Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล)

By watpasukatoReligion & Spirituality Buddhism

Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล) episodes

July 06, 2022 25650625am--เสริมสร้างพลังเมตตากรุณา
25 มิ.ย. 65 (เช้า) - เสริมสร้างพลังเมตตากรุณา : ถ้าเราอยากจะรักษาเมตตากรุณาหรือและดูแลให้งอกงาม ก็ต้องรู้จักทำดี ดีแล้ว แต่ต้องปล่อยวางความคาดหวัง หรือปล่อยวางผลสำเร็จ บางทีทำแล้วมันไม่สำเร็จอย่างที่คิดก็ท้อ แล้วก็เลิกทำ เมตตากรุณาก็หดหายไปเรื่อยๆ แต่ถ้าเราไม่ยึดติดในความคาดหวังในผลสำเร็จ มันไม่สำเร็จก็ยังทำต่อไป เมตตากรุณาก็จะได้รับการบำรุงดูแล
แต่จะทำอย่างนั้นได้ต้องมีสติด้วยเหมือนกัน เพราะบางทีความเห็นแก่ตัวมันก็ชอบผุดชอบโผล่มา ทำไปทำไมทำแล้วได้อะไร อย่าทำเลยถึงฉันไม่ทำคนอื่นก็ทำ ความคิดอย่างนี้มันก็จะโผล่ขึ้นมาเป็นข้ออ้างให้เราเฉยเมยต่อความทุกข์ยากของผู้คน ถ้าเราไม่มีสติรู้ทัน เราก็โดนความคิดหรือข้ออ้างเหล่านี้หลอก มันเป็นข้ออ้างของกิเลสความเห็นแก่ตัวซึ่งมีอยู่ในตัวเราเหมือนกัน

แต่ถ้าเรามีสติเราไม่เชื่อมัน ไม่หวั่นไหวไปกับเหตุผลหรือข้ออ้างเหล่านี้ยังทำความดีต่อไป ใครเดือดร้อนเราก็ช่วย ถึงแม้ไม่มีใครช่วยเราก็ทำ อย่างนี้เราก็เสริมสร้างเมตตากรุณาให้เจริญงอกงามและเจริญงอกงามมากเท่าไหร่ มันไม่เพียงแต่ช่วยเหลือผู้คนให้มีความสุข เราก็พลอยมีความสุขด้วย และต่อไปมันก็จะช่วยส่งเสริมให้ความเห็นแก่ตัวลดลง ความยึดติดถือมั่นในตัวตนลดลง จิตก็พัฒนาขึ้น อันนี้เรียกว่าเราสามารถที่จะบำเพ็ญตนบำเพ็ญประโยชน์ท่านด้วยการช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น ด้วยการสร้างเมตตากรุณาเจริญขึ้นอยู่ในใจอยู่เนืองๆ
29 min
June 26, 2022 25650624pm--หมั่นซ้อมตายอยู่เนืองๆ
24 มิ.ย. 65 - หมั่นซ้อมตายอยู่เนือง ๆ : เราซ้อมตายได้หลายวิธี เวลาสูญเสียทรัพย์โทรศัพท์หาย รถถูกโกง ถูกปล้นเอาไป ก็ถือว่านี่เป็นการซ้อมเหมือนกัน แทนที่จะเอาแต่ทุกข์โศกคร่ำครวญโกรธแค้น ก็ถือว่าเขามาซ้อม ซ้อมว่าถ้าหากว่าสูญเสียพลัดพราก เราจะทำใจได้ไหม เพราะเวลาตอนตายเราต้องสูญเสียทุกอย่าง มีร้อยก็หมดร้อย มีล้านก็หมดล้าน เอาเหตุการณ์ต่างๆที่มันเกิดขึ้นจริงมาเป็นแบบฝึกหัด รวมทั้งเวลาเจ็บเวลาป่วย ก็ถือว่านี่มันเป็นโอกาสที่เราจะซ้อมตาย ซ้อมตายด้วยการฝึกจิตว่า ถ้าเกิดว่าเมื่อป่วย ทำอย่างไรมันจะป่วยแต่กาย ใจไม่ป่วย ทำอย่างไรทุกขเวทนาทางกายมันจะไม่บีบคั้นใจ
ถึงเวลาตายมันก็ยิ่งทรมาน เพราะทุกขเวทนาก่อนที่จะตายมันแรงกล้ายิ่งกว่าตอนที่เราเจ็บป่วยหลายเท่า ตอนที่เจ็บป่วย มายังห่างไกลจากตอนที่เรากำลังจะตาย แต่ว่ามันก็เป็นโอกาสให้เราฝึกซ้อม ฝึกซ้อมเจริญสติว่าเราจะตั้งสติอย่างไร เราจะรักษาใจไม่ให้ทุกข์ขณะที่กายมันกระสับกระส่ายได้ไหม อันนี้สำคัญมากเป็นวิชาที่จำเป็นมากเวลาที่เราจะต้องตาย เพราะว่าทุกขเวทนามันจะกำเริบ มันจะรุนแรงมาก ถ้าเรารักษาใจไม่ให้ทุกข์ไปกับกายได้ มันจะง่ายมากที่จะตกไปอยู่ในอบาย หรือว่าพลัดเข้าไปสู่ในอบายได้
30 min
June 26, 2022 25650613pm--วางได้จึงไกลทุกข์
13 มิ.ย. 65 - วางได้จึงไกลทุกข์ : คนเราแบกอะไรต่ออะไรมากมายจนทุกข์ ยามเจ็บป่วยก็แบก ถึงเวลาจะตายก็ยังแบก แบกโดยไม่รู้ตัว หลายคนตายด้วยความทุรนทุราย ตายไม่สงบเพราะว่าไม่ยอมปล่อย ไม่ยอมวาง จะเป็นลูกเมีย สามี คนรัก ทรัพย์สมบัติ แบกเอาไว้ และส่วนใหญ่แบกโดยไม่รู้ตัว เวลาจะตายก็ยังแบกเอาไว้ ก็เลยทำให้เกิดความเศร้าหมอง เกิดความเศร้าโศก เกิดความอาลัยอาวรณ์ แล้วยิ่งกว่านั้นยังแบกความโกรธ แบกความเกลียด แบกความพยาบาทไว้อีก ยิ่งทำให้จิตใจรุ่มร้อน
ทั้งที่ถ้าปล่อย ถ้าวาง ไม่ว่าจะเป็นคนรัก ของรัก ทรัพย์สมบัติ หรือว่าอารมณ์ที่มันไม่น่ารัก เช่น ความโกรธ ความเศร้า ความเกลียด ก็สามารถตายสงบ ไปสบายได้ แต่เพราะแบกเอาไว้ ก็เลยเหมือนกับเป็นตัวหน่วง ตัวถ่วง ที่ทำให้ไม่สามารถไปสงบ หรือว่าไปสบายได้ มันก็คงไม่ต่างจากสัมภาระ ที่มันถ่วงนักผจญเพลิง ซึ่งกำลังหนีเอาชีวิตรอด แต่สุดท้ายก็ถูกไฟเผาผลาญ ถ้าเพียงแต่ปล่อย ถ้าเพียงแต่วาง ก็รอดชีวิต

หรือถ้าคนเรารู้จักปล่อยอะไรต่ออะไรอีกหลายอย่าง ก็จะรู้สึกเบา ก็จะคลายทุกข์ได้ หรือถ้าถึงเวลาที่จะตาย เมื่อรู้จักปล่อยอะไรต่ออะไร ที่มันกดถ่วงหน่วงทับใจ ก็จะไปสบาย ไปสงบได้ แต่เพราะไม่ยอมปล่อย เพราะว่ายึดด้วยความไม่รู้ตัว หรือเพราะยึดว่าเป็นของกูๆ หรือยึดว่าเป็นตัวกู ก็เลยทำให้สุดท้าย ตายด้วยความทุกข์ทรมาน หรือว่าไปไม่ดี

เพราะฉะนั้นถ้าเกิดว่าอยากจะอยู่สบาย หรือว่าตายสงบ การปล่อยการวางเป็นสิ่งสำคัญมากทีเดียว แล้วจะปล่อยจะวางได้ ก็ต้องมีตัวที่สำคัญคือความรู้สึกตัว เพราะถ้าไม่รู้สึกตัวเมื่อไหร่ มันก็จะเผลอหรือลืมตัว แบกโน่นแบกนี่ ยึดโน่นยึดนี่ ที่มันคอยจะเป็นตัวกดถ่วงหน่วงทับหรือหน่วงเหนี่ยว ทำให้ไม่สามารถที่จะหนีภัยอันตราย หรือหนีจากความทุกข์ได้ แค่ปล่อยแค่วาง พอรู้ตัวมันก็ทำให้เบาสบาย เป็นอิสระ หรือไกลจากความทุกข์ได้
26 min
June 21, 2022 25650606pm--อยู่ทุกที่ ให้มีสุข
6 มิ.ย. 65 (เย็น) - อยู่ทุกที่ ให้มีสุข : จะว่าไปแล้วความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับเราเพราะเป็นความคาดหวังของเราต่างหาก รวมทั้งคาดหวังว่ามันไม่ได้เป็นไปดั่งใจด้วย เพราะฉะนั้นถ้าไม่อยากทุกข์ก็เพียงแต่ลดความคาดหวังลง หรือว่าไม่ยึดติดกับความคาดหวัง วางใจอย่างไรกับแมว ก็วางใจอย่างนั้นกับผู้คน มันก็จะทุกข์น้อยลง หรือมิเช่นนั้นก็ยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น ดินฟ้าอากาศมันผันผวนแปรปรวนก็ยอมรับว่ามันเป็นอย่างนั้นแหละ เจอรถติดก็ยอมรับว่ามันเกิดขึ้นแล้ว แม้มันจะไม่เป็นไปดั่งใจ แต่ว่ามันเกิดขึ้นแล้ว ก็ยอมรับมัน
พอเรายอมรับ ใจมันก็หายทุกข์ มันจะไม่มีเสียงบ่นโวยวายตีโพยตีพาย หรือมิเช่นนั้นก็มองว่า ที่มันไม่เป็นไปดั่งใจ ไม่ว่าจะเป็นการกระทำหรือคำพูดของเขาซึ่งบางครั้งมันไม่ใช่แค่ไม่เป็นไปดั่งใจแต่มันไม่ถูกใจ รวมทั้งอาหารที่ไม่ถูกใจ มันก็เป็นแบบฝึกหัดให้กับเรา ฝึกให้มีขันติธรรม ให้มีความอดทน หรือว่าฝึกให้รู้จักปล่อยวาง เอามาเป็นโจทย์ในการฝึกจิตใจของเราได้ รวมทั้งการกระทำและคำพูดของผู้คนด้วย

ถ้าหากว่าไม่ปรับใจแบบนี้ พออะไรที่มันไม่เป็นไปดั่งใจ มันก็จะกลายเป็นไม่ถูกใจ แล้วจากไม่ถูกใจก็กลายเป็นขัดใจ ก็ทุกข์เลย ทุกข์กว่าเดิม แต่ที่จริง สิ่งที่มันทำให้เรารู้สึกขัดใจ มองให้ดีมันสามารถที่จะขัดใจเราให้เกลี้ยงเกลาได้ ขัดอัตตาตัวตนของเราให้มันบางลง สิ่งที่ไม่ถูกใจเราหรือขัดใจเรา มันสามารถที่จะนำมาใช้เป็นเครื่องขัดกิเลสใจเราได้
29 min
June 21, 2022 25650606am--ระวังแต่อย่าระแวง
6 มิ.ย. 65 (เช้า) - ระวังแต่อย่าระแวง : คนเราก็ต้องรู้นะว่า เราเป็นคิดลบมากเกินไปหรือเปล่า ถ้ามันมีลบอยู่บ้าง มันก็เป็นเรื่องดี ทำให้เราระมัดระวัง แต่ถ้าเราคิดลบมากไป มันกลายเป็นระแวง และสุดท้ายก็อาจจะกลายเป็นคนที่ประสาทได้ง่าย เพราะว่าเห็นอะไรลบไปหมด แม้กระทั่งอนาคตข้างหน้าก็หดหู่ หม่นหมอง เพราะมีแต่เรื่องเลวร้าย เผลอๆ บางทีกลายเป็นซึมเศร้าไปเลย เพราะว่าการคิดลบ คิดระแวงแบบนี้
ฉะนั้นต้องรู้จักทักท้วงความคิด แล้วก็ต้องรู้จักฝึกให้มีสติในการคิด หรือคิดอย่างมีสติ ยิ่งเรามาปฏิบัติแบบหลวงพ่อเทียน มันช่วยทำให้เราสามารถจะคิดอย่างมีสติได้ ไม่ใช่ว่าห้ามคิดเลย
25 min
June 12, 2022 25650604pm--เคล็ดลับของการเจริญสติ
4 มิ.ย. 65 (เย็น) - เคล็ดลับของการเจริญสติ : ทำเล่นๆ นี่เป็นเคล็ดลับเลยของการรู้ซื่อๆ แต่ทำเล่นๆ นี่ต้องทำจริงๆ นะ ก็คือทำทั้งวันเลย ทำบ่อยๆ ทำเยอะๆ ใหม่ๆ นี่ให้เอาปริมาณเข้าว่า เอาปริมาณไว้ก่อน อย่าเพิ่งเอาคุณภาพ เอาปริมาณไว้ก่อน เหมือนกับคนเรียนภาษา เรียนภาษาต่างประเทศ เอาปริมาณไว้ก่อน พูดไว้ก่อน พูดไปก่อน ผิดถูกช่างมัน พูดให้คุ้นปาก ถ้าผิดก็ไปแก้กันทีหลัง อย่าเพิ่งเอาคุณภาพ คนที่กล้าพูดโดยที่ไม่กลัวผิด เขาจะเรียนภาษาได้เร็ว คนที่ปฏิบัติโดยไม่กลัวหลง ก็จะมีสติรู้ทันความคิดและอารมณ์ได้ไว ถ้าหากว่าทำบ่อยๆ เพราะฉะนั้นถ้าจะพูดถึงเคล็ดลับรู้ซื่อๆ เคล็ดลับยิ่งกว่านั้นก็คือ ทำเล่นๆ แต่ทำจริงๆ
26 min
June 12, 2022 25650604am--เป็นอิสระด้วยความรู้สึกตัว
4 มิ.ย. 65 (เช้า) - เป็นอิสระด้วยความรู้สึกตัว : เวลาทำอะไรทำด้วยความรู้สึกตัว ซึ่งเกิดขึ้นได้เมื่อใจเราอยู่กับสิ่งนั้นหรือใจอยู่กับตัวเต็มร้อย จะทำอย่างนั้นได้ต้องทำทีละอย่าง ถ้าทำหลายอย่าง ใจก็ไม่ได้อยู่กับสิ่งที่กำลังทำเต็มร้อย การที่ใจจะอยู่กับเนื้อกับตัวก็เป็นไปไม่ได้
ทำอะไรทำทีละอย่าง ไม่ต้องทำหลายอย่างพร้อมกัน รวมทั้งไม่ปล่อยใจคิดนู่นคิดนี่ มันก็เป็นการค่อยๆสร้างความรู้สึกตัว และก็เป็นการเจริญสติไปพร้อมๆกัน เพราะมันเป็นสิ่งที่คู่กัน สติกับความรู้สึกตัว เป็นสิ่งที่เกื้อกูลกัน มีสติเห็นความคิดทำให้จิตหลุดออกจากความคิด จิตก็กลับมาอยู่กับเนื้อกับตัวก็เกิดความรู้สึกตัวขึ้นมา ได้สติเมื่อไหร่ มันก็เกิดความรู้สึกตัวเมื่อนั้น หรือเมื่อเกิดความรู้สึกตัวเมื่อไหร่ มันก็หลุดจากอารมณ์ต่างๆ มันไม่ใช่แค่หลุดอย่างเดียว มันเห็นด้วย มันหลุดเพราะเห็น และเห็นแต่ละครั้งก็ได้รู้กายรู้ใจ รู้ธรรมชาติของอารมณ์ ซึ่งมันก็ทำให้เกิดปัญญา ทำให้เกิดความเฉลียวฉลาดในการรับมือกับอารมณ์ หรือจัดการกับอารมณ์เหล่านั้น นั่นก็คือไม่ผลักไสไม่กดข่ม แค่ดูมันเฉยๆ

ถ้าเรารู้จักทำความรู้สึกตัว ความสงบก็มาเอง อิสระจากอารมณ์ต่างๆ มันก็จะเกิดขึ้น มากขึ้นเรื่อยๆ และนี่เป็นความสงบอย่างแท้จริง มันเกิดพวกอารมณ์เหล่านี้ แต่มันทำอะไรเราไม่ได้ มันเป็นเคล็ดลับที่เราสามารถรู้เพราะเราฝึกทำความรู้สึกตัวอยู่บ่อยๆ
