On Tottaama Konngol

Hannde e alarba ñannde 5, 11ɓuru, yewtere men no nawra en Soudan, kaalen ko faati e alhaali hare ɓooyude jibinannde hannde ɓiɓɓe leydi ndii caɗeele mawɗe. Ɓawto duuɓi ɗiɗi hawre hakkunde jenerooɓe ɓen ɗiɗo, FSR, konu murtuɓe ngu Jeneral Mohamed Hamdan Dagolo lollirɗo Hemeti ardii, hettii yontere yawtunde saare El Fasher nde ujune ujune yimɓe jooɗii. Yoga e ɓen no dogi fattii Kordofan, e leyde goɗɗe. Siwil’en no tuumi nguu konu FSR waɗugol tiiɗallaaji mawɗi.

ko holno faamirɗon darnde mofte winndere e waarngo waɗungo Darfur, sabu yoga e dente ɗee waɗii jewte ko faatii e alhaali oo, ɗe yoga ñaawi, hollude wonnde ko jewte ɓuttuɗe 

Ko holɗum haani wonude darnde ɗee mofte ko faatii e oo alhaali hulɓiniiɗo Soudan?

Hannde e talaata ñannde 4, 11ɓuru yewtere men no nawra en Gine. Laaɓii poy hooreejo laamu faddewu nguu tawete e ƴamooɓe lefol laamu. Jeneral Mamadi Doumbouya ardiiɗo leydi ndii gila e hitaande 2021 hewtinii hanki e altine to suudu mawndu sariya kaydi kanndidaaku makko ngam taweede e suɓngooji hooreyaaku saatiiɗi ñannde 28, 12ɓuru hitaande nde wonuɗen e mun. Ɗum non juhaali ginenaaɓe ɗuuɗuɓe holluɓe wonnde ko ŋalɗinaynooɓe ko si Mamadi Dumbouya holluno tawataake e ɗee woote ɗe pelle ɓurɗe e mawnude e lumndiiɗe laamu makko tawataake. Nde tawi wano UFDG, RPG e UFR no cofte mum wenngaa, hooreeɓe pelle ɗen kadi inɗe mum alaa e nder doggol wootooɓe.

Jeneral Mamadi Doumbuya, nde hewtata e laamu, o hollunu wonnde kanko, e tere CNRD e tere guwerneman hay gooto e maɓɓe ƴamataa lefol laamu. O fodi yuɓɓinngol suɓngooji ɓawto duuɓi nayi, o watta laamu e juuɗe siwil.

Ko holno yiiruɗon ngol tawtoregol Jeneral Mamadi Doumbouya e ƴamooɓe lefol laamu Gine ?

Yewtere men hannde altine ñannde 3, 11ɓuru, en kaalan ko faati e fitinaaji humondirɗe e suɓngooji waɗooji e nder leyɗeele Afrik. Woni ko waɗooji ado woote maa caggal nde foolotiro ngoo yuɓɓinaa. Tanzanie nokku to suɓngooji hooreyaaku yuɓɓinaa yontere faltiinde, ɗi tawata ko Samia Suluhu Hassan, ardinooɗo leydi ndii fooli ardagol kadi, fitinaaji keewɗi taskaama ton. Bobondaaji humondirɗi e woote ɗen. Ko ɓaɗii yimɓe 800.000to mayii e nder seppooji yuɓɓinaaɗi wonndude e yimɓe ɗuuɗuɓe nangaaɓe.

Ko holno taskoorɗon oo alhaali mo pelle keewɗe e dente holli mette mun?  Dental Erop, ONU, e pelle goɗɗe ŋiñii sanne no suɓngooji ɗii yiɓɓinira wonnude e fitinaaji waɗuɗi ɗin Tanzanie. Hiɗen anndi non wano ɗum no taskaa e nder leyɗee keewɗe Arik. E suɓngooji hooreyaaku Kamerum bonondaaji mawɗi taskano wonndude e maayeele, ko wano non kadi Koddiwaar e leyɗe goɗɗe e goɗɗe.

E miijo mon ko holno leyɗeele ɗee reenorta e ɗii fitinaaji humondirɗi e woote yuɓɓineeɗe?

Hannde e aljuma, ñannde 31lewru 10ɓuru 2025 ka Taskaram On Tottaama Konngol en kaalii ko yowiti e alhaali ngeygu ngu rewɓe e dow mejaaje renndo. Ko holɗum yeeyugol e dow Facebook, Watshapp, TikTok, Instagram … waawi battinnde e jeytaare debbo. Hannde oo noone ngeygu no jaalii sanne e nder leyɗeele men. Rewɓe ɗuuɗuɓe no dolnori e yeeyugol e dow Internet woni ko wonuɓe e fuɗɗaade yeeyo maa jogiiɓe butikaaji, maaɗum sincuɓe sosiyeteeji e markiiji, mo kala e senngo mum no huutorde ɗee mejaaje renndo ngam weeɓutugol yeeyeteeɗi mum, lollina ɗi, etoo anndee fii heɓugol soodooɓe. Hay si tawii nguu ngeygu e dow Facebook, TikTok e mejaaje renndo goɗɗe no wonndi e caɗeele tentinii e baŋŋe huutortooɓe ɗum tawa ɓe gaynaani faamude no gollitirtee non fow. Rewɓe ɗuuɗuɓe no yi’i nafoore mawnde e nguu ngeygu e dow Internet. Nafa mo ɓe siforta e baŋŋeeji ɗuuɗuɗi.

Ko holno yiiruɗon oo alhaali ngeygu e dow mejaaje renndo ?

Ko holɗi e nafaaji rewɓe waawi dañude so ɓe yeeyii e dow internet ?

Ko holno ngeygu e dow ɗee mejaaje renndo waawi battinirde e jeytaare debbo ?

Hannde e alkamisa, ñannde 30, 10ɓuru yewtere men no nawra en Mali nokku to ŋakkere kuɓɓan taskaa heɓii leɓɓi ɗiɗi fayda. Ɗum ko gila fedde kuliyankoore JNIM toŋi naatugol karbiran e nder ndii leydi. Ngal anngal kuɓɓan battinii hannde sanne e ngurdam malinaaɓe, golle no dartii e baŋŋe heewɗe e nder leydi ndin haa hewti Bamako.

Yontere faltiinde ardiiɓe leyɗi ndin ɓamii pellital ko faati e dartingol jannde ka duɗe tokoose e ka duɗe jaabi hattirde. Hay cuuɗi safrorɗi alaa e gollude fewndo ɗoo sabu ndee ŋakkere karbiran.

Ko honno yiiruɗon ngurdam Malinaaɓe hannde? 

Hara ko haa honto ɗee caɗeele ɗe malinaaɓe wuuri sabu ndee ŋakkere kuɓɓan haaɗata?

E talaata kadi Ko ɓuri siternaaji loowuɗi karburan cappanɗe tati, fa'unooɗi Bamako sumaama hakkunde Soribougou e Negela hirnaage leydi ndi.

E alarba ñannde 29, 10ɓuru, en yewtan hannde ko yowiti e alhaali dawro Koddiwaar. Alassane Ouattara dañii poolgu mawngu e ɗii suɓngooji hooreyaaku faltiiɗi. Oo hooreejo leydi heɓii daaɗe 89,77 %. O heɓii wano ɗee daaɗe fof, fii kala taskaama wonndema keewal waɗaali e woote ɗee hikka wano ɗee yuɓɓinaaɗe e hitaande 2020.  Tippude e njaltiɗi suudu halfinaadu yuɓɓingol suɓngooji ɗin, limoore tawtoraaɓe e woote ɗee ɓuraani 50%.  Hay si tawii tiindondiraaɓe Alassane Ouattara e ɗii suɓngooji hollii wonnde ellaaji waɗii e majji, ɓe salaaki nguu poolgu makko. Hino jeyaa e ɓen Simone Ehivet heɓuɗo daaɗe 2,47% ko kanko woni tataɓo e ngoo foolotiro.

Ko holno taskorɗon nguu poolgu Alassane Ouattara e ɗee woote?

Ko holno faamirɗon ko tawi koo keewal waɗaali e ɗii suɓngooji e famɗugol adadu tawtoraaɓe e ɗee woote?

Hannde e alarba, ñannde 28, 10ɓuru, yewtere men no nawra en Kamerun, nokku to suudu sariya mawɗo leydi ndii goongini  hanki poolgu Paul Biya e suɓngooji hooreyaaku leydi yuɓɓinaaɗi ñannde 12 lewru ndu wonuɗen e mum ndun. O heɓii daaɗe 53,66% e njaltidi lollinaandi ndi Issa Tchiroma Bakary kañum dañi daaɗe 35,19 %. Issa Tchiroma Bakary, oo lunnɗiyankoojo mo yaltaali ka mum gila ñannde woote no jokki yeddude njaltudi suɓngooji hooreyaaku ɗii. O noddii e maajereeji e nder leydi ndii fof. Seppooji waɗii e nder gure ɗuuɗuɗe ngam hollugol mette maɓɓe e njaltuɗi ɗee woote hooreyaaku.

Ko holno taskorɗon nguu poolgu hooreejo kiɗɗo Kamerun Paul Biya ngam waɗude mannda 8ɓo?

 Ko holno yiiruɗon ɗee caɗeele taskaaɗe ɓawto ɗee woote, caɗeele saabiiɗe maayeele wondude e bonnereeji kewɗi?

Holko ɗum waawi battinnde e alhaali Kamerun?

 Hannde altine ñannde 27 ,10ɓuru en kaalan ko yowitii e caɗeele dawro taskaaɗe Benin. Taw si fedde dawro Democrat’en ɓurnde e mawnude e pelle lumdiiɗe laamu nguu waway tawtoreede e suɓngooji hooreeyaaku saatiiɗi e 4ɓuru hitaande aroore? Haa ni jibi liɓi no e alhaali waawude tawtoreede walla oo’o fedde politik democrate ɓe e ƴamooɓe lefol laamu. Ndee fedde lumndiyankoore tawaaka e doggol aranol lollinaangol ko faati e pelle foolotirayɗe woote arooje ɗee.

Suudu halfinaandu yuɓɓinngol suɓngiiji Benin pottinii kandidaajo maɓɓe on nde tawi hino sabu ko tawi kon ɓe waawaali timminnde adadu parrainage haanuɗo on. ɗun ko caggal nde depite maɓɓe gooto yiltii caggal maɓɓe.Joono hino heddaniiɓe parainage 1 e nder 28 parrainage mo ɓe haani dañude. Kono ndee fedde democrat’en hino jogii wi’ude kayre wonndema ɗum yonaa ko ɓe pottiniree e ɗii suɓngooji. Ɓe hollii wonde ko jeyi parrainage, ko fedde nden wonaa depiteejo on.Yontere yawtunde suudu sariya mawɗo Benin hollii waawa ñaawude wullitande nde fedde Democrat’en waɗi e dow alhaali on. Kono e aljuma faltiinde kadi fedde nden waɗii wullitannde wonnde ngam ɓe tawtoree e woote hooreyaaku Benin. Hiɓe habbii jooni ko suudu dosngal Benin jaabotoo e dow alhaali oo ado aljuma aroowo ñannde doggol kanndidaaɓe taweteeɓe ka suɓngooji kollintee

On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum.

Alkamisa, 23, 10ɓuru, yewtere nden no nawra en hannde Gine, kaalen ko faati e farliiɗi kala dawroyankoojo fiɓuɗo tawtoreede e suɓngooji hooreyaaku saatiiɗi ñannde 28, 12ɓuru hitaande nde wonuɗen e mun. Laaɓii poy, ko miliyonji 900 kaalisi Gine ɗum hawra ko ɓadii miliyonji 60 kaalisi Sefa, ɗi faalaaɗo tawtoreeɗe e ƴamooɓe lefol laamu Gine kala haani wallinnde. Ko ɗum anndinin e talaada hooreejo suudu halfinaandu yuɓɓinngol woote no innee DGE.

Ɗum ko tippude e kuulal 275ɓal sariya woote Guinee. Ɗii miliyonji 900 non, ko haanaaɗi wallineede balɗe 50 ado ñalaande woote ɗen.Alhaali mbuuɗi yoɓeteeɗi ɗii jibinii haalullaaji ɗuuɗuɗi. Dawroyankooɓe buy hino holli wonndema ɗii kaalisiiji ɗi ɓe lamndaa yo ɓe wallin, no ɓuri feere maɓɓe nden. Yoga e maɓɓe no wi’i wonnde faale ɓee konunkooɓe ardiiɓe Gine e oo saa’i, ko haɗugol woɓɓe e maɓɓe tawegol e woote ɗen, hay si tawii Jeneral Mamadi Dumbuya hollaali tawo huunde ko faati e yamogol mo lefol laamu walla oo’o.

Ko holno taskorɗon adadu kaalisiiji ɗi dawyoyankooɓe Gine haani wallinnde mo kala ngam tawtoreede e suɓngooji hooreyaaku Gine?

Tawu si toowugol oo “caution” wano holliri ɗuuɗuɓe, saaboto ustugol limoore kanndidaaɓe e suɓngooji Gine?

Ko holɗum ɗum waawi battinnde e suɓngooji ɗii?