On Tottaama Konngol

Hannde e alkamisa ñannde 16, 1ɓuru, en yewtan ko yowitii e coftal ɓalli, ɗum ko fii ngoo foolotiro fuku-koyngal CHAN, yuɓɓinteengo duuɓi ɗiɗi kala hakkunde diɗɗe afriknaaje. Njuɓɓudi toppitiindi fuku-koyngal Afrik (CAF) fellitii e talaata yawtuɗo, dirtinngol ngal kawral 8tataɓol CHAN, haananoongal yuɓɓineede e lewru 2ɓuru arooru dirtinaama haa lewru 8ɓuru ndee hitaande, sabu anngal timmingol sarɗiiji jaɓɓagol hono ngal mooɓondiral ɗee leyɗe : Keniya, Tanzaniya e Ugannda, ɗee leyɗe tati jaɓɓotooɗe hikka kawrite ɗen.

Ko holno taskorɗon ngol dirtinngol ngoo foolotiro CHAN haa e lewru 8tata ɓuru ndee hitaande ?

Ko holno yiiruɗon dalilaaji ɗi CAF on holli ɗii fii dirtinngol ñalaande happonoode fii yuɓɓingol ngoo foolotiro CHAN ?

Hannde e alarba, ñannde 15, 1ɓuru, yewtere men On Tottaama Konngol nawrii en Benen ngam kaalde ko faati e kawanɗe kuliyankooɓe e nder leyɗi ndii. Yontere faltinde ko timmi konunkooɓe Benen 30to waasii pittaali mum e nder hawannde waɗunde ka keerol hakkunde maɓɓe e Niijeer e Burkina Faso.  Hawannde nde fedde kuliyankooɓe noddirteende JNIM, huumondirnde e al-Qaa’ida innitori. Ko go’o on nii e nder taariika Benen yo wano ndee limoore konunkooɓe heddo e nder hawannde kuliyankooɓe.

E miijo mon ko holno ɓee kuliyankooɓe waawa dartoreede Benen?  Ko holɗe e pehe haanaa ɓameede ngam kisal e jam tabita?

Ko fiinannde honnde haanuɗen heɓude e oo bone?

Hannde e talaata ñannde 14, 1ɓuru, ka taskaram men On Tootaama Konngol, en kaalii ko faati e ɓeydagol anngal golle e nder Senegaal e hitaande 2024, wano holliri non saldu toppitiindu hiisooje (estatistik) ngenndi Senegaal e nder cimtol ngol ɓe lollini yontere yawtunde ndee. E bi’ol maɓɓe, ko ɓadii sukaaɓe 21 e nder teemederewel alaa golle. Limoore ɓurnde ndee lollinaande e hitannde 2023.

E miijo mon ko holɗum saabii ngol ɓeydagol limoore anngal golle sukaaɓe e nder Senegaal?

Ko pehe holɗe haanaa ɓameeɗe ngam haɓugol oo bone taskaaɗo hannde e nder yoga e leyɗe Afrik? 

Hannde Altine 13 lewru 1ɓuru 2025, ka taskaram men On Tottaama Konngol, naayorto ɗen ko to leydi Koddiwaar. Ndiin leydi ndii Alasaan Daramaan Wattara laami gila e hitaande 2011 ina feewi e suɓngooji hooreeyaagu leydi ndii e lewru 10ɓuru ndee hitaande nde ngonɗen. Kanko Alasaan Watara mo duuɓi 83, o haalaani tawo ko laaɓi ee yeeso tawi omo daɓɓa mandaa 4ɓo walla alaa.

Ciftinen tan doosgal leydi ndii caggal nde ngal waylaa e hitaande 2016, ina rokki mo jeyeede e suɓngooji ɗii. Omo nanngi ko oo mandaa mo woni ko gadano. Ɗoon noon haralleeɓe sariya leydi maɓɓe ndii ina luurdi ɗoon.

Toɓɓere e yeeso mon tedduɓe, e ji'anɗe mon, mbele kanko ADO omo haani taweede e suɓngooji garooji ɗii walla.

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 10, lewru 1ɓuru 2025, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Keɗoɗen ñogannde toɓɓe jolɗe e ndee yontere e taskaram On Tottaama Konngol Ko Umaar Mammadu SOW ñoggani en.

Hannde Alkamiisa, 9 e lewru 1ɓuru 2025, toɓɓere feewtii ko e ngonal dawroyankooɓe luundiiɓe e nder e nder Afrik. Teskaama e yoga e ɗeen leyɗe heɓe ɓittaa, heɓe kiiɗa, ɓe ngalaa wellitaare, heen sahaaji ɓe nanngee ɓe naɓee kaso. Wano leyɗe ɗo laamuuji faddewu njooɗi, en nji'ii caɗeele ɗe ɓeen luundiiɓe njogii. Wana dawroyankooɓe tan, hay dillooɓe e sosiyete siwil, ina nguurii ɗeen caɗeele.

Mis'aala ñaawoore duuɓi ɗiɗi kaso fawaande e Aliiw BAH, hooreejo fedde dawro MODEL e nder Gine, en miccitoo faa joonin Fonike Mennge e Mammadu Bollo BAH. En njeggitaali dawroyankooɓe 11 nannganooɓe to Mali. Ko holno njiiruɗon torraaji paweteeɗi e dawroyankooɓe lunndiiɓe laamu e nder Afrik?

Hannde alaarba 8 lewru 1ɓuru hitaande 2025, toɓɓere men fewti e gollidal hakkunde Faransi e Afrik. E ɗee balɗe haalullaare ina woodi hakkunde Faransi e yoga e leyɗe Afrik. Ɗum ko caggal nde hooreejo ndin leydi Emmaniyel Makron holli altine faltiinde, e saha nde o jooɗodi e ammbasadereeɓe maɓɓe. Jonnde hitaandeyankoore maɓɓe. E bi'ol Emmaniyel Makron ngal pellital yaltugol konu Faransi e nder leyɗe ko pellital ƴettodaangal, kono Faransi ka teddingol ɗen leyɗe, ɓe acci hooreeɓe leyɗe ɗee totti kabaaru. O wi'i kadi  leyɗe  ɗe Faransi walli haɓugol kuliyankaaku njejjitii  jaarnaani Faransi. Ɗin konguɗi non, mbelaani  yoga e ardiiɓe ɗen leyɗe. Wano Senegaal kam e Caad.

Hannde, talaata 7 lewru 1ɓuru 2025, paaɗen ko leydi Gana. Ko hannde tigi Jon Dramani Mahama fiiletee lefol laamu, ɗuum ko caggal nde o heɓi poolgu e suɓngooji hooreeyaagu leydi ndii baɗɗi ñannde 7 lewru 12ɓuru faltiindu. Toɓɓere men ko e ji’anɗe mon, holko woni golleeji mawɗi padiiɗi oo hooreejo keso e hooreyaaku leydi ndii?

Hol darnde nde Gana waawi daraade e pehe beldital hakkunde CEDEAO e leyɗe AES?

Ji’anɗe kam e lamnde mon tedduɓe e tongoode men watsap ndee waylaaki

Hannde Altineere 6 lewru 1ɓuru hitaande 2025, toɓɓere men no naɓi en to Gine. E ndee ñalaande hannde, cemmbe nguurɗe ndiin leydi, dawroyankooɓe e pelle suusiyete siwil ina noddi seppooji jamyami. Faandaare maɓɓe ko duñude ardiiɓe leydi ndii e oo saha e yuɓɓinde suɓngooji, leydi ndii artae  juuɗe siwilɓe.

Ciftinen, e konngol makko timmoode hitaande 2024 ndee feewde e ɓesngu Gine, hooreejo laamu faddewu nguu, Jeneral Mammadi Dummbuya fodii maa woote "referendum" yuɓɓine toon e nder lebbi tati gadiiɗi e ndee hitaande 2025.Kono kadi hade mayre joofde, maa suɓngooji hooreyaagu leydi kam e depiteeɓe njuɓɓine toon. Cemmbe nguurɗe ɗee noon koolaaki ɗeen podooje, sabu e wii maɓɓe, kala ko ɓe podnoo e hitaande faltiinde, ɓe timminaani ɗuum.

Onon ne tedduɓe holno njiiruɗon ngal jaɓɓal kesal cemmbe guuɗe leydi Gine?