
Sign up to save your podcasts
Or


Altine ñannde 24 lewru 8ɓuru yeewtere men no nawra en hannde Gine, nokku to hoɗiyankooɓe Dar Es Salam e nder laamorgo Conakry woni e sunaare mawnde. Ɗum ko caggal nde tulnde hibbirde ñooge wonnde ton gila duuɓi yani e alat subaka e hoore hoɗuɓe sera mayre. Bononndaaji mawɗi taskaama e battane ngoo fello tuundi ulfitiingo. Tippude e limoore fedde Guinée toppitiinde ko faati e ndeenka siwileeɓe, ko fawi yimɓe 30to maayii, 22ɗo kadi mbarmii e nder mun.
Kono haa nii hino woodi hoɗuɓe e senngo ka tulde nde yaniri ɗon ɓe humpitaaka fii mun. Wonaa goo on nii wano oo bone no waɗa e ndee hibbirde tuundi Dar Es Salam.
E hitaande 2017 tulde tuundi wootere nden ulfitino yanti e hoore cuuɗi keewɗi. E ndeen hitaande, ko yimɓe 9yo heddinoo e nder mun. Hooreeɓe ɓen ƴettii pehe ngam faddaade hono mun wattude, Kono ɓe hunnaali aadi fii kala ko duuɓi buy nii hoɗuɓe e ley ngoo fello ñooge Dar Es Salam no wadde eeraanngo e laamu ngun fii no tulde tuundi nden egginirinee.
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no kala aljuma. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbiliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeewtɗon e nder jeewte On Tottaama Konngol.
E alkamisa ñannde 20, 8ɓuru, yewtere men no nawra en baŋŋe coftal ɓalli. Taw si Patrick Vieira laatoto eltoowo moƴƴo wano o wonirnoo fijoowo moƴƴo? Oo kapiten kiɗɗo diɗɗal Faransi, dañuɗo deesewal fuku-koyngal winndere e hitaande 1989, toɗɗaama e talaata wonugol eltoowo diɗɗal Senegal. Ko holno yiiruɗon ngol suɓagol oo fiju-hakkundeejo kiɗɗo kippu Faransi e ardiigu barooɗe Senegal, lomto Pap Caaw dañuɗo desewal fuku-koyngal CAN, e waawuɗo kadi tawnorde ɗiɗɗal makko e foolotiro fuku-koyngal winndere haa no ɓe yiltiraa e foolotiro ngon e 16ɓal timmoode? Mbele Patrick Vieira waway ñawndude caɗeele teeriiɗe mo e ɗee golle makko kese, eltoowo diɗɗal fuku-koyngal. Hara oo eltoowo keso barooɗe Senegal waaway naɓude diɗɗal ngal ka woɗɗi ngam tawtoreede e foolotirooji saatiiɗi haa daña kañun kadi deesewal wano Pap Caaw dañiri ngal ka CAN?
Hannde e alarba 19, 8ɓuru, hiɗen yewta hannde ko faati e layugol jeerennde walla yooro taskaangol e nder leyɗe Afrik. « Wuurñitugol leyɗe ɗe alaa ñolu, ko artirgol tama’u walla yaakaare », ko ɗum woni toɓɓere wonaande e yewteede e dow mum gila e altine e daawal 17ɓal COP17 yuɓɓinaangal Mongoli, tummbondiral jokkayngal haa ñannde 28 lewru ndu wonuɗen e mum nduu. Ardiiɓe e heertorɓe taariindi immorɓe e leyɗe ko ɓadii 200 nootike e ndee jonnde ngam haaldude e dow pehe wawooje haɓude jeerennde nden, bone wonɗo e battinnde sanne e duunde Afrik. Alhaali kokke ɗen no maapini hannde sanne, tenntinii e leyɗe hirnaange Afrik. E bi’ol salndu CEDEAO daraniindu ndema e nguure, hitaande kala layugol jeerennde nden no ɓeydorde kilometreji 5 e nokkeeli goɗɗi. Ko holno faamirɗon ngol layugol jeerennde? Ko holno yiiruɗon leyɗe mon remeteeɗe ɗen e dow woo alhaali? Taw si ladde nden no way haa jooni wano wa’unoo duuɓi yawtuɗi? Ko holno yiiruɗon janngo ndema kan e nder duunde Afrik?
Hannde e talaata ñannde 18, 8ɓuru, hiɗen yewta fii ngal pellital kesal ngal ardiiɓe laamu faddewu Burkina Faso fawi e hoore jaandeyankooɓe ɓen. Ɗum le ko elteede walla ekkitagol golle konunkaangal. Ngoomu aranu jaayndeyankooɓe 44 eltaama yontere faltiinde. Ɓee jaayndeyankooɓe immorɓe e jaayndeeji ngendi wondude e Priweeji Burkina Faso ekkitaama e nder ɓalɗe ko faati e huutorgol kaɓirɗe. Hay si tawii laamu ngunno sifori ngal pellital maɓɓe feere wallitotoonde haɓugol kuliyankaaku jaalingu e nder leydi ndin, woɓɓe kañun wano daraniiɓe ndimaaku jaayndeeji, no yiiri ɗum feere battinande e jaayndeyankaangal e nder leydi ndin. Ko holno onon taskorɗon ngal pellital laamu Burkina Faso fawugol jaayndeyankooɓe elteede ko faati e konunkaangal? Hiɗon miiji wonnde ndum ko feere ɓattinaynde e ndimaaku konngol wawo holliri woɓɓe?
Altine ñannde 17 lewru 8ɓuru yeewtere men no nawra en hannde Caad, nokku to hooreejo leydi yaafii e aljuma faltiinde lunndiyankooɓe 9yo. Hino jeyaa e ɓeen hooreejo jaagorɓe kiɗɗo Succès Masra. Oo hooreejo fedde lunndiinde laamu Tchad noddirteende "Les transformateurs" ko e lewru 8ɓuru hitaande faltiinde fawaa duuɓi 20 Kaso, caggal nde o tuumaa yawtingol e dow mejaaji renndo hito walla konnguɗi haasindaaku ɗi o noddi e mun ɓiɓɓe leydi e dartagol walla haɓugol to Mandakao e 5ɓuru hitaande yawtunde.
Njeetato heddiɓe ɓen ko hooreeɓe pelle dawro jeyaaɓe e kawtital GCAP, fawanooɓe kaso ngo duuɓi 8 ɓawto nde ɓe tuumaa heblaade yuɓɓinngol seppooji ngam hollude mette e no Mahamat Idriss Deby ardori Tchad. Ko holno jaɓɓorɗon ngal pellital hooreejo leydi yaafagol ɓee hooreeɓe dawro 9yo Tchad? Mbele ngal kuugal Mahamat Idriss Deby waaway ustude caɗeele dawro taskaaɗe hannde Tchad? Ko honɗum wonata janngo dawro ɓee hooreeɓe politik njeenayo yaafaaɓe?
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no kala aljuma. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbiliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeewtɗon e nder jeewte On Tottaama Konngol.
E alkamisa 13 lewru 8ɓuru, yeewtere men no nawra en to baŋŋe coftal ɓalli, ngam haalde ko faati e foolotiro CAN rewɓe jokkaango e oo sahaa Maroc. Ɗiɗɗe ɗiɗi tiindodirayɗe ka timmoode anndaama hanki. Caggal nde Malawi fooli Algerie, Cameroun kadi piyi Maroc e ɗiɗaɓal timmooɗe. Pottital timmoode hakkunde Cameroun e Malawi no fadaa e alat aroore ñannde 16.
Kono ko ɓuraa taskeede e ɗii foolotirooji fukku koyngal rewɓe, ko ko tawi kon pottite rewɓe ɓen hitta e jamaa on wano pottite worɓe ɓen, Hino famɗi ƴeewooɓe ɗee tiinondire sukaaɓe rewɓe. Fayda a nanataa hay yeewtooɓe fii mun walla waɗooɓe hito e kawrite ɗen, E miijo mon holko saabi fukku koyngal rewɓe no acciraa caggal? Mbele ko anngal waɗugol yuɓɓino “investissement” moƴƴo e ɗow folootiro fukku koyngal rewɓe ɓen ka ko waasude waadude rewɓe ɓen pottite fottude saabi lato balón rewɓe hittaa e mon wano fukku koyngal worɓe hittiri e mon?
Hannde alarba ñande 12 lewru 8ɓuru, yewtere men no nawra en Senegal. Sarɗinkooɓe PASTEF artirii pellital maɓɓe waylugol oo sariya 37 dosngal leydi ko faati e jeye hooreejo leydi ndin no wi’e "patrimoine" e ɗemngal faransiire. Hara jooni hooreejo leydi ndin anndinay fii kala ko o jogii, walla ngalu makko nde no hewta e laamu e nde no iwa kadi ka jappeere. Ngal kuulal noon no jeyanoo e sariyaaji ɗi ɓee sarɗinkooɓe yiɗunoo waylude, kono suudu dosngal leydi ndin bugitii walla salii eɓɓoore nden e lewru 6ɓuru faltiindu. E bi’ol ɓee sarɗinkooɓe faandaare nden ko ngam waawude hiwude laamu hara ɓe nuunɗay e nder golle maɓɓe. Ko holɗum woni ji’anɗe mon e oo sariya ?
Hannde e talaata 11 lewru 8ɓuru, hiɗen yiilora Guinée Bissau, nokku to lunndiyankooɓe ñiŋi sanne yeewtere nde dental leyɗe hirnaande Afrik woni e waɗudude e laamu ngun. Lunndo ngon no tuumiri CEDEAO anngal nuunɗal e bammbude eɓɓoore konunkooɓe ardiiɓe Guinée Bissau yuɓɓingol suɓngooji ngam waylude doosgal leydi ndin. Ɗum ko caggal nde imminaaɓe CEDEAO njahi Bissau laaɓi ɗiɗi fow ngam haaldude e ardiiɓe laamu faddewu nguu e dow alhaali dawro leydi ndin.
Kono tawnoraali lunndo ngon e pelle sosiyete siwil. Woɓɓe e maɓɓe no holli wonnde dental CEDEAO alaa e waɗude golle mun no haaniri. Ko honno yiiruɗon ñiŋooje lunndiyankooɓe Guinée Bissau, e kaaldiɗe ɗe CEDEAO woni e waɗudude e konunkooɓe ardiiɓe leydi ndin? Ko holɗum ɗum waawi jibinde hannde? Ko honno caɗeele dawro taskaaɗe hannde Guinée Bissau ñawndirtee?
From the publisher's feed
Ko taskaram yewtayɗo fii toɓɓe humondirɗe e kabaruuji fewndiiɗi.
Faatumata Si Sawaane no toppitanoo on ndii njuɓɓudi, gila altine haa aljuma. Gila njamdi 13 silmaaji 10 haa njamndi 13…
Noddee yewtiden e hoore teddungal. Hiɗon waawi kadi accude nulal ka tonngoode amen WhatsApp : +221766441280.
Hiɗon waawi yiitude jewte ɗen fow ka hello amen facebook e ka Twitter : RFI FULFULDE

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners