
Sign up to save your podcasts
Or


Alarba 25 lewru 2ɓuru, hiɗen arta hannde e yeewtere hooreejo jaagorɓe Senegal Ousmane SONKO wonndude e eɓɓooje ɗe o feññini hanki ko faatii e fitinaaji waɗuɗi e nder dudal jaaɓi-haaɗtirde Cheikh Anta Diop. Ɗum ko e yeeso sarɗiyankooɓe Senegal. Ko faati e garal polisiiɓe ka duɗal UCAD, ngam haɗugol maajereeji/seppooji jaŋngooɓe ɓen, Ousmane SONKO hollii hanki wonnde ko kanko yamiri jaagorɗo halfinaaɗo geɗe nder leydi oo, yo immin polisiiɓe e nder ngal duɗal UCAD. Sabu e bi’ol makko jaŋngooɓe ɓen no eɓɓi hari bonnugol deftirdu e ñaamirɗe duɗal ngal.
Ɓawto ngol hollitol, oo hooreejo jaagorɓe anndinii pehe goɗɗe ɗe ɓe yiɗi ɓamude ngam hiwugol ngal duɗal. Hino jeya e ɗen eɓɓooje waɗugol suudu poliis e nder nokkuure ɗo jaŋngooɓe ɓee koɗi. Hiɓe ɗaɓɓuɗe kadi pehe no ɓe egginira duɗal UCAD ngal, maaɗun senngo duɗal ngal sabu janngooɓe ujune 25 no ɗuuɗani ngal. E wi’i maɓɓe golle ɗuuɗuɗe no fokkintina ka universite ton ɗe lannitaaka haa jooni. Ɗoo yo laamu nguu miijo no darnira suudu poliis, yo ɓe daro no ɓe lannitora nokkeeli ɗi ɓe fuɗɗii darnude ɗin.
Ko holno taskorɗon oo alhaali
Tawu si waɗugol suudu poliis e nder ngal duɗal, e eggingol mo, ko eɓɓooje waawooje ñawdude caɗeele jaŋngooɓe e ngal duɗal jaabi hattirde
Talata hannde yeewtere men, no nawra en Ukraine. Ko timmii hannde duuɓi nayi gila Russie yani e Ukraine ɗum wonnoo ko ñannde 24 lewru 2ɓuru hitaande 2022. Gila nden ko e nder piyanɗe, fitinaaji, ɓitteende, bonanndaaji keewɗi, leydi ndin wuuri. Hino taskaa kadi dipolomasi laƴoowo sabu ŋakkeere nanondiral caggal tummbondire keewɗe yuɓɓinaaɗe ɗe waawaali jibinde jam hakkunde maɓɓe. Ndee hare ɓurnde e tiiɗude e hare waɗuɗe e bannge Erop gila e hitaande 1945, saabike maayde ko timmi siwilɓe ujune 15, tippude e limoore dental adunaaru ONU. Ko timmi miliyonji ɗiɗi yimɓe lorrike e mayre.
Ko holno taskorɗon ɗii duuɓi nayi hare Ukraine ?
E miijo mon, holko saabii eɓɓooje Amerik dartinirɗe ndee hare waawaali battinnde haa jooni?
Russie haa ni ko fiɓii hendagol diiwe goɗɗe jeyaaɗe e nder Ukraine. Huunde nde Kiev Sali.
Ko holno ndee hare ɓooyunde hakkude Ukraine e Russie dartinirte?
E oo altine 23 lewru 2ɓuru, hiɗen hewta hannde Nigeria, nokku to rafi ndeenaagu jaalii sanne, teentii e oo dumunna sakkitiiɗo. Waarngooji ɗin no ɓeydii fii kala konu leydi ndii ɓeydii e alkamisa faltiiɗo darnde mun haɓugol kuliyankaaku e nder dawla Kwara to wuddu-hirnaange leydi ndii. Ko ngam haɓude e goomuuji jogiiɗi kaɓorɗe hertorɗi ciwlagol yimɓe e guyaale daabeeji, wonndude e pelle jihadiyankooje e nder rewo-hirnaange Nigeria. Ko ɓuri yimɓe 300 waraama e nder njannguuji ɗi jihadiyankooɓe waɗi, e nder diiwe to wuddu-rewo leydi ndii.
Tippude e hulɓinagol alhaali fewndiiɗo oo Nigeria, hooreejo fedde Amnesty International to Nigeria, noddii laamu ngun e anndinnde ko laaɓi e ɓee wonuɓe e hippaaɗe ɗee gure, waɗa ɗii waarngooji. Yontere yawtunde ndee Amerik addii konunkooɓe mun ko ɓuri teemedere, ngam eeltugol/heblugol konu Nigeria nguu. Ɗum laatike ɓawto nde guwernaman Nigeria oo torii Amerik ballal.
Ko holno taskorɗon ngol ɓeydagol rafi ndeenaagu e nder Nigeria?
E miijo mon ko holɗum waawi ustude ɗii waarngooji taskaaɗi hannde Nigeria?
Taw si ballal konu Amerik waaway ustude rafi kisal e ndeenaagu jaaliigu e nder leydi ndii?
On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.
Ñande Alkamiisa 19 lewru 2ɓuru, en njeewtii ko yowitii e nguure e cogguuli e kala lewru koorka, naa mbiyen suumaay, e yoga leyɗe Afrik. Laamuuji ɗii ina ƴetta eɓɓooje ngam ɓeydude nguure ɗee e jeereeji ɗii. Kono ngol keewgol ɗeen nguure, hono maaro, nebam, suukara… ekn, ina yaada ko ɓuri heewde e ɓeydogol coggu nguu. So tawii won wiiɓe ko laamuji ɗii ngoni ɓe ndewindaaki haa cogguuli ɗii ɗooftee, woɗɓe kolli wonnde ko yeeyooɓe ɓee ɓeydata, tuugnaade e cohlugol renndo ngoo ɗeen nguure.
E oon tuma mo laamuuji ɗii e yeeyooɓe ɓee ina mbadda pooɗee-nduuree, renndo ngoo ina yiiloo moomtanoowo ngo gonɗi maggo, sabu cattugol nguure ɗee, teeŋtii e lewru koorka. Gila e maaro, nebam, suukara haa e mbaarudi, teewu, e ko nanndi heen, hay so tawii ina woodi haa yoni, ɗum sattat heɓde e lewru koorka sabu coggu cattungu.
Holno njiruɗon oo alhaali, e kala to mbaawɗon wonde ?
Holko haani waɗeede ngam ñawndude ŋakkeere nguure walla ɓeydogol cogguuli ɗii ?
Hannde e alarba ñannde 18, 2ɓuru, hiɗen taskoo hannde pellital hooreeɓe leyɗe Dental Afrik (UA) e jonnde maɓɓe 39ɓere Addis-Abebas ko faati e alhaali maccangaaku. Hooreejo Ghana John Dramani Mahama, hollii wonnde o waɗii eɓɓoore nde o naɓata ONU ƴamude yo maccungaaku waɗanoongu e dow afriknaaɓe anndiree wonude bone ɓurɗo e mawnude e taariika adunaaru ndun. OO hooreejo Ghana, anndinii wonndema faandaare ngal pellital maɓɓe, wonaa fii njoɓdi tan, ko ngam annditinde winndere ndee e kuuɓal bonondaaji ɗi maccangaaku jibinani ɓiɓɓe Afrik.
Siiftinde, hakkunde afriknaaɓe miliyonji 12 e miliyonji 15 e afriknaaɓe yeeyaama e saa’i nguu ngeyngu maccungaagu,
Ko holno yiiruɗon pellital Dental Afrik naɓugol ndee eɓɓande waɗirde maccangaaku waɗaangu e hoore ɓiɓɓe Afrik, bone ɓurɗo e mawnude e nder andunaaru nduu?
Taw si ngal pellital waaway laataade?
Hannde e talaata ñannde 17, 2ɓuru, en kaalan ko faati e alhaali fuɗɗitagol huuwondiral hakkunde Algerie e leyɗe AES. Hooreeɓe leyɗe Algerie, Niger e Burkina Faso immintinii gollidal hakkunde leyɗe maɓɓe ɓawto pooɗondiral aafinoongal hakkunde Algerie e leyɗe AES, e lewru 4ɓuru hitaande faltiinde, nde konu Algerie fiyi drone gooto jeyaaɗo Mali. E on saha, leyɗe tati AES Mali,Burkina Faso e Niger nodditi ambasadeerɓe maɓɓe to Alger. Alger kadi artiri ɓe mun wonnooɓe e leyɗe ɗen tati. Algerie e leyɗe ɗiɗi AES, Niger e Burkina fellitii haaldude ɗemngal gootal, e saayi mo lurral jokki hakkunde Mali e Algerie. Ndee yontere hooreejo laamu ƴanngal Niger général Abdourahamane Tiani, wonndude e jaagorɓe makko keewɓe yiilike Alger e ɗow noddaadu hooreejo leydi Abdelmadjid Tebboune. Ɓe fellitii gollidude e ɓaŋŋeeji ɗuuɗuɗi ko faatii e kisal e fagguɗu.
Ko holno yiiruɗon ngal jaɓɓal kesal hakkunde Algerie e leyɗe AES ?
Ko holɗum ngal gollidal jibinanta leyɗe ɗee Algerie e AES ?
E altine 16 lewru 2ɓuru, hiɗen arta hannde e toɓɓere wootere e toɓɓe taskaaɗe e ndee jonnde 39 ɓere imminaaɓe e hooreeɓe leyɗe Dental Afrik UA, jonnde yuɓɓinande aset e alat to Addis-Abeba. Ndeen toɓɓere no yowitii e alhaali suɓngooji yuɓɓinteeɗi ngam daginngol ciwle laamuuji e nder leyɗe Afrik. Alhaali jaaliiɗo hannde mo hooreejo kiɗɗo Dental leyɗe Afrik ñiŋi sanne nde o ƴetti konngol e ngal tummbondiral.
E bi’ol Joao Lourenso oo noone no woɓɓe e ardiiɓe leyɗe Afrik rewri hannde ngam daginngol laamu maɓɓe caggal nde ɓe waɗi coup d’Etat waawaa artirde democratie e nder leydi ndin, e kadi jibinta jam e kisal wonndude e ndeenaagu ɓiɓɓe leyɗe Afrik. Himo ɓeydi anndinnde wonnde salndu Dental Afrik daraniindu jam e Kisal fotaa teeŋtinde e daginnde oo alhaali.
Taw si Dental leyɗe Afrik waaway haɓude oo alhaali wonɗo e jaalaade Afrik
On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.
Alkamisa ñannde 12, 2ɓuru, en kaalan hannde ko yowiti e koo ko dawroyankooɓe huutorta pelle janngooɓe e duɗe jaabi hattirɗe e baŋŋe politik. Yoga e mojoɓe janngooɓe no tuumaa jáɓude huutoregol e geɗe polik. Ko holno alhaali on fewndori e nder leyɗe mon? Senegal, e tumbondiral e talaata yawtuɗo, hakkunde jaagorɓe e jaawdeyankooɓe e dow alhaali pooɗondiral aafiingal hakkunde janngooɓe e duɗe jaabi- hattirde e ardiiɓe ko faati e joɓdi walla burseji jangooɓe e Uniwersiteeji Dakar, huunde jibinnde caɗeele keewɗe e dudal Cheik Anta Diop ka janngoowo gooto waasi pittaali mun ɗuuɗuɓe kadi nannga, hooreeɓe ɓen holluno wonnde ko dawroyankooɓe woni caggal alhaali oo fow, walla janngooɓe ɓe ko wonaaɓe e huutoreede e ɓaŋŋe politik?
Ko holno taskorɗon ngol hollitol ardiiɓe Senegaal?
Taw si pelle janngooɓe no haanaa huutoreede e baŋŋe dawro?
Ko holɗum haanaa waɗeede hannde ngam haɓude ko ko dawroyankooɓe huutorta pelle janngooɓe e nder leyɗeele men ?
From the publisher's feed
Ko taskaram yewtayɗo fii toɓɓe humondirɗe e kabaruuji fewndiiɗi.
Faatumata Si Sawaane no toppitanoo on ndii njuɓɓudi, gila altine haa aljuma. Gila njamdi 13 silmaaji 10 haa njamndi 13…
Noddee yewtiden e hoore teddungal. Hiɗon waawi kadi accude nulal ka tonngoode amen WhatsApp : +221766441280.
Hiɗon waawi yiitude jewte ɗen fow ka hello amen facebook e ka Twitter : RFI FULFULDE

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners