On Tottaama Konngol

Toggi lewru 1ɓuru jagga lewru 3ɓuru hitaande 2024, hakkeeji bani aadama ndoolaama no feewi walla mbiyen mbelsindaama. Ko ɗum woni cimtol ngol fedde ONU tawi ko e gardagol joɗaniiɗo « haut commissariat » fedde ndee e nder Gine Konakri. Hakkeeji jaayndeeji karlaama, yimɓe loraama e saha sepppoji, woodi maayɓe e barmuɓe anndini ngol cimtol ONU. Ko wonaa ɗum tawaaɓe fedde FNDC, Umaar Silla e Mammadu Billo Bah no pawaano juuɗe woni hannde lewru e ko fawi, hay gooto annda to ɓe nawaa, fedde ndee artii e huutorogol doole ngam wawde wadde pellite ɗe ƴetti waɗude e nder leydi ndii. Ko holno ñawirɗon ngol cimtol ? Holko woni yi’annde mon e alhaali hakkeeji neɗɗanke gila nguu laamu faddewu jooɗii? Holko woni yi’annde mon e alhaali hakkeeji neɗɗanke gila nguu laamu faddewu jooɗii?

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 23, lewru 8 ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

E ndee alkamisaare ânnde 22, 8ɓuru, en kaali ko faati ko alhaali petrol e nder duunde Afrik.  Hannde yoga e leyɗe Afrik keɓii fatenŋe heɓude petrol e Gaz e nder leyɗeele maɓɓe. Mbele hiɗen mbaawi wi'ude janngo Afrik no e kuɓam. To Gana, ardiiɓe leydi ƴetti pellital darnude mega-complex gollirgal petrol) to kerol hakkunde maɓɓe e Koddiwaar,. To Senegaal ardiiɓe  leydi ndii e oo saayi nayiri to banŋe darnuude goomu yurnitotoongu nanondire baɗaaɗe hakkunde laamu faltiingu nguu e suudu /entreprise golloowo petrol e nder leydi ndii.  Ko holno janngo Afrik wawirta fawaade e dow petrol?  Holno hana gollireede ngam jeytaare timmunde heɓee hen?

Hannde e alarbe ñannde 21, 8ɓuru, taskaram On tottaama konngol en njewti ko faati e alhaali toɓooli e wameeli woɓɓe mbiya illameeji. Huunɗe saabiinde hannde caɗeele mawɗe e nder yoga e leyɗe Afrik haa e wiindere ndee. yeru Mali, Niijeer e Caad, teskaama diƴƴe mbattini ton no feewi woodi hay waasuɓe hen pitaali maɓɓe, woɓɓe ngoppi galleeji maɓɓe  Ko peeje holɗe haana ɓameede ngam rentaade e oo bone?

Hannde e talaata, ñannde 20,8ɓuru, en kaali ko yowitii noddaandu ndu gardiiɗo fedde mawnde diina lislam Mali waɗi faade e ardiiɓe laamu faddewu nguu. Sherif Usmaan Madani Haidara no holliti wonnde laamu nguu no haani yewtidude e pelle murtuuɓe jogiiɓe kaɓorɗe wonuɓe e nder leydi ndii. O suutii ɗii konguli e jonnde nde o waɗidi e jaagorɗo kalfinaaɗo konu leydi ndii.  Kono yoga e ardiiɓe landaaji politik leydi ndii no njaadi e ngoo miijo. Holko woni miijo mon onon e ndee daɓɓaande? E yi'annde mon ɗum tan yonii ko tabintinna jam e nder Mali?

To Mali, ko ñannde 18 lewru 8ɓuru hitaande 2020 wonno ko laamu Ibrahima Bubakar Keyta sammina. Hannde o yaltii aduna, kono laamu fadTo Mali, ko ñannde 18 lewru 8ɓuru hitaande 2020 wonno ko laamu Ibrahima Bubakar Keyta sammina. Hannde o yaltii aduna, kono laamu faddewu nguu no jokki. Sabu aranere happu maɓɓe wonno ko lebbi 18 caggal ɗum wonti lebbi 24, nguu laamu faddewu nani e duuɓi mum 4. Holno ñawiirɗon lawol nguu laamu faddewu ? Hol njaltudi ndokaton nguu laamu faddewu e gardagol duuɓi 4 leydi Malidewu nguu no jokki. Sabu aranere happu maɓɓe wonno ko lebbi 18 caggal ɗum wonti lebbi 24, nguu laamu faddewu nani e duuɓi mum 4. Holno ñawiirɗon lawol nguu laamu faddewu ? Hol njaltudi ndokaton nguu laamu faddewu e gardagol duuɓi 4 leydi Mali

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 19, lewru 7 ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e alkamisa ñannde 15, 8ɓuru, en kaalan ko faatii e nguu ñawu MPOX maa mi wi’a bade baaɗi maa feti baaɗi. Ñawu noddirtenoogu “Variol du singe”. Ko ñawu puƴe tiiɗuɗe, raaɓooje warooje. Gila hitaande 2022, Mpox, warii ko fawi yimɓe 1450 e nder leyɗe 16 Afrik. Saldu OMS toppitiindu cellal renndo heñoraangal yuɓɓinii hanki e alarba tummbondiral ngam waɗude eeraango fewde e aduna on ko faatii e haɓugol ndee nawnaare. Ɗum ko caggal nde gooto e ardiiɓe “Africa CDC” anndini wonnde ngu ñawu mpox laatike cellal renndo heñoraangal e nder duunde Afrik.E miijo mon ko holɗum haana waɗeede hannde ngam dartaade  nguu ñawu Mpox nder duunde Afrik?

Hannde e alarba ñannde 14, 8ɓuru yewtere men no nawra en Senegaal kaalen ko faatii e pooɗondiral aafiingal hakkunde ardiiɓe jaayndeeji e laamu ngun. Mawɓe jaayndeeji ɗii waɗii hanki e talaata ñallal ngal jaayndeeji liggaaki. Immaade ndee yoppere ñalorma ko hollude mette maɓɓe e caɗeele ɗe jaayndeeji jogii e nder Senegaal. Ɗum non ko caggal nde kontuuji jaayndeeji ɓurɗi ɗin wengaa sabu anngal yoɓugol ɗi lempo gila hitaande 2019. Limoore waɗaande nden ko faatii e adadu ñamaale lempo ɗe jaayndeeji ɗii haani yoɓude ko embere miliyaar 40 kaalisi cfa, ɗin hawran miliyonji 61 kaalisi Ero. Hooreejo kiɗɗo Senegaal Makki Sall e saayi mun, fodunoo ardiiɓe jaayndeeji ɗii montangol ɓe feƴƴere kaalisi lempo ɗi ɓe yoɓaali, kono o ƴettaano pellital wo ngam cellingol eɓɓoore nden. Nguu laamu hesu non fiɓike ko maa jaayndeeji ɗin yoɓa ɗii kaalisiiji wano fof yoɓirta non lempo, e bi’ol maɓɓe ko huunde farliinde ɓe kamɓe ardiiɓe jaayndeeji ɗii. Ko honno taskorɗon ngal lurral hakkunde ardiiɓe jaayndeeji Senegaal e laamu ngun?

Hannde e talaata, ñannde 13, 8ɓuru, en kalan fii maayde Issa Hayatu. Fuku-koyngal Afrik waasi jaalal mawngal, hooreejo kiɗɗo njuɓɓudi toppitiindi fuku-koyngal Afrik (CAF) maayi e alkamisa yawtunde Paris. Oo lollirnooɗo “Ayatullah Fuku-koyngal Afrik” ardino CAF duuɓi 29. Dumunna mo o etii haa fuku-koyngal Afrik ɓeydii anndeede, tineede e teddineede e nder aduna on. Ko e ardiigu makko Afrik tawtoraa e foolotirooji winndere fijo balon.

Holko haanaa maanditeede e ardiigu Issa Hayatu, neɗɗo mawɗo battinɗo e fuku-koyngal duunde Afrik?

Holndi woni  ndondi ndi o acci caggal makko?