On Tottaama Konngol

Hannde e alkamisa 27, 2ɓuru e kaa taskaram men on Tottaama Konngol en yewtay ko faati e winndannde nde UNICEF, "ONU-Femmes" e UNFPA calɗi tati Dental Leyɗe Adunaaru ONI waɗii e dow alhaali mo ɓe taskii e nder Senegaal. Ɗii calɗi tati daraaniiɗi hakkeeji rewɓe e sukaaɓe no maandini e nder ngol cimtol, alhaali sukaaɓe rewɓe 11 ɓe timminaali duuɓi jowi haddaaɓe walla sunninaaɓe e nduu lewru e diiwal Kasamaans.

Ɗii goomuuji mettinii oo alhaali, e bi’ol maɓɓe ko bone mawɗo nde tawi ko ko woni e ɓattinnde sanne e cellal rewɓe ɓen, ko geɗe ɗe teddinaa hakkeeji rewɓe. E kadi ko ko toŋaa e nder Senegaal.

Ko holno taskorɗon oo alhaali?

Hannde ko ɗoo hombeten ndee yewtere “On tottama konngol”. Mi weltanike kala nodduɗo e heɗiiɗo yewtere nden .

Janngo aljuma ñannde 28, 2ɓuru, en wonntidan e ndee yewtere hertinanaande rewɓe, nde tawi e aljuma sakkitiinde lewru kala taskaran On Tottaama Konngol jonnay rewɓe ɓen konngol. Men yewtiday e maɓɓe ko yowitii e alhaali caɗeele ɗe rewɓe hawrata e mun ka gollirɗe, ɗen ko wano ɓittineede hakkille wonndude e jokkireede balndi wota on yeggutu dey rewro ngoo                                                             

Hannde e alarba, ñannde 26, 2ɓuru, en yewtay hannde fii doroogu wonɗo e jaalaade e nder leyɗe hirnaande Afrik noddirteeɗo Kush. Oo ko doroogu hulɓiniiɗo wonɗo e saabaade maayde sukaaɓe ɗuuɗuɓe. Cimtol ngol fedde noddirteende en ɗemngal faransiire « Initiative globale contre la criminalité organisée » waɗi e dow oo dorooguu no maadini wondema, ko Sarlon, Gine, e Gine Bisawo Kush adii feeñude kono doroogu oo layi e leyɗe goɗɗe wano Gana e Senegaal.

Bone makko no ɓeyɗoo ɗuuɗude tun e nder leyɗe ɗen.

Ko holno taskorɗoo oo alhaali?

Holko saabii oo doroogu Kush no jaalaade e nder Afrik?

E miijo mon hol peehe haanaa ɓameede ngam huɓindaade oo bone doroogu e nder leyɗe men?

Hannde talaata 25, 2ɓuru, en yewtan ko yowitii e aadodal jam siifaangal e hitaande 2022 hakkunde laamu Senegaal e muurtuɓe MFDC ɓe Kasamaans. Kaŋum ñanondiral ko e saayi Makki Sall siifanoo ngam dartinnde hare ɓooyuɗe hakkunde pelle ɗiɗi ɗee e artirde jam e wano non. Yontere yawtunde hooreejo jaagorɓe Senegaal Usmaan Sonko e jooɗooɗii Gine Bisawo e hooreejo leydi ndii Umaro Sisoko Embalo, ardinooɗo kaalɗal aranal ngal, ngam ƴewndaade e hesɗintinngol  aadodal ngal.

Huunde nde yoga weltorii tenntinii daraniiɓe artirde jam e nder Kasamaans.

Ko holno taskordon alhaali oo?

Koɗo ka yewtere men hannde ko Ibrahiima Gasama immorde Senegaal  

Hannde e altine, 24, 2ɓuru, yewtere men no nawra en Niijeer. Kaalen ko yowitii e toɓɓe haldaaɗe e jonnde ngenndiire yuɓɓinaande yontere yawtunde Ñamey. Hino jeyaa e tonnganɗe ngal tummbondiral ngenndiwal, ɓeydugol happu laamu faddewu nguu. Ɗum no holli wonnde Jeneral Abdramaan Tiani no waawi heddaade e ardiigu leydi ndii duuɓi 5 kadi. Happu ngu hooreejo laamu faddewu nguu waawi hesɗindinnde ardoo leydi ndii laawol gonngol.

Ardiiɓe laamu faddewu nguu no foti tawtoreede e suɓngooji arooji, e kadi yo denndaangal Konunkooɓe liɓuɓe laamu Mohamed Bazum e hitaande 2023 yaafe ɓe waawa taweede e woote arooje. Yamiroore wonnde ko fusugol pelle dawro ko ɓuri 170, e lomntinngol dosngal leydi wonnunoongal ado ɓe laamaade. Pelle dawro Niijeer e ngoomuuji goɗɗi togginaali ñinugol ɗee toɓɓe haldaade e ndee jonnde nde siwilɓe e konunkooɓe 716 tawanoo.

Ko holno taskorɗon toɓɓe ɗe ndee jonnde ngendiire Niijeer jibini?

Taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 21 lewru 2ɓuru 2025, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji jawtuɗi e ndee yontere. On ngaddii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗɗon heɓde fensitande e majje. Keɗoɗee jeewte baɗaaɗe ɗee.

Hannde e alkamisa 20, 2ɓuru e kaa taskaram men on Tottaama Konngol en kaalan ko faatii e alhaali Konu faransi e nder leyɗe Afrik. Wano hollirno non hooreejo Koddiwaar Alasaan Dramaan Wattara e nder yewtere nde o waɗani ɓiɓɓe leydi ndii ñannde 31 lewru 12ɓuru hitaande 2024, Faransi jonnitii hannde daaka konu maɓɓe wonuka Port-Bouët e nder Koddiwaar. Ɗum waɗii e tawnde jaagorɓe halfinaaɓe kisal leyɗee ɗiɗi ɗee.

Kaa ɗaaka konu Faransi Port-Bouët noddirteeka 43e BIMA, waylay hannde hinnde,   ka innitiree “Tomas Daken Watara”, hooreejo konu Koddiwaar. Daaka kaa wattete e juuɗe konu Koddiwaar, kono woɓɓe e konunkooɓe faransi eddoto ton, wano teemedere ko wallitoo e baŋŋe elto e waaju. Wonaa wano Mali, Burkina e Niijeer leyɗe to konu Faransi yaltinaa haa laaɓi.

Ko holno taskorɗon alhaali konu Faransi e nder leyɗe Afrik?

Hannde e alarba, ñannde 19, 2ɓuru, en kaalan ko faatii e alhaali dawro Gine. Gila ñannde 5 lewru ndu wonuɗen e mun, Bah Wuuri hooreejo jaagorɓe e guwerneman mun no yiilaade e nder yoga e ca’e e gure leydi ndii. E ley konngol Jeneral Maamadi Dumbuya, ɓee hooreeɓe yiiloto e nder diiwe ɗee ngam kaaldude e yimɓe nokkuuje ɗee ko faatii e caɗeele ɗe ɓe wuuri mgam daaruugol no ɗe ñawndirte ɗe. E dawol kala, hooreejo guwerneman on no waɗande yi mɓe nokkuure nden fodaaje.

E altine yawtunde nde Bah Wuuri rewi Kankan, o foduno ɓiɓɓe saare nden safrude caaɗeele kuuran ɗe ɓe joogii ton. Kono yoga e pelle renndo Gine no ñiñi nguu njillu ɓee hooreeɓe Guwerneman. E bi’ol maɓɓe ko ngam waɗangol Jeneral Maamadi Dumbuya orngal, o waawa taweede e ƴamooɓe lefol laamu Gine, ɓe woni e yiilorde e nder diiwe ɗen.

Ko holno taskoorɗon onon nguu njillu hooreeɓe Guwerneman Gine e nder ca’e walla yoga e gure leydi ndii

Hannde e talaata ñannde 18, 2ɓuru, en yewtan ko yowitii e alhaali Senegaal. Suudu rewindotoondu ngaluuji leydi ndii lollinii yontere faltiinde cimtol ko faatii e no jawle Senegaal huutora e laamu sakkitiingu Makki SALL, ɗum ko gila e hitaande 2019 haa e lewru 3ɓuru hitaande 2024 yawtunde ndee. Cimtol ngol no maandini jiiɓuru jawdi mawngu waɗuungu e nder duuɓi 5 sakkitiiɗi.

Nduu suudu rewindotoongu ngaluuji hollii wonndema, ko guwernerman kiɗɗo oo maadini ko faati e keɓe yowitiiɗe e ñamaale, wonndude e no jawle leydi ndii huutoraa non wonaa goonga. Hooreeɓe heyɓe Senegaal holli wonnde ɓe udditay tefoore ñaawoore e dow jiiɓuru jawdi taskaangu nguu.

Ko holno taskorɗon oo alhaali?

Hannde e altine, 17, 2ɓuru, yewtere men On Tottaama Konngol no nawra en hannde Gine, kaalen ko faatii e cimtol ngol njuɓɓudiiji daraniiɗi hakkeeji neɗɗo lollini e aljuma yawtudo, e dow oo musiiba waɗuɗo ñannde 1lewru 12ɓyru hitaande faltiinde ka estaad noddirteeɗo 3 Aɓril Nzerekore worgo fuɗnaage leydi ndii. Ɗum ko e saayi nde timmal foolotiro fuku-koyngal fijetenoo hakkunde diɗɗal diiwal Nzerekore e ngal Labe.

Fatumata SI SAWANE

Foolotiro innitiraango Jeneral Maamadi Dummbuya. Cimtol ngol no maadini wonndema ko yimɓe 140 maayi e duñondiro waɗugo nden ñannde wonndude e yimɓe 11 mutuɓe. ɗee limooje maayɓe e mutuɓe ɗe mojobe daraniiɗe hakkeeji neɗɗanke feññini caggal nde ɓe waɗi tefooje, no luutondiri e limoore Guwerneman on, wi’uɓe kañun ko yimɓe 56 heddii e oo musiiba.

Ko holno taskorɗon ngol luutondirgol limooje ɗe guwerneman Gine e nuɓɓudiiji daraniiɗi hakkeeji neɗɗo ko faatii e maayɓe e duñondiro   waɗungo ka estad Nzerekore

Taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 14 lewru 2ɓuru 2025, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji jawtuɗi e ndee yontere. On ngaddii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗɗon heɓde fensitande e majje. Keɗoɗee jeewte baɗaaɗe ɗee.