Þessa vikuna stendur yfir alþjóðleg fjámálalæsisvika og sem hluti af henni fer fram spurningakeppni milli einstakra grunnskóla í um 30 löndum Evrópu. Nemendur í 10.bekk hér á landi fá tækifæri til að taka þátt í keppninni. Tveir nemendur í þeim skóla sem vinnur undankeppnina í hverju landi fara og keppa í lokakeppninni í Brussel í Belgíu um hvaða skóli hlýtur Evróputitilinn í fjármálalæsi. Kristín Lúðvíksdóttir, verkefnastjóri Fjármálavits kom í þáttinn í dag ásamt Gunnari Jónssyni og Össu Arnardóttur, nemendum úr 10. Bekk Hlíðaskóla.

Upprisa kvenlægrar vitundar verður viðfangsefni Sagnakaffis með Valgerði H. Bjarnadóttur í Gerðubergi í dag. Valgerður segir sögur og tengir við sjálfa sig og allar þær konur sem í dag eru að rísa upp og hafa hátt. Þetta eru spennandi sögur frá örófi alda, um Undirheimaferðir og Upprisur goðanna. Kallast þessar sögur sterkt á við sögu kvenna í dag og þá upprisu sem nú er að eiga sér stað. Við heyrðum í Valgerði í dag.

Fjórtánhundruð hringdu á síðasta ári í eitrunarsímann sem Eitrunarmiðstöð Landspítalans rekur. Algengast er að spurt sé um eitranir vegna geðlyfja, parasetamol og vítamína. Meira en 20 prósent hringdu vegna barna yngri en tveggja ára. Bergljót Baldursdóttir fréttamaður fer í heimsókn á Eitrunarmiðstöð Landspítalans og spjallaði við Helenu Baldvinsdóttur lyfjafræðing og sérfræðing í klínískri eiturefnafræði á Heilsuvaktinn í dag.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

MANNLEGI ÞÁTTURINN -ÞRIÐJUDAGURINN 13.MARS. - KYNNING Á EFNI

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Tryggvi Hjaltason lærði hegðunarfræði í Bandaríkjunum og hefur síðan unnið að rannsóknum til dæmis á hvatakerfum og hvernig tilfinningar eru drifkraftur mannlegrar hegðunar. Hann vinnur núna hjá tölvuleikjaframleiðandanum CCP þar sem hann meðal annars skoðar hegðun tölvuleikjaspilara og hvernig hún tengist hegðun okkar í raunheimum. Hann segir okkur frekar frá þessu í þættinum í dag og til dæmis hvernig hann getur séð hvort fólk er að segja satt eða ósatt.

Kristín Einarsdóttir hitti Jón Eðvald Alfreðsson sem vann hjá Kaupfélagi Steingrímsfjarðar í nær hálfa öld og lengst af sem kaupfélagsstjóri. Jón rifjaði upp ýmislegt af því sem á hans daga dreif á þessum tímum mikilla breytinga.

Við heyrum brot úr þætti sem var á dagskrá Útvarpsins 9. október 1960o og í þessum þætti spjallar Jóhannes skáld úr Kötlum um kúna, skemmtilegar frásagnir og hugleiðingar. Jóhannes rifjar uppp nokkur dæmi um samskipti kýrinnar við fólk til sveita í gegnum aldirnar og hvernig kýrnar héldu lífinu í fólkinu. Hljóðlagað afrit af frumriti

MANNLEGI ÞÁTTURINN - MÁNUDAGURINN 12.MARS. - KYNNING Á EFNI

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Við heimsækjum Gerðarsafn í Kópavogi og forvitnumst um fjórar smiðjur sem ætlað er að tengja saman þjóðir og fagna fjölbreytileikanum, í gegnum listina. Verkefnið er meðal fjölmargra og fjölbreyttra verkefna sem hafa fengið styrk frá Fullveldisafmælisnefnd Forsætisráðuneytisins .

Á undanförnum vikum og mánuðum hafa nemendur í grunnskólum landsins keppst við að lesa bækur og skila inn lestrarmiðum í skólabókasöfnin sín. Þetta er í fjórða skiptið sem þetta lestrarátak er haldið, en fyrri þrjú átökin gengu einstaklega vel og voru yfir 177 þúsund bækur samtals lesnar í þeim. Í dag er lokadagurinn og mun Forseti Íslands draga nöfn fimm nemenda úr lestrarátakspottinum núna eftir hádegi og verða þeir gerðir að persónum í æsispennandi ofurhetjubók eftir Ævar Þór Benediktsson sem kemur út í maí. Við heyrum í Ævari hér á eftir.

Og lesandi vikunnar Einar Kárason rithöfundu

Föstudagsgesturinn okkar er Logi Bergmann Eiðsson sem þarf vart að kynna, en hann hefur starfað við fjölmiðla sl. 30 ár. Við förum vítt og breitt í spjallinu við Loga, hann rifjar upp æskuárin og rekur ferilinn.

Sigurlaug Margrét Jónasdóttir segir frá SPAM, bandarískri matvörusem á sér langa og merkilega sögu, allt frá fjórða áratugnum.

Rannsóknin Áfallasaga kvenna - Vísindarannsókn Háskóla Íslands er hafin. Rannsóknin er stærsta vísindarannsókn sem framkvæmd hefur verið á íslenskum konum og jafnframt ein stærsta vísindarannsókn á þessu sviði á heimsvísu. Áfallasaga kvenna miðar að því að rannsaka áhrif áfalla, þ.á.m. ofbeldis, á heilsufar kvenna. Arna Hauksdóttir prófessor í lýðheilsuvísindum við HÍ kom í þáttinn og sagði frekar frá rannsókninni.

Við heyrðum í dag brot úr þætti sem var á dagskrá Útvarpsins árið 1976 og fjallaði um kímni/Húmor. Titill þáttarins var „Að vera í stuði“ með undirtitilinn „Að vera skemmtilegur.“ Þátturinn var byggður upp á viðtölum við nokkra landsfræga menn sem unnu við að skemmta fólki og við heyrum þann hluta sem Flosi Ólafsson kemur við sögu en umsjónarmenn þáttarins þeir, Árni Þórarinsson og Björn Vignir Sigurpálsson forvitnuðust um viðhorf til kímni, hvers konar jarðvegur íslenskt þjóðfélag er fyrir húmor, sérkennum íslenskrar kímni o.fl.

Stríðið gegn Sýrlandi er titill á væntanlegri bók eftir Dr. Ted Anderson sem er prófessor í stjórnmálahagfræði við háskólann í Sidney. Hann hefur rannsakað Sýrlandsstríðið í þaula, og telur miklar ranghugmyndir ríkja í hinum vestræna heimi um átökin, sérstaklega gagnrýnir hann fréttaflutning. Hópur Íslendinga hafa skipt með sér köflum í bókinni og þýtt og kemur hún út innan skamms. Við ræddum við þau Stefán Þorgrímsson, Bertu Finnbogadóttur og Jón Karl Stefánsson í þættinum í dag.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Flestir kannast við, eða hafa að minnsta kosti heyrt af gríska heimspekingnum Sókrates sem var uppi frá 469 - 399 fyrir krist. En það er kannski ekki eins víst að eins margir þekki hans kenningar og speki. Og hvað er Sókrastísk aðferð og hvernig er hún notuð í verkefnastjórnun og stjórnun almennt í dag? Við fengum Hauk Inga Jónasson formann stjórnar MPM námsins við Háskólann í Reykjavík og einn af lykilkennurum þess til að fræða okkur um Sókrates og þessar aðferðir sem eru kenndar við hann.

Við fengum póstkort frá París í dag, í þessu póstkorti sagði Magnús R. Einarsson frá mikilli deilu sem stendur núna um áfengi og skaðsemi þess í Frakklandi. Allir hafa skoðun á málinu, allt frá forsetanum til rónans á götunni. Í deilunni takast á víniðnaðurinn og lýðheilsan og það eru miklir hagsmunir í húfi því víniðnaðurinn er undirstöðuatvinnugrein og skapar griðarlegar útflutninstekjur, en skaðinn af neyslunni er of mikill segja heilbrigðisyfirvöld.

Skinnhandritið AM510 geymir átta sögur, Víglundarsögu, Bósasögu, Jarlmannssögu og Hermanns, Þorsteins þátt bæjarmagns, Jómsvíkingasögu, Finnboga sögu ramma, Drauma-Jónssögu og Friðþjófssögu frækna. Sögunum í AM 5104 mætti öllum lýsa sem skemmtisögum fremur en sögum með sagnfræðilegt heimildargildi. Við heyrðum af erindi þar sem sjónum er beint að því hvernig handrit sem varðveitir einmitt þessar sögur getur gefið innsýn í heim sagnaskemmtunar á sextándu öld. Þórdís Edda Jóhannesdóttir er nýdoktor á handritasviði Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og stundakennari við Háskóla Íslands, hún kom í þáttinn í dag.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Við kynntum okkur forvarnarverkefnið 1001 dagur í þættinum í dag. Hópur fagfólks frá ýmsum stofnunum samfélagsins sem láta sig velferð ungbarna varða standa á bak við verkefnið. Hvað er svona merkilegt við fyrsta 1001 daginn? Á þeim tíma verður gríðarlegur vöxtur á heila ungbarnsins með fjölgun heilafruma og myndun taugafrumtengsla. Þetta tímabil skiptir sköpum varðandi þroska mikilvægra eiginleika og skynjunar s.s. sjónar, heyrnar, tilfinningastjórnunar, málþroska og félagslegrar færni. Gunnlaug Thorlacius félagsráðgjafi og formaður Geðverndarfélags Íslands kom og sagði frekar frá.

Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, hitti Pétur Óskarsson ferðamálfræðing sem var í sveit í Árneshreppi á Ströndum og hefur velt fyrir sér hvernig best megi nýta þetta svæði.

Umsjón í dag Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

MANNLEGI ÞÁTTURINN - MÁNUDAGURINN 5.MARS. - KYNNING Á EFNI

Umsjón í dag Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Þórunn Erna Clausen leikkona og lagahöfundur hafði í nógu að snúast um helgina, hún átti sigurlagið í Söngvakeppninni og einnig var hún textahöfundur í laginu sem lenti í öðru sæti. Það verður ekkert lát á atinu því nú tekur við undirbúningur fyrir Eurovisionkeppnina í Lissabon sem fram fer í maí og framundan eru æfingar og ýmislegt sem við ætlum að forvitnast um hér á eftir þegar Þórunn Erna sest hjá okkur.

Við rifjum upp gamalt efni úr safni Útvarpsins eins og við gerum stundum í Mannlega þættinum og í dag heyrum við brot úr þættinum Staldrað við á Eyrarbakka frá árinu 1975. Jónas Jónasson hafði umsjón með þættinum og bankaði uppá hjá íbúum og tók þá tali og við heyrum hann spjalla við Eyjólf Ágústínusson einbúa að Steinskoti.

Og lesandi vikunnar er Bergþóra Gísladóttir bókabloggari og kennsluráðgjafi.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn er söngkona, fiðluleikari og lagahöfundur sem hefur heldur betur vakið athygli undanfarin ár. Hún hefur keppt tvisvar fyrir Íslands hönd í lokakeppni Eurovision, hún samdi og söng aðallagið í teiknimyndinni Lói, þú flýgur aldrei einn, hún söng í Óperudraugnum í Hörpu á dögunum og er einn höfunda lags sem tók þátt í undankeppninni fyrir Eurovision í Bretlandi í ár. Við gætum eflaust haldið lengi áfram að telja upp það sem hún hefur gert, en það er kannski bara betra að fá hana sjálfa til þess að segja okkur allt frá því og sjálfri sér. Föstudagsgestur Mannlega þáttarins, Gréta Salóme Stefánsdóttir spjallaði við okkur um tónlist sína, Disney, Eurovision, trúlofun og margt fleira í dag.

Svo er það auðvitað besti vinur bragðlaukanna, Sigurlaug Margré Jónasdóttir sem var með sitt vikulega matarspjall í þættinum. Í dag sagði hún okkur frá bókinni Tídægra eftir Giovanni Boccacio, sem inniheldur 100 stuttar sögur og einhverjar þeirra um mat, t.d. konuna sem borðaði óvart hjarta ástmanns síns. Svo sagði hún okkur líka frá svokölluðum djöfulskjúklingi og rósmarín brauði.

Umsjón í dag Sigurlaug Margrét Jónasdóttir og Gunnar Hansson

Á morgun standa Háskóli Íslands og Landspítalinn fyrir ráðstefnunni Bráðadagurinn 2018, fjölbreytileiki í bráðaþjónustu. Á ráðstefnunni verður fjölbreytt dagskrá fyrirlestra og er hún í rauninni árleg uppskeruhátíð rannsókna og þróunarverkefna á flæðisviði og Rannsóknastofu LSH og HÍ í bráðafræðum. Áskoranir og verkefni bráðaþjónustunnar verður sífellt fjölbreyttari, þær Þórdís Katrínu Þorsteinsdóttur lektor við hjúkrunarfræðideild og verkefnastjóri, formaður undirbúningsnefndar Bráðadagsins og Guðrún Lísbet Níelsdóttir, hjúkrunarfræðingur með meistarapróf í hamfarastjórnun og verkefnastjóri viðbragðsáætlana Landspítala komu í þáttinn.

Íslandsklukkan er hugarsmíði Björns Ágústs Magnússonar frá Eystri-Leirárgörðum í Hvalfjarðarsveit. Eins og nafnið gefur til kynna er um klukku að ræða, en enga venjulega klukku þó. Hún sýnir ekki aðeins hvað klukkan er, heldur segir hún það einnig upphátt og á íslensku. Er henni ætlað að gera blindum og sjónskertum kleift að fylgjast með tímanum með auðveldum hætti. Björn Ágúst kom í þáttinn í dag.

Eftir um það bil 50 ár frá stofnun ætlar hljómsveitin Sóló að troða upp í Bókasafninu á Seltjarnarnesi, þessi merki viðburður á sér stað seinni partinn í dag. Lísa Páls leit inná æfingu hjá strákunum í gær og hitti þá Ólaf Má Ásgeirsson hljómborðsleikara, Sturlu Má Jónsson gítarleikara, Guðmar Marelsson trommara og Þorkel Snævar Árnason gítarleikara.

Umsjón í dag Hrafnhildur Halldórsdóttir og Gunnar Hansson