met de vergadering waarin op 20 feb 1933 het geld bij elkaar werd gehaald voor het verkiezingscampagnefonds van de nazipartij van 3 miljoen rijksmark. Het bedrag werd verdeeld door de rijkste en invloedrijkste zakenlieden van Duitsland op dat moment.

Namen die vanaf dit hoofdstuk telkens terugkomen in het boek zijn die van Joseph Goebbels met quotes uit zijn dagboek, Günther Quandt, Friedrich Flick, baron August von Finck, Porsche en Piëch, en de familie Oetker.

Volstrekt middelmatig

Dit is de tijd waarin het niet goed gaat met Duitsland na de eerste wereldoorlog. De tijd waarin Günther Quandt en Friedrich Flick veel bedrijven overnemen en hun imperium uitbouwen.

Günther en zijn vrouw Magda groeien uit elkaar. Zij raakt steeds meer betrokken bij de naziepartij en ontmoet Joseph Goebbels. Na veel economische en politieke onrust wordt Hitlers nazipartij de tweede partij in de Rijksdag. In de verkiezingscampagne van Goebbels werd de schuld van de crisis neergelegd bij de Joden en communisten. 

In 1934 gaat Hitler verder met het geld inzamelen van de rijkste ondernemers uit Duitsland, dit keer voor de bewapening van de SA. Veel van deze kapitalisten hadden in die tijd problemen vanwege de nasleep van het instorten van de beurzen in 1929.

Als een soort familiedrama loopt het verhaal van Magda, Jospeh Goebbels en Günther Quant door deze hoofdstukken met fragmenten uit het dagboek van Goebbels waarin de zoon van Günther en Magda een belangrijke rol speelt. Gescheiden van Günther, trouwt Magda met Goebbels en is een trouwe aanhanger van Hitler en het nazisme.

In dit hoofdstuk maken we ook kennis met de oprichters van Porsche waaronder de Joodse Rosenberger. Die na vrijkocht te zijn uit de gevangenis vertrekt na de VS, zonder enige hulp van zijn zakenpartners overigens.

Langzaam maar zeker stijgt de populariteit van Hitler en neemt hij als kanselier steeds extremere maatregelen.

Je ziet dat de industriëlen zich steeds meer committeren aan het nazisme omdat ze economische kansen en winst ruiken. Bedrijven worden opgekocht van joodse eigenaren, steeds meer onder druk, waardoor ze tegen veel lagere verkoopprijzen dan de werkelijke waarde moeten verkopen. Deze Joodse ondernemers hebben geld nodig om te vluchten uit nazi Duitsland.

Het nationaalsocialistische spook zal spoedig voorbij trekken

In dit hoofdstuk zie je de groei van de bedrijven onder de bedreigingen en beloftes van het nazisme. In 1935 worden de rassenwetten ingevoerd. Nu was het helemaal eenvoudig en legaal om joden te verdrijven en te onteigenen. Steeds meer bedrijven worden geariseerd. De bedrijven van Dr. Oetker komen ook in beeld in dit hoofdstuk.

Hitler geeft Porsche de opdracht om een wagen voor het volk te ontwerpen die niet meer dan 1000 rijksmark mag kosten.  Iedereen moest een auto kunnen kopen. Voor het ontwerp wordt Ferdinand betaald, daarnaast maakt hij een slimme afspraak voor wanneer de auto eenmaal geproduceerd wordt. 

Je krijgt in dit hoofdstuk een goed beeld hoeveel bedrijven zijn afgepakt van Joden door de onderzochte families. 

De jongens zijn inmiddels al mannen geworden

In dit deel zit je midden in de oorlog. De verovering van andere gebieden en landen en ook daar weer de arisering van Joodse bedrijven. Plunderingen in die landen om zo de oorlog te kunnen financieren. 

Steeds meer dwangarbeiders worden ingezet in de fabrieken van de Duitse bedrijven, die grondstoffen, wapens, uniformen, munitie, tanks en meer produceren. Onder leiding van de SS werden deze mensen verhuurd. De fabrieken betaalden dus wel een loon, maar dat ging naar de SS.

De omstandigheden waren verschrikkelijk in de fabrieken en de barakken waar ze overnachten. Vrouwen en kinderen worden veel ingezet, zonder de juiste kleding in zware en gevaarlijke omstandigheden. Bijna alle fabrieken van deze kapitalisten hadden satellietkampen naast de fabriek. Ook hier zijn veel mensen overleden. Het kamp was onder leiding van de SS, maar tijdens het werk was de fabriek en dus de ondernemer verantwoordelijk.

Om een voorbeeld te geven Flick had in 1943 een concern opgebouwd van 120.000-140.000 arbeiders waarvan ongeveer de helft dwangarbeider of slaaf was. Deze industriëlen werden steeds rijker in de eerste helft van de oorlog, steeds groter en er werden steeds meer mensen uitgebuit, mishandeld en gedood. 

Jij zult verder leven

In dit deel zien we de ondergang van Duitsland en de capitulatie. Waarna de geallieerden en Russen het land overnemen. Magda en Joseph hebben zelfmoord gepleegd, en hebben hun kinderen hierin meegenomen behalve Herbert die gevangen zit in het VK.

Veel van de industriëlen worden onderzocht voor de misdaden die ze hebben gepleegd. Om te voorkomen dat het eerste proces van Nürnberg aan waarde verliest, wordt er geen groot proces opgestart tegen de industriëlen. Langzaam maar zeker ontlopen steeds meer van de genoemde ondernemers hun straf mede door Persilbriefjes om hun verleden schoon te wassen.

Negen nullen

De geallieerden besluiten dat het gevaar van de koude oorlog groter is dan de geschiedenis helemaal uit te zoeken. Verdere onderzoeken worden veelal gestaakt. De meeste van de genoemde industriëlen hebben niet meer dan een paar maanden gevangen gezeten.

In hoog tempo wordt Duitsland uit de armoede van de oorlog getrokken vanwege de grote economische kansen en de dreiging uit het Oosten. Door de economische groei, groeien die industriëlen ook weer na de oorlog en bouwen hun bedrijven op met consumenten producten. De kinderen van deze industriëlen bouwen de bedrijven verder uit, regelmatig zelfs met hulp van oude partijgenoten en nazi-aanhangers.

De afrekening

In dit hoofdstuk maken we kennis met de kinderen en achterkleinkinderen, de erfgenamen van de ondernemers die in de oorlog veel mensen hebben uitgebuit, laten verhongeren, en gedood door het regime of de omstandigheden in de fabrieken. Op een familie na, zijn de meeste families niet transparant over het vermogen dat ze hebben geërfd en het oorlogverleden van hun (groot)ouders. Er is wel onderzoek gedaan, maar dat ligt vaak opgeslagen in onderzoeksarchieven. Hier heeft David dankbaar gebruik van gemaakt.

De familie Quandt gebruikt zelfs de naam van hun grootvader nog voor een BMW stichting waarmee projecten worden ondersteund o.a. over leiderschap.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

De dreiging van het communisme heeft de nazi partij gebruikt om miljoenen op te halen van de meest invloedrijke Duitsers in 1933 voor de verkiezingscampagne.