27 min
June 12, 2022 25650603pm--ลดโอ้อวดเพื่อลดตัวตน
3 มิ.ย. 65 - ลดโอ้อวดเพื่อลดตัวตน : "ถ้าเราลองใคร่ครวญดู เราอวดไปเพื่ออะไร สำหรับคนที่หลงวนในเรื่องทางโลกก็ไม่จำเป็นต้องถามแบบนั้น แต่ถ้าเป็นผู้ใฝ่ธรรมควรจะถามว่า อ้วนไปเพื่ออะไร อะไรคือแรงจูงใจที่ทำให้เราอยากจะอวด มันใช่กิเลสหรือเปล่า บางทีเราต้องรู้จักละเอียดลออกับเรื่องแบบนี้ทั้งๆที่มันก็ไม่ใช่เป็นเรื่องร้ายแรง การที่เราจะอวด ว่าเราไปทำบุญที่ไหน ก็ไม่ใช่เป็นเรื่องเสียหายเท่าไหร่
แต่สำหรับผู้ใฝ่ธรรมก็ต้องรู้จักสำรวจตรวจตรา ตั้งคำถามกับการกระทำของตัวเอง เพราะว่าบางครั้งพอเราไปทำตามกระแส มันก็เปิดช่องกิเลสให้อัตตา มานะ ครองใจ ก็ในเมื่อเราปฏิบัติธรรมเพื่อที่จะลดละอัตตา ลดละมานะ ก็ต้องไตร่ตรองใคร่ครวญสอบทานดูว่า เราทำอย่างนี้ไปเพื่ออะไร ไม่ใช่ทำไปตามกระแส เสร็จแล้วก็ปล่อยให้กิเลสครองใจ ปล่อยให้อัตตาเติบโตขึ้น จนกระทั่งมาบงการชีวิตจิตใจของเรา ซึ่งเดี๋ยวนี้เป็นธรรมดาของยุคสมัยมาก

เพราะยุคสมัยนี้เขาเน้นเรื่องการเสริมสร้างอัตตาให้มากๆ บางคนหลงกับการเสริมสร้างอัตตา สร้างภาพลักษณ์ จนกระทั่งกลายเป็นทาสของสิ่งเสพ เช่น ต้องไปซื้อสินค้าแบรนด์เนมราคาแพงๆเพื่อจะให้ภาพลักษณ์ดูดี ราคาแพงๆ เสร็จแล้วก็ถูกเขาหลอกแล้วก็ไม่มีความสุขอย่างที่กล่าวมา"
30 min
June 02, 2022 25650531pm--อย่าทิ้งธรรมะพื้นฐาน
31 พ.ค. 65 - อย่าทิ้งธรรมะพื้นฐาน : การปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน มันไม่ใช่ Basic มันเป็น Fundamental มันเป็นพื้นฐานเลยของนักปฏิบัติ ปฏิบัติธรรมขั้นพื้นฐานก็คือการปฏิบัติให้มันกลมกลืนกับชีวิตประจำวัน ไม่ติดที่รูปแบบ อย่างบางคนติดที่รูปแบบมาก เวลาเดินจงกรม เวลานั่งสมาธิ แล้วก็มีคนมาหา มีงานที่จะต้องทำ หงุดหงิด เพราะว่ามองว่ามารบกวนการปฏิบัติ ที่จริงการพูดคุยกับคนที่มาหาซึ่งบางทีก็ไม่ใช่ใคร อาจจะเป็นพ่อแม่ แล้วก็เป็นการปฏิบัติอย่างหนึ่ง พูดอย่างมีสติ ไม่ใช่คิดหรือว่ามองว่าการปฏิบัติมีแต่ของการวิปัสสนาเพื่อให้เข้าถึงวิปัสสนาญาณ แต่ว่าแค่การคุยกับคนอย่างมีสติ ยังทำไม่ได้ ก็แสดงว่าผิดทางแล้ว
คุยกับคนอย่างมีสติ ทำงานของส่วนรวมอย่างมีสติ ทำด้วยความรู้สึกตัว เป็นพื้นฐานเลย ถ้าหากว่าผ่านตรงนี้ไม่ได้ การที่จะเจริญวิปัสสนาให้ได้วิปัสสนาญาณ จะเอามรรคญาณ ผลญาณ มันก็เป็นแค่ความคิด แต่มันไม่ใช่ว่าจะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้จริง เพราะว่าพื้นฐานไม่แน่น

เพราะฉะนั้นการมีสติ รู้ทันความคิด เห็นความคิดและอารมณ์ มันเป็นบททดสอบที่สำคัญเลยนะว่า จะก้าวไปสู่การปฏิบัติขั้นสูงได้หรือเปล่า ถ้ายังไม่เห็นความคิด ไม่เห็นอารมณ์ การที่จะเห็นสมมุติ มันก็เป็นไปไม่ได้ มันเป็นแค่ความคิด ถ้าไม่มีความกตัญญู ไม่มีความเมตตากรุณา ไม่มีขันติธรรม การที่จะเข้าถึงมรรคญาณ ผลญาณ หรือวิปัสสนาญาณ มันก็เป็นไปไม่ได้ ก็เหมือนกับอาจารย์ที่บอกว่า คนบางคนอวดอ้างว่า เคี้ยวก้อนหินได้ แต่ก็ไม่สามารถจะเคี้ยวเนยได้ มันก็เป็นแค่ความคิด
20 min
June 01, 2022 25650530pm--ชีวิตเปลี่ยนเพราะถูกต่อว่า
30 พ.ค. 65 (เย็น) - ชีวิตเปลี่ยนเพราะถูกต่อว่า : คนเราไม่ชอบการต่อว่าด่าทอ เพราะเป็นสิ่งที่ไม่ถูกใจ แต่ว่าสิ่งที่ไม่ถูกใจบางครั้งก็ทำให้เกิดความถูกต้องให้กับชีวิตของเราได้ ถ้าหากเรารู้จักใคร่ครวญ พระพุทธเจ้ายังเคยตรัสว่า ผู้ที่ติเตียนเรา เขากำลังชี้ขุมทรัพย์ให้เรา แต่คนธรรมดาเวลาถูกติเตียน ก็คิดแต่จะตอบโต้ แล้วก็กล่าวโทษคนอื่น จะไม่ค่อยยอมรับผิดหรือว่ามองเห็นความผิดของตัว แต่โทษคนอื่นตลอดเวลา อันนี้เป็นธรรมดาของอัตตา ที่มันยอมรับความจริงไม่ได้ว่า ฉันผิดฉันพลาด ฉันทำไม่ถูก เพราะฉะนั้น ถ้ามันมีเรื่องแบบนี้ขึ้นมา มันเป็นเพราะคนอื่น ความผิดพลาดนี่เป็นของคนอื่น หรือมิฉะนั้นก็ต้องพยายามตอบโต้ ด้วยการต่อว่าด่าทอให้รุนแรงมากขึ้น แต่คนที่มีสติมีปัญญา เขาจะฉุกคิดขึ้นมา แล้วก็เอาคำต่อว่ามาเป็นคำเตือน มาเป็นกระจกที่ทำให้เห็นว่า ตัวเองต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอย่างไร
คนเราถ้าจะเจริญก็ต้องมีตรงนี้ และถ้ามีตรงนี้ แม้แต่สิ่งที่ไม่ถูกใจ คำต่อว่าด่าทอมันก็ทำให้ชีวิตเปลี่ยนไปในทางที่ถูกต้องได้ ผู้ที่มีปัญญาหรือผู้ที่หมั่นฝึกตน ก็ต้องวางจิตวางใจให้ดี ถ้าไม่อย่างนั้นก็เหมือนคนทั่วไป มึงด่ากู กูก็ด่ากลับ แต่ว่าคนที่มีธรรมะ คนที่หวังความเจริญงอกงาม อาจจะต้องตั้งสติให้ดี แล้วก็เอาคำพูดเหล่านี้มาเป็นครูสอนเรา ถ้าทำอย่างนี้ได้ ชีวิตก็จะมีโอกาสเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นเรื่อยๆ
28 min