On Tottaama Konngol

Hannde e alarba ñannde 14, 1ɓuru, hiɗen yewta ko yowiti e caɗeele ɗe remooɓe fottata e muuɗun e nder yoga e leyɗe Afrik ko faatii e waawude yeeyude coñe maɓɓe. Si en ƴettii misal e Senegal remooɓe geerte ɓen no jogii caɗeele sanne waawude yeeyude geerte ɗe ɓe soñi hikka nde tawi laamu ngun waawaali soodude fow. Ɗum no jibinaniɓe caɗeele mawɗe. E hin le ɓe waawaa rewude pehe maa laawi goɗɗi ngam yeeyude geete ɗen, si wonaa pehe ɗe laamu ngun waɗi ngam gollidude e maɓɓe. Ɗee caɗeele no wondiɓe e leyɗeele ɗuuɗuɗe. Wano Koddiwaar kadi remooɓe cacao e hottollo hitaande kala ɓe woytoto ko faati e anngal waawude yeeyude Cacao maɓɓe maaɗun fii coggu ngu laamu ngun soodirta coñe maɓɓe. Ko caɗeele goote ɗen taskaa Gine Bissao, maa Gambie e leyɗeele goɗɗe. 

Ko holno taskorɗon oo alhaali?

E miijo mon ko holno ɓee remooɓe wallitortee fii ustude caɗeele yowitiiɗee yeeyugol coñe maɓɓe?

Hannde e talaata ñannde 13 1ɓuru, yewtere men no nawra hannde Iran, nokku to alhaali fitinaaji leydi ndin woni e ɓeydaade sattude e jiiɓaade ñalaande kala. Ko ɓuri yimɓe teemeɗɗe njeego’o maayi, teemeɗɗe teemeɗɗe kadi barmii e nder seppooji jokkuɗi gila jonte. Leyɗe ɗuuduɗe lamndike ardiiɓe Iran dartinngol warngo seppooɓe, e semmbinde ndimaaku konngol. Hooreejo dawlaaji Ndentuɗi Amerik Donald Trump fellitii walitaade seppooɓe ɓen si tawii warngooji ɗin accaali. Caggal mun hanki e altine, jinngonooɓe laamu ngu yuɓɓinii seppo ngam hollude ballal maɓɓe fewnde e ardiiɓe Iran.

Ko holno taskorɗon oo alhaali fewndiiɗo Iran ?

Ko holno yiiruɗon ɗee kambanɗe Donald Trump feewde e Iran ?

Ko holɗum ɗe waawi battinnde e alhaali Iran hannde?

E altine ñannde 12, lewru 1ɓuru, hiɗen yewta hannde kadi fi ngoo foolotiro fuku koyngal CAN timmayngo ñannde 18 lewru ndu wonuɗen e mun. Nayaɓal timmoode foolotiro ngon fijaama e aljuma e aset yawtuɗo. Diɗɗe 4 yiltike e ngoo foolotiro e nder 8 tiindindirɗe e ngal daawal. Hino jeyaa e majje Mali, caggal nde Senegal pihi ɓe, Cote d’Ivoire fottuɓe e Tunisie, Cameroun ɓe Maroc itti caggal nde ɓe waɗaa loggi ɗiɗi e ndiga, e Algerie nde ɓe tiindondiri e Nigeria, Nigeria waɗi ɓe loggi ɗiɗi.

Ko Diɗɗe nayi tiindondirta ka ɗiɗaɓal timmoode fuɗɗotoonde faɗɗi janngo e alarba ñannde 14.

Ko holno ñaawirɗon nayaɓal timmooɗe ndee?

Hara woodii diɗɗe juhuɗe on e kawrite ɗen?

Holko woni miijooji mon e ngal ɗiɗaɓal timmoode fijeteende e alarɓe aroore?

On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.

Alkamisa ñannde 8, lewru 1ɓuru, yewtere men no nawra en Centrafrique, nokku to suudu halfinaandu yuɓɓinngol suɓngooji hooreeyaaku leydi lollini njaltuɗi arani ɗi hooreejo leydi Faustin-Archange Touadéra dañi daaɗe 76,15% e daawal aranal. Faustin-Archange Touadéra suɓitaa waɗugol mandaa tataɓo, e dow tiindondiraaɗo makko Anicet-Georges Dologuélé heɓuɗo daaɗe tati e ko fawi e nder teemederewel.

Kono ɗii njaltuɗi ɗi suudu sariya mawɗo Centrafrique haani dagnude jibinii haalullaaji ɗuuɗuɗi e nder lunndo ngon, hollude wonndema woote ɗen rewaa laawol, ko jiiɓaaɗi. Lunndiyankooɓe mawɓe ɗiɗo Anicet-Georges Dologuélé e Henri-Marie Dondra no lamndii yo suɓngooji ɗii fuɗɗite.

Ko holno faamirɗon oo alhaali mandaa 3ɓo jaalaade hannde e nder duunde Afrik?

Hannde e alarba ñannde 7, lewru 1ɓuru, hiɗen hewta hannde kadi Maroc kaalen fi ngoo foolotiro fuku koyngal CAN fuɗɗiingo gila ñannde 21 lewru ƴaɓɓiindu. Jeetataɓal timmoode foolotiro ngon lannii/ timmii hanki e talaata. Diɗɗe 8 yiltike e ngoo foolotiro e nder 16 tiindindirɗe e ngal daawal.

Hino jeyaa e majje Soudan caggal nde Senegal pihi ɓe, Tunisie fottuɓe e Mali, Tanzanie ɓe Maroc itti, Afrik di Sud, nde ɓe tiindondiri e Camerun, Benin, Mozambique, RD.Konngo e Burkina Faso fawuɓe donngal mun caggal nde diɗɗal Koddiwaar waɗi ɓe hanki loggi tati e ndiga. Ko Diɗɗe jeetati tiindondirta ka nayaɓal timmoode fuɗɗotoonde faɗɗi janngo e aljuma ñannde 9.

Hara woodii diɗɗe juhuɗe on e kawrite ɗen?

Holko woni miijooji mon e ngal nayaɓal timmoode fuɗɗotoonde e aljuma aroore.

Ko diɗɗe honɗe miijiɗon fijay ɗiɗaɓal timmoode hakkunde Sénégal, Mali, Egypte, Côte d'Ivoire, Cameroun, Maroc, Nigeria e Algérie?

Hannde e talaata ñannde 6, lewru 1ɓuru, en kaalii hannde ko faati e alhaali hakkunde hooreejo Dawlaaji Ndentuɗi Amerik e yerondiraɗo makko mo Vénézuéla, caggal nde konu Amerik fawi junngo e hoore Nicolas Maduro wonndude e jom suudu makko Cilia Flores. Ɓe naɓaa e nder kaso New- York nokku to ñaawoore maɓɓe fuɗɗii hanki e altine.

Donald Trump no tuumimo ardaade ngoomu yeeyoowu doroogu. Kono e daral makko aranal hanki e yeeso ñaawooɓe ɓen Nicolas Maduro yeddii kala tuume fawaaɗe e dow makko. E bi’ol Donald Trump Amerik ardoto vénézuéla haa nde laamu hesu joɗɗinaa woo.

Hannde e altine ñannde 5 lewru 1ɓuru, yewtere men no nawra en Gine, nokku ɗo suudu mawndu ñaawirdu goonɗini hanki poolgu Jeneral Mamady Doumbouya e suɓngooji hooreyaaku yuɓɓinaaɗi ñannde 28 lewru faltiindu. Hooreejo laamu faddewu ngun heɓii daaɗe 86,72% e dow tiindodiraaɓe makko njeetato. Fii kala lunndiyankooɓe mawɓe leydi ndii Cellou Dalein Diallo maa hooreejo kiɗɗo leydi ndii Alpha Condé mo laamu mun liɓaa e hitaande 2021 ɓe tawtoraaka e woote ɗee laamndino yimɓe maɓɓe yo salo wootude.

Limoore wootuɓe ɓen no toowi sanne, 81%. Ɓawto nde suudu ñaawirdu mawndu nduu goonɗini poolgu Jeneral Mamadi Doumbouya e ɗii suɓngooji, oo hooreejo keso ardotooɗo Gine e nder duuɓi 7 arooji, ƴettuno konngol hanki kikiiɗe. O adori weltanaade ɓiɓɓe Guinee wootanɓe mo si o holli wonndema himo fontani denndaangal ɓiɓɓe leydi ndin ngam gollidude no Gine yaara yeeso.

On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere...

Hannde e alkamisa ñannde 1 lewru 1ɓuru 2026 ka taskaram men On Tottaama Konngol, on feññinanii men ko yelaniɗon/toraniɗon hoore mon, ɓesnguuli mon walla leydi mon e ndee hitaande heyre 2026.