Zeg je als ondernemer op dit soort moment ja of nee voor de ondersteuning van zo'n partij en gedachtegoed.

De industriëlen committeren zich langzaamaan steeds meer aan het nationaal socialisme omdat ze de kansen ruiken voor hun eigen ondernemingen.

Steeds meer bedrijven worden opgekocht door joodse eigenaren onder druk te zetten en verkopen vaak tegen een lage waarde.

De familie Quandt is de rode draag in het boek, met Günther Quandt, Herbert Quandt, Harald Quandt, en Magda die na haar scheiding van Günther, trouwt met Joseph Goebbels.

Magda helpt via de Quandt's het netwerk met industriëlen te ontwikkelen

Porsche Piëch zijn eigenlijk het enige bedrijf uit boek die door de nazi's rijk zijn geworden. De andere genoemde families waren al rijk.

Eerst komen de genoemde industriëlen oneerlijk aan bedrijven, en later zetten ze dwangarbeiders in.

Het eigen individualistische belang om nog rijker te worden kent geen (humane) grenzen.

De kernvraag uit het boek, waar ga je als ondernemer in mee,...

Vandaag het gesprek met Jan Jongert.

Jan studeerde in 2003 af als Architect aan de Academie van Bouwkunst Rotterdam. Als medeoprichter van Superuse Studios in Rotterdam ontwerpt hij interieurs en gebouwen en ontwikkelt strategieën om de transitie naar een verantwoorde samenleving te faciliteren.

Hij richt zich op het ontwikkelen van hulpmiddelen en processen en het realiseren van tastbare projecten die lokale uitwisseling en productie mogelijk maken, als alternatief voor het transporteren en verspillen van onze middelen, producten en componenten over de hele wereld.

Jan is gespecialiseerd in het gedrag van stromen in interieurs, industriële en stedelijke omgevingen. Zijn fascinatie ligt bij het verkorten en verbinden van stromen als middel om nieuwe waarde te creëren en een samenleving te ondersteunen die verantwoordelijkheid neemt.

Er is veel achtergrond geluid bij Jan in het kantoor. Mijn excuses hiervoor.

Laten we beginnen…

In gesprek met Jan leerde ik:

Dat je de waarde die in goederen zit, zonder dat je ze eerste recycled, weer zo heel mogelijk op een andere plek kunt gebruiken.

Embodied energy - dat is alle energie en grondstoffen die opgeslagen liggen in een product.

Als je gaat recyclen ben je een groot deel van die embodied energy aan het vernietigen, zoals de energie die het gekost heeft om het te produceren en te monteren. Plus transport en energie om het nieuwe product te maken.

Cement is een van de meest vervuilende grondstoffen die er zijn, zowel in de winning als in de productie.

Het voormalige zwemparadijs Tropicana is een hub voor de circulaire economie.

Het hergebruik van materialen was hoe we 100-150 jaar geleden bouwden. Met de industrialisatie hebben we processen, specialisatie en schaalvergroting op gang gebracht waardoor we enorm veel materialen over de wereld zijn gaan transporteren.

De eerste opdracht was een villa in Enschede.

De Twentse Kabel Fabriek was leverancier van oude haspels die door 2012Architecten (later Superuse) was gebruikt voor die villa. En het staal van een textielmachine is in het huis gebruikt. Verhalen uit Enschede aan het huis verbonden.

De strategie van Superuse is met zo weinig mogelijk energie en zo min mogelijk nieuw bouwen. Welke gebouwen zijn er al?

De 1 miljoen woningen die gebouwd moeten worden in 10 jaar, hoeven voor ruim 60% niet nieuw te worden gebouwd omdat je in bestaande kantoren kunt bouwen. In de winkelcentra staan de verdiepingen boven de winkels leeg op dit moment, die kunnen opnieuw worden ingericht als woningen.

Nederland is een van de landen waar de gemiddelde bewoner de meeste vierkante kilometer per individu heeft, 65 m2 terwijl dat in Duitsland rond de 45 m2. We zouden dit kunnen veranderen door meer mensen gezamenlijk te huisvesten.

Er is voldoende huisvesting om de toekomstige groei mogelijk te maken. Er moet hiervoor bijvoorbeeld gesplitst en geïsoleerd worden.

De vraag begint bij wat is er in de nieuwbouw te verminderen.

Hoe meer we als individu in de maatschappij zitten, hoe meer ruimte we ons willen toe-eigenen en hoe meer spullen nodig hebben om dit te vullen.

Meer in collectieve woonvormen denken op gezamenlijk een aantal zaken delen. Dit heeft enorme systemische gevolgen zoals de zorg, vereenzaming, infrastructuur.

In 2030 moet 50% van alle bouwprojecten circulair gebouwd worden. Op dit moment zitten we op 8%.

Het stikstofprobleem zorgt ervoor dat we nu niet meer mogen bouwen. Iets wat Jan goed vindt, maar vanuit de minister die verantwoordelijk is voor stikstof, wordt dit als een probleem gezien. Terwijl het eigenlijk een dankbaar moment is om het anders te doen.

Ontwerpen en bouwen met de begrenzing van de bronnen en energie levert veel meer creativiteit op.

Welke invloed heeft de manier we belasting hebben georganiseerd in Nederland, op onze duurzame keuzes? De arbeid is zwaar belast, dus duur, de grondstoffen laag worden belast. Dus is het voordelig om een nieuw materiaal in te kopen in plaats van reparaties te doen.

Zouden we grondstoffen hoger belasten dan arbeid dan worden zakelijke beslissingen als vanzelf duurzamer, omdat reparatie en hergebruik voordeliger is dan vervanging.

Er is nu een wet in Europa dat het product gerepareerd moet kunnen worden, maar zolang arbeid niet goedkoper wordt dan materialen zal dat niet veel effect hebben.

Het helpt meer om het op systeem niveau aan te pakken dan een verplichting.

Eerst beperken van de vraag wat we nodig hebben, en de bestaande woningen zo energiezuinig mogelijk maken, met materialen die al voorhanden zijn of die afval zijn uit andere processen. Dit als een nieuw soort industrie in Nederland op te starten.

Ze zouden liever in steden werken waar de auto niet zo'n dominante positie inneemt, waardoor de omgeving meer ontspannen wordt.

Als individu kun je zoeken naar collectieven om bij aan te sluiten en meer samen te doen, zoals energievoorziening, auto's delen, pensioen, zorgkosten, technische installaties.

Door voorbeelden te laten zien beginnen ze daarmee het beeld van de toekomst bij te sturen.

Meer over Jan Jongert:

https://www.linkedin.com/in/janjongert/

https://twitter.com/janjongert

https://www.superuse-studios.com/

https://www.cyclifier.org/

https://www.insideflows.org/

Andere bronnen:

Het fossiele brandstof feest is voorbij – Ronald Rovers

Deutsche Welle How these companies tried to greenwash their plastic waste

Video van het gesprek met Jan Jongert

https://youtu.be/OjIJr3gv5wM

Kijk hier https://youtu.be/OjIJr3gv5wM

Vandaag het gesprek met Miranda Willems.

Miranda is social innovator. Zij wil vandaag lange termijn perspectief mogelijk maken. In Plekberaden, Toekomstberaden en andere interventies in toekomstdenken. Door te ervaren en experimenten leren we toekomstige generaties een plek te geven in onze wereld. Generatiedenken is voor haar het vergeten concept van onze eeuw.

Noot: foto van Miranda door kunstenaar fotograaf Hermen van de Waal

Laten we beginnen…

In gesprek met Miranda leerde ik:

Het lab toekomstige generaties heeft de belofte “voor de mooist mogelijke toekomst”

De kinderschoentje van het ministerie van de toekomst als symboeel voor de toekomst.

Alles wat we doen, denken en beslissen zal geen schade doen voor de generaties die na ons komen.

Plekberaden om te kijken naar hoe ziet deze plek er over 100 jaar uit en daar gaat het voor iedereen om een warme leefomgeving. Dat is een gelijke waarde die iedereen lijkt te hebben.

Een burgerraad wordt vanuit de overheid georganiseerd en een plekberaad wordt vanuit de mensen georganiseerd. Het is van onder naar boven en kleinschaliger en ook niet ingeloot. Een lichte vorm.

We worden een fix maatschappij, door telkens het volgende probleem te willen oplossen. Ben je bereid om uit te zoemen naar waarvoor je het doet. 

Begin met te verbinden met het idee van je mooist mogelijke toekomst.

Een coach die aan iedere coachee vraagt, “Wat doe jij voor deze kinderschoenen?”

Collectieve keuzes (met je team) voor de mooist mogelijke toekomst van onze kleinkinderen.

In plaats van het winstmechanisme, wat haal ik er uit, naar wat geef ik door, wat stop ik er in.

Ministerie van de toekomst doet: plekberaden (rondom een plek), themaberaden (rondom een specifiek thema), en interventies (de kinderschoentjes). Mensen die het langetermijndenken integreren.

Een onderhuids netwerk ontstaat van mensen die anders kijken naar de toekomst, tijdrebellen

Het handfest voor de aarde bestaat uit vier waarden waarin zestien principes zijn beschreven dat als een soort kompas die naar eerlijkheid, gelijkwaardigheid en een gezonden leefomgeving streven.

Het Earth Charter wordt door ondernemers gebruikt als fundament onder alles wat ze doen.

Het handfest is meer de waarom en de doel in de SDG zijn met het wat. De SDG’s geeft meer het gevoel dat je afzonderlijk aan de doelen werkt terwijl het meer gaat over hoe we het samen kunnen doen.

Als we het belang van de toekomstige generaties voorop zetten dan komt het goed.

De kennis (IDG’s en SDG’s en rapporten) is een middel en geen doel.

In deze tijd actief aanpassen, vooruit kijken en meebewegen.

Iedereen is welkom bij het ministerie van de toekomst. Dus jij ook.

Als coach wil ze jongeren een window of opportunity te geven, om de eigen vrije ruimte te vinden.

Ze werkt vanuit het maatschappelijke dialoog en niet vanuit een ondernemerschap die de wereld naar haar hand wil zetten.

Meer over Miranda Willems:

https://www.linkedin.com/in/mirandawillems/

https://Labtoekomstigegeneraties.nl

Andere bronnen:

Tim (Mac) Macartney - Children's fire - Embercombe

Merlijn Twaalfoven - inleefoefening

WorldConnectors

Klaas Sietse Spoelstra oprichter van Ministerie van de Toekomst

Nienke Laverman - Your ancestor

De goede voorouder #boekencast afl 53 - Roman Krznaric

https://earthcharter.org/

https://performatory.nl

De impact van SDG Voice – Loes Gast

Nora Bateson - Warm data

De reismarkt van binnenuit veranderen – Elske Doets

Video van het gesprek met Miranda Willems

https://youtu.be/xFi5MpE_k1o

Kijk hier https://youtu.be/xFi5MpE_k1o

De ondertitel van het boek van Cedric Muchall en Lennard Toma is, van onzinnig 'bedrijfje spelen' naar zinnig organiseren.

Deze ondertitel geeft ook de tweedeling in het boek weer. Het eerste deel vooral over onzinnige dingen in bedrijven en organisaties die Cedric en Lennard hebben gezien en meegemaakt.

Op advies van Tom had ik eerder een gesprek met Lennard voor de podcast. Dit boek is een verlenging van dat gesprek en in dezelfde taal. Recht voor zijn raap. Man en paard wordt genoemd. Geen opsmuk of moeilijke woorden. Het is daardoor een leuk boek geworden dat je snel en makkelijk leest. Plus, je krijgt een paar interessante inzichten voor in je eigen bedrijf.

Deel I Onzinnig bedrijfje spelen

In dit eerste deel delen Cedric en Lennart ervaringen die ze hebben gezien bij andere bedrijven en dingen die ze hebben toegepast in hun eigen bedrijf die niet werken.

Managementtheorieën en blindheid - In de wat grotere bedrijven en organisaties worden nog al eens nieuwe theorieën ingevoerd. Een theorie die een hype is wordt dan volgens de strikte regels van de bedenker, met een consultant ingevoerd, zonder aanpassingen die passen bij jouw organisatie. Ontdek je een interessante structuur of werkwijze, test en experimenteer in je bedrijf, pas het aan zodat het past.

Waarom vergaderen totaal krankzinnig is - Een hoofdstuk dat in meer boeken zo benaderd wordt (zie Green On bijvoorbeeld). Vergaderen is niet onzinnig, alleen wanneer je het op de traditionele manier doet. Een manier waarbij vooral een persoon aan het woord is, die een uur duurt (of langer) en er teveel mensen bij aanwezig zijn. Vergaderingen, zoals bij Viisi die gebruikelijk zijn in holacratie of bij scrums, zijn zeer waardevol. Kort en krachtig.

De professionele ik en LEGO - ben je jezelf in het bedrijf en naar klanten? Het is gezonder en levert minder stress op wanneer de organisatie psychologisch veilig is waardoor je jezelf kunt zijn.

One rule to rule them all - weg met de veelvoud aan regels die het probleem niet oplossen. Regel het zoals het je goeddunkt. De gulden regel bij Viisi, behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden.

Goede tijden? Ontslagtijden - Duidelijk voorbeelden van bedrijven die we eerder bespraken zoals Heineken, KLM, die in tijden van crisis als eerste kijken hoe ze kosten kunnen besparen door het aantal mensen te verminderen; Wil je in de toekomst ook gedreven en goede medewerkers kijk dan in een crisis hoe je iedereen aan boord kunt houden en begin bij jezelf met het snijden in je loon.

De groeipest - groei is geen doel, groei is een middel. Wanneer je impact maakt met je bedrijf is groei goed. Kijk hoe je de markt mee kunt nemen in meer duurzame positieve impact.

De diversiteitsbubbel - KPI's om de diversiteit te meten. Wat mij betreft mag je specifieke groepen zoals vrouwen, mensen van kleur, mag bevooroordelen. Witte 50+ mannen hebben al lang genoeg voordeel gehad. Daar zit ook niet altijd de beste man op de beste plek.

Leiders, enkelvoud bestaat niet - verschillende type ondernemers / leiders. Dit hoofdstuk is wat mij betreft te kort door de bocht. Zie de voorbeelden van bekende familiebedrijven in Hidden Champions van Hermann Simon.

Waarde(n)loos - als je waarden opschrijft en ophangt dan verliezen ze hun kracht. Praat er vooral met elkaar over. Tom ziet dit anders, en verwijst naar bestuurskamers waar spreuken en afbeeldingen staan die je aan het goede doen herinneren.

Thank god it's Tuesday - waarom moet iedereen van maandag t/m vrijdag van 9-17 werken? Verschillende mensen, verschillende wensen. Geef mensen vrijheid om te kiezen wanneer ze werken.

De buy-out bullshit - Als ondernemer bouw je geen bedrijf om het te verkopen, maar je bouwt een bedrijf omdat je het anders wilt doen, omdat je impact wilt maken en mensen een plek wilt geven om zicht te ontwikkelen.

Organozwammen - een mooie afbeelding van een van de eerste organogram, waarin de voorzitter onderaan staat en als een boom het bedrijf groeit. Heel natuurlijk.

Geheimhouding verstomt - zorg voor transparantie in de organisatie, en dat cijfers voor iedereen te zien en te begrijpen zijn.

Deel II Zinnig organiseren

In dit deel leggen Cedric en Lennart uit wat je kunt doen om zinnig te organiseren in je bedrijf. Hoe een zinnige organisatie er uit kan zien. Hier hebben ze zes woorden die beginnen met een V verzameld en uitgelegd.

Vertrouwen - vertrouw de mensen dat ze het juiste doen.

Veiligheid - creëer een psychologisch veilige omgeving voor mensen om te werken.

Vitaliteit - een vitale organisatie dat financieel gezond is en aan de juiste dingen werkt.

Vrijheid - Geef mensen alle vrijheid om keuzes te maken die passen bij hun eigen stijl en bijdragen aan het bedrijf.

Verbinding - De verbinding van de mensen in het bedrijf onderling en ook de verbinding van het bedrijf met de omgeving.

Verantwoordelijkheid - dit is de onderliggende waarde volgens Cedric en Lennart. Zonder verantwoordelijkheid zijn de andere waarden niet mogelijk.

In de volgende hoofdstukken wordt uitgelegd hoe je deze zes V's invoert, wat je niet moet doen en hoe je ze het beste kunt onthouden.

Wat ik zelf heb gemerkt is dat zes V's teveel is om ze snel te onthouden en aan anderen door te geven. De 3Vi van Nieuw Europees Organiseren is beter te onthouden; verbinding, vertrouwen, vakmanschap en inspiratie.

Drie (randvoorwaardelijke) acties voor jou om de zes V's toe te passen in te bedrijf zijn, loslaten, loskomen en losblijven.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

Vergaderen is zinvol wanneer je het goed doet.

Als je jezelf kunt zijn in het bedrijf en richting klanten is dat stress verlagend en productief.

Probeer zo min mogelijk regels te hebben, het beste maar één regel en praat er met elkaar over in plaats van ze op te schrijven en op te hangen.

Als je in moeilijke tijden moet ingrijpen in je bedrijf, begin altijd bij jezelf.

Zie groei als middel nooit als doel.

Krimp op macro-economisch niveau, op bedrijfsniveau die een purpose hebben juist wel moeten groeien.

Voor diversiteit mag je mensen best voordeel geven. Je moet extra tijd stoppen in het werven van andere mensen.

op het moment dat je waarden opschrijft en ophangt, dan wordt er niet meer over gesproken. Terwijl er vooral over praten zorgt voor meer beleving.

Bronnen die we genoemd hebben

Podcast Hoe ben je zo - Lennard Toma en Thijs Launspach

Kiest de consument een bierbrouwer die er alleen voor de aandeelhouders is, of eentje met een breder belang? - Trouw Tom van der Lubbe

Hidden Champions van de 21e eeuw #boekencast afl 25

Nieuw Europees organiseren #boekencast afl 23

The fearless organization #boekencast afl 12

Wat gebeurt er wanneer werknemers alles zelf bepalen – Lennard Toma

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Bedrijf Bamischijf, net als het boek is onze bespreking opgedeeld in twee delen. In het eerste deel gaan we uitgebreid in op het onzinnig bedrijfje spelen. Het tweede deel gaan we snel doorheen en lijkt het meer op een standaard management boek.

In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/e8YAgJLnK04

https://youtu.be/e8YAgJLnK04

In deze aflevering hebben we het over het boek Bedrijf Bamischijf. Een leuk boek dat lekker wegleest, vooral het eerste deel. Het tweede deel leest meer als een gemiddeld management boek, met het zes V's raamwerk, inclusief een ezelsbrug om het te onthouden. We zijn dan ook positiever en enthousiaster over het eerste dan het tweede deel van het boek. Het tweede deel voelt wat ingewikkelder, iets wat ze in het eerste deel afraden. Met korte hoofdstukken van drie tot vijf pagina's lees je als vanzelf nog een hoofdstuk.

Vandaag het gesprek met Ronald Rovers.

Ronald heeft meer dan 35 jaar ervaring in duurzaam bouwen en stedelijke duurzaamheid, en rond 25 jaar in het internationale veld. De belangrijkste focus ligt op "Zero impact Built Environments", in onderzoek, onderwijs en als adviseur.

Ronald heeft als professor aan verschillende universiteiten gewerkt en loopt sinds 30 jaar parallel aan zijn eigen onderzoeksbureau. Hij was actief in vele internationale projecten. en initiatiefnemer en organisator van de 1e Wereldconferentie Duurzaam Bouwen in 2000, in Maastricht.

Momenteel runt hij zijn eigen onderzoeksbureau, geeft masterclasses en lezingen en publiceert, in 2018 verscheen het boek “Gebroken Kringlopen”, in 2019 gevolgd door de Engelse versie “People vs Resources”.

Laten we beginnen…

In gesprek met Ronald leerde ik:

Een Duits architecten bureau die een kantoor en woonhuis heeft ontwikkeld en opgeleverd waar geen verwarmingsinstallatie in zit. We hebben de neiging om verwarming en lucht klimaat technisch op te lossen, maar het kan ook anders door dingen weg te halen.

We leven op een eindige aarde, zegt Ronald Rovers in zijn boek Gebroken kringlopen. Ook wat grondstoffen betreft, of het nu gaat om zeldzame metalen of zand, raken de eindige voorraden uiteindelijk uitgeput. Als we op een volhoudbare, duurzame manier willen omgaan met grondstoffen, zullen we drastische keuzes moeten maken. Ook als dat een lager welvaartsniveau inhoudt.

Een grachtenpand uit 1900 verbruikt evenveel energie als een huis uit 2000. Dat komt omdat we in 1900 maar een kamer verwarmden en alleen ‘s avonds, nu verwarmen we het hele huis voor een groot gedeelte van de dag.

Technisch is het wel slim maar we zijn er in energieverbruik niet op vooruit gegaan ondanks alle energiebesparingscampagnes. We hebben ons comfort verhoogd.

In deze tijd met de energie- en klimaatcrisis moeten we op koude dagen zoveel mogelijk in een kleine ruimte leven en alleen deze ruimte verwarmen.

In de winter, als er gebrek aan hernieuwbare energie is, moet je niet willen leven als god in Frankrijk. Dus voor wonen, net als voor voedsel, rekening houden met de seizoenen.

De bouw verandert traag, het helpt wanneer de overheid oplegt dat we alleen nog maar nul-energie woningen bouwen. De kern wordt geïsoleerd en niet de hele woning (bij bestaande woningen).

In de winter als het echt koud is, het kantoor mijn huis ook niet verwarmen maar in de woonkamer of keuken gaan werken.

We hebben vooral een materiaal probleem, meer nog dan een energieprobleem.

We kunnen beter een houten lantaarnpaal gebruiken dan een van aluminium.

De techno-optimisten - die technologie willen gebruiken om een probleem op te lossen, maar vermenigvuldig het eens met 8 miljard mensen.

De IPCC zegt dat de 1,5 graad al niet meer haalbaar is, Ronald zegt dat de 2 graden ook niet meer mogelijk is.

We redeneren vooral in reducties, dat een techniek de CO2 procenten omlaag brengen. Het lastige is dat het cumulatief is. Je moet de jaarlijkse uitstoot bij elkaar optellen, dan zie je dat we over een paar jaar al door het maximale plafond van de CO2 die de aarde kan verwerken. Over 8 jaar zitten we op dat 2 graden budget, dan moeten we dus op nul uitstoot zitten.

Alles dat geprojecteerd wordt naar de toekomst, vertrouwd Ronald niet. Anders reken je je nu al rijk met iets waarvan je niet weet dat het in de toekomst werkelijk gebeurt.

Wat echt helpt is dat de energieprijzen omhoog vliegen. Dat moet je dus niet generiek vanuit de overheid willen compenseren. Zo gaan mensen eerst investeren in de zomer/winterwoning in plaats van vliegen.

De prikkels die verandering mogelijk maken. Die moet je ook laten gebeuren anders ben je aan het uitstellen en dan wordt de klap harder.

Musk is een gewiekste autodealer.

Nieuwe auto’s zijn onzin. Bouw bestaande auto’s om met een elektrische aandrijving.

Amsterdam heeft 50.000 laadpalen nodig als iedereen een elektrische auto heeft.

We hebben geen autoprobleem maar een mobiliteitsprobleem.

Stel je eens voor dat fossiele energie niet meer kan morgen. Dan worden veel dingen minder, minder reizen, minstens 50% minder spullen kopen.

Binnen een volhoudbaar model blijven, zodat de natuur het kan regenereren en herhalen.

We moeten van 30 ton naar 1 ton grondstoffen verbruik per persoon.

Waarom hebben woonbuurten tweerichtingsverkeer. Met eenrichtingsverkeer heb je maar de helft van de weg nodig. Onderhoud met 50% afgenomen, grondstoffen die je circulair kunt inzetten en grond bijgekregen die je anders kunt inzetten bijv. Urban farming.

Als het om zonnecellen gaat is de Solarge de meest interessante oplossing.

We hebben een tijdje feest gehad met de fossiele brandstoffen.

De industrie weer naar Europa halen.

Ronald is niet voor kernenergie omdat het een tussenoplossing is, maar hou de bestaand kerncentrales zo lang mogelijk open. Tijd winnen om de bestaande fossiele centrales te verwijderen.

Groene economische groei gaat niet lukken.

In 1888 stootte de fossiele brandstofgebruik al meer CO2 uit als de aarde kon vastleggen (Dukes). Toen zijn we door de grens heengegaan wat de aarde zelf kon compenseren. Met de kennis en technieken van nu op het niveau van 1960 leven.

Het wordt vooral materiaal minder, het hoeft niet wat plezier betreft of welzijn minder te zijn, maar wel minder spullen gebruiken.

Het energieprobleem is vooral een materialen problemen. We moeten materialen gebruiken die zo weinig mogelijk hernieuwbare energie nodig hebt.

Beton moet je niet gebruiken om woning te bouwen. De toekomst van de bouw is vegetarisch.

We hebben niets tegen de boer, maar iets tegen de manier van boeren. We moeten anders gaan boeren, biologisch voor voedsel en materialen.

Meer over Ronald Rovers:

https://www.linkedin.com/in/roversronald/

https://www.ronaldrovers.nl (NL)

http://www.ronaldrovers.com/ (EN)

http://www.maxergy.org/ 

https://www.ribuilt.eu

Boeken van Ronald:

‘Form Follows Physics‘, reinventing the built environment. 2021

People vs Resources, restoring a world out of balance , Eburon 2019

Gebroken Kringlopen, naar een volhoudbaar gebruik van bronnen , Eburon 2018

Andere bronnen:

Katja Diehl - Autokorektur

Jason Hickel - Less is more

Katherin Trebeck - The economy of well being

Babette Porcelijn - Verborgen impact

Gewoon Hout - Doetinchem

Solarge - circulaire zonnepanelen

Over zijn boek:

De uitgangspunten van het boek Gebroken kringlopen zijn eenvoudig: we leven op een eindige aarde, wat grondstoffen betreft, komt er niks bij en gaat er niets vanaf. De enige min of meer oneindige bron van energie is de zon. We zijn er inmiddels achter dat we volledig over moeten schakelen op hernieuwbare energie, met name zonne- en windenergie, en dat we tegelijkertijd de kringlopen van grondstoffen op aarde gesloten moeten houden. Circulair is dus niet alleen recyclen, maar ook grondstofvoorraden herstellen. Anders raken ze op en zijn we veroordeeld tot uitsluitend recyclen.

Dan zijn er nog mensen, en ook nog eens steeds méér mensen, en die willen niet minder maar meer. Daarmee putten we voorraden uit. “Ja, maar we recyclen,” zeggen we dan, “en we doen het toch metzonne-energie?” Maar ook het inzetten van zonne- en windenergie kost grondstoffen, waarvan de voorraden niet hersteld worden. Met andere woorden: de kringlopen worden niet gesloten maar staanwagenwijd open.

Zoals auteur Ronald Rovers in zijn boek Gebroken kringlopen overtuigend laat zien, zijn de eindige voorraden een gegeven. We leven op aarde als op een eiland, en de mens zal zich moeten aanpassen aan wat er op dat eiland groeit en bloeit, zonder het uit te putten. Op een volhoudbare manier leven dus. Dat is niet onmogelijk, maar vereist dat we drastische keuzes maken.Van het boek Gebroken kringlopen is ook een Engelse vertaling verschenen.

Video van het gesprek met Ronald Rovers

https://youtu.be/fkf66eaoZHY

Kijk hier https://youtu.be/fkf66eaoZHY

Vandaag het gesprek met Sarah van Buren.

Sarah is klimaatactivist, feminist en freelancer. Van haar levensmissie heeft ze haar gemaakt en inmiddels werk ik aan campagnes bij non-profit organisaties zoals Greenpeace Nederland en The Pollinators. In 2021 heeft ze de YLBA gewonnen wat ontzettend veel deuren voor haar heeft geopend. Hierdoor is ze dichter bij haar droom gekomen om directeur van Greenpeace Nederland te worden. De weg naar het verwezenlijken van deze droom gebruikt ze om verder te ontdekken aan welke knoppen ze wil en kan draaien om een groenere, duurzaamere en eerlijkere samenleving te creëren. Voor haar begint dat op dit moment met jongerenparticipatie binnen het landbouw en voedselsysteem in Nederland.

Voor de rest is ze dagelijks bezig met duurzaamheid. In de zomer van 2022 heeft ze een reis van 126 uur (heen en terug) gemaakt, zonder te vliegen. Ze had een bruiloft op Sicilië en ze is met de trein en boot daar naartoe gegaan. Dit is een hele bijzondere reis geweest en heeft ook veel mensen geïnspireerd om anders tegen reizen aan te kijken.

Laten we beginnen…

In gesprek met Sarah leerde ik:

Met haar pitch om dat ze directeur wil worden van Greenpeace Nederland won ze de Young Ladies Business Academy van 2020.

Ze heeft veel strijdkracht om de wereld te verbeteren vanuit de positie met de macht die ze heeft als directeur van Greenpeace.

Een vrouw als directeur in deze positie helpt omdat ze duidelijk en empathisch te zijn.

Door zich uit te spreken over deze gedachte kreeg ze focus, energie, aanhakingspunt en binnenkomer.

46,2 kg verborgen soja in een gemiddeld Nederlands dieet per jaar per persoon. Dit staat gelijk aan 1 ha ontbossing in de Cerrado.

Monsieur Vegan, Katja Diehl en Nel Schellekens die met hun activiteiten mijn gedrag langzaam maar zeker veranderen.

Per dag gaat er 48 miljoen euro subsidie naar fossiele brandstoffen

Ze wil jongeren een handelingsperspectief laten zien voor het klimaatprobleem.

Jong en klimaat beweging, die zitten meer op lobby en jongeren participatie.

Ze had het gevoel dat ze moest kiezen om activist zijn, of politiek actief zijn of vanuit het bedrijfsleven van binnenuit werken aan de verandering, of juist voor non-profits werken.

Ze is gaan actievoeren omdat ze zich niet gehoord voelde.

Welke middelen heb je om belangen te veranderen? Een van de middelen is burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals Rosa Parks en Greta Thunberg.

Activisme is een belichaming van bepaalde principes. Je gebruikt je lichaam om iets te blokkeren.

Er zijn veel manieren om de landbouw anders, meer duurzaam te organiseren, zoals agro ecologie, permacultuur, regeneratieve landbouw, kringloop landbouw, voedselbossen, waar de overheid een rol heeft om de transitie te ondersteunen.

Bodemonderzoek in het Amazonegebied heeft laten zien waar mensen wonen en regeneratieve landbouw heeft plaatsgevonden een veel dikkere humuslaag is ontstaan.

Er hoort geen scheiding te zijn tussen landbouw en natuur, en dat is er nu wel in Nederland.

Er zijn nog voldoende redenen om als jonge vrouw feminist te zijn, ze hebben nog steeds niet dezelfde kansen als een man op de arbeidsmarkt. Het gaat verder dan dat voor Sarah, het gaat ook over de seksuele revolutie.

Feminisme gaat over gelijke rechten voor iedereen.

Abortus staat nog steeds in het Nederlands strafboek.

Het activisme zit diep in haar, daarbij is het belangrijk dat je de juiste onderwerpen om voor te strijden moet kiezen.

Op dit moment concentreert ze zich op voeding en landbouw.

Binnen Europa vliegen is een no-go voor Sarah.

Principes zijn pas principes als ze pijn doen.

Cirkel van controle, concern en invloed.

Ze is freelancer en haar bedrijf heet de Groene campaigner. Ze heeft o.a. Gewerkt voor Greenpeace Nederland, IVN en De Pollinator.

Creëer je eigen werk als freelancer, ze gaat een jongeren conferentie organiseren over landbouw, voedsel en natuur.

Ze hoopt dat ouderen de jongeren een podium gaan bieden, waar jongeren ook beloond worden voor hun talenten.

Meer over Sarah van Buren:

https://www.linkedin.com/in/sarah-van-buren-8596a0162/

Andere bronnen:

Johan Vollenbroek expert op stikstof gebied

Nel Schellekens - chef van kop tot kont

Natuurlijk sociaal contract tussen boer en consument – Johannes Regelink

Een ondernemer die boer wordt – Johannes Regelink

8 maart 2023 - women’s march https://womensmarchnederland.nl

Helga van Leur https://helgavanleur.nl

Eva Rovers - Nu is het aan ons #boekencast afl 61

Video van het gesprek met Sarah van Buren

https://youtu.be/p9Vw6atR3xM

Kijk hier https://youtu.be/p9Vw6atR3xM

Ondertitel van het boek is, Leidinggeven aan mensen met de kennis van nu. Het boek is geschreven door Matthijs Steeneveld.

Interessant boek, veel theorie en verdieping via de voetnoten mogelijk. Genoeg dingen waarin Matthijs de ruimte laat om zelf te onderzoeken. Een bekend onderwerp waar we het al vaker over gehad hebben. Als leider een belangrijk onderwerp. Praktische tips in de interventies.

Boek is opgedeeld in 4 delen

Goed werkVan theorie naar jouw praktijkGoed werk mogelijk makenInterventiehoofdstukken

Een krachtige samenvatting van het boek vind je op pag 31 en 32:

Autonomie - is het ervaren van eigen, vrije keuze, het zelf bepalen wat en hoe je doet, denkt en voeltVerbondenheid - is de ervaring van verbinding met andere mensen, erbij horen en gewaardeerd wordenCompetentie - gaat om het ervaren van meesterschap en effectiviteit in de dingen die we doenPurpose - is het kunnen ervaren van zingeving, voldoening door bij te dragen aan iets dat waardevol is

Goed werk

Een introductie in wat volgens Matthijs goed werk is. Het is belangrijk voor leiders om te werken aan goed werk.

Voor Matthijs is goed werk floreren en presteren, met als fundament de menselijke basisbehoeftes, de vier onderwerpen van het boek.

De basisbehoeftes voor goed werk vind je in de zelfdeterminatie theorie van Edward L. Deci en Richard M. Ryan (Wikipedia)

Van theorie naar jouw praktijk

Mensen floreren als de omstandigheden goed zijn. De basis moet dus goed georganiseerd zijn, zoals psychologische veiligheid, beloning, werkplek.

Intrinsiek gemotiveerd of niet? Extern stimuleren door straffen en belonen wordt nog steeds veel gebruikt. Terwijl duidelijk is dat intrinsiek gemotiveerd beter werkt. Het is niet heel ingewikkeld om dit te organiseren(waarden, leuk vinden, plezier en voldoening). (zie fig1 op p29)

De missie is behoeftebevrediging van de medewerkers en autonomie geven is een goed begin. In het kader op pag 31-33 vind je een duidelijker samenvatting van de basisbehoeften die zorgen voor intrinsieke motivatie.

Volgens Matthijs draait goed werk om de balans tussen taakeisen en hulpbronnen. Hier gebruikt hij het Job Demands-Resources model (JDR-model). Wat volgens ons in horizontale organisaties als vanzelf betere georganiseerd wordt, omdat de teamleden zelf de rollen en taken kiezen en zelf over de bronnen besluiten.

Goed werk betekent dat meer mensen floreren en werkgeluk ervaren, waardoor ze beter presteren en er minder uitputting en burn-out is.

Ga het experiment aan van goed werk en kijk ook naar meer horizontale organisaties.

Goed werk mogelijk maken

Dit deel gaat over de stijl van leiderschap die bijdraagt aan het vervullen van de basisbehoeftes. Het gaat er dus om wat jij als leider te doen hebt zodat de medewerkers floreren. Leider wordt hier vooral gezien als manager, iemand die boven het team staat. Hierdoor krijg je aanwijzingen die wat krampachtig aanvoelen voor ons:

Maak verbinding en begrijp de anderLaat de ander bepalen en meepraten - psychologische veiligheid vergrotenBekrachtig mensen InspireerEen betere wereld begint bij jezelf

It's the system, stupid! - Natuurlijk is het het systeem. Wat kun je veranderen zodat het bijdraagt aan de basisbehoeften in het werk?

Het belangrijkste element is de psychologische veiligheid vergroten. Vraag wat de behoefte is en stem af op het individu. Mensen maken zich zorgen in onzekere tijden. Neem die zorgen weg met baanzekerheid, goede beloning, en op maat oplossingen die passen bij de situatie van het individu.

Interventiehoofdstukken

Dan volgende interventies, voorbeelden van dingen die je kunt doen om de basisbehoeften te realiseren. Hier valt opnieuw op dat het vooral uitgaat van een horizontale structuur. Dat jij als leidinggevende dit moet organiseren, zoals:

Erkennen en waarderen - het goede (jaar)gesprek, kapitaliseren van succes, beloon fouten maken, teambeloningen. Dit hebben we eerder besproken in de aflevering over Superfalen en lees ook een boek van Kilian Wawoe over belonen. Laat het vooral in het team in plaats van op een voetstuk zettenStress en burn-out: hoe gaat het met je teamleden? - thermometer gesprekjes. De leidinggevende hoeft dit niet alleen te doen. Het team kan dit goed samen organiseren.Leren en ontwikkelen - leercultuur, feedback geven (Tica Peeman) en jobcrafting. Goed feedback geven vraagt om een continu veilige omgeving. De psychologische veiligheid is de belangrijkste voorwaarde.

In de interventie over werkplezier en motivatie noemt Matthijs strength spotting. Wanneer je samenwerkt in een team en de rollen samen verdeelt. Werken de mensen als vanzelf voor het grootste deel met hun sterkte.

In de interventie over hybride werken gaat het over de combinatie vanuit huis werken en in het gezamenlijke kantoor. Een kort en bondig hoofdstuk waarin de leidinggevende een sturende rol lijkt te hebben. Voor verdieping lees het boek Het Corporate Brein van Kilian Wawoe dat we eerder bespraken. Met goede handvatten hoe je dit organiseert.

Achtergrond voor verdieping

De grondleggers van de positieve psychologie, Martin Seligman en Mihály Csíkszentmihályi (Flow) gaven aan dat het binnen de positieve psychologie over drie onderwerpen gaat:

positieve ervaringen die mensen kunnen hebben, zoals geluk, hoop en liefdepositieve eigenschappen, zoals vitaliteit, doorzettingsvermogen en wijsheid,positieve instituties oftewel manieren waarop instellingen een positief verschil kunnen maken binnen de maatschappij.

Seligman en zijn team stuurden onderzoekers naar 70 landen, van Groenland tot de Masai en concludeerden dat er een aantal goede eigenschappen (deugden) zijn die voor alle culturen gelden:

wijsheid, moed, liefde en medemenselijkheid, rechtvaardigheid, gematigdheid, zelfbeheersing en spiritualiteit.

Trimbos-instituut kent het psychisch welbevinden verschillende dimensies:

Doelgerichtheid, een gevoel van richting in het leven en de ervaring van zin in heden en verleden.Persoonlijke groei, een gevoel van voortgaande ontwikkeling, een perceptie van de eigen persoon als groeiend en ontwikkelend.Autonomie, zelfbepaling, weerstand tegen de sociale druk om op een bepaalde manier te denken.Omgevingsbeheersing, effectief gebruik van je mogelijkheden.Zelfacceptatie, herkenning en acceptatie van de eigen persoon, inclusief positieve en negatieve eigenschappen.Positieve relaties, vertrouwensvolle relaties met anderen, bezig met het welzijn van anderen.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

 Het boek is een samenvoeging van de zelfdeterminatie theorie van Deci en Ryan en de drie elementen uit Drive van Daniel Pink.Wil je als leider dat mensen in het teal floreren ontwikkel dan de vier basisbehoeften in je organisatie.Begin bij de basisbehoefte autonomiePsychologische veiligheid lijkt de belangrijkste voorwaarde te zijn voor autonomie en de andere drie behoeften.Er worden veel interventies genoemd, maar door vooral aandacht te geven aan psychologische veiligheid in je organisatie gaat de rest als vanzelf.Floreren en presteren van iedereen in het bedrijf zorgt voor gelukkige en gezonde medewerkers. Dat heeft een positief effect op de resultaten van de medewerkers, daarmee voor de klanten en daarom op het financiële resultaat van het bedrijf.Wil je dat mensen floreren, begin met psychologische veiligheid en het geven en ondersteunen van autonomie.

Boeken die we genoemd hebben

Nieuw Europees organiseren #boekencast afl 23Drive #boekencast afl 13Flow #boekencast afl 20The fearless organization #boekencast afl 12Het Nieuwe Belonen - Kilian WawoeHet Corporate brein #boekencast afl 55Superfalen #boekencast afl 58

Andere boeken van Matthijs:

Optimisme - Hoop - Veerkracht - Zelfvertrouwen (2017)Mindfulness, in je kracht staan en andere hypes (2017)#imperfectlife - Stop met vergelijken en doe wat goed is voor jou (2019)Appreciative Inquiry - Waarderende werkvormen voor trainers, teamcoaches en veranderaars (2020)Werkvormen voor online overleg en training (2020)HYBRIDE: organiseer interactieve bijeenkomsten. Van vergadering tot training, online & offline (2020)Hybride bijeenkomsten - Praktische gids voor effectief en sprankelend samenwerken (2021)

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Autonomie verbondenheid competentie purpose. Het boek is een goede inleiding en geeft veel aanwijzingen voor verdieping op de vier onderwerpen. We hebben ook een paar kritische opmerkingen.

In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/noPptZ6wlFs

https://youtu.be/noPptZ6wlFs

In deze aflevering hebben we het over het boek Autonomie verbondenheid competentie purpose van Matthijs Steeneveld. Een boek dat uitgaat van een verticaal ingerichte organisatie. Het boek is een goede inleiding om te ontdekken hoe je medewerkers kunnen floreren in hun werk.

Wat Tom en mij betreft mist het boek aandacht voor meer horizontaal ingerichte organisaties, waarde leider/manager naast het team staat en een meer coachende rol heeft, waardoor autonomie bij de medewerkers en het team meer oprecht aanvoelt.

Door deze basisbehoeften van de medewerkers te ondersteunen werken mensen harder, efficiënter en voelen zich daar goed bij. De vraag die ik hierbij stelde is, doet een bedrijf dit omdat ze meer resultaat willen behalen of omdat ze het goede met de mensen voor hebben? Maakt dit uit voor het resultaat?

Vandaag het gesprek met Mischa Verheijden.

Mischa begon met schrijven als muziekjournalist. Co-auteur van vier boeken, waaronder Disrupt Jezelf: als je de wereld echt vooruit wil helpen, begin dan met innoveren aan de binnenkant met Elke Leyman en Omarm de Chaos met transitieprofessor Jan Rotmans. 

Medeoprichter van de coöperatieve vennootschap Re-story dat de toekomst als een gezamenlijke onderneming ziet. We doen dat met verhalen van denkers met inspirerende ideeën en doeners met richtinggevende initiatieven. Daarnaast is Re-story een community en helpen we bij bedrijven bij hun storytelling rond duurzaamheid en change.

Een mooi gesprek dat een beetje alle kanten op ging. Waarin ik probeerde niet de verschillen, maar de overeenkomsten op te zoeken.

Laten we beginnen…

In gesprek met Mischa leerde ik:

Het kan wel anders zegt Re:storyWe moeten het samens doen. https://www.re-story.be/nl/stories/2022/samens-woord-van-het-jaar-2022In 2019 gestart met Re:story met een crowdfunding Een cooperative is geen business model. Het vormt het eigen vermogen en geeft weinig bewegingsruimte.Ze verdienen geld om te leven om te schrijven voor bedrijven met verhalen rondom duurzaamheid en verandering.Inspiratie (platform), Interactie (community), Implementatie (bedrijven) - leiden tot vierde ‘i’ impact.Er zijn veel bedrijven die mooie dingen doen, maar daar niet mee naar buiten durven te komen omdat ze bang zijn om veroordeeld te worden van greenwashing.De crowdfunding hadden ze gedaan als vereniging en het heeft veel moeite en geld gekost omdat naderhand om te zetten naar een coöperatie.Het is enorm slopend om je crowdfunding te doen slagen.Ze hebben met de crowdfunding EUR 36.000 opgehaald en een deel van die funders zijn cooperanten geworden.Het aanbod in de crowdfunding was te ingewikkeld, er waren drie uitvoeringen. Nu kun je alleen cooperant en community lid worden.Ze lopen zelf ook regelmatig tegen overtuigingen aan en moeten dan een nieuw verhaal voor zichzelf schrijven.Indirect effect van een Booking.com is bijvoorbeeld dat mensen wakker worden gehouden door het lawaai van de rolkoffers in de nacht.Zebra’s moeten financieel gezond zijn en een maatschappelijke impact hebben.Beter voor mij en beter voor de wereld moeten hand in hand gaan.De persoonlijke transitie moet ieder voor zichzelf doen. Daar is geen format voor.De sustainable development goals (SDG’s) is oude wijn in nieuwe zakken en nog steeds gebaseerd op groei. Beter is het nastreven van de 18 veroorzakers van de SDG's, de Sustainable Development Enablers (SDE's).Re-storyation bedacht door filosoof Charles EisensteinMet de chaos omarmen moeten we samen zoeken naar de perspectieven die er zijn om uit de chaos te komen.De kern is dat we te veel op de korte termijn denken en vanuit economische standpunten.Een nieuwe manier van denken en kijken over, wat je zelf belangrijk vindt, wie jezelf bent, wat je te doen hebt.De illusie van machteloosheid, dat je als eenling niet veel kunt doen om een verandering te bewerkstelligen.De grootste veranderingen komen altijd van eenlingen zoals Greta Thunberg.Voor de sociale revolutie zijn vier groepen mensen nodig volgens Hilary Cottan, intellectuelen, maatschappelijk middenveld (vakbonden en bewegingen als Extinction Rebellion), ondernemers en politieke leiders.Als ondernemer ga je van crisis naar crisis, en ziet dat niet als bedreiging maar als een kans om het anders te doen.Het verschil maak je al als je al een persoon beraakt.Jan Rotmans werd jaren genegeerd met zijn berichten over de klimaatveranderingen. Nu krijgt hij veel weerstand en haat. Jan geeft aan dat weerstand goed is, want dan wordt je gehoord.

Meer over Mischa Verheijden:

https://www.re-story.behttps://www.linkedin.com/in/mischaverheijden/Nieuwsbrief van Re-Story Het kan wél anders.

Andere bronnen:

De blauwe fabel #boekencast afl 46Mara Zepeda oprichster van Zebras Unite Herman Toch en Ann Maes auteurs van het boek The positive Sum GameArtikel over de start van Zebras Unite met tabel waarin unicorn en zebras worden vergeleken met elkaar op Medium.De zebras unite co op in Amsterdam en Gent.Less is more - Jason HickelThe economics of arrival - Katherine TrebeckDe duurzaam kapitalisme - Willem SchramadeThe value of everything - Mariana MazzucatoArtikel over Zelfmoordgolf onder economieprofessorenArtikel op Bloovi van Mischa in gesprek met Jan Rotmans "Het verbaast me dat slechts enkelen vatten dat er een grote maatschappelijke verschuiving aankomt"Delivering Happiness - Tony HsiehBoek Omarm de Chaos - Jan Rotmans met Mischa VerheijdenDisrupt jezelf - Mischa Verheijden en Elke LeymanInner Development Goals (IDG's)Sustainable Development Enablers (SDE's) uit het boek THRIVE van Kees Klomp en Shinta Oosterwaaldissipatieve structuren van Ilya Prigogine - hebben altijd meer nodig om te groeien om te eindigen in chaospunt met twee mogelijke vervolgen het breekt af of het vindt een nieuwe weg.Gesprek The car is hijacking our freedom #autokorrektur – Katja DiehlMonsieur Vegan op Twitter @monsieurveganDe innerlijke ontwikkeling is het enige dat kan leiden tot een externe verandering. De innerlijke transitie die kan leiden tot een duurzame wereld.Carbon Almanac (NL De klimaatalmanak) - Seth GodinMalala Yousafzai (wikipedia)Onmisbaar (Linchpin) - Seth GodinWhat to do when it's your turn (and it's always your turn) - Seth Godin

Video van het gesprek met Mischa Verheijden

https://youtu.be/EITXQ-aC9DE

Kijk hier https://youtu.be/EITXQ-aC9DE