ISVW filosofie podcast

Hoe kunnen we een weloverwogen oordeel vormen? Wanneer kun je zeggen dat iets mooi is? En wat doen we eigenlijk wanneer we kijken naar kunst? Voor antwoorden kunnen we terecht bij de kunst zelf. Beeldende kunst geeft niet alleen iets te zien, maar bevat bovendien een visueel antwoord op filosofische vragen. Dompel je onder in de kunstfilosofie met Arthur d' Ansembourg, auteur van Er zit iets achter in de ISVW podcast.

Dit jaar verscheen het kinderboek De kinderen van Chronos van Erno Eskens met illustraties van Marthe Kerkwijk. In het verhaal belanden twee kinderen, Laura en Bruno, in het oude Griekenland. Wie is Chronos, de God van de tijd, en van welke mythe is hij bekend? Welke delen van het boek zijn echt gebeurd? En waarom heeft Socrates een aardbei als neus? Erno en Marthe presenteren De kinderen van Chronos in de ISVW podcast.

Eeuwen voor de eerste feministische golf vroegen vrouwen zich hardop af wat redelijkheid inhoudt in een cultuur gebaseerd op genderverschillen. In Pen, bed en habijt presenteert Joyce Pijnenburg drie protofeministen: Christine de Pizan vocht tegen de dubbele moraal voor mannen en vrouwen in de liefde, Tullia d'Aragona daagde haar mannelijke gesprekspartners uit om hun aannames te betwijfelen, en Sor Juana Inés de la Cruz gaf een stem aan de ongehoorde Mexicaanse vrouw. Joyce spreekt over hen en hun filosofie in de ISVW podcast.

Wanneer is het juiste moment om een kind iets te leren? Wanneer kun je het beste de brug slaan tussen een thuissituatie en de maatschappij? En in hoeverre moet een kind onderwijs genieten op hun eigen niveau en tempo? In De verweesde school beschrijven onderwijsexperts Jan Dirk Imelman en Jos de Mönnink de contouren van goed onderwijs en van een verstandige onderwijspolitiek die het algemeen belang dient. Jan Dirk Imelman legt in deze aflevering van de ISVW podcast zijn onderwijsfilosofie alvast uit.

Is het werkelijk zo dat samenwerken op zich het antwoord is voor al onze problemen? Het tegendeel is soms waar: samen maken we enorm grote fouten. We denken namelijk heel veel dingen te weten, terwijl ze eigenlijk niet kloppen. Om ons naar een oplossing te sturen kijkt Eric Koenen, auteur van Samen slim naar de collectieve intelligentie. Collectieve intelligentie beperkt zich niet tot individuen, maar ontstaat zorgvuldig geregisseerd vanuit een diversiteit van denkers en doeners op vele niveaus. Hoe kunnen we dat organiseren? Luister naar de ISVW podcast!

Waarin schuilen de verlokkingen van het nationalisme en het fascisme? Wat kun je doen om je eigen schrijfstijl te verbeteren? En hoe zet je de beste kop thee? Op al deze vragen heeft George Orwell een antwoord. Wat dreef Orwell om essays te schrijven over zulke uiteenlopende onderwerpen? En welke lessen kunnen we leren van de wijsheid van deze alom bekende schrijver? Thomas Heij, vertaler van Tegen totalitarisme, presenteert Orwell in de ISVW podcast.

De stoïcijnse filosofie is een deugdethiek, waarin het ontwikkelen van een wijs, rechtvaardig, moedig en zelfbeheerst karakter centraal staat. De stoa helpt je om antwoord te geven op essentiële, universele levensvragen. Denk bijvoorbeeld aan: Wat ben ik verplicht aan mezelf en aan anderen? Wat is mijn plek in het grotere geheel? En wat ligt binnen mijn controle en wat niet? Dennis de Gruijter leidt zijn leven aan de hand van stoïcijnse wijsheid. Hoe je leeft als stoïcijn legt hij uit in de ISVW podcast. Podcast uit, maar de smaak te pakken? Kom dan naar de Stoïcijnse week op Landgoed ISVW.

De levende, niet-menselijke natuur verdient net als wij rechten. Sterker nog, de rechten van de natuur zijn essentieel voor onze overleving. In Rechtsgelijkheid voor de natuur vergelijkt Erik Kaptein de huidige situatie van de natuur met die van boeren, burgers en buitenlui tijdens de Franse Revolutie. Ook nu lijkt een revolutie nodig om de rechten voor de natuur af te dwingen. Hoe komen we tot de rechten van het dier en de plant? Erik spreekt erover in de ISVW podcast.

In de wetenschap ligt de nadruk op het idee dat we leven in een materialistische wereld. We zouden een verzameling van atomen zijn, volledig bepaald door vastgezette natuurwetten. Maar is dat alles? Arthur Veenstra beschrijft in Het primaire waarom aan de hand van Sartre de essentie van ons bewustzijn: wij zijn betekenisgevende structuren die fundamenteel vrij zijn. Wat bedoelt Sartre wanneer hij zegt dat we vrijheid zijn? Wat zou Sartre zeggen over identiteit? En wat heeft dit allemaal te maken met een boterham met Nutella? Arthur spreekt erover in de ISVW podcast.

Moeten we de wens tot euthanasie van mensen met dementie verwezenlijken? Wanneer zien we iemands lijden als groot genoeg om euthanasie of zelfdoding toe te laten? En mag een arts dat überhaupt wel, iemand assisteren op de weg naar zelfdoding en euthanasie? Klaas Rozemond, auteur van Het zelfgekozen levenseinde (ISVW, 2021), vindt dat het zelfbeschikkingsrecht het uitgangspunt moet zijn voor beslissingen over euthanasie, ook bij mensen met dementie. Waarom? Dat hoor je in deze aflevering van de ISVW podcast.