On Tottaama Konngol

Hannde e nder yewtere on tottaama konngol, on hollii miijooji mon ko faati e lurral gonungal hakkunde Niijeer e Najeriya. Ñannde Aset, ardiiɓe leydi Najeriya ndiwtii tuume ɗe laamu Niijeer fawi e maɓɓe. E nder balɗe paltiiɗe ɗee, Niijeer no tuumno Niijeriyanaaɓe yidde addude dillere e nder leyɗe maɓɓe. Ko holno njiruuɗon oo alhaali?

On Tottaama Konngol, hannde ko altine 23 lewru 12ɓuru. Hannde kalaten ko e alhaali hakkunde hakkunde Niijeer e Najeriya. Ñannde Aset, tammbiiɗo konngol jaagorɗo Najeriya kalfinaaɗo jokkondire yeddi tuume ɗe laamu fɗe AES e ballal leyɗe goɗɗe keewɗe doole. “Ɗee tuume ko kulɓiniiɗe, kanje riwteede” ko nii o tammbiiɗo konngol. Tawi ɗum jidaani hanki leyɗe tati ɗee AES ɓayyini talkuru ngam wide ɓe mbaɗii konunkooɓe maɓɓe e jertino woni alerte ngam falaade faale CEDEAO e wallidiiɓe woto ngandu dillere e nder leyɗe maɓɓe. Tedduuɓe caggal nde calmiin mii on. Ko holɗum jiyanɗe mon e ɗee tuume e holko ɗe mbaawi battiinde hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi?

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 20, lewru 12ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on hollii miijooji mon ko faati e oo ñalawma kertinanaaɗo ɗanniyankooɓe e nder winndere ndee. Teskaama hitaande kala miliyonji yimɓe no ngimmo e nokkuuje maɓɓe ngam yaade banngeeji goɗɗi kono sabaabuuji ɗii no keewi. Ko holɗum woni miijo mon e oo alhaali?

Hiɗen nganndi ko hanki wono ñalawma teddinaraaɗo ɗanniyankooɓe. Hanki e winndannde ndee fedde winndere tammbiinde ɗanle, hollitii wonnde oo ñalawma ko fartanŋ mawɗo ngam haalude e ngonka ɗanniyankooɓe ndaɗuɓe miliyonji e nder adunaaru nduu. E nder hitannde 2025, ndee fedde winndere waɗii eeraango mballal, faandaare ndee ko wallude fodde 170 leyɗe, fodde miliyonji 101 yimɓe ɗannotooɓe. Jamaanu hannde, ko saaboto ɗanle walla yaa ngarta ina heewi, gila e caɗeele faggudu, fitinaaji e yoga nokkuuji, waylowaylo weeyo haa e ko nanndi hen. Holko woni miijo mon e ɗee ɗanle ?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e timmugol hitaande gila cumu marirde kuɓɓam  e nder Komin Kalum, Konaakri, lamorde Gine. Lebbi sappo e ɗiɗi caggal  oo musiiba, ko holko maaditiɗon e oo alhaali ?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e alhaali ndee balonre kaŋŋe okkiraande hanki Adamola Lookman. E nder fijooɓe tato ɓurnooɓe foɗondirde nde, Ashraf Hakimi, Sehru Giraasi e Adamola Lookman ɓiɗɗo Najeriya, pijowo to Atlenta Bergam nawi nde. Holno njaɓoriɗon oo kabaaruu?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e jonnde nde dental CEDEAO waɗi hanki to Abuja, lamorde Najeriya. E nder ndee jonnde ardiiɓe  dental ngal ƴettii pellital okkude happu ngu lebbi 6 faade ardiiɓe leyɗe  AES ngam ndarde so  pellital maɓɓe ko yowitii yaltugol ko finnde nde firtotaaako. Ko holno njiruɗon ngal pellital.

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 13, lewru 12ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e ɗii fitinaaji waɗooji kala e saha hakkunde aynaaɓe e remooɓe. Saha kala yimɓe no maaya e ɗii fitinaaji. Holno haanaa waɗeede ngam jam heɓee hakkunde ɓee hoddiiɓe?

E yeru e nder yontere ndee, to Caad, fodde yimɓe 11 maayii e nder fitinaaji, heewɓe ko barmuɓe, galleeji keewɗi cumaama, kaake mbonaama. Wona tan e nder leydi Caad, leyɗe goɗɗe kala e saha, ma woni e nder Senegaal, Kamerun, haa e ko nanndi hen. Tedduɓe ko holno ñawiirɗon ɗii fitinaaji ? Hol peeje ndaɗɗuɗon ngam dartiinde ɗii fitinaaji ?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e tolno hakkeeji neɗanke e nder diiwal ngal. 10 lewru 12ɓuru,  hitaande  kala ko ñalaande hertinanaande hakkeeji neɗanke. Ko holno hakkeeji neɗanke woniri e nder leyɗe mon ?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli miijooji mon ko faati e njaltudi araniri woteeji hooreyaaku Ghana. Caggal ñalawma woote mbaɗɗe e aset ñannde 7 lewru 12ɓuru. John Mahama, meeɗnooɗo wonde hooreejo leydi; artii e laamu kadi.  Ko holno ñawirɗon ngol gartugol mo e laamu laawol ɗiɗaɓol?