On Tottaama Konngol

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on kollii miijooji mon ko faati e ngal luural hakkunde suudu kalfinaandu kumpite Mali woni HAC e televisiyon noddirteeɗo Joliba tv. Ɗum ko caggal nde ɓe mbismi gooto dawroyankooɓe lunndiiɓe laamu nguu e nder batu ko faati e etaare samminere laamu faddewu Burkina Faso. 

Muusa Umaar BARI

Oo dawroyankeejo Issa Kawu Jim ñiŋii laamu Burkina, e bi'ol makko ndee etaare samminere nde laamu nguu feññini wonaa goonga. Taw ɗen balɗe laamu Burkina yaltiniino e televisiyon maɓɓe, etaare samminere nde ɓe njaggii. Salndu Burkina kalfinaandu kumpite hono CSC waɗii ɓattake ngam lamndaade jaayndeyankeejo ñiŋuɗo kabaaru maɓɓe nduu, jaggee kaso. Jaayndeyankeejo oo nangaama kadi e aset goomu kalfinaangu kumpite Mali HAC ɓannginii ko ɓe teetii ɗerewol gollirgol jaaynde nden.

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on holli miijooji mon ko faati e suɓagol jeneraal Abdulaay Mayga wonde hooreejo jaagorɓe Mali caggal ittugol Dr Coggel Kokala Mayga. Holno njiiruɗon oo kabaaruu?

Hannde e yewtere On Tottaama Konngol, on kollii miijooji mon ko faati alhaali kippuuji 24 jogorɗi tawtoreede KAN 2025  to Maroc. Holno njiiruɗon ɗii kippuuji ɓennuɗi? Holko kippuuji ɗi keɓaani yawtude ɗii ŋakkiraa?

Hannde e yewtere On Tottaama Konngol, on holli mijooji mon ko faati e woteeji sarɗiyankooɓe Senegaal. Caggal ñalawma kurɗo woote, njaltudi araniri ndii, no okka fedde pastef polgu. Ko holno njiiruɗon ɗii suɓngooji sarɗiyankooɓe?

Holko woni ji’anɗe mon ko faati e njaltuɗi arani ɗee woote?

Holko padiɗon e ɓee sarɗiyankooɓe arooɓe?

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 15, lewru 11ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e alkamisa ñannde 14, 11ɓuru, yewtere men no nawra hannde Niijeer.  Hooreeɓe laamu faddewu nguu dartinii e ndee talaatare golle mojobere nde wonaa laamuyankoore noddirteende ACTED. Ndee ko mojobere faransiyankoore wonunde Niijeer gila e hitaande 2010, ngam wallude yimɓe lorriiɓe e baasiiji wonuɓe e nder leydi ndii. Ɓee konunkooɓe ardiiɓe Niijeer non ƴettii ngal pellital dartinngol golle ndee mojobere, caggal nde ɓe wayli gila lebbi jeego aadode siifaaɗe e dow gonal e nder Niijeer, pelle ɗe humondiraa e laamu. Ɗee ɗe jaɓaali ɗoftaade aadoode kese ɗen,  golle mun dartinaama fewndo ɗoo. Ko e ɗen mojobe ACTED tawaa.

Ko holno yiiruɗon ngal pellital hooreeɓe Niijeer dartinngol fewndo ɗoo golle pelle ɗe wonaa-kaamuyankooje?

Ko holɗum yaltugol e nder Niijeer ɗee pelle ɗe wonaa-laamuyankooje waawi battinannde ɓiɓɓe leydi ndii?

Hannde e alarba, ñannde 13, 11ɓuru, en kaalanhannde fii alhaali dawro Senegaal. Ko faati e fitinaaji taskaaɗi ɗee balɗe hakkunde wonannɓe walla bambuɓe fedde       Pastef nde Usmaaan Sonko, hooreejo jaagorɓe Senegaal woni hoore doggol, e dental politik “Sam Sa Kaddu” ngal Bartelemi Jaas ardii e ngal orngal suɓngooji sarɗiyankooɓe yuɓɓinteeɗi e alat aroore, ñannde 17nduu lewru. Ɗii fitinaaji ko huunde nde yoga e ɓiɓɓe leydi ndii ŋiñi, tenntinii ko faati e konnguli iwruɗi e hooreejo fedde Pastef, konnguli waawayɗi addude fitina e nder leydi. Kono hanki e talaata gooto kala e ɓee kanndidaaɓe ɗiɗo Usmaan Sonko e Bartelemi Jaas noddi jam.

Ko holno yiiruɗon ɗii fitinaaji taskaaɗi ɗee balɗe e ngal orngal suɓngooji Senegaal?

E ko holno taskorɗon nduu noddaandu jam ndu ɓee hooreeɓe ɗiɗo Usmaan SONKO e Bartelemi JAAS waɗi hanki faade bambuɓe ɓee?

Hannde e Talaata, ñannde 12, 11ɓuru, taskaram men no nawra en hannde Koddiwaar yewten ko yowiti e alhaali ɓeydagol limoore aksidanji waɗooji e dow laawi e pehe ɗe hooreeɓe leydi ndii yetti ngam faddagol ɗii musiibaaji yowitiiɗi e laawi. E altine  yawtunde ndee ko yimɓe noogayo woni ko maayi e nder aksidan waɗuɗo Ayzabre, wuro wonungo ka naartirgal saare Gañowa. Ɗun waɗii caggal nde otooje ɗiɗi fotti.

E bi’ol jaagorɗo halfinaaɗo ya’a-ara yimɓe ɓen, hitaande kala ko itti yimɓe ujunere haa ujunere e teemeɗɗe jowi woni e waasude pittaali maɓɓe e nder aksidan. Ɓawto nde oo muusiiba waɗi, hooreeɓe Koddiwaar ɓeydii semnbinnde pellite e pehee ɗe ɓe ƴetti ngam haɓuɗe ɗii aksidanji e nder leydi ndii. Yeru haɗugol sofeerɓe doginngol oto e nder leydi ndii, yagginngol mo e pehe goɗɗe.

Hara ɗee peeje ɗe ardiiɓe Koddiwaar ɓami no yoni ko faddoo ɗii muusiibaaji waɗooji e dow laawi?

Ko holno ñawiirɗon jikku ɓee doginooɓe mobilaaji e dow laawi ?

Hannde e altine, ñannde 11, 11ɓuru, en kaalan ko faatii e COP 29, tummbondiral mawngal hooreeɓe leyɗe e nder Adunaaru nduu e dow jewte kiwal taariindi. Ngol koolol 29yaɓol fuɗɗike hannde altine to Baku laamorgo Azerbaïdjan. Ko timmi ujune cappanɗe nayo hooreeɓee e ardiiɓe leyɗe ɓeydan taskaade fii nguu mbayliigu weeyo.

Wonndude e battane maggu e nder adunaaru nduu, ngam fottude e emmbere walla adadu jawle mottindirteeɗe fii wallitagol leyɗe waasuɗe ɓurɗe weeɓitanade nguu nbayliigu weeyo no ɗe hiwira tariindi ndin. Hikka non hooreeɓe leyɗe keewɗe noototaako e ndee jonnde e dow klima timmaynde ñannde 22 lewru ndu wonuɗen e mun. Ɓen ko wano hooreejo Faransi, Siin, Riisi, Inde, Dawlaaji Ndentuɗi Amerik e woɓɓe.

E miijo mon ko pehe kese holɗe haanaa ɓameede hikka ngam waawude haɓude nguu mbayliigu weeyo wonungu e battinnde e nder adunaaru nduu