Opium

Annemieke Bosman spreekt Giel Vleggaar, artistiek leider Cappella Amsterdam, en Sven Hamerpagt, artistiek leider en performer Project Wildeman, over De Langste Nacht.

De Langste Nacht is een theatraal concert dat wordt uitgevoerd in leegstaande kerken door heel Nederland. Project Wildeman en Cappella Amsterdam bundelden hun krachten om rituelen rondom de oeroude winterwende te onderzoeken. Het resultaat is een ritueel als verbeelding van onze poging de mensheid te redden. Delen uit de Messe de Notre Dame van Guillaume de Machaut en vroege gregoriaanse gezangen van Hildegard von Bingen versmelten en botsen met live-elektronica in een zoektocht van licht naar donker, dan weer in trance-scheppende cadans. Een poëtische, verwarrende én rebelse voorstelling die vragen stelt bij de uitbuiting van de aarde, de ongebreidelde hebzucht en de massa die klakkeloos meeroept met discutabele leiders.

Annemieke Bosman spreekt Iduna Paalman over haar nieuwste dichtbundel De grom uit de hond halen.

Er is nog niets aan de hand. Maar als je de linzen op je bord aanziet voor een ziekte onder de microscoop, begin je toch te twijfelen. De dichter in de poëzie van Iduna Paalman is angsthaas en riskmanager ineen. In haar zinnen spreekt het gevaar je geruststellend toe, maar wat moet je geloven? Kun je de rekenfout uit een staalconstructie halen, liefde vasttimmeren in een nieuw huis, onbezorgd blijven als je naast een sluipschutter zwemt?Ondertussen wordt het steeds warmer en blijken weilanden, matrassenwinkels en uitgeholde taarten ongeschikte schuilplaatsen. De grom uit de hond halen zoekt naar manieren om onheil te bezweren, in voorschriften, sprookjes en dat vreemde vermoeden: dat het misschien wel goed komt.

Annemieke Bosman spreekt Friso de Zeeuw, die met zijn vrouw een privé-DDR-museum heeft. Een deel van hun verzameling is nu te zien in de tentoonstelling De Tastbare DDR in het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn.

“De tastbare DDR”

Alweer 30 jaar geleden viel de Berlijnse Muur. Op een nagebouwde betonnen muur wordt verteld over de komst en de val van de muur. Honderden (gebruiks)voorwerpen uit de DDR vertellen over het leven in voormalig Oost-Duitsland. Bij de expositie verschijnt een boek, ook getiteld “De tastbare DDR”, dat exclusief bij het museum te koop is.

Museumdirecteur Hans Stuijfbergen is blij met de samenwerking met het privé-DDR-museum van Friso en Thea de Zeeuw. “Jaren geleden hadden we al eens contact gehad en nagedacht over een tentoonstelling. Nu ik mij realiseerde dat de val van de Muur alweer 30 jaar geleden is, was het nu of nooit om daar stil bij te staan. Het is toch belangrijk dat ook de jongeren van nu die geschiedenis kennen. De expositie is zeker ook geschikt voor middelbare scholen, maar we denken dat het getoonde bij veel mensen de ogen opent.” Het DDR-museum in Monnickendam, waar voor de expositie dankbaar uit de collectie is geput, is gedurende de grote tentoonstelling in Hoorn overigens gesloten.

Annemieke Bosman spreekt Jeroen van Kan over zijn boek Hoe Matt een dode vis werd.

Matt Scaramelli is metamorfoseur: hij kan in alles veranderen wat het publiek van hem vraagt. Tot iemand hem op een avond opdraagt de gedaante van een vis aan te nemen. In ‘De doodroker’ staat Alfred Tibbats
op het punt zichzelf dood te roken en slaat hij geamuseerd de wedloop gade van de aandoeningen die hem naar het leven staan, nieuwsgierig welke zal winnen. In ‘Het delicate monster’ raakt een man na een kleine ingreep aan zijn verstandskiezen langzaam misvormd en wordt