Í lokaþætti þáttaraðar um flug heimsækjum við Albert Sigurjónsson, húsasmið sem hefur varið nær öllum frístundum sínum síðustu tuttugu ár, og meira en það, í að smíða flugvélar. Afraksturinn er tvær handsmíðaðar fullbúnar flugvélar sem Albert flýgur sjálfur nú yfir Suðurlandi. Við spyrjum; hvernig smíðar maður flugvél?

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Í dag heyrum við af iðju flugfreyja frá sjónarhóli Oddnýjar Björgólfsdóttur, þaulreyndrar flugfreyju sem hóf störf 1968. Hún segir okkur frá því hvernig starfið hefur breyst í gegnum tíðina, rifjar upp sögur, raunir sem og gleðistundir. Einnig heyrum við merkilega frásögn hennar af örlagaríkum degi árið 1978, en Oddný er ein fimm Íslendinga sem komust lífs af úr flugslysinu á Sri Lanka, mannskæðasta flugslysi íslenskrar flugsögu.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Í dag kynnum við okkur mikilvægan anga af fluginu; flugumferðarstjórn - starfsemi sem fer ýmist fram uppi í flugturnum eða niðri í flugstjórnarmiðstöðvum. Starfinu kann að fylgja töluverð streita og álag þar sem það er á þeirra herðum að tryggja öruggt bil á milli flugvéla á flugi, veita fyrirmæli um þá stefnu og hæð sem flugvél skal fljúga eftir á leið sinni á áfangastað, veita heimildir fyrir flugtaki, aðflugi, lendingu, notkun flugbrauta og ýmsilegt fleira. Við heyrum í tveimur flugumferðarstjórum í þætti dagsins; Elínu Steineyju Kristmundsdóttur og Þórði Guðna Pálssyni.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Í þætti dagsins kynnum við okkur starf flugmanna og flugstjóra. Fáum að skyggnast á bak við tjöldin, spyrjum meðal annars; hvernig er tilfinningin þegar flugvélin tekur á loft? Hvernig var fyrsta flugið? Hvert er það eftirminnilegasta? Hvenær kviknaði flugáhuginn? Hvernig er lífið nú á faraldurstímum þegar lítið er flogið? Einnig heyrum við gamalt viðtal við Björn Pálsson, frumkvöðul í sjúkraflugi á Íslandi.

Viðmælendur eru: Hallgrímur Jónsson, Inga Lára Gylfadóttir og Þorvaldur Friðrik Hallsson,

Í þessari stuttþáttaröð Glans eru innviðir flugheims skoðaðir. Fjallað er um flugvelli, flugumferðarstjórn, flugmenn, flugfreyjur og flugvirkja, sem og grasrótarstarfsemi og fyrirbæri eins og flugkvíða. Í dag kynnum við okkur flugstétt sem er ekki oft í sviðsljósinu - við skoðum starf flugvirkja.

Flugvirkjar eru þeir sem meta ástand flugvéla, gera við þær, framkvæma reglubundnar skoðanir og passa að þessar gríðarstóru, níðþungu vélar fljúgi áfallalaust með farþega um loftin blá. Enn er nóg að gera hjá einhverjum flugvirkjum. Um allan heim eru flugvélar nú í kyrrstöðu á jörðu niðri og bíða eftir því að fá að fljúga á ný. Kyrrstaða flugvéla er meira vesen en maður hefði haldið því „flugvél í kyrrstöðu þarf meira viðhald en þegar hún er í notkun. Það versta sem getur komið fyrir flugvélar er að láta þær standa á jörðinni,“ eins og Hörður Már Harðarson. Við erum í flugskýli og viðhaldsstöð Icelandair á Keflavíkurflugvelli í þætti dagsins.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir.

Í nýrri stuttþáttaröð Glans verða innviðir flugheimsins skoðaðir; flugvellir, flugumferðarstjórn, flugmenn, flugfreyjur og flugvirkjar, sem og grasrótarstarfsemi og fyrirbæri eins og flugkvíði. Í þætti dagsins höldum við áfram á sögulegum nótum; skoðum þróun flugs á Íslandi frá tímum síðari heimsstyrjaldarinnar og heyrum meðal annars dagbókarskrif farþega úr fyrsta íslenska millilandafluginu til Bandaríkjanna og gamalt viðtal við Ernu Hjaltalín, fyrstu íslensku konuna sem tók einkaflugmanns- og atvinnuflugmannspróf.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Í dag hefur göngu sína spánný stuttþáttaröð Glans þar sem svifið verður með hlustendur um heim flugsins. Í seríunni verða innviðir flugheims skoðaðir; flugvellir, flugumferðarstjórn, flugmenn, flugfreyjur og flugvirkjar, sem og grasrótarstarfsemi og fyrirbæri eins og flugkvíði. Í þætti dagsins skoðum við þrá mannsins til að fljúga um skýjað fjalllendi háloftanna og merka atburði úr sögu flugsins hér heima og víðar.

,,Frá örófi alda hefur ein ofdirfskufyllsta ósk mannsins verið sú að draumurinn um flug hans verði að veruleika,?? eins og Sigurður Magnússon blaðafulltrúi sagði í erindi í tilefni af sérstakri hátíðardagskrá Ríkisútvarpsins árið 1959. Haldið var upp á að þá voru fjörutíu ár liðin síðan íslensk flugvél hóf sig fyrst á loft af íslenskum flugvelli. Við hlýðum á viðtalsbrot úr þeim þætti þar sem rætt var við stjórnarmann í fyrsta Flugfélags Íslands, sem stóð að fluginu, sjónarvotta, flugmenn og fyrstu íslensku flugfarþegana.

Einnig verður rætt við Arnþór Gunnarsson sagnfræðing sem skrifaði Sögu flugvalla og flugleiðsögu á Íslandi, og Kristínu Höllu Baldvinsdóttur sýningarstjóra vefsýningar Ljósmyndasafns Íslands, „Fyrsta flug á Íslandi“.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Við höfum fjallað um textíl og hannyrðir í þessari seríu af Glans og til dæmis skoðað mismunandi efni og aðferðir. Í dag ætlum við í aðeins aðra átt og kanna þann fjölbreytta tilgang sem getur legið að baki hannyrðum.

Hvaða þýðingu geta hannyrðir haft? Hvaða ávinning geta þær haft í för með sér - bæði fyrir þann sem stundar þær en einnig samfélagið allt? Er hægt að miðla skilaboðum, svo sem pólitískum skilaboðum, með krosssaumi, hekli og prjóni? Geta hannyrðir haft áhrif? - Og jafnvel átt þátt í því að breyta heiminum til hins betra?

Umsjónarmaður: Katrín Ásmundsdóttir

Peysur, sokkar, prjón og hekl - allt hlutir sem koma upp í hugann þegar maður hugsar um textíl, ólíkt til dæmis heilbrigðisvísindum, leikmyndum og listaverkum. Það er þó umfjöllunarefni Glans í dag: Textíll í víðara samhengi, annars konar textíll, textíll sem notaður er í aðeins óhefðbundnari tilgangi en við erum kannski flest vön.

Er hægt að gera hvað sem er með textíl? Á hann sér einhver mörk - eða er það aðeins ímyndunaraflið sem setur honum skorður?

Umsjónarmaður: Katrín Ásmundsdóttir

„Sú óverkun á ull hjá oss Íslendingum, og að hún er í eins litlu áliti erlendis, á að miklu leyti rót sína að rekja til undirbúnings á henni undir þvottinn. Það er oft og tíðum sú óhirða og skeytingarleysi með ullina óþvegna að hún er tekin blaut af skepnunni og troðið af alefli ofan í poka, með skarni og öllu saman, og svo flutt langar leiðir og látin sitja í pokunum þar til hún er þvegin, sem getur verið fleiri vikur. En best mun vera að rýja féð í þurru veðri og bera ullina upp í byng en láta hana ekki í poka, og sé hún geymd úti, að breiða vel ofan á hana svo sólarhiti og bleyta nái ekki til að skemma hana. Og þvo hana sem allra fyrst eftir að hún er tekin af skepnunni og hrista áður sem best úr henni sand og mold og greiða vel alla flóka. Þvottaefni á ullina mun óefað hland vera það besta sem hér er kostur á.“

Þessa grein - „Lítil bending: um meðferð á vorull áður en hún er þvegin“ - skrifaði A.J. í tímaritið Norðurljós árið 1891.

Íslenska sauðkindin verður sem sagt í brennidepli í Glans í dag. Íslenska sauðkindin hefur fylgt Íslendingum frá landnámi. Í dag eru 400 til 500 þúsund fjár hér á landi. Stofninn hefur haldist einangraður í aldanna rás og er einstakur. Þetta kemur fram á vef Ístex.

En hvað er svona einstakt við íslensku kindina og íslensku ullina? Hvernig er ferlið, frá því ullin er áföst kindinni og þar til fólk klæðist henni, Hvernig varð þá íslenska lopapeysan til? Hvernig hefur hún varðveist og þróast í gegnum aldirnar? Hvaða þýðingu hefur hún fyrir okkur?

Umsjónarmaður: Katrín Ásmundsdóttir