On Tottaama Konngol

By RFI Fulfulde

On Tottaama Konngol episodes

August 10 Ko holno faamirɗon ngol suɓegol Patrice Talon e keewal to suudu Senat?
Hannde altine 10 lewru 8ɓuru yeewtere men no nawra en Benin. Lebbi ɗiɗi caggal immagol makko e hooreyaaku Benin, Patrice Talon artii e laamu yontere yawtunde. Ɗum ko caggal nde o suɓaa hooreejo Senat, suudu ndu o ardotoo duuɓi jowi arooji. Oo hooreejo kiɗɗo Ɓenin laatike hannde neɗɗo tataɓo ɓurɗo jogaade doole e laamu Benin. Ko e timmoode laamu makko o sinci nduu suudu Senat toppitotoondu juɓɓule dawro Benin.

Kono ɗum jibinno e on sahaa haalullaaji keewɗi to baŋŋe lunndiyankooɓe hollunooɓe wonndema ngol sincugol suudu senat ko ngam heɓlanaade mo nokku to o wona caggal nde o iwi e laamu, Tawa o waway kadi fewjande hooreejo keso Benin

Mbele ɗum ɗoo okkaali lunndiyankooɓe liddinooɓe woodeede suudu senat ndun goonga?

Ko holɗum wonata darnde Patrice Talon e alhaali dawro leydi ndii?
20 min
August 07 Yeewtere udditiinde: Hannde on kollii miijooji mon e toɓɓe ceertuɗe ɗe njiɗnoɗon artude e mum en
On Tottaama Konngol Hannde e nder ndee yeewtere udditiinde, on kollii miijooji mon e ko faati e kabaaruuji ɗi njiɗɗon artude e mum e nder ndee yontere.
20 min
August 06 Holko paamɗon e pellite ɗe ardiiɓe diɗɗe Afrik ƴettata riwde eeltooɓe maɓɓe caggal kala foolotiro mawngo ?
E alkamisa hannde 6 leweu 8ɓuru, hiɗen yeewta ko faati e alhaali ittugol walla riwugol eltooɓe ɗiɗɗe fuku-koyngal caggal nde diɗɗe maɓɓe piyaa e foolotirooji mawɗi yeru CAN walla pottite deesewal fuku-koyngal winndere “coupe du monde". Alhaali oo ina jaalii e nder duunde Afrik. Mbele eltoowo no haana itteede sabu diɗɗal mum no waasi yottaade ka ɓiɓɓe leydi ndin habinoo ngal e foolotiro ngon? E diɗɗe Afrik sappo tawanooɗe foolotiro deesewal fukukoyngal winndere, ko diɗɗe tati tan heddodii e eltooɓe majje. Ko kippu RD.Congo, Maroc e Egypte. Eltooɓe diɗɗe 7 heddiiɗe ɗen fow itaama walla ndiwaama.

Hino jeyaa e maɓɓe Emerse Faé eltoowo diɗɗal koddiwaar, lomtiniraaɗo Hervé Renard. Emerse Faé halfinanooɗo kippu oo e hitaande 2024 . Ɓe dañi deesewal foolitiro CAN, O waawi kadi tawnorde diɗɗal ngal e foolotiro fuku-koyngal winndere, ɓe yiltaa e 16ɓal timmoode. E andinntinay kadi alhaali Pape Thiaw, eltoowo diɗɗal Senegal mo joƴƴingol mun jibini haalullaadi keewɗi haa nii. Ko holno taskorɗon oo alhaali?
20 min
August 05 Ko holno yiiruɗon ngal pellital cemmbe wuurɗe Guinée salagol juɓɓule leydi ndin?
Alarba 5 lewru 8ɓuru, yeewtere men no nawra en Guinee, nokku to cemmbe wuurɗe leydi ndii holli e altine wonndema ɗe yaaɗa e juɓɓule laamu immorɗe e suɓngooji yawtuɗi. Ɓee hooreeɓe ngal Kawtal renndinngal pelle lunndiiɗe laamu e sosiyete siwil no ñiŋi no Jeneral Mamadi Doumbouya woni e ardorde Gine wi’ude wonndema ko laamu doole, laamu njaggu e laamu ngeenaari bonndi.

Cemmbe wuurɗe ɗee no noddi denndaangal ɓiɓɓe Guinee tawtude ɓe e ndee darnde nde ɓe darii ngam haɓugol e bi’ol maɓɓe laamu bonngu wonungu Gine e oo sahaa.

Ko holɗum ndee darnde maɓɓe e oo sahaa waawi ɓattinde e alhaali dawro Gine?
20 min
August 04 On ngaddii jiyanɗe e miijooji mon e alhaali yaltugol Paul Biya Cameroun ko ina wona hannde lebbi ɗiɗi
Talaata hannde 4 lewru 8ɓuru, yeewtere men no nawra en Cameroun, nokku to alhaali hooreejo leydi ndii jibini haalullaaji keewɗi ɗee balɗe. Yoga no lamndii to Paul Biya woni e oo saha? Holko saabii o alaaka e yi'eede? Oo hooreejo Cameroun mo duuɓi 93, ardiiɗo leydi ndii duuɓi 44 yaltuno Cameroun gila ñande 7 lewru 6ɓuru faade e Erop. Ko goo on nii e nder yaltugol Paul Biya Cameroun gila o laamii yo o waɗu lebbi ɗiɗi fow caggal leydi.Tippude e haalullaaji jaaliiɗi hannde e nder leydi ndin, René Sadi jaagorɗo Cameroun halfinaaɗo Kumpite hollii e jaaynde RFI wonnde hooreejo leydi ndin Paul Biya no wuuri, o accitaali laamu ngun e kadi o artay ko ɓooya, ɗee balɗe.
20 min
August 03 Holno njiiruɗon naatgol ɗee balɗe, ɓee ɗanniyankooɓe ummoriiɓe Maroc faade Espagne?
Altine 3 lewru 8ɓuru hiɗen yeewta hannde ko yowiti e alhaali ɗanniyankooɓe naatuɓe yontere faltiinde Ceuta keerol hakkunde Maroc e Espagne, heewɓe e ɗanniiɓe ɓee yiltaa kadi Maroc. Ko Goo on nii wano ndee limoore ɗanniyankooɓe no yaltida Maroc faade e Espagne. Balɗe nayi caggal nde caɗeele immorde e nguu fergu taskaa ka keerol Espagne, laamu Maroc, ñinaagu sabu deƴƴere mun gila alhaali oo fuɗɗi, ƴetti konngol hanki e alat.

E bi’ol maɓɓe, ko ujune 40 yimɓe rewri laawol ndiyam lummbude keerol ngol. ko 11 e maɓɓe maayi. Kono Espagne no holli kamɓe wonndema ko yimɓe 72 maayi. Fedde Maroc daraniinde hakke neɗɗanke (AMDH) fellitii udditugol tefoore e ɗow oo alhaali mo ɓe holli kamɓe wonnde ko yimɓe 130 maayi e nder mun.
20 min
July 31 [Taskaram fillitaaɗo] - Caɗeele ɗe rewɓe ɓee nguurata e nder gollirɗe maɓɓe
Hannde e aljuma ñannde 28 lewru 2ɓuru ka Taskaram On Tottaama Konngol en yewtii ko yowiti e alhaali caɗeele ɗe rewɓe ndañata ka gollirɗe. Ɗen caɗeele, ko ɓitteende hakkille wonndude e jokkireede balndi. Oo bone no jaali hannde ka gollirɗe no ɗe sifori kala, woni ka gollirɗe laamu, woni ka ɗe ngonaa laamuynakooje.

A yiyay hannde debbo no daña golle kono ɗun ɓooyata walla golle ɗen juutata, tawa wonaa sabu rafi ganndal maa anngal waawude golle ɗen, hara ko ko tawi kon himo joggiraa giɗgol ka golle immorde ko ɓuri kon e hooreeɓe ɓen ka suudu golliirndu. Sabu non ko tawi kon ko hooreejo, rewɓe woɓɓe suusataa feñnnide fii mun, ɓe wowlata, hara ɓe wuli wota ɗun ɓonnanɓe golle maɓɓe ɗen, tawa ko yoɓe jaɓu. Kono noon woɓɓe saloto, ɓe sakkitora accitugol golle ɗen.

Holno taskorɗon oo alhaali? Noo fewndori e nder leyɗe mon?

Holko saabii jokkirgol rewɓe giɗgol, ɓittinaɓe, sonjaɓe no jaalii ka gollirɗe?

Holno oo bone wonaa haɓireede e nder leyɗe mon?
20 min
July 30 Ko holno alhaali maccangaaku fewndori e nder leyɗeele mon?
Alkamisa 30 lewru 7ɓuru hiɗen yeewta hannde ko faati e maccangaaku e nder duunde Afrik. Mbelle hino woodi leyɗeele heddorɗe maccangaaku? Taw si no woodi haa hannde leñi acciraaɗi caggal, ɗawaaɗi hakkeeji mum en, ñokaaɗii sabu ɗi sappeede, wi’ude wonndema ko leñi jeyaaɗi gila lawu e iwdi maccuɓe.

Yeru Moritani ko ɓuri yimɓe 200, siifii ɗaɓɓaande waylitere doosgal leydi, ngam ñawndugol hakkeeji hardaneeji walla safalɓe ɓaleeɓe no wi’e “les maures noirs” leñol nanngiraangol maccuɓe. Ɓee hino noddi potal to baɗŋe jannde haa e nguurdam renndo.
20 min
July 29 Ko holno taskorɗon dalillaaji ɗi Tchad holli no saabi yaltugol maɓɓe CPI?
Alarba 29, lewru 7ɓuru, yeewtere men no nawra en hannde Tchad. Ɓawto nde Mali, Burkina Faso, Niger e Venezuela yalti e suudu ñaawirdu mawndu CPI, Tchad kañun kadi feññini pellital mun sortagol e suudu ndun. Hooreeɓe Ndjamena no ñiŋi golle CPI, hiɓe holli wonndema nduu suudu winndereyankooru ko ñaawoore senngo sengoore waɗata. Ko alhaaliiji duunde Afrik tun CPI ɓuri cukkaade.

Winndannde laamu Tchad artunde e taariika golle nduu suudu ñaawirdu, no anndini wonndema e nder tefooje 13 ɗe CPI udditi gila ndu sosaa, 9 ɗe ɗen fow ko leyɗe Afrik fewti. E kadi yimɓe 6 e nder 7ɗo ɓe CPI jaggi ko e nder alhaaliiji Afrik.
20 min
July 28 Niger: on ngaddii jiyanɗe mon e duuɓi tati naŋngugol Mohamed Bazoum e joom suudu mum e nder galle laamorɗo Niamey
Talaata 28 lewru 7ɓuru, hiɗen hewta Niger, nokku to timmi duuɓi tati gila hooreejo kiɗɗo leydi ndin Mohamed Bazoum jaggaa. Gila ñannde 26 lewru 7ɓuru hitaande 2023, ñalaande nde konunkooɓe halfinaaɓe kisal makko liɓi laamu makko. Himo jaggidaa e debbo makko e suudu ka laamorgo Niamey, ɓe yiidataa e hay gooto. E hitaande 2024, suudu ñaawirdu ndu konunkooɓe ardiiɓe Niger sosi, ɓoortuno Mohamed Bazoum hormaku hooreyaaku makko, Kono gila ɗum, o ñaawaaka.

Ko holno taskorɗon ngol jaggugol Mohamed Bazoum e nder oo dumunna ɗoo fow ? Mbelle alhaali oo hooreejo kiɗɗo Niger nanndaali e ko yeggitaa ? E nder ɗii ɗuuɓi tati ɗi Mohamed Bazoum woni e joge, hooreeɓe ɗuuɗuɓe leyɗe darike fi yo o woppite kono wakkilaare maɓɓe nden battinaali. Hino jeyaa e ɓen hooreeɓe Emmanuel Macron, mo Faransi, Alassane Ouattara mo Koddiwaar, Denis Sassou Nguesso mo Conngo, hooreejo kiɗɗo Benin Patrice Talon, Qatar, Maroc, Algérie wonndude e dental leyɗe Erop. E miijo mon holko saabii laamu Niger no salii accitude Mohamed Bazoum e jom suudu makko ?
20 min