Decide for Impact podcast

De ondertitel van het boek van Mark Vletter en zijn collega's bij Voys is, Hét handboek voor gelijkwaardig samen werken.

Het boek is volledig zelf uitgegeven, waarbij ze er voor gekozen hebben om zo duurzaam mogelijk uit te geven. Dit resulteerde in een hoge kostprijs, waardoor het boek niet te koop is in een boekenwinkel, maar alleen via de website van Voys.

Het is een waardevol en zeer uitgebreid boek, met praktische tips, tot en met hulpmiddelen toe, hoe je in een horizontale organisatie werkt, bij verschillende bedrijfsgroottes. Het boek staat vol met theorie en ervaring van Voys. Het is goed leesbaar en tegelijk een soort handleiding.

Luister ook het gesprek dat Erno had met Mark, Samen kom je verder én ga je sneller.

Het boek heeft 30 hoofdstukken, verdeeld in 5 blokken:

Voordat je begint met zelfsturing (1 t/m 4)

Fases en organisatiegrootte (5 en 6)

Gelijkwaardig samenwerken en persoonlijke ontwikkeling (7 t/m 20)

Grote organisatievraagstukken (21 t/m 26)

Collega’s vinden, waarderen, laten groeien en offboarden (27 t/m 30)

1. Voordat je begint met zelfsturing

Interessant onderdeel in dit deel is de rol van de baas. Wat is jouw rol als oprichter in een horizontale organisatie? Dit vinden veel ondernemers lastig in het begin. Mark legt goed uit welke rol je hebt als oprichter.

Mooie uitgangspunt is de standaard "ja". Als het antwoord standaard "ja" is, dan heb je geen toestemming meer nodig. Dit gaat over het nemen van beslissingen en besluiten, consensus vs consent.

Herkenbaar in dit deel is om veranderingen zoveel mogelijk om te zette in gewoonten. De herhaling, een vast proces en het maken van tijd, vormen samen belangrijke componenten bij het aanleren van nieuw organisatiegedrag. Hoe meer mensen kunnen handelen vanuit gewoonte, hoe eenvoudiger het wordt.

2. Fases en organisatiegrootte

In hoofdstuk 5 krijg je een introductie in holacratie en de 4 fases die samenhangen met grote van het bedrijf:

Teams met een manager (fase 0)

Zelf managende teams

Zelf-ontwerpende teams

Zelfsturende teams

Het overzicht maakt gelijk duidelijk dat het lastig om gelijk te beginnen met zelfsturende teams. Dit hoofdstuk geeft een uitgebreide uitleg over deze vier fases.

In hoofdstuk 6 legt Mark uit wat de bedrijfsgroottes zijn die bij deze fases horen en wat belangrijk is in deze fase zoals de hulpmiddelen die goed zijn per fase. Hierdoor zag ik dat het niet nodig is om over zelfsturing te denken bij minder dan dertig mensen.

3. Gelijkwaardig samenwerken en persoonlijke ontwikkeling

Hoofdstuk 7 zeer interessant waarin de elementen uit Drive wordt aangevuld met 3 cruciale elementen:

Zelfkennis,

Authentieke relaties,

veiligheid en vertrouwen,

autonomie (uit Drive)

vakmanschap (uit Drive), en

purpose (uit Drive).

Een goed onderdeel in dit hoofdstuk, waarin je leert waarom de drie elementen van drive onvoldoende zijn voor de intrinsieke motivatie van mensen. Met een apart hoofdstuk over (psychologische) veiligheid.

Hoofdstuk 9 legt Mark het verschil uit tussen consent en consensus, en hoe je organiseert rondom consent. Het uitgangspunt is "Ja, leuk."

Hoofdstuk 10 vertelt over het verschil tussen functies en rollen. Iets wat ik merk dat managers vaak lastig vinden om over te schakelen naar rollen. Terwijl het veel meer flexibiliteit geeft.

Hoofdstuk 11 gaat over experimenteren. Hierin gebruiken ze bij Voys de cyclus:

bouw,

meet en

leer.

Verder veel interessante en praktische tips in dit uitgebreide blok. Zoals de kracht van alle kennis in het team, en de dingen goed vastleggen zodat iedereen toegang heeft.

De technische hulpmiddelen en de kracht van het internet. Niet onbelangrijk in deze tijd, goed gedistribueerd werken.

Voor veel bedrijven is het hoofdstuk over slimmer vergaderen ook zeer waardevol. Ik veel vergaderingen bijgewoond waar ik niet vrolijk van werd, en niet resulteerde in duidelijke acties.

Dan volgen een paar hoofdstukken die ik niet direct verwachte in een boek van een technisch bedrijf als Voys. Zoals aandacht voor de zelf, waarin Ikigai en flow worden genoemd. Zelfreflectie een belangrijk onderdeel is van je ontwikkeling.

Hoofdstuk 18 gaat dieper in op het nemen van besluiten, met twee handige kwadranten. Hier kan nog iets worden aangevuld over biases.

De laatste twee hoofdstukken in dit blok gaan over goed en duidelijke feedback geven, samenwerken en fouten maken.

4. Grote organisatievraagstukken

Dit onderdeel gaat over visievorming, met het outlook-proces voor je strategie en 21 vragen om tot een goede strategie te komen.

Verder in dit onderdeel een hoofdstuk over transparantie, open organisaeren, doelen stellen en monitoren zoals met KPIs, en gewoontes.

Het laatste hoofdstuk in dit deel gaat over slimmer inkopen. Door vooral het inkopen bij het team te laten en centrale inkoopafspraken.

5. Collega’s vinden, waarderen, laten groeien en offboarden

Het laatste deel in het boek gaat over het aantrekken, behouden van werknemers en afscheid nemen. Met interessante stappen voor wanneer je begint met je eerste medewerker en doogroeien. Met vanaf 15 mensen 8 handige vragen voor potentiele medewerkers. Mark legt uit hoe ze werven bij scholen, speeddates en meeloopdagen organiseren.

Een ander interessant braakliggend onderwerp is hoe je bij echt grote bedrijven mensen betrokken houdt, de bureaucratie terugdringt en regels vermindert. Een regel toevoegen, zaken ingewikkelder maken is simpel, maar dingen weer eenvoudig maken is lastiger. Kijken naar cellenstructuur is dan interessant, zie Eckart's Notes.

In hoofdstuk 27 vind je allerlei hadige tools voor de werving van nieuwe medewerkers.

Hoofdstuk 28 gaat over salaris en beoordelen, ze hebben hier een eigen proces ontwikkeld. Interessant om te kijken wat je hiervan kunt gebruiken.

Hoofdstukken 28 en 29 gaan over training en ontwikkeling van het team.

Het laatste hoofdstuk gaat over goed afscheid nemen. Het onderdeel over offboarden krijgt betrekkelijk weinig aandacht. Hier hebben wij ook maar weinig boeken over gezien. Zeker wanneer je afscheid moet nemen van mensen die toch niet goed blijken te passen ondanks alle voorzorgsmaatregelen. Terwijl dit voor de meeste ondernemers en managers als lastig wordt ervaren. Hoe doe je dit goed?

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

De ruimte die je krijgt door standaard uit te gaan van een "Ja", zodat geen tijd verloren gaat met toestemming regelen.

Dat het onzinnig is om te denken aan zelforganisatie wanneer je met minder dan tien medewerkers bent. Nergens voor nodig.

Vergaderen is waardevol wanneer je het goed organiseert.

Een handig kwadrant voor besluitvorming.

Dat veel experimenteren goed is voor de groei van je bedrijf.

Een waardevolle aanvullingen op de drie elementen van Drive voor betrokken medewerkers.

Hoe belangrijk off-boarding is voor de toekomst van je bedrijf en dat er weinig over geschreven is.

De waarde van een interne academie, waarin iedereen alles kan vinden of nieuwe dingen kan toevoegen.

Dat holacratie veel werk is, maar gelukkige medewerkers oplevert en een schaalbaar bedrijf maakt, waarin je als oprichter niet alles alleen hoeft te regelen.

Body Intelligence.

Bronnen die we genoemd hebben

Gesprek me Mark, Samen kom je verder én ga je sneller – Mark Vletter

Brian Robertson Holacracy boek

Diederick Janse en Marco Bogers - boek Getting Teams Done

De medewerkers op één met holacracy – Tom van der Lubbe

Corporate Rebels - module beter vergaderen

Eckart’s Notes - Eckart Wintzen

Buurtzorg

Start-up Factory - Corporate Rebels Haier boek

Boek Corporate Rebels - Corporate Rebels #boekencast afl 11

Drive - Daniel Pink

The fearless organization #boekencast afl 12

Provoke #boekencast afl 70

Jack Welsh boek

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Alleen maar bazen, Tom en Erno zijn beide enthousiast over dit boek uit de praktijk. Geschreven en met aandacht samengesteld door een ondernemer die verder kijkt dan economische groei.

In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/8jE8BNo9kwI

https://youtu.be/8jE8BNo9kwI

In deze aflevering hebben we het over het boek Alleen maar bazen. Een doordacht boek, met heel veel informatie over hoe je horizontaal organiseert. Een boek ontstaan vanuit de praktijk bij Voys, met handige hulpmiddelen en vragen. Een handboek waarmee je een start maakt met holacratie in jullie bedrijf, en er telkens weer bij kunt pakken tijdens de volgende groeifase.

Vandaag het gesprek met Elske Doets.

Elske is eigenaar van Doets Reizen, initiator van de sociaal geëngageerde startup BuddyBold en oprichter van de Young Lady Business Academy (YLBA). Met haar spraakmakende visie op de toekomst van samenleving en economie is ze een graag geziene gast in radio en televisie programma’s. 

Kernboodschap van Elske is dat we collectief moeten loskomen van oude denkpatronen en -reflexen. Waar Elske verschijnt, ontstaat beweging. En verlegt ze op charmante en lichtvoetige wijze de aandacht van het meningsverschil naar de structurele oplossing. Haar nieuwste boek ‘De Leeftijdloze Samenleving’ (‘een nieuwe visie op jong en oud’) heeft al vele mensen geïnspireerd op een andere manier te kijken naar vergrijzing, (ouderen)zorg en leeftijdsdiversiteit op de werkvloer.

Vorige gesprek Met Elske aflevering 347 in de podcast. De reismarkt van binnenuit veranderen – Elske Doets waarin je meer leert over Doets Reizen en haar reis als ondernemer in de reismarkt en zakenvrouw van het jaar.

Laten we beginnen…

In gesprek met Elske leerde ik:

Het Zwitserleven gevoel zou eigenlijk in je baan moeten zitten. Dan is een pensioen helemaal niet nodig.

Ben Akkerman die op zijn 73e nog met zijn bedrijf is gestart en de ambitie heeft om de meest hippe opticien van Nederland te zijn.

In Nederland met steeds meer ZZP-ers zal de escape van het pensioen steeds minder nodig zijn, omdat deze mensen doen wat ze leuk vinden.

Sabbatical en pensioen is voor mensen met bullshit banen. Mensen die ook eenvoudig kunnen thuiswerken.

Als je negentig bent ben je pas volwassen.

In het Westen is meer dan 50 procent boven de vijftig.

Door op jonge leeftijd met pensioen te gaan (FIRE) krijg je een soort zelfgenoegzaamheid waardoor prikkels en creatief ontbreken om te werken aan de grote uitdagingen waar we voor staan.

Als je veel gaat consumeren of reizen dan leef je in een soort verdoving. En dat is eindig want het klimaat trekt dat niet meer.

De controlemechanismes in de zorg loslaten, en mensgerichte zorg leveren.

De privé zorghuizen kosten hetzelfde maar kunnen een vijf sterren gepersonaliseerde beleving geven.

Het belang van het systeem en de organisatie komt boven het menselijke belang van diegene die de zorg biedt en die de zorg ontvangt.

De vergrijzing is een golf die niet meer te stoppen is.

We gaan ten onder aan efficiëntiedenken in het neo-liberale systeem. De tijdswinst wordt niet omgezet naar persoonlijke aandacht.

We kunnen ook denken aan verplichte maatschappelijke diensten. (Zie ook Sander en de brug #boekencast afl 76)

Er is in Nederland een lage arbeidersparticipatie, zeker onder vrouwen, mede omdat ze o.a. mantelzorg verlenen.

Als je de hele tijd zegt dat het niet kan, dan kom je niet uit die cirkel en komt er geen oplossing.

Elske wil een maatschappelijk probleem aankaarten en oplossen en daar hoeft ze geen geld mee te verdienen, vandaar dat BuddyBold een non-profit is.

Jongeren zijn bezig met maatschappelijke urgentie.

Elske werkt hel intuïtief als ondernemer.

In 2022 is het oude gedrag weer terug gekomen van voor corona.

Schiphol is voor een groot deel van de overheid, en die willen nu krimp.

Schiphol is een luchthaven waar vooral veel passagiers overstappen.

Moed hebben als overheid om keuzes te maken, of ga je voor het dividend?

Dat Schiphol een enorme bijdrage heeft in de Nederlandse economie, is uitgebreid onderzocht, en blijkt een drogreden te zijn.

Wat voegen die internationale bedrijven die hier een hoofdkantoor (brievenbus) hebben, nu echt toe?

We hoeven niet bang te zijn dat die multinationals vertrekken, er zijn genoeg andere banen.

Meer over Elske Doets:

https://www.linkedin.com/in/elske-doets-05431612/

http://www.elskedoets.com/  

http://www.doetsexperience.com/ 

https://twitter.com/elskedoets 

https://www.buddybold.nl/

Boeken van Elske

Het lef om gelukkig te zijn (2018)

Bloei (2020)

De leeftijdloze samenleving (2023)

Andere bronnen:

De reismarkt van binnenuit veranderen – Elske Doets

Twee berichten van Stephan Fellinger op LinkedIn https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7035994463554449409 (vervolg op het eerst bericht) en https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7035995108927844353 (dit ging over het Stap budget en een leven lang leren).

Boek Stephen Covey “Leven in crescendo” met als ondertitel, “je belangrijkste bijdrage ligt nog voor je”

Ben Akkerman Eye Fashion

Blauwe zones (Wikipedia)

FIRE - financial independence retire early

Artikel in HP de Tijd: ‘Minder zweten, meer cashen’ door Hans van Willigenburg

Sander en de Kloof Tegenlicht terugkijken

Sander en de brug #boekencast afl 76 - Sander Schimmelpenninck

Laura Bas, Loes Gast en Isabelle van Kooten.

Extinction Rebellion (XR)

De blauwe fabel #boekencast afl 46

Film Beyond Zero over CEO Ray Anderson vloerenfabrikant Interface

Video van het gesprek met Elske Doets

https://youtu.be/EfEAGR8dckg

Kijk hier https://youtu.be/EfEAGR8dckg

Vandaag het gesprek met Wendy van Ierschot.

Wendy is ondernemer, techinvesteerder en CEO van VIE People. Daarnaast maakt ze de BNR-podcast Werkprofessor. Ze is een veelgevraagd spreker en staat al jaren in internationale lijsten van top-hr-experts.

Laten we beginnen…

In gesprek met Wendy leerde ik:

Het hoofdstuk over People in het boek Scaling Up van Verne Harnish is beperkt, vandaar de ruimte voor het boek van Wendy.

Fase 1: 0-10 medewerkers Fase 2: 10-25 en Fase 3: 25-60

Een scorecard is een verbeterde versie van een functieomschrijving me duidelijke doelen.

Ze ziet veel producten van kleine bedrijven dat meer mensen mogen kopen in plaats van producten die minder goed zijn voor de aarde.

In veel duurzame bedrijven waarbij groei minder belangrijk wordt gezien.

Je kan groeien terwijl je ook meer goede impact maakt.

Hoe gelukkiger de medewerker, hoe tevredener de klant. - dit is een meetbaar effect.

Inzet heeft alles te maken met elkaar vertrouwen.

Je kunt kiezen welke bedrijfscultuur je wilt hebben (Coyle)

Creëer een psychologische veilige omgeving

Toon kwetsbaarheid

Er moet een doel zijn

Je krijgt enthousiaste medewerkers door (Sirota):

Het moet eerlijk zijn

Het moet gezellig zijn

Je moet prestaties kunnen leveren (betekenisvol zijn)

Als jij je bedrijf laat groeien geef je meer mensen de kans om in een leuke en inspirerende omgeving te werken.

Bij hele grote bedrijven lijkt het lastig om de menselijke maat vast te houden

De sociale of ecologische impact zou net zoveel status moeten geven als omzet.

Vrouwelijke ondernemers moeten juist wel groeien, ook voor hun dochters, ondanks dat je het niet belangrijk vindt.

Veel bezig met spirituele ontwikkeling om te zorgen dat het ego niet de overhand krijgt.

Stoppen met importheffingen.

Wij willen rijk blijven en die arme mensen zie je niet.

De belasting heffen moeten we veranderen - belasting heffen op grondstoffen in plaats van belasting op arbeid.

95% minder plastic tasjes binnen een week, door ze te verkopen voor 10 cent.

Prijs maakt uit. (in besparen van grondstoffen en doorbreken van gewoontes)

De laagste inkomens moeten sowieso meer geld krijgen.

Meer belasting heffen op producten die te goedkoop zijn

Als je iets goed doet, dat ook rendement oplevert.

Mensen gaan pas naar je luisteren als je naam hebt, en dat heeft ook te maken met de impact die je maakt en die moet groeien.

Het zelf versterkende effect van steeds meer werken.

In plaats van als vrouwen meer laten werken, kunnen we ook allemaal parttime werken waardoor er minder ongelijkheid komt.

Grenzen meer open voor mensen die willen bijdragen en willen meedoen aan de cultuur.

Zes condities voor een succesvolle dynamiek in een scale up cultuur. Deze zijn opgedeeld in drie groepjes van twee condities die bij dynamisch bij elkaar passen.

Winnaar staan samen met samenwerken in een divers team.

Als je succesvol wordt, dan wordt je steeds minder empathisch.

Als je met ze allen groeit, dan wordt de taart groter. In de hele wereld.

De bedrijven die de wereld vervuilen mogen behoren tot de verliezers.

Het mag niet zo zijn dat een goed product duurder is. Dat klopt niet, omdat de vervuiler niet betaald.

Wat kunnen ondernemers bijdragen aan de SDG's?

Elke groei gaat altijd met ups en downs gepaard.

De beste organisatiestructuur bestaat niet, het moet passen bij jou als ondernemer en founders team.

De trainers zouden hun werk moeten koppelen aan de IDG's en daarmee werk je ook aan de SDG's.

Meer over Wendy van Ierschot:

https://www.linkedin.com/in/wendyvanierschot/

https://www.wendyvanierschot.com/

www.viepeople.com 

www.vietechcapital.com 

www.vieinterim.com 

https://www.bnr.nl/podcast/werkprofessor 

Boeken van Wendy

Scalin Ups & Downs - Wendy van Ierschot

VIE: Our Manifesto for Adaptive HR

HR Road to Scale up - artikel met de 5 fases

Andere bronnen:

Scaling Up van Verne Harnish

Keencorp - Workforce Analytics - bekijken het sentiment van de communicatie.

Culture Code - Daniel Coyle

Drive #boekencast afl 13 - Pink

The Enthusiastic Employee - David Sirota

Eckart's notes - Eckart Wintzen (cellenstructuur)

Het bedrijf was nooit ik alleen – Anne Pleun van Eijsden

Ex'Tax - Femke (uit nalatenschap van Eckart Wintzen)

Taxes Taxes - Rutger Bregman tells Davos to talk about tax: 'This is not rocket science'

Er is leven na de groei boek - Paul Schenderling

Mud Jeans gesprek in Werkprofessor: Bert van Son over het succes van Mud Jeans

Everybody Matters #boekencast afl 15 - met onder andere de interne academie van Barry-Wehmiller die lesgeven in luisteren.

Meer over de Inner Development Goals (IDGs)

Video van het gesprek met Wendy van Ierschot

https://youtu.be/1-VbQrr0WSo

Kijk hier https://youtu.be/1-VbQrr0WSo

Byung-Chul is een Koreaans-Duitse filosoof. Sinds 2012 hoogleraar in cultuurwetenschap en hoofd van het studium generale aan de Universiteit voor de Kunsten in Berlijn.

Het is een bijzonder boek, een actueel onderwerp waarvan je voelt dat we op een glijdende schaal zitten om een efficiënte manier geschreven. Iedere zin in het boek heeft waarde. In zijn Commencement speech in 2022 heeft hij het over onderstrepen. Zijn doel is dat de lezer iedere zin onderstreept. Iedere zin moet zo krachtig zijn dat je deze wilt onderstrepen. Dun, klein boek, met veel inhoud.

Ondertitel is, Digitalisering en de crisis van de democratie.

Het heeft vijf hoofdstukken:

Informatieregime

Infocratie

Het einde van het communicatieve handelen

Digitale rationaliteit

De crisis van de waarheid

Informatieregime

Informatiestromen en data uitbuiten voor machtsgewin. Bedrijven en organisatie die veel data verzamelen en dit gebruiken worden machtiger en rijker. Het informatiekapitalisme dat overgaat in het surveillancekapitalisme. Denk aan alles wat je deelt op het web, de sporen die je nalaat met cookies, zoekmachines, de Ring deurbel, de smartphone, het algoritme en de altijd trekkende tijdlijn. De mens verandert in data- en consumptievee.

In het informatiekapitalisme waant de mens zich vrij, authentiek en creatief, door vooral over zichzelf te delen. We worden continu gesurveilleerd, maar het voelt niet zo.

Influencers als motivatietrainers gedragen zich als verlossers. Volgers kopen gedwee de door hun gebruikte producten. We consumeren ons kapot. Consumptie en identiteit vallen samen.

Infocratie

De informatie en communicatie neemt ook de politiek over. De democratie verandert in een infocratie. In de democratie was het boek het doorslaggevend medium, met een overzichtelijk ordening van feiten en ideeën. In de mediocratie neemt het dialoog af, de spreektijd wordt korter en vooral zendtijd. Mensen worden in slaap gesust met plezier, consumptie, amusement en vermaak. De dwang tot geluk beheerst het leven.

Informatie heeft een zeer korte actualiteitspanne. We zijn telkens op zoek naar de verrassing.

Trump is een voorbeeld van deze verandering. Met korte statements, en targeting worden mensen beïnvloed in gedrag zoals voor het stemmen. Met robots wordt de opinie van de mensen en daarmee het stemgedrag beinvloed.

Informatie raast langs de waarheid en valt niet door de waarheid te achterhalen. De infodemie met de waarheid te willen bestrijden is gedoemd te mislukken. Ze is waarheidsresistent.

Het einde van het communicatieve handelen

Hannah Arendt en haar film over Hitler noemt hij hier. We verliezen het discours (de dialoog met de ander). We leren niet meer uit gesprekken met een ander, we luisteren vooral naar onszelf. De crisis van de democratie is in eerste instantie een crisis van het luisteren. Mede veroorzaakt door het algoritme waardoor je meer van hetzelfde te zien krijgt.

Digitale rationaliteit

Dataisten geloven dat big data en kunstmatige intelligentie ons tot een goddelijke, alomvattende blik in staat stellen en het welzijn van allen optimaliseert. Deze digitale allesomvattende kennis maakt het discours overbodig. Big data en AI nemen intelligentere en rationelere beslissingen dan de mens, omdat we maar beperkte hoeveelheden informatie kunnen verwerken.

Een samenleving die zonder de politiek kan omdat big data en AI alle beslissingen nemen, beter dan de mens. Politiek en regering worden vervangen door planning, sturing en conditionering.

De crisis van de waarheid

Fakenieuws, desinformatie en complottheorieën. De bullshitters. (Harry Frankfurt). Bullshit is onvermijdelijk als de omstandigheden mensen dwingen te praten over dingen waar ze niets van begrijpen. Truthines. Meer gebruik van het hart dan het verstand. Zoals Hitler, de leugen zo groot maken dat het de nieuw waarheid wordt. Mooi voorbeeld uit Orwells totalitaire surveillancestaat, waar waarheid een instantie is. Deze instantie corrigeert zaken uit de geschiedenis om het heden waarheid te laten lijken. De gedigitaliseerde wereld is vorm- en manipuleerbaar.

Mooi voorbeeld vergelijk digitale fotografie en foto's bewerken zodat ze mooier de werkelijkheid weergeven. Tegenover analoge fotografie die de werkelijkheid zo goed mogelijk vastlegt.

Informatie is additief en cumulatief. De waarheid daarentegen is narratief en exclusief.

De crisis van de waarheid is een crisis van de maatschappij. Maatschappij en cultuur worden tot verhandelbare waar gereduceerd. De waar vervangt het ware. 

Lees ook het artikel in Trouw https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/de-economie-werkt-tegen-de-natuur-hoe-viezer-het-water-hoe-hoger-het-bbp-dat-is-heel-gek~bb0a94bc/   De economie werkt tegen de natuur. ‘Hoe viezer het water, hoe hoger het bbp. Dat is heel gek. Het CBS berekent de waarde van de natuur en cultuur.

De ware democratie rust op twee principes, isegoria en parrhesia.

iedere burger heeft het recht om vrijuit te spreken

Mensen die politiek handelen zijn verplicht om het ware te zeggen

Wie de moed heeft het woord te nemen, ondanks alle risico's die dat met zich meebrengt, oefent parrhesia uit.

Terwijl informatie een zeer korte actualiteitsspanne heeft, is de waarheid gekenmerkt door duurzaamheid.

Parrhesiasten onderscheiden zich door de moed tot waarheid.

Een bijzonder boek dat me aan het nadenken zette over het gebruik van data, gekoppeld zijn aan het algoritme. De onwaarheden en boosheid op Twitter. De decentrale, meer democratische opstelling van Mastodon daar tegenover. Het zoeken naar de waarheid, de aarde van boeken en de dialoog. Het luisteren naar de ander om te leren. De moed die nodig is om de waarheid te spreken. Geen wonder dat activisten moedig zijn.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

Wij veranderen in data- en consumptievee.

Influencers als motivatietrainers gedragen zich als verlossers.

We consumeren ons kapot.

Consumptie en revolutie sluiten elkaar uit.

De slimme stofzuigerrobot brengt zonder moeite onze hele woning in kaart.

We amuseren ons kapot.

Informatie raast langs de waarheid. De infodemie is waarheidsresistent.

We verliezen de dialoog, we luisteren niet meer, we zijn vooral aan het zenden.

Het algoritme is de echokamer. Je hoort continu dingen waar je het al mee eens bent.

De toenemende tribalisering bedreigt de democratie.

Buiten de echokamers zijn er vooral vijanden.

Wie niet voor is, is tegen mij.

Big data en kunstmatige intelligentie gaan onze besluiten verbeteren, omdat ze meer data kunnen verwerken dan ons brein kan.

De digitale wereld is vormbaar en manipuleerbaar.

Mensen die politiek handelen zijn verplicht waarheid te spreken.

Nihilisten - de kern wordt er uitgehaald, allemaal losse flodders en steeds meer informatie en minder de waarheid.

Zoeken naar de waarheid in boeken en in de dialoog.

Hoe moedig activisten moeten zijn, zoals Extension Rebellion

Bronnen die we genoemd hebben

Philosopher, Culture Theorist Byung-Chul Han's Commencement Speech https://www.youtube.com/watch?v=pkbREfaqmJ4

Interview door Ronald Duong - VPRO Tegenlicht met Shoshana Zuboff de grote dataroof https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2019-2020/de-grote-dataroof.html

Tegenlicht Ronald Duong met Hans Schnitzler - Wij Nihilisten https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2022-2023/digitale-detox.html

Michel Foucault (Wikipedia)

Hannah Arendt (Wikipedia)

First seek to understand - Stephen Covey

Globalisatie leidt tot polarisatie en hoe stop je dit – Sjoerd Beugelsdijk

De verdeelde Nederlanden #boekencast afl 39 - Sjoerd Beugelsdijk

De Nieuwe Wereld TV - op YouTube

Stop. #boekencast afl 30 - Marije van den Berg

CBS - berekent de waarde van de natuur

De economie werkt tegen de natuur. ‘Hoe viezer het water, hoe hoger het bbp. Dat is heel gek’ - artikel in de Trouw

Boek 1984 - George Orwell (Wikipedia)

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Infocratie waarin we vooral onder de indruk zijn van de bondigheid en doordachte zinnen die de filosoof Byung-Chul Han gebruikt. Een interessant boek dat aanzet tot reflectie.

In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/IzXIUnUN83Q

https://youtu.be/IzXIUnUN83Q

In deze aflevering hebben we het over het boek Infocratie. Het is een uitnodiging voor iedereen die zich zorgen maakt over digitalisering en de democratie. Een bijzonder boek, niet direct om vrolijk van te worden, maar zet wel aan tot nadenken. Goed om als ondernemer ook na te denken over de verregaande digitalisering, big data en kunstmatige intelligentie. Interessante kansen, maar ook bedreigingen en het is goed om ook die bedreigingen onder ogen te zien.

Vandaag het gesprek met Andrea Klepsch.

Founder of modem conclusa gmbh, as a pioneer in sustainability consulting and communication; internal and external communication. 

Being enthusiastic about sustainable management and ecological-social lifestyles as a creative act in the sense of building, caring for, and honoring is what drives her.

Her professional recipe for success consists of three basic ingredients:

the knowledge and experience of the importance of nature shaped by vitality,

the intensive study of (eco)systemic mechanisms of action,

the ability to combine creativity and strategy, seasoned with a lot of courage and deep empathy.

She finds it particularly nurturing to maintain close, cooperative relationships with farmers in her town and to have been trained as a "temporary cheesemaker".

Enjoy the insights of Andrea.

Laten we beginnen…

In gesprek met Andrea leerde ik:

She is into the natural spirituality

Follow the resonance.

There is an individual tempo and planting seeds turn into individual healthy development.

She doesn't talk about greenwashing. Everyone starts somewhere and then it evolves.

Andrea is not fundamental. Fundamentalism destroys growth and development. She rather asks questions to bring the people along.

modem conclusa; modus = the way you do things; conclude = invite people to draw their own conclusions, and not to persuade.

Sometimes it is good to learn the opposite of what you want to do; it strengthens you.

Perspective thinking means for Andrea, diving into the perspective of how other people are thinking.

Why is it so hard for us (in the Western World) to feel enough?

Trust comes from the feeling there is enough.

Michael Braungart: "In nature, there is always enough."

We have lost the practical skills.

With our basic skills, there is always a social interconnection.

If we help each other with these basic skills we form a community. Be aware of the basic skills of others in the company.

IDG is the best framework developed and it brings the light on kills we all have.

Starting each meeting with 3 minutes of silence. Experience the value of slowing down before the meeting.

De IDG's are very inviting.

The V. World Organic Forum have put the SDGs and IDGs on their agenda for the forum in 2023

Avoids the words making the world better - she asks questions about the status quo, are you content with it?

Do you hear enough laughter in your company?

The organic companies are from the outer to the inner. Traditional companies it is more from the inner to the outer.

How do we get out of the pressure for the SDG's? We need patience too, pressure paralysis. We need dynamic balance. See the book of Paul Behrens - The best of times, the worst of times.

Andrea limits her media consumption. It helps her to be mentally healthier.

If we make a business out of the IDG's, we are lost.

Make people more curious, instead of saying how you should do this.

Invite people to come to inner development. She uses it when she feels it is the right moment. She is not creating a concept.

We should go back to more experimenting.

Meer over Andrea Klepsch:

https://www.linkedin.com/in/andrea-klepsch-a933ab2b/

https://www.modemconclusa.de/

https://www.coevolution.de/

Boeken van Andrea

Tiefenökologie - Wie wir in Zukunft leben wollen, Authors: Franz-Theo Gottwald / Andrea Klepsch, published 1995

Die Kunst des Wirtschaftens, Reader published 2010 with a contribution on the art of cooperation by Franz-Theo Gottwald and Andrea Klepsch

Andere bronnen:

The Tao of physics - Fritjof Capra (Wikipedia)

Gaia - James Lovelock (Gaia Hypothesis)

Michael Braungart - Cradle to cradle: Remaking the Way We Make Things (2002)

Deep ecology - Arne Næss

The world Organic forum https://worldorganicforum.schloss-kirchberg-jagst.de/en/

Integral Theory - Ken Wilbur https://www.kenwilberfund.org/integral-theory/

The best of times the worst of times #boekencast afl 67 - Paul Behrens

The life you can save - Peter Singer

Video van het gesprek met Andrea Klepsch

https://youtu.be/SflfXHxCIMM

Kijk hier https://youtu.be/SflfXHxCIMM

Vandaag het gesprek met Marielle van Hemert.

Marielle is dé high impact inspirator en consultative coach voor duurzaamheidsmanagers en leiders. Met haar passie voor duurzaamheid helpt ze professionals om ‘high positive impact’ te realiseren in hun werk én in de wereld. Marielle heeft veel ervaring op het gebied van duurzaamheid en organisatieontwikkeling en is gespecialiseerd in het ondersteunen van duurzaamheidsmanagers om succesvol te zijn in hun baan.

Met coaching, opleidingen en consultancy helpt Marielle bij het overwinnen van de zes barrières die vaak voorkomen bij het implementeren van duurzaamheidsinitiatieven. Ze richt zich ook op conscious leadership, waarbij persoonlijke en professionele ontwikkeling centraal staat.

Marielle gelooft dat we in de kern allemáál klimaatprofessionals zijn, door ons 'groene gen'. En dat de waarde erin zit om al deze unieke genen tot expressie te brengen en te verbinden. Want groen is er in ontelbare varianten. En die zijn allen nodig.

Laten we beginnen…

In gesprek met Marielle leerde ik:

We hebben allemaal een groen gen, maar wel een andere groene gen expressie.

De groene gen is een stukje code dat in je zit, dat verantwoordelijk is voor jouw motivatie om bij te dragen aan een betere wereld.

In het groene gen zit je eigen persoonlijke waarden.

We moeten weer connectie maken met de natuur, mensen die het minder hebben, alles wat leeft op deze aarde.

Alleenstaande moeders die in een lastige financiële situatie verkeren, dat brengt veel stress met zich mee en krijgt de hoogste prioriteit, en zorgen voor de wereld krijgt dan een lagere prioriteit.

Haar deelname aan de Kenia Classic van Amref Flying Doctors en heeft gezien dat daar veel achtergestelde zorg is, de basis op orde krijgen zoals moedersterfte te verminderen en honger te stoppen.

Ze deelde een mooi verhaal over een ervaring in Kenia, over hoe een persoon het verschil kan maken.

Het delen van wat je hebt, hoeft niet altijd monetair te zijn.

Na zes jaren studie kwamen mensen haar niets vragen over gezonder leven, daardoor is ze programma's gaan ontwikkeling om kennis te delen.

De ervaring die ze heeft opgedaan om programma's te maken om 2500 medewerkers van apotheken mee te nemen in de cultuuromslag, gebruikt ze nu om een duurzaamheidsmentaliteit te ontwikkelen.

Een maand met een camper ondernemers opzoeken om te ontdekken hoe zij met circulariteit bezig zijn.

Tijdens reis veel ondernemers gesproken met veel passie, waardoor bij haar het vuur ook weer aan ging.

De zes 6 belangrijke barrières zijn uit het onderzoek van het Erasmus en de Better Business scan gekomen:

Een overtuigende business case

Intern bewustzijn over belang duurzaamheid

Participatie van alle afdelingen

Ontwikkelen van kennis en vaardigheden

Strategische partnerships

Het gevoel te kunnen bijdragen

Een business case richt zich niet alleen op geld, maar ook ecologische en sociale impact.

De ondernemers die ze toen gesproken heeft zaten er allemaal vol overtuiging in, maar financieel hadden ze het lastig om het rendabel te maken.

Circulariteit is ook een vorm van zuinigheid, je denkt goed na over je bronnen. Dus werk je aan kostprijsverlaging = een goed verkoopargument voor een directie of ondernemer.

De productie van plastic is zo geoptimaliseerd dat het heel goedkoop is. De circulaire producten hebben tijd nodig om ook zo geoptimaliseerd te zijn zodat ze goedkoper worden.

Mensen voelen het groene gen bij zichzelf en collega's, ze willen wel maar weten niet hoe. Voor anderen geldt dat er duurzaamheidsambities maar ze weten niet hoe ze de medewerkers zo ver te krijgen.

Ze is verrast dat het dialoog nog weinig tractie heeft. Ga in gesprek met je medewerkers om te ontdekken wat ze al doen en verbind mensen met elkaar. Dit leeft veel informatie op.

De hulpmiddelen die ze gebruiken zijn o.a. een duurzaamheidswaarden onderzoek en een digitale dialoog.

Dialoog opzetten vraagt ook moed en leiderschap.

"Asking is the new leadership"

Het is nodig om een groen gen over de gehele breedte van je organisatie te krijgen en de expertise in huis te halen en daarmee in je organisatie te verankeren.

Meer over Marielle van Hemert:

https://www.linkedin.com/in/mariellevanhemert/

https://groenegenen.com/

Andere bronnen:

The life you can save (boek gratis te downloaden)

Sjors Roeters - Miljardairs onder de guillotine

Paul Schenderling - Er is leven na de groei

Eve Rovers en burgerberaden - Nu is het aan ons

IDG HUB Utrecht

Else Boutkan - boek Groen en gevangen

Nora Bateson - warm data

Video van het gesprek met Marielle van Hemert

https://youtu.be/mRowxMB9WZs

Kijk hier https://youtu.be/mRowxMB9WZs

De auteurs hebben samen een leuke podcast - de Rudi en Freddie show en ze schrijven beide voor de Correspondent. Het boek past bij onze twee vorige boekbespreking zoals de Tirranie van verdienste en Sander en de brug.

De kern van het boek vind je in het artikel op de correspondent d.d. 29 oktober 2014. Het boek is in 2016 uitgegeven.

Van de achterflap:

Hoe is het toch mogelijk dat de mensen waar we overduidelijk niet zonder kunnen - vuilnismannen, politieagenten, verplegers - zo slecht verdienen, terwijl onbelangrijke, overbodige of zelfs schadelijke bankiers, lobbyisten en consultants veel beter boeren?

Het boek gaat overgelijkheid, economie en verdienste aangevuld met historische context, Rutger heeft dan ook geschiedenis gestudeerd. Door het lezen van deze boeken realiseer ik me steeds meer hoeveel BS banen er zijn. Dit hebben we goed kunnen zien tijdens het begin van corona, toen alleen de cruciale banen mochten doorgaan. 

Het boek heeft 5 hoofdstukken

Hoe de moraal uit de economie verdween

Leeg liberalisme

Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers

De mythe van de meritocratie

Ongelijkheid in de eenentwintigste eeuw

Hoe de moraal uit de economie verdween

Economie, van oorsprong was het een door en door morele wetenschap. Ze waren constant bezig met vragen als: Hoe horen we ons te gedragen? Verandert het kapitalisme ons karakter ten goede of ten slechte? En wat is van waarde en wat niet?

Zonder het hardop te zeggen, gaan beide kampen ervan uit dat iedere vorm van inkomen of vermogen neutraal is. Dat alle welvaart op dezelfde manier ontstaat. Er zou een eerste verdeling zijn via de markt, waarna een tweede ‘herverdeling’ via de politiek volgt. Dat laatste woord zegt het eigenlijk al: wat de markt brengt is natuurlijk, en wat de politiek daar vervolgens mee doet is kunstmatig. De eerste verdeling is een gegeven, de herverdeling is een kwestie van rechtvaardigheid of jaloezie.

Ongelijkheid is niet (on)rechtvaardig op zichzelf. Nivelleren is niet per se een feest of een ramp. En belangrijker nog: de arbeidsmarkt, de huizenmarkt en de beurs zijn net als belastingen, uitkeringen en toeslagen óók vormen van herverdeling die verre van ‘neutraal’ zijn.

Is het rechtvaardig dat een vuilnisman minder verdient dan een bankier? Is het eerlijk dat iemand met rijke ouders betere kansen heeft dan iemand uit een lagere klasse? Is het te verantwoorden dat mensen met meer talent extra worden beloond? Is dat wat verdiend wordt ook echt verdiend? 

De meest invloedrijke wetenschap van dit moment is de economie. Van oorsprong was het een door en door morele wetenschap, daar is weinig van over nu het een beta status heeft.

De schepping van de homo economicus betekende een revolutie in het denken over welvaart en ongelijkheid. Wat ‘waarde’ gaf aan goederen en diensten was alleen nog de hoeveelheid ‘plezier’ die ze opleveren, waarbij ‘plezier’ werd gedefinieerd als alles wat mensen vrijwillig doen, of zeg gerust: vrijwillig aanschaffen.

Eenieder die de hoeveelheid voedsel, huizen, grondstoffen, machines enzovoort vergroot, maakt het land rijker. En de ironie wil dat juist de rijkste mensen – zij die leven in luxe en weelde – op deze welvaart parasiteren. Smith stelde dan ook voor om de consumptie van ‘de luie en ijdele vermogenden’ stevig te belasten.

Onze heilige maatstaf van vooruitgang (het bruto binnenlands product) is een doodgewone optelsom van de prijzen voor alle goederen en diensten die in een land worden geproduceerd.

De mens is een door en door moreel wezen dat voortdurend betekenis, zin en waarde geeft aan de wereld om zich heen.

Leeg liberalisme

Mark Rutte had tijdens de verkiezingscampagne alle liberale stokpaardjes bereden. Belastingen op de hogere inkomens waren ‘jaloeziebelastingen’ (‘Wat ze zelf niet hebben, mogen anderen ook niet hebben’), de erfbelasting was een ‘sterftaks’ (‘De meest onrechtvaardige belasting’) en 80 procent van de bijstandstrekkers kon gewoon aan het werk (‘Zo haal je die mensen uit de cultuur van achteroverleunen’). 

Het liberalisme is de leer van de eigen verantwoordelijkheid, de vrijheid van het individu en het werken voor je geld. De liberaal wijst de betutteling van Vadertje Staat af en vertrouwt liever op het particuliere initiatief. Mensen zijn niet gelijk, zegt de liberaal, en kunstmatige gelijkheid van inkomen is onwenselijk.

Onverdiend inkomen 1: Het toeval van de geboorte

Onverdiend inkomen 2: Rijkdom uit de grond

Onverdiend inkomen 3: Patenten

Onverdiend inkomen 4: De ridders van de conjunctuur

Met enkele mooie ironische voorbeelden zoals van Philips die eerst tegen patenten zijn en nu veel geld en bescherming krijgen van die patenten.

"Onverdiend inkomen bestaat niet. Alles wat in een vrije markt (wat dat ook moge zijn) wordt verdiend, is terecht verdiend."

Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers

De ongemakkelijke waarheid is dat steeds meer mensen werk doen waar we eigenlijk prima zonder kunnen. Het zijn stuk voor stuk mensen die geen welvaart creëren, maar vooral verplaatsen.

Conclusie: als er érgens moet worden nagedacht over wat voor wereld we willen in pakweg 2030, dan is het binnen het onderwijs.

Eigenlijk zouden we een heel andere vraag moeten stellen: welke kennis en vaardigheden willen we dat onze kinderen hebben in 2030?

Zouden we ons eindelijk kunnen permitteren om ‘waarde te hechten aan doel boven middel en aan het goede boven het nuttige’

De twee mooie voorbeelden die de kern van het pamflet vormen - de staking van de vuilnismannen in New York en de bankiers in de Ierland die staken.

Wanneer de vuilnismannen niet werken ontstaat er een enorme chaos. Binnen een paar weken moest de burgmeester van New York over de brug komen. Ondertussen verdient een vuilnisman goed in NYC. Op het moment dat de bankiers in Ierland gingen staken had daar eigenlijk niemand last van, na maanden van staken is er niets veranderd.

De mythe van de meritocratie

Uit onderzoek blijkt dat de welvaart van een gezin al in een paar generaties kan zijn verdampt, evenals een boerenfamilie al na een paar decennia.

Uit het boek The Son Also Rises: De boodschap kan in vijf woorden worden samengevat: sociale mobiliteit is een illusie. Dubbeltjes worden vrijwel nooit kwartjes. De brenger van het slechte nieuws heet Gregory Clark, een Amerikaanse econoom

Maar liefst 50 tot 60 procent van je maatschappelijke positie (inkomen, opleiding en beroep) kan worden voorspeld op basis van je afkomst.

Of je nu een vuilnisman of bankier bent, het blijft razend moeilijk om te zeggen welk deel van je rijkdom nu echt je eigen verdienste is. De meest fundamentele ongelijkheid is immers de ongelijkheid van geboorte.

Ieder vertoog over ongelijkheid zou eigenlijk bij deze eenvoudige waarheid moeten beginnen: de rijkdommen van de aarde zijn van iedereen.

Hoewel Apple inmiddels een van de rijkste bedrijven ter wereld is, werd de grondslag van haar welvaart geleverd door de Amerikaanse belastingbetaler. Apple bedankt de belastingbetaler door op grote schaal belasting te ontwijken via onder andere Nederland. Zie het boek van Mariana Mazzucato.

Als onze welvaart grotendeels bij onze voorouders vandaan komt, redeneerde Thomas Paine verder, zou het dan niet rechtvaardig zijn om iedereen een dividend van de vooruitgang te geven? De Engels-Amerikaanse vrijdenker was de eerste die pleitte voor een universeel en onvoorwaardelijk basisinkomen. Niet als gunst of beloning, maar als recht. Er zou geen enkele prestatie of verdienste tegenover hoeven te staan.

Ongelijkheid in de eenentwintigste eeuw

De drie oorzaken van gelijkheid: oorlog, oorlog en oorlog.

Nederland was lange tijd extreem ongelijk land. De gelijkheid ontstond na oorlogen. De enorme belastingen rondom een oorlog trok de boel weer een beetje recht.

Voor de oorglog extreme belastingen heffen om de strijd aan te gaan met Hitler, na de oorlog extreme belastingen om het zwarte geld verdient in de oorlg uit de economie te halen. 

Nederland is ondertussen een van de meest ongelijke landen ter wereld wat betreft vermogensverdeling, de individuele en collectieve erfenissen zijn groter dan ooit, het vis rijwel onmogelijk om van individuele verdiensten te spreken.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

Wat er wel en niet in het bnp zit, de financiële wereld wel terwijl ze niets creëren, en wanneer je zorgtaken op je neemt dat valt er buiten, tenzij je deze dienst verkoopt.

Willen we dat de economie groeit dan moeten het aantal 'productieve' uren groeien, volgens het bnp.

Adam Smith was een moraal filosoof. Economie was een gedragswetenschap was in plaats van een bèta wetenschap.

Door de bèta kant op te gaan, verdween het moraal uit het vak economie.

Smith was voorstander van een flinke belasting van de vermogenden die volgens hem parasiteerden op de werkenden.

Het effect van de staking van de vuilnismannen in New York in 1968 - burgemeester moest snel het salaris verhogen.

Het effect van de staking van de bankiers in Ierland, maar dit blijkt nauwelijks effect te hebben. Dit duurt meerdere maanden.

Vuilnismannen heb je echt nodig en bankiers zijn niet zo belangrijk als ze zelf denken dat ze zijn.

Welke vaardigheden wil je je kinderen meegeven die ze in 2030 of 2050 nodig hebben.

Je kunt met geld en leningen hele zinvolle dingen doen, en ook hele niet zinvolle dingen doen.

Sociale mobiliteit is een illusie. Dubbeltjes worden nooit kwartjes.

Waar je bent, heeft weinig te maken met je inzet en vooral te maken met je afkomst.

Na de oorlog wordt sterk afgerond, waarmee de zwarte economie werd uitgezeefd en genivelleerd (Piet Lieftinck).

Ongelijkheid zorgt vroeg of laat altijd voor verzet, opstand en revolutie.

Als je niet weet waar je ter wereld komt, dan ben je voor gelijke kansen en meer gelijkheid.

Als je tot de conclusie komt, dat je rijkdom vooral door geluk komt,...

Vandaag het gesprek met Sjors Roeters.

Sjors is redacteur van Vrij Nederland. Hij verdiepte zich de laatste jaren in de wereld van het kapitalisme, de problemen die het veroorzaakt en het verzet ertegen. Het afgelopen jaar reisde hij door Europa op zoek naar alternatieven voor het kapitalisme. Zijn inzichten vertaalde hij in zijn recente boek Miljardairs onder de Guillotine.

Laten we beginnen…

In gesprek met Sjors leerde ik:

Het kapitalistische systeem is altijd op zoek naar groei

Economie is politiek. Macht is altijd politiek.

Het is niet de eerste keer dat we geconfronteerd worden met deze machtsstrijd.

Wat gebeurt er al en hoe kan ik daar bij aansluiten.

Kapitalisten wijzen graag naar omstandigheden die zijn verbeterd voor het grootste deel van de mensheid, zoals de toename van levensverwachting, dan spelen gezond drinkwater en sanitaire voorzieningen een veel grotere rol. Dit zijn allemaal publieke werken, waar kapitalisten keihard tegen hebben gestreden, want hun grond werd onteigend en er werd belasting op hun vermogen geheven. Net als universele gezondheidszorg.

Kapitalisme is eigenlijk verantwoordelijk voor de verlaging van de levensverwachting (zie Less is more).

Zuiverheid bestaat niet.

Als jij eigenaar bent van de financiele papieren, wat 80% neerkomt op schuld, dan ben je de baas van de economie.

Het grootste deel van het vermogen - grotendeels schuldpapieren - in mondiale Noorden. Terwijl de werkelijke productie plaatsvindt in het mondiale Zuiden.

Als je het financiële component wegneemt, dan is het Noorden extreem afhankelijk van het Zuiden. Voeg je deze toe, dan is het andersom.

Het kolonialisme is de belangrijkste oorzaak voor deze financiële ongelijkheid tussen het Zuidelijk halfrond en het rijke Westen. Zoals Haïti die twee eeuwen Frankrijk een 'schuld' moesten terugbetalen nadat ze zich hebben vrijgevochten.

Het IMF is nu nog steeds verantwoordelijk voor problemen op het Zuidelijk halfrond, zoals het voorbeeld van Madagaskar in het boek van Graeber.

Als witte mensen gaan wij andere rassen beschaven en gaan ze het liberalisme opleggen. "Wij hebben beschaving gebracht."

De schulden van die arme landen hebben een destructieve werking op klimaat en biodiversiteit, om die schulden terug te kunnen betalen.

Kapitalisme is maximaal 500 jaar oud. Handelen, markteconomie en geld kun je niet reduceren tot het kapitalisme.

Kapital-isme - de logica van het kapitaal staat centraal. Groei staat centraal in de logica van het kapitaal.

Je begint met geld en zoekt naar mogelijkheden om het te vermeerderen. Een bakker doet het andersom, die begint met brood. Verdient haar geld daarmee om te leven en weer brood te maken.

In Mondragon (Wikipedia) is een federatie van coöperaties - met een omzet van bijna 11 miljard en 80.000 werknemers die gezamenlijk eigenaar zijn van dat bedrijf.

Het kapitalisme kun je niet reduceren tot ondernemen, je kunt ook ondernemen op een niet kapitalistische manier. De werknemers bij Mondragon beslissen gezamenlijk wat ze met hun geproduceerde meerwaarde gaan doen en welke kant ze op gaan.

In kapitalistische ondernemingen wordt die meerwaarde in eigen zak gestoken door de eigenaars (aandeelhouders) zonder dat ze daar voor gewerkt hebben.

Er zijn ook steward owned bedrijven die kapitalistische eigenschappen hebben, zoals Rolex die de wereld verwoest met de materialen die ze gebruiken. Plus Rolex is het symbool van kapitalisme.

Als er geen voorwaarden en harde principes zijn dan kan een bedrijf ontsporen.

Het is belangrijk om altijd kritisch te blijven.

Coöperaties zijn duurzamer, medewerkers zijn gezonder, het heeft een democratischer gehalte dan een kapitalistisch bedrijf.

Sjors denkt niet dat we met lokale initiatieven dat we de transformatie gaan krijgen van de wereldeconomie om het klimaat en de biodiversiteit enigszins te redden.

De complexe structuren van corporates moeten we afbreken en voorkomen. Deze complexe structuren om kosten te drukken en verantwoordelijkheid te ontduiken.

We kunnen best een non-kapitalistische Kindle maken.

Je ziet de afgelopen decennia de woede toenemen en dat is waarom de guillotine op de voorkant van het boek staat.

Jeff Bezos zal nooit worden onthoofd.

De uitbarstingen van het geweld breekt niet uit tegen het economische systeem maar tegen de gemarginaliseerde groepen. Mensen die er anders uit zien zijn de zondebok.

Het is zaak om een revolutie gewelddadig laten verlopen.

Supervermogens extreem belasten, anders raakt het de super rijken niet dat vervuiling duurder wordt.

Mijnbouw is voor 80% verantwoordelijk voor biodiversiteit verlies. We moeten radicaal minder grondstoffen gebruiken.

De superrijken de wereld uit belasten.

De COP is gekaapt door multinationals.

Hoezo is Elon Musk een selfmade entrepreneur met miljarden subsidies?

De elektrische auto is niet uitgevonden om de planeet te redden, maar om de auto-industrie te redden.

Sjors onderzoekt nu de koolstofkloof.

Er is een sterk verband tussen hoeveel vermogen iemand heeft en hoe destructief ze zijn. Over de breedte, hoe rijker, hoe vervuilender.

De rijkste 10% van de wereldbevolking stoot tot 2030 genoeg uit om ons hele koolstofbudget dat ons nog resteert om onder de 1.5 graden te blijven, wegblaast. Dus 90% van de bevolking kan van de aardbodem verdwijnen en dan alsnog gaat ons klimaat kapot.

Het debat kantelt, het verschil met 5-10 jaar geleden is enorm.

Onder Obama veel mensen in slaap gesust, maar met Trump werden we wakker geschut. De klimaatbeweging heeft toen een vlucht genomen.

De toekomst is onzeker en daar kun je veel hoop uithalen.

Meer over Sjors Roeters:

https://www.linkedin.com/in/sroeters/

https://www.vn.nl/guillotine/

https://www.vn.nl/auteur/sjors-roeters/ 

Boek van Sjors:

Miljardairs onder de Guillotine (2022)

Andere bronnen:

De mythe van het liberalisme en economische groei – Paul Schenderling

Er is leven na de groei boek

De weg naar een duurzame economie – Willem Schramade

Duurzaam Kapitalisme #boekencast afl 16

Antikapitalisme - Pim van den Berg

Less is more - Jason Hickel

The Economics of Arrival boek - Katherine Trebeck

Wij zijn de één procent – Daniëlle Hirsch

Kapitaal in de 21ste eeuw - Thomas Piketty

De utopie van de vrije markt - Hans Achterhuis

Ill Fares The Land - Tony Judt

Fantoomgroei boek - Sander Heijne en Hendrik Noten

Stop de winstmaximalisatie met rentmeesters – Gijsbert Koren (o.a. over steward ownership)

Directeur van het Fair Limits Project prof. dr. Ingrid Robeyns over limitarisme - een limiet op rijkdom.

prof.dr. (Willem) W Schinkel - socioloog

Eckart Wintzen - Eckart's Notes

David Whyte - ecocide

Peter Singer - Effective Altruism - The Life you can save

Sander en de brug #boekencast afl 76

Walter Scheidel - The great leveler

Mariana Mazzucato - Mission Economy #boekencast afl 29

Video van het gesprek met Sjors Roeters

https://youtu.be/ixeceSt1G-4

Kijk hier https://youtu.be/ixeceSt1G-4

Vandaag het gesprek met Janine Schimmelpenninck.

Janine is van origine opgeleid als antropoloog. Zij is oprichter van The Orange Tree Foundation en grondlegger van de Natural Skills psychologie. Naast haar schrijfwerk geeft Janine diverse trainingen, seminars en opleidingen op het gebied van Natural Skills.

Laten we beginnen…

Janine spreekt over het onderwerp Natural skills tijdens de vierde IDG HUB Achterhoek.

In gesprek met Janine leerde ik:

De medische antropologie is alles wat met de medische wereld te maken heeft, buiten het direct biologisch medische.

Interessante aan antropologie is dat je met de hele wereld te maken hebt. Het is breed.

Psychologie zou een standaard vak op school moeten zijn, naast rekenen en taal.

Als je niet kalm bent dan kun je niet meer intelligent handelen.

In het Westen hebben de neiging om bij een probleem technologische oplossingen toe te voegen. Terwijl meer innerlijke ontwikkeling eenvoudiger dingen gaat zien om te verwijderen of verminderen bij een probleem. Maar, dat verkoopt niet lekker in onze huidige economie.

Technologie is eigenlijk niet het probleem, het is het onkundig gebruik of immorele toepassing van technologie.

De technologie is boven ons hoofd gegroeid.

Psychologie is fundamenteel, daarom was ze ook blij met de komst van de IDG's. De SDG's is heel erg buiten onszelf.

Om dingen buiten jezelf te realiseren moet je binnen iets doen.

De wereld is een reflectie van onze binnenwereld.

We tolereren armoede. We geven er te weinig om en we denken er te gecompliceerd over.

De werkelijkheid is complex, en wij denken gecompliceerd en dat laatste is een probleem.

Er is een enorm gebrek aan vertrouwen in ons eigen potentieel om dingen te doen.

Drie pijlers natural skills:

De wens en het vermogen om gelukkig te zijn en geen pijn te lijden.

Het beschikken over een innerlijke, onbegrensde ruimte.

De natuurlijke verwevenheid van het bestaan.

We streven deze diepe verlangens op een onkundige wijze na.

Goede relaties is een van de belangrijkste voorspellende factoren van een gezond en gelukkig leven

In de boeddhistische psychologie worden 84.000 emoties beschreven

Probleem bij veel open deuren is dat we er niet hard naar binnen rennen.

Het leven is relaties

Geluk, vrijheid en connectie dat is de natuurlijke basis, die hebben we allemaal.

Mensen krijgen motivatie in hun werk met autonomie, vakmanschap en een hoger doel. (Pink)

Weten hoe de hazen van binnen lopen, dan herken je dingen van jezelf.

Hoe jij denkt en voelt is jouw terrein en niet het terrein van anderen.

Naturel skills is fundamenteler dan de Inner Development Goals.

Introspectie is een van de belangrijkste kwaliteiten die je kunt ontwikkelen.

We zijn psychologisch ongeletterd, omdat we het alfabet en de grammatica niet beheersen.

Alle inzichten versterken elkaar als ze natuurgetrouw zijn.

Begin met een rustmoment, bijvoorbeeld een minuut stil zijn.

Waarneming vindt van nature van binnen naar buiten plaats.

Werken op inzicht en ervaring.

Burnout is het gevolg van slechte energiemanagement.

Meer over Janine Schimmelpenninck:

https://www.linkedin.com/in/janineschimmelpenninck/

https://orangetreeacademy.nl/

https://naturalskills.nl/

Boeken van Janine:

Slave To The King “Learning to take responsibility” (2015)

Natural Skills “Een natuurlijke kijk op de psychologie" (2022) - uitgeroepen tot Beste psychologieboek 2022.

Andere bronnen:

IDGHUBAchterhoek.nl

Stoa - (Wikipedia over Stoa)

De Ondernemers Boekencast

Lessen van een samoerai #boekencast afl 45 - Bjorn Aris

Dirk de Wachter (Wikipedia)

Drive #boekencast afl 13 - Daniel Pink

Wat is mijn rol in het geheel – Danielle Braun

Vind jezelf tijdens reizen in andere culturen – Jitske Kramer

Video van het gesprek met Janine Schimmelpenninck

https://youtu.be/y_2iHdG-TEE

Kijk hier https://youtu.be/y_2iHdG-TEE

De ondertitel van het boek is, How leaders shape the future by overcoming human flaws.

De auteurs Geoff Tuff en Steven Goldbach zijn beide werkzaam bij Deloitte.

Het boek bestaat uit drie delen:

Predictable patterns

Principles of provocation

Profiles of provocateurs

Het boek is gebouwd op een Anglo Amerikaanse leest, wat logisch als de auteurs als adviseurs werkzaam zijn bij Deloitte en vooral C-level niveau werken in de corporate omgeving. Toch is het boek ook interessant voor kleinere bedrijven. De praktijk laat zien dat we slecht nieuwe trends herkennen en er goed op reageren.

De auteurs geven de oplossing om uit te dagen en vooral iets te doen, doe iets! Bij kleiner bedrijven zit de ondernemer dichter op de markt, kan sneller veranderen en iets doen. Al is het daar soms lastig om niet telkens iets nieuws te doen terwijl het team de vorige verandering nog niet heeft verwerkt. Een andere uitdaging voor de ondernemer is het team zelf laten komen met trends waar het bedrijf op kan inspringen, zodat het niet alleen afhankelijk is van de ondernemer.

Voor ondernemers van kleine bedrijven interessant om sneller de gevolgen van actuele gebeurtenissen, die je niet zag aankomen, op de markt. Zoals het effect van corona, prijs van olie en gas, de oorlog in de Oekraine, aardbeving in Turkije op jouw markt.

Laten we beginnen met het herkennen van de pratronen.

I Predictable patterns

1. Patterns of the past

Trends beginnen vaak klein en worden daardoor vaak over het hoofd gezien door organisaties en leiders. Het uitgangspunt van de auteurs is dat de leider verantwoordelijk is en keuzes maakt over de te volgen koers. Zij moeten inschatten wat de kans is dat een trend kan overgaan van, het kan gebeuren, naar het zal gebeuren.

CEO’s gaan bij trends de mist in, omdat:

ze de indicaties van de trend volledig missen. De eigen ervaringen vormen een filter bij het bekijken van data.

ze de trend ontkennen. Mensen hebben een hekel dat ze wordt gezegd dat ze iets belangrijks hebben gemist.

ze de trend over-analyseren. Na een eerste analyse volgt er nog een analyse totdat duidelijk wordt dat de trend werkelijkheid is en ze er achteraan lopen.

ze te slap reageren op een trend. Ze wachten op anderen en worden volgers. Het team krijgt geen middelen om aan de slag te gaan met de trend.

De oplossing volgens auteurs, Provoke, ofwel uitdagen. Wat vooral neerkomt op actie ondernemen. DOE IETS. Ze komen met mooie voorbeelden zoals Netflix en een bedrijf dat de (onbewuste) keuze maakt op de oude voet door te gaan, om zo langzaam af te rollen.

2. On the importance of “If” vs “When”

Er zijn grofweg twee fases in een trend, de ‘of’ en de ‘wanneer’ fase. Eerst is de vraag of het plaats vindt. Nadat de trend over een bepaalde hobbel is gegaan is de ‘of’ fase voorbij, is er geen houden meer aan en krijg je de wanneer fase. Wanneer heeft het effect op mijn markt en bedrijf.

Zo was er eerst de vraag 'of steeds meer mensen hun kabel op zouden zeggen', nu wordt dat steeds meer de vraag 'wanneer ze dat gaan doen'. Eerst wordt er nog gedacht dat het niet zo'n vaart zal lopen en onderzoeken ze hoe groot het probleem is. Ze isoleren de groep die opzegt. Dan gaan steeds meer mensen opzeggen en is de vraag wanneer de volgende groep opzegt.

3. Personal Patterns

In dit hoofdstukken gaat het over een aantal vooroordelen (biases) die ons tegenhouden om actie te ondernemen wanneer we een trend zien.

Beschikbaarheidsbias

We hebben de neiging om te bouwen op voorbeelden waar je mentaal eenvoudig en snel toegang toe hebt. Vaak zien we rampen niet aankomen omdat het mentaal niet toegankelijk is op dat moment. Denk aan corona. Wat hierbij helpt is verschillende scenario’s voor de toekomst uitdenken in teams met verschillende mensen. (scenarioplanning in het boek De levende onderneming)

Egocentrisch vooringenomenheid

We kennen meer gewicht toe aan data dat in overeenstemming is met ons standpunt. Rondom een onderwerp zie je veel voorbeelden voorbij komen, maar de voorbeelden die ons eigen standpunt ondersteunen krijgen de voorkeur. Nodig mensen uit om mee te denken die een ander uitgangspunt hebben.

Heuristische vooringenomenheid beïnvloeden

Dit gaat over de emotionele reactie (goed of slecht) passend bij de ervaring. Het is een onderbuik reactie op sterke gevoelens die we hebben tot het onderwerp. Wat hierbij helpt is je eerste reactie onderdrukken en uitleggen welke data je hebt gebruik om je reactie op te baseren.

Status quo vooringenomenheid

We hebben een voorkeur dat dingen hetzelfde blijven. Dit heeft een directe relatie met de aversie tegen verlies. Als de status quo dreigt te veranderen zien we vooral de lasten die dat met zich meebrengt. Het helpt om ook te kijken naar de verliezen als we niet zouden veranderen.

Overmoed vooringenomenheid

We hebben te veel vertrouwen in de kans dat we gelijk hebben. We overschatten de kans dat we situatie correct inschatten.

Naast deze vooroordelen hebben we gewoontes die ervoor zorgen dat we de wereld zoveel mogelijk hetzelfde willen houden. De bekende route volgen.

Dit alles wordt nog eens versterkt door de vaak psychologisch onveilige omgeving in de bedrijven, zeggen de auteurs. Mensen durven zich niet uit te spreken, en zoeken naar consensus 

Voorstel om twee dingen te doen wanneer iemand met een idee/trend komt, vraag om de logica erachter te delen en of het een HBD is. HBD staat voor Hunch, Biased or based on Data.

4. Expanding Peripheral Vision

Omarm diversiteit om een bredere visie te krijgen. Meer diverse groepen zijn beter in staat om problemen op te lossen.

Train productieve interacties, vraag naar de achtergrond of data om te leren:

Gebruik niet alleen maar experts, of het management team;

Voorkom activiteiten waardoor je op elkaar gaat lijken;

Maak flexibiliteit in denken een positieve leiderschapskwaliteit;

Wijs een advocaat van de duivel aan;

Voorkom incentives vanuit de organisatie (zoals gevolgen voor de carrière); en

Gebruik anonieme vergaderingen.

II Principles of provocation

5. Birth of Provocation

Daag je bedrijf uit voor een betere toekomst, waarin je een voordeel hebt ten opzichte van de concurrentie. Daag uit met opzet. Ontwikkel een continue stroom van data, besluitvorming en actie. Vergeet de geschiedenis niet, maar gebruik het als informatie.

Denk telkens als een provocateur, onderzoek je natuurlijk instinct en vooroordelen om meer onderzoek te doen, en DOE IETS.

6. Envision: Seeing the future

Scenarioplanning wordt genoemd als een goede oplossing om op verschillende manieren naar de toekomst te kijken. Start de eerste acties op verschillende scenario’s en kijk naar de ontwikkelingen voor de volgende stap. (Lees bijvoorbeeld een levende onderneming van Arie de Geus)

7. Position: Preparing for the Change

Als je in de ‘of’- fase zit kun je drie dingen doen: 

Positioneer jezelf op de juiste plek

Frame een experiment en, en

Test op het ontworpen experiment.

Mooi voorbeeld van Zuora hoe ze hebben ingezet op de abonnementen markt en daarna alles zo hebben georganiseerd dat de markt het niet kon missen. Journalisten, bloggen, nieuwsbrief, podcast, awards en een boek over het abonnementenmodel. Zij hadden een manier om de betalingen te regelen bij abonnementen.

8. Drive and adapt: Taking control

Je laat de verandering niet op je afkomen, maar pakt de controle. Je gaat in de bestuurdersstoel zitten.

Mooie voorbeelden van GM en TenCent / WeChat.

Gebruik de vraag van Andy Grove bij Intel in 1980 “Als wij zouden worden ontslagen en de Raad v Bestuur zou een nieuwe CEO aantrekken, wat zou zij dan gaan doen?”

Dit is een vraag die je samen met je MT eenvoudig kunt stellen.

9. Activate: Harnessing Your ecosystem

Mooi verhaal over Pittsburg van arbeiders in een staalstad naar een kennisomgeving.

In de zakelijke wereld kies je zelf het ecosysteem.

Twee dimensies om de opties weer te geven

Niveau waarin het ecosysteem gesloten (proprietary) of open is

Of het ecosysteem tijdelijk of permanent is.

Mooi voorbeeld van Mozilla (o.a. Firefox, Thunderbird en Pocket).

Natuurlijke ecosystemen zijn veerkrachtiger dan multi-node partnerships. Lastiger voor individuele spelers om op korte of middellange termijn winst te behalen. Voordeel je blijft langer bestaan en levert daar wat winst voor in.

Versnellen van de verandering door o.a. Agile organiseren en prototyping. Een test-en-leer mindset.

II Profiles of provocateurs

De drie voorbeelden vond ik wat minder interessant om te lezen, onbekende mensen in onbekende projecten. Het zijn bekenden van de auteurs en meer sociale projecten. Een soort bonus in het boek.

10. Deborah Bial

Verhaal over Posse leadership programma waar ze mensen samenbrengt, een posse (een troep).

11. Ryan Gravel

Dit project vond ik interessant om de stad Atlanta leefbaar te maken. Minder auto’s, meer openbaar vervoer, fietsen en lopen.

12. Valerie Irick Rainford

Conclusion Minimally Viable Thoughts 

Een paar losse, niet echt onderzochte, elementen hebben ze hier beschreven. Zoals het onderdeel plezier. Teams met meer plezier lijken meer te bereiken, er is meer vertrouwen in elkaar.

CEO als de ontwerper van het systeem - belangrijk dat de CEO wat meer naar binnen keert in deze tijd, omdat de complexe onderwerpen zijn en het belangrijk is om je team goed te organiseren. Beter wat meer intern, dan alleen extern richting de aandeelhouder geconcentreerd.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

We missen veel trends die de toekomst van ons bedrijf beïnvloeden.

Je kunt alleen goede besluiten nemen als je het daarvoor oneens bent geweest met elkaar.

Als je het met elkaar eens bent als management dan wordt je niet uitgedaagd over dingen dieper na te denken.

Is het een gevoel? Word je beïnvloed door een bias? of Is het gebaseerd op data?

...