ISVW filosofie podcast

In de samenleving van nu ligt de nadruk op grootschalig samenwerken. We doen bijna niet anders meer, maar zijn we er eigenlijk wel goed in? We gaan er op z'n best onwennig mee om. Volgens Ramon Hagedoorn kunnen we veel leren van het samenwerken van bijen; grootschalig samenwerken doen ze al miljoenen jaren. Ramon schreef hierover het boek Het Bijeffect (ISVW, 2020). In deze aflevering van de ISVW podcast vertelt hij meer over de samenwerkingsfilosofie van bijen.

Op welke manier hou je gesprekken licht, speels en toch diepgaand? Hoe stel je de juiste vraag, met de juiste woorden, op het juiste moment? Een goed filosofisch gespreksleider weet precies hoe je de juiste snaar raakt bij een gesprekspartner. Over juiste snaren gesproken: een filosofisch gesprek heeft veel weg van muziek maken. Het vereist meesterschap om het juist en met schwung te doen. Kristof Van Rossem schreef hierover het boek Het filosofisch gesprek (ISVW/LannooCampus, 2020). In aflevering 22 van de ISVW podcast spreekt hij over zijn filosofische partituur.

'Taal is niet onverschillig.' We worden omgeven en gevormd door taal. Soms hebben we niet eens door hoe groot de invloed van ons populaire taalgebruik is. Hoe zorgt taal voor sociale verandering? Hoe raakt een woord beladen? En hoe gevaarlijk is de taal in het beïnvloeden van ons alledaagse leven? Christien Brinkgreve, hoogleraar sociologie aan de Universiteit Utrecht en mederedacteur van Taalkracht, wijdt de aandacht aan deze vragen in de nieuwe aflevering van de ISVW podcast.

Deze oud-Chinese tekst kan ons vandaag veel leren over leven, werken en besturen: Wortels van levenskunst. In aflevering 20 van de ISVW podcast spreekt vertaler Carlo Hover over het belang van de klassieke aforismen van Hong Zicheng. Wat is de geschiedenis van deze tekst? Waarom zouden bestuurders er goed aan doen om deze tekst te lezen? En wat kunnen we leren van het gematigde leven dat Hong Zicheng beschrijft? Luister naar de ISVW podcast.

Wat betekent het om een egel of een vos te zijn? In aflevering 19 van de ISVW podcast geven we samen met Thomas Heij, filosoof en vertaler, aandacht aan De egel en de vos van Isaiah Berlin. Wat bedoelde Berlin met zijn onderscheid tussen egels en vossen? Is het mogelijk om dat onderscheid altijd te maken? En waarom vond Berlin dit onderscheid belangrijk? Thomas Heij, vertaler van de nieuwe Nederlandstalige editie, spreekt erover in de ISVW podcast.

Het socratisch gesprek: een gespreksvorm die door de eeuwen heen actueel is gebleven. In aflevering 18 van de ISVW podcast spreekt Marlou van Paridon, auteur van Socratisch gesprek voor beginners (ISVW Uitgevers, 2018), over de geijkte gespreksmethode. Hoe is de methode veranderd sinds Socrates? Wat voor invloed heeft Kant gehad op het moderne socratisch gesprek? En zou het socratisch gesprek wel of niet werken in de Tweede Kamer? Marlou geeft antwoord in de ISVW podcast.

Wil een giraffe dansen? In aflevering 17 van de ISVW podcast laat Brenda Raa zien dat die vraag absoluut niet betekenisloos is. Sterker nog, het is een perfecte vraag om filosofie te introduceren aan kinderen. Brenda Raa organiseert maandelijks het Kidscafé op Landgoed ISVW, gelijktijdig met het Filosofisch café van de Vrienden van de ISVW. Hoe gaat filosoferen met kinderen in z'n werk? Wat onderscheidt een gesprek van een filosofisch gesprek? En hoe krijg je die op gang, zonder te sturen op de uitkomst?

We leven in een cultuur van meetbare kennis. We lijken alleen maar naar school te gaan om een toets te kunnen halen. In aflevering 16 van de ISVW podcast is het woord aan Jan Bransen, hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In zijn boek Gevormd of vervormd? (ISVW Uitgevers, 2019) geeft hij een vurig pleidooi voor een ander onderwijs. Het onderwijs kan vormen; om dat te bereiken moet het roer om.

In aflevering 15 van de ISVW podcast spreekt Maarten van Buuren over de grensverleggende filosofie van Spinoza. Hoe wist Spinoza de Nederlanden visie te geven op de toekomst? Hoe is zijn grensverleggende filosofie over Europa verspreid? En op welke denkwegen kan Spinoza ons ook vandaag nog zetten? Maarten van Buuren legt het uit.

Een van de invloedrijkste Franse denkers, Michel Foucault, ging in De woorden en de dingen op zoek naar de uithoeken van het bestaan van de moderne mens. In aflevering 14 van de ISVW podcast vertelt kenner Laurens ten Kate over Foucault en de paradoxale verhouding tussen moderniteit en postmoderniteit. Wat betekent het om de moderne mens te zijn? En moeten we wellicht over naar een nieuw mensbeeld?