Drang naar Samenhang

“Matthieu”, “Max” “Memphis”: iedereen heeft een naam. Wat zegt een naam over iemand? En hoe beïnvloedt je naam je gedrag en dat van anderen? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken we antwoorden op deze vragen.

Bronnen

Nederlandse voornamenbank: https://www.meertens.knaw.nl/nvb/

Banerjee, R., Reitz, J.G. en Oreopoulos, P. (2017). Do large employers treat racial minorities more fairly? A new analysis of Canadian field experiment data. 

Burton, M., Jenkins, R., en Robertson, D. J. (2018). I recognise your name but I can’t remember your face: an advantage for names in recognition memory. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 174702181881308. doi:10.1177/1747021818813081 

Kaas, L. en Manger, C. (2012). Ethnic discrimination in Germany's labour market: A field experiment. German Economic Review, 13(1), 1-20. 

Pelham, B. W., Carvallo, A., en Jones, J. T. (2005). Implicit egotism. Current Directions in Psychological Science, 14, 106 –110. doi:10.1111/j.0963-7214.2005.00344.x

Simonsohn, U. (2011) “Spurious? Name Similarity Effects (Implicit Egotism) in Marriage, Job, and Moving Decisions”, Journal of Personality and Social Psychology, V101(1) 1-24. http://urisohn.com/sohn_files/wp/wordpress/wp-content/uploads/2019/01/Spurious-Published-JPSP.pdf

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de vorige aflevering speculeerden we al even over wat voor mensen we saai vinden, maar hier wordt ook onderzoek naar gedaan. Welke kenmerken maken iemand saai? Welke beroepen en hobby’s horen daar bij? En hoe gaan we om met mensen die we saai vinden? In deze aflevering bespreken we onderzoek Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken we antwoorden op deze vragen.

Bron

Tilburg, W.A.P. van, Igou, E.R., en Panjwani, M. (2022). Boring people: Stereotype characteristics, interpersonal attributions, and social reactions. Personality and Social Psychology Bulletin, 1-15. doi: 10.1177/01461672221079104

https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/01461672221079104

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Als een groep mensen een film kijkt, blijkt nagenoeg iedereen op hetzelfde moment naar dezelfde plek op het scherm te kijken. Kennelijk zijn filmmakers dus heel goed in het manipuleren van onze aandacht. Hoe doen ze dat? Zijn die trucjes veranderd over de jaren heen? En hoe zorgen filmmakers ervoor dat we opgaan in een film? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Meer over verhalen vind je in Hoofdstuk 5 en 8 van het boek Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen. In Hoofdstuk 6 komt het onderzoek naar de James Bond film aan bod.

Bronnen

Cutting, J.E. (2016). The evolution of pace in popular movies. Cognitive Research: Principles and Implications, 1, 1-30. doi: 10.1186/s41235-016-0029-0

Loschky, L.C., Larson, A.M., Magliano, J.P., & Smith, T.J. (2015). What would Jaws do? The tyranny of film and the relationship between gaze and higher-level narrative film comprehension. PLoS ONE, 10(11): e0142474. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0142474

Magliano, J.P., Dijkstra, K., & Zwaan, R.A. (1996). Predictive inferences in movies. Discourse Processes, 22, 199-224.  

Tan, E.S. (2018). A psychology of the film. Palgrave Communications, 4, 1-20. doi: 10.1057/s41599-018-0111-y. https://www.nature.com/articles/s41599-018-0111-y.pdf

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De meeste mensen hebben een voorliefde voor muziek (maar niet per se dezelfde). Dat is opmerkelijk want er lijkt geen evolutionair voordeel te zijn van het houden van muziek. Waar komt deze voorliefde vandaan? En welke factoren hebben invloed op onze muziekvoorkeur? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Bron

Thompson, W.F., Bullot, N.J., & Margulis, E.H. (2022). The psychological basis of music appreciation: Structure, self, source. Psychological Review. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/rev0000364

Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Wil jij ook altijd alles weten? Grote kans dat je nieuwsgierig bent. Maar waarom zijn we nieuwsgierig? Waar zijn we nieuwsgierig naar? Kun je ook té nieuwsgierig zijn? En hoe kom je erachter of je (extra) nieuwsgierig bent naar morbide zaken? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Meer over concludeerdrang vind je in Hoofdstuk 14 van het boek Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen. 

Bronnen

Dubey, R., & Griffiths, T. L. (2020). Reconciling novelty and complexity through a rational analysis of curiosity. Psychological Review, 127(3), 455–476. doi: 10.1037/rev0000175

Scrivner, C. (2021). An infectious curiosity: Morbid curiosity and media preferences during a pandemic. Evolutionary Studies in Imaginative Culture, 5(1), 1-11. doi: 10.26613/esic/5.1.206

Szumowska, E., & Kruglanski, A.W. (2020). Curiosity as end and means. Current Opinion in Behavioral Sciences, 35, 35-39. https://doi.org/10.1016/j.cobeha.2020.06.008

Online test voor morbide nieuwsgierigheid https://www.coltanscrivner.com/morbid-curiosity-test

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Urenlang het ene na het andere negatieve nieuws lezen kan ervoor zorgen dat je je somber en angstig gaat voelen. In dat geval doe je misschien aan doomscrolling, een nieuw fenomeen dat officieel nog geen woord is. Wat is dit precies? Waarom doen we het? Wat zijn de mogelijke gevolgen en hoe kom je ervan af? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Bronnen

Buchanan K, Aknin LB, Lotun S, Sandstrom GM (2021) Brief exposure to social media during the COVID-19 pandemic: Doom-scrolling has negative emotional consequences, but kindness-scrolling does not. PLoS ONE 16(10): e0257728. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0257728

Jones, R., Mougouei, D., & Evans, S. L. (2021). Understanding the emotional response to COVID-19 information in news and social media: A mental health perspective. Human Behavior and Emerging Technologies, 3( 5), 832– 842. https://doi.org/10.1002/hbe2.304

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

We hebben het in eerdere afleveringen van deze podcast gehad over hoe wij onszelf, anderen en (complexe) gebeurtenissen begrijpen. Maar hoe zit het met de ruimte waarin wij ons bevinden en waarin deze gebeurtenissen plaatsvinden? Hoe begrijpen we die eigenlijk? Zijn we daar - net als andere dieren - goed in? Taxichauffeurs in Londen in ieder geval wel, die kennen de hele stad uit hun hoofd. Hoe hebben zij dit geleerd? En heeft ons gebruik van een GPS invloed op hoe wij de ruimte om ons heen begrijpen? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Meer over het begrijpen van kaarten vind je in hoofdstuk 3 van het boek Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen. 

Bronnen:

• Griesbauer, E.-M., Manley, E., Wiener, J. M., & Spiers, H. J. (2022).
• London taxi drivers: A review of neurocognitive studies and an exploration of how they build their cognitive map of London. Hippocampus, 32(1), 3–20. https://doi.org/10.1002/hipo.23395
• Peer, M., Brunec, I.K., Newcombe, N.S., & Epstein, R.A. (2021). Structuring knowledge with cognitive maps and cognitive graphs. Trends in Cognitive Sciences, 25(1), 37-54. 
• Weisberg, S.M., Schinazi, V.R., Newcombe, N.S., Shipley, T.F., & Epstein, R.A. (2014). Variations in cognitive maps: Understanding individual differences in navigation. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 40(3), 669–682. https://doi.org/10.1037/a0035261

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Soms komen we situaties tegen die zo complex of abstract zijn dat we ze moeilijk kunnen begrijpen. Gelukkig kunnen we dan vertrouwen op metaforen en analogieën, twee cognitieve mechanismen die ons helpen tot (enig) begrip te komen. Wat zijn dit nu precies? Hoe beïnvloeden ze ons begrip van een situatie? En hoe vaak komen ze eigenlijk voor? Aan de hand van psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Meer over het gebruik van metaforen vind je in hoofdstuk 1 van het boek Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen. In hoofdstuk 10 komt het begrijpen van grote gebeurtenissen (zoals 9/11) aan bod.

Bronnen:

• Axelrod, R. & Forster, L. (2017). How historical analogies in newspapers of five countries make sense of major events: 9/11, Mumbai and Tahrir Square. Research in Economics, 71, 8-19. Doi: 10.1016/j.rie.2016.08.001.
• Column Niall Ferguson over Oekraïne
• Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. The University of Chicago Press. Chicago en Londen.
• Thibodeau, P.H., & Boroditsky, L. (2011). Metaphors we think with: The role of metaphor in reasoning. PLoS One, 6(2), e16782. Doi: 10.1371/journal.pone.0016782

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Na corona bevinden we ons opnieuw in een situatie waarin we worden overspoeld met nieuwsberichten. Om de situatie in Oekraïne zo goed mogelijk proberen te begrijpen worstelen we ons door deze berichten heen. Hoe beïnvloeden die ons denken over de situatie? Hoe weten we of een bericht afkomstig is van een expert? En wat maakt dat we sommige berichten meer delen online dan andere? Aan de hand van psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Bronnen:

• Berger, J. (2011). Arousal increases social transmission of information. Psychological Science, 22(7), 891-893. Doi: 10.1177/0956797611413294
• Berger, J., & Milkman, K.L. (2012). What makes online content viral? Journal of Marketing Research, 49(2), 192-205. https://doi.org/10.1509/jmr.10.0353
• Boyd, K. (2022). Trusting scientific experts in an online world. Synthese, 200, 1–21. Doi: 10.1007/s11229-022-03592-3
• Ready? Over de slechte start van Hein Otterspeer

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Veel mensen gebruiken sociale media om te communiceren en een luisteraar had hier wat vragen over. Wat maakt interacties op sociale media soms zo heftig? Wat is precies een wappie? En hoe voorkom je dat online interacties uit de hand lopen? Aan de hand van psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen.

Bronnen:

• Blog post over discussies met mensen met een andere mening 
• Suler, J. (2004). The online disinhibition effect. CyberPsychology & Behavior, 7(3), 321-326. https://doi.org/10.1089/1094931041291295

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.