Hvernig geta foreldrar á markvissan hátt skapað ríkulegt mál- og læsisumhverfi fyrir börnin sín og ýtt undir áhuga þeirra á lestri ? Þessari spurningu verður leitast við að svara á fundi í fundaröðinni: Háskólinn og samfélagið - Best fyrir börnin. Markmiðið með fundaröðinni er að dýpka sýn bæði almennings og fagfólks á vandamál og lausnir á mikilvægum samfélagslegum þáttum og styðja fjölskyldur og samfélag í því að tryggja velferð barna og ungmenna. Þær Dröfn Rafnsdóttir, verkefnisstjóri hjá Miðju máls og læsis hjá Reykjavíkurborg, og Þóra Sæunn Úlfsdóttir, talmeinafræðingur og læsisrágjafi hjá Miðju koma til okkar hér rétt strax.

Og meira af málefnum barna því Barnamenningarhátíðin hefst á morgun og opnunarhátíðin er í Eldborg frá morgni til kvölds, til dæmis koma 730 leikskólabörn saman og syngja texta eftir íslenskar konur. En vettvangur hátíðarinnar er borgin öll og fjölbreyttir viðburðir fara fram í grunnskólum , leikskólum,frístundamiðstöðvum og listaskólum. Við heyrum í Elfu Lilju Gísladóttur tónmenntakennara hér á eftir.

Og lesandi vikunnar var Bergur Þór Ingólfsson leikari og leikstjóri.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Auður Bjarnadóttir. Auður menntaði sig sem dansari í Listdansskóla Þjóðleikhússinns, dansaði 16 ára með Helga Tómassyni í Koppelíu og dansaði svo víða um Evrópu, t.d. í Þýskalandi, Sviss og Svíþjóð, auk þess að dansa með Íslenska dansflokknum. Hún hefur einnig unnið sem danshöfundur, leikstjóri, jógakennari, við jógaþerapíu, verið doula og unnið við dáleiðslu. Það var um nóg að tala við Auði Bjarnadóttur í þættinum í dag til dæmis sagði hún frá meðgöngujóga, mæðrajóga, pabbajóga og parajóga.

Besti vinur bragðlaukana, Sigurlaug Margrét Jónasdóttir talaði um tvær ólíkar veislur, vinaveislu og barnaveislu þar sem fram komu agúrka, beikon og erfðagripir.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Samtök um endómetríósu stóðu fyrir málþingi um unglinga og endómetríósu í gær þar sem athyglin var sett á möguleg áhrif endómetríósu á námsframvindu og félagslíf unglingsstúlkna. Við ræddum við þær Silja Ástþórsdóttir, frakmvæmdastýru samtaka um endómetríósu og Sigrúnu Erlu sem var mjög slæm af endómetríósu á unglingsárunum og flosnaði upp úr námi fyrir vikið.

Eftir hrun kölluðu borgarbúar eftir því að geta ræktað kartöflur og grænmeti í landi borgarinnar. Það var brugðist við og borgarbúar geta leigt sér reit til ræktunar. Lísa Páls brá sér í Laugardalinn í gær og ræddi við Guðnýju Arndísi Olgeirsdóttur skrúðgarðyrkjumeistara og umsjónarmann verkefnisins.

Á laugardaginn verður haldin gjörningastund fyrir alla aldurshópa í Gerðarsafni. Myndlistarmennirnir Una Margrét Árnadóttir og Örn Alexander Ámundason skoða gjörningaformið í gegnum tilraunir tengdar verkum á sýningunni Líkamleiki þar sem kex og nuddbekkur koma við sögu. Við fengum Örn Alexander og Hrafnhildi Gissurardóttur frá Gerðarsafni til okkar í þáttinn.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Helga Birgisdóttir er hjúkrunarfræðingur, myndlistarkona, ljósmóðir, NLP meðferðar- og markþjálfi og frumkvöðull SMILER. Hún heldur bæði fyrirlestra og námskeið sem stuðla að andlegri og líkamlegri heilsu. M.a. kennir hún aðferð Byron Katie (höfund bókarinnar Elskaðu það sem er) The Work sem er áhrifarík leið til að losa sig við streitu og öðlast innri frið og hamingju. Helga sagði okkur sögu sína, hvernig hún reis upp, virkjaði sköpunarkraft sinn og fann leiðina að hamingjunni.

Umhverfið og hvernig mannvirki eru hönnuð hefur áhrif á líðan og sálarlíf fólks. Samt er ekki tekið mikið tillit til þess við skipulag hverfa og hönnun mannvirkja. Fjallað var um umhverfissálfræði á heilsuvaktinni í dag Bergljót Baldursdóttir ræddi við Páll Jakob Líndal dr. í umhverfissálfræði.

Stefán, Ingólfur, Kristín og Iðunn Öddu- og Steinsbörn, bjóða til kvöldvöku á morgun í Hannesarholti, sem þau nefna Tungu-mál. Systkinin úr Tungu hafa sýslað margt um dagana, á ferilskrá þeirra gefur að líta ótrúlega fjölbreytta blöndu af hinu og þessu, til að nefna örfá dæmi, ritstjórn, þýðingar, ýmsar lækningar og síldarsöltun, kennsla á öllum aldursstigum, talsíma- og sendilsstörf, sýnataka og efnagreining, verksmiðjuvinna, grafið fyrir sjónvarpsstreng, gamalmenna gætt í Danaveldi, og fleira. Þær Kristín og Iðunn komu í þáttinn í dag.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Hvað á sér stað á venjulegu heimili ef eitt barnið verður fyrir ofbeldi, áfalli eða einhverskonar niðurbroti? Hefur það í för með sér mikil og óafturkræf áhrif á alla fjölskylduna? Hvernig er hægt að horfast í augu við andlegan sjúkdóm? Hvað er hægt að gera sem foreldri og/eða maki svo fjölskyldan flosni ekki upp við slíkar aðstæður? Hjónin Katrín Þorsteinsdóttir og Theodor Francis Birgisson, en þau eru bæði klínískir félagsráðgjafar og fjölskyldufræðingar, standa fyrir sérstöku námskeiði þar sem þau deila persónulegri reynslu af þessum málaflokki úr eigin fjölskyldu. Á námskeiðnu verður kennt hvernig hægt er að bregðast við ólýsanlegum aðstæðum og lifa þær af. Katrín og Theodor voru gestir Mannlega þáttarins í dag.

Andaglas hefur verið stundað af unglingum um árabil, og líklega löngu kominn timi til að rannsaka þetta umdeilda fyrirbæri. Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, hitti Dagrúnu Ósk Jónsdóttur sem er að ljúka við meistaraprófsritgerð í þjóðfræði þar sem rannsóknarefnið er einmitt andaglasið.

Friðrik Friðriksson leikari, söðlaði um fyrir 4 árum eftir u.þ.b. 15 ár á leiksviðum landsins og fór í MBA nám. Að námi loknu tók hann við rekstri Tjarnarbíós, en Tjarnarbíó er stærsti vettvangur frjálsra leikhópa á landinu. Friðrik kom í þáttinn í dag og talaði um hvernig honum líkar þessi nýi starfsvettvangur og sagði frá því hvað væri á döfinni í Tjarnarbíói, en þar fer meðal annars fram danshátíð næstu daga.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

MANNLEGI ÞÁTTURINN MÁNUDAGINN 9.APRÍL. - KYNNING Á EFNI

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Á morgun verður haldin sérstakur fundur um málefni aldraðra innflytjenda á vegum öldrunarráðs Reykjavíkur, Aldraðir Innflytjendur- hver er staða þeirra? Barbara Jane Kristvinsson kemur til okkar hér á eftir ,hún er sérfræðingur í málefnum Innflytjenda og hefur búið á Íslandi í yfir 20 ár og með henni kemur Guðrún Ágústsdóttir formaður öldungaráðs Reykjavíkur.

Geðheilsa kemur öllum sjúkraþjálfurum við. Þetta er slagorð alþjóðlegrar ráðstefnu sem haldin verður hér á landi dagana 10 - 12. Apríl. Sjúkraþjálfun í geðvernd er ekki ný af nálinni en hefur verið gert hærra undir höfði og verið í mikilli þróun með tilkomu samtaka, sem hafa staðið fyrir alþjóðlegum ráðstefnum á tveggja ári fresti frá árinu 2006.

Þuríður Harpa Sigurðardóttir formaður Öryrkjabandalagsins verður lesandi vikunnar í dag.

Föstudagsgesturinn okkar í dag var ráðherra Umhverfismála, Guðmundur Ingi Guðbrandsson. Við spurðum hann útí æskuna, en hann er alinn upp á Brúarlandi á Mýrum, fór svo í Menntaskólann á Akureyri og lærði líffræði í Háskóla Íslands áður en hann fór í meistaranám í umhverfisfræðum í YALE háskólanum í Bandaríkjunum. Síðan hefur hann unnið að umhverfismálum, var t.d. Framkvæmdastjóri Landverndar og er í dag Umhverfis- og auðlindaráðherra.

Framundan eru tímamót hjá Huldu Sigurðardóttur á Akranesi. Þá hættir hún starfi sínu til sextán ára að vera vistarstjóri á heimavist Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi. Hún hefur verið einskonar „mamma“ 64 ungmenna sem hverju sinni dvelja á heimavistinni meðan skólinn stendur yfir frá hausti og til vors. Við slógum á þráðinn til Huldu í þættinum í dag.

Úr skápnum - þjóðbúningana í brúk er yfirskrift verkefnis Heimilisiðnaðarfélags Íslands sem hefur það að markmiði að fá landsmenn til að taka þjóðbúninga af öllu tagi út úr skápunum og fram í dagsljósið. Á sunnudaginn er almenningi boðið að koma með þjóðbúninga og búningahluta til skoðunar og mátunar án endurgjalds. Á staðnum verða sérfræðingar í búningum og búningasilfri til ráðgjafar og ráðlegginga. Hægt er að máta á staðnum og fá ráð ef breytingar þarf að gera til að búningur passi. Þetta er einnig kjörið tækifæri til að fá leiðbeingar um að festa skotthúfur og hnýta peysufataslifsi. Við hringdum í Margréti Valdimarsdóttur, formann Heimilisiðnaðarfélagsins í þættinum í dag.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Nú um helgina verður boðið upp á fjölbreytta dagskrá á Umhverfishátíð í Norræna húsinu sem kallast Gerum heimilin grænni! Markmiðið er að kynna einfaldar og skemmtilegar lausnir sem stuðla að umhverfisvænna og grænna heimili. Boðið upp á viðburði sem kynna leiðir til að nýta betur verðmætin allt í kringum okkur og draga úr sóun á ýmsum sviðum. Dr. Sophie Jensen doktor í lyfjafræði og sérfræðingur í efnagreiningum kom í þáttinn og sagði frá.

Írsku hjónin Andrew og Lorri Stevenson hafa á undanförnum fjórum árum komið yfir þrjátíu sinnum til Íslands. Lorri hefur gríðarlegan áhuga á íslenskri popptónlist og hefur náð góðum tökum á íslenskri tungu meðal annars með því að hlusta á lög eftir Eyjólf Kristjánsson, Stefán Hilmarsson, Björgvin Halldórsson, Magna Ásgeirsson og fleiri þjóðþekktar poppstjörnur. Heima hjá þeim í Írlandi er nánast bara spiluð íslensk tónlist, fylgst með íslenskum fréttum í sjónvarpinu og hlustað á íslenskar útvarpsstöðvar. Mikill vinskapur hefur skapast með hjónunum og tónlistarmönnunum Stebba og Eyfa. Viktoría Hermannsdóttir hitti þau Lorri og Eyjólf Kristjánsson á Akureyri um helgina, en þá voru þau hjónin að aðstoða Stebba og Eyfa á páskatónleikaferðalagi þeirra.

Húsnæðismálin eru ofarlega í huga okkar í dag, enda margir í vandræðum hér á landi. Búseturéttur er einn kostur og kannski ekki svo vitlaus, fólk greiðir 20% af verði íbúðar, og síðan mánaðarlega greiðslu, svipað og leigu. En fyrir hvað er greitt og hvernig eignast maður búseturétt. Lísa Pálsdóttir hitti Bjarna Þór Þórólfsson framkvæmdastjóra Búseta.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Á morgun stendur Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands fyrir málþingi um forvarnir í lyfjamálum þar sem meðal annars verður fjallað um mikilvægi þess að stuðla að lyfjalausu og heilbrigðu umhverfi í líkamsrækt., tengsl milli notkunar á fæðubótarefnum og lyfjamisnotkunar og Fredrik Lauritzen, forstöðumaður forvarna- og lýðheilsumála hjá Anti-Doping Norway, mun sýna dæmi um forvarnaráætlanir í Noregi. Davíð Rúrik Ólafsson, formaður Lyfjaráðs ÍSÍ kom í þáttinn í dag.

Við fengum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í París í dag. Í þessu póstkorti sagði hann frá vorkomunni í París, páskahaldinu og ferð á fínan veitingastað. Hann sagði líka frá miklum átökum á vinnumarkaði sem eru hafin, þar sem takast á stálin stinn; Macron forseti og frönsku verkalýðsfélögin. Í lokin sagði Magnús svo frá komandi réttarhöldum yfir Nicolas Sarkozy fyrrum forseta Frakklands en hann verður dreginn fyrir rétt vegna meintrar spillingar og mútuþægni.

Í kvöld flytur Margrét Grímsdóttir erindi sem hún nefnir „Sorgartengd streita. Orsakir, einkenni og leiðir að betri líðan" í safnaðarheimili Háteigskirkju. Margrét hefur áralanga þekkingu og reynslu af fræðslu og meðferð einstaklinga með streitu og kulnun í lífi og starfi, og stýrir streitumeðferð á Heilsustofnun. Við heyrðum í henni í þættinum.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Magnús Már Þorvaldsson var á línunni frá Vopnafirði, óvenju langt síðan við heyrðum í honum síðast. Magnús sagði okkur frá kórsöng heima og erlendis, frá vopnfirskum feðgum sem nú ganga í grunnbúðir Everest. Fitness og veður komu líka við sögu í okkar spjalli við hann í þættinum í dag.

Bergsveinn Birgisson rithöfundur hlustaði sem barn og unglingur á sögur afa síns Guðjóns Guðmundssonar frá Bæ á Selströnd og þessar sögur ganga aftur ef svo má segja í mörgum bóka Bergsveins. Kristín Einarsdóttir hitti Bergsvein og fékk hann til að ræða dvölina á Ströndum, sögurnar og skáldskapinn.

Við leituðum fanga í safni Útvarpsins í dag og heyrðum erindi sem Svava Jakobsdóttir flutti árið 1961, um Torfhildi Þorsteinsdóttur Hólm sem fædd var 2. febrúar 1847 í Kálfafellsdal í Skaftafellssýslu. Torfhildur er fyrsta íslenska konan sem gerði ritstörf að ævistarfi. Einnig var hún fyrsti rithöfundur seinni tíma, sem fékkst við að skrifa sögulegar skáldsögur. Torfhildur lærði meðal annars í Danmörku og bjó 13 ár í Vesturheimi.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson