On Tottaama Konngol

Alarba ñannde 28, 1ɓuru, toɓɓere yewtere men hannde no yowitii e alhaali mejaaje renndo e sukaaɓe ɓe hellifaaka, walla ɓe timminaali hay duuɓi 17. Taw si sukaaɓe ɓen no haana toñaneede huutorgol mejaaji renndo ɗin kaa hiɗon miiji wonndema huutorgol sukaaɓe ɓen ɗii mejaaji renndo no haanaa rewneede e laawol sariya? Hannde yoga sukaɓe jogiiɓe itti duuɓi 5 haa 17 no duumii e huutorgol mejaaji renndo, tawa ko ɗi ɓurata jibinangol ɓe, ko bonondaaji mawɗi.

Sabu ɓe alaa e huutorde ɗi no ɗi nafira. Ɗii mejaaji renndo wonanii ɗuuɗuɓe dorogu sabu ɓe waawa wonde e ɓaawo majji. Facebook, tiktok, twitter, instagram… no haɗi ɓe golle, jannde e wano non. Ko ɗum addi hannde leyɗe ɗuuɗuɗe toppitaade oo alhaali faade e sukaaɓe ɓe hellifaaka. Wano chine, ton ngol huutougol suukaaɓe ɓe hellifaaka mejaaje renndo no rewnaa laawol sariya. Faransi kadi no e laawol gootol ngol. Suudu sarɗiiru ndun lawɗinii ndee yontere sariya ko faatii e rewnude e laawol sariya ngol huutorgol sukaaɓe telefon. Duunde Afrik men hino woodi leyɗe fellitude rewnude e laawol oo alhaali hay si tawi finnde nden ɓattinaali.

Hannde e talaata ñannde 27en kaalii ko faati e alhaali woncitugol laɓɓinna sera laawi wataaɗi yeeyirɗe e koɗorɗe. Gila yontere, saare Conakry nden no wonciteede, yeeyooɓe no immineede, kontenerji e bitikaaji e cuuɗi darnaaɗi sera laawi maaɗun e nokkeli kafaaɗi no liɓeeɗe.

Wano e nder ca’e ɗuuɗuɗe leyɗe Afrik, ardiiɓe Gine no sifori ngal pellital, finnde maɓɓe haɓugol ngol hoɗugol e sera ɗii laawi, haɗa yaha-ara otooje ɗen. Hay si tawii yoga no weltori nduu muraadi, wooɗii ñiñuɓe no golle ɗen waɗiraa non.

E bi’ol lorriiɓe, ɓe anndinaaka fii lancugol ɗee yeeyirɗe maɓɓe, happu woo ɓe jonnaaka fi no ɓe yaltinira maakiti maɓɓe on. Hiɓe holli kadi wonndema pehe woo ƴettaaka immorde e laamu ngun fii wallityagol ɓe nde tawi ɓe waasi kala ko ɓe joginoo.

Ko holno ngol laɓɓinngol walla honcitugol sera laawi e nokkeeli kafaaɗi waɗiraa maa wona e waɗireede e nder leydi mon ?

E miijo mon ko holno ɗee golle honcitugol haa laaɓa sera laawi haanaa waɗireede tawa jibintaa caɗeele faade e jooɗiiɓe e ɗin kokkeeli ?

E altine ñannde 26, 1ɓuru, hiɗen yewta hannde fii hakkunde Senegal e Maroc, leyɗe ɗiɗi tiindondirɗe e alat yawtunooɗo ka timmal foolotiro fuku koyngal CAN. Timmal jibinngal fitinaaji ɗuuɗuɗi hakkunde leyɗe ɗee ɗiɗi.  Ko honno ɗee pooɗondire aafiiɗe hannde hakkunde Dakar e Rabat ñippirtee? Yimɓe keewɓe walla ardiiɓe noddii e deeƴere e jam hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi ɓawto ɗii fitinaaji ɗi ɗuuɗuɓe jagga e mun gila Maroc.

Hooreejo jaagorɓe senegaal e yerondiraaɗo makko mo Maroc noddii ɓiɓɓe leyɗe maɓɓe accude pooɗondirde, nde tawi Senegal e Maroc ko leyɗe jokkondirɗe ko ɓooyi e baŋŋe ɗuuɗuɗe : yeru dawro, faggudu, diina e to banne jannde. E bi’ol maɓɓe wonaa ngal timmay hakkunde ɗee diɗɗe maɓɓe ɗiɗi haani bonnude hakkundeeji maɓɓe. Hooreeɓe ɓee ɗiɗo Oumane SONKO e Aziz Akhannouch tumnbondirii hannde Rabat e dow oo alhaali fewndiiɗo hakkunde leyɗe maɓɓe ɗen ɗiɗi.

E miijo mon ko holno nbaadi ngal timmal jiɓingal caɗeele hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi yiltirtee ?

Tawu si jiidal hakkunde ɓee hooreeɓe ɗiɗo Oumane SONKO e Aziz Aknoush waaway ñippude oo alhaali ?

On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.

Hannde e alkamisa ñannde 22, lewru 1ɓuru hiɗen yewta ko yowitiii e alhaali hooreejo kiɗɗo Burkina Faso Lieutenant-Colonel Paul Henri Sandaogo Damiba, moolinooɗo Togo gila e hitaande 2022 caggal nde Capitaine Ibrahima Traoré sammini laamu makko. Hooreeɓe Togo artiriimo Burkina Faso e aset yawtuɗo ñannde 17, ɓe wattiimo e juuɗe hooreeɓe laamu faddewu tuumuɓe mo geɗe ɗuuɗuɗe.

Hino jeyaa e majje wonugol caggal pehe ngam jiiɓude leydi maɓɓe ndii. Wonndude e etannde ciwlere laamu taskaande Burkina ñannde 3, lewru ndu wonuɗen e mun. E miijo mon holko saabii Togo artiri kolonel Paul Henri Sandaogo Damiba Burkina Faso?

Ko holno yiiruɗon ko tawi kon ko jooni  hooreeɓe Togo jonniti Damiba, nde tawi gila e hitaande 2024 laamu faddewu Burkina no lamdaade laamu Togo artigol mo?

Hannde e alarba ñannde 21,lewru1ɓuru yewtere men no nawra Benin nokku to suudu sariya mawɗo leydi ndin lollini e altine njaltudi sarɗinkooji yuɓɓinaaɗi ñannde 11 lewru ndu wonuɗen e mun. Tippuɗe e njaltuɗi ɗii, ko suudu sarɗinkooru walla parlement mo kawtal gootal wonata Benin wano e hitaande 2019 non.

Hay fedde lumndiyankoore wootere heɓaali jullere e nduu suudu sarɗiiru heyru. Ko pelle dawro ɗiɗi UP-R e Bloc Républicain wonnduɗe e hooreejo leydi Patrice Talon heɓi julle 109 ɗen fow ka parlement.  Fedde democrate’en nde hooreejo kiɗɗo leydi Thomas Boni Yayi, fedde ɓurnde e mawnude e pelle lunndiiɗe laamu Benin, waawaali ɓeɓude ɓuri daaɗe 20 e nder teemederewell wano yamiri sariya suɓngooji ɗii. Hara ko holno yiiruɗon janngo ndee fedde Democrat’en, yowunoonde jikke mun fow e ɗii sarɗinkooji, nde tawi nde tawtortaake e suɓnsuɓngooji hooreyaaku yuɓɓinteeɗi ñannde 12 lewru 4 ɓuru hitaande nde wonuɗen e mun?Ko holno taskorɗon mbaadi oo parlement keso Benin ?Ko holɗum ngol waasugol tawtoreeɗe lunndo ngon e oo parlement keso waawi battiinnde e jewte waɗeteeɗe ton?

Hannde e  talaata yewtere men no nawra en Dawlaaji Ndentuɗi Amerik. Ñannde 20 lewru 1ɓuru 2026 timmi  hitaande gila Donald Trump arti e laamu Amerik, leɓɓi 12 ɗi o fawi sariya makko e dow Amerik kono kadi e dow adunaaru ndun fow. Gila e jewte walla hollite makko rewrude e kambanɗe makko faade e leyɗe goɗɗe haa e pellite ɗe o ɓami e nder ndee hitaande laamu makko, oo hooreejo Amerik lollii e nder kabaaruuji winndere ndee.

Ko holno taskorɗon ndee hitaande aranere laamu Donald Trump?

E miijo mon ko holɗum laamu makko battini e adunaaru nduu walla ko holɗum ngu battinani ameriknaaɓe ɓen tigi?

E altine ñannde 19 lewru 1ɓuru, hiɗen yeewta hannde fii ngal timmal foolotiro fuku koyngal CAN hanki hakkunde Senegal e Maroc. Kawrital wulngal jawu hanki hakkunde ɗiɗɗe ɗen ɗiɗi, ngal barooɗe Senegal ɗen sakkitorii dañugol hoodere ɗiɗaɓere caggal nde ɗe fooli  e tiindondiraaɓe maɓɓe ɓe Maroc loggol gootol.

Taw si yuɓɓingol ngol rewii laawol ? Ko holno faamirɗon ɗii haalullaaji waɗuɗi e dow no kawtite goɗɗe ñaawiraa ? ko holɗum ɓuri battinde e mooɗon e oo CAN gila  ka foolotiro ngon fuɗɗii haa ka ngo timmi hanki, diɗɗal Senegal tottaa deesewal ngal.

On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.

E alkamisa ñannde 15, 1ɓuru, hiɗen hewta hannde kadi Maroc kaalen fi ngoo foolotiro fuku koyngal CAN timmayngo ñannde 18 lewru ndu wonuɗen e mun.  E alat aroore, Senegal e Marok tiindondiran e ngal timmal CAN 2025, ɗum ko caggal nde ɗee ɗiɗi kala fooli e ndee rogere nayaɓal timmoode alarba hanki, e yi’annde mon hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi, ko diɗɗal honngal miijiɗon dañay ngal deesewal fuku-koyngal  hikka?  Hiɗon waawi taskaade kawrite ɗen hanki hakkunde Senegal -Egypte wondude e tiindondiral hakkunde Nigeria Maroc.

 

 Ko holno njiiruɗon no tiindondire ɗen yawtiri non hanki ?

Woodi ko juhi on walla ko nii habbornoɗon njaltuɗe ɗen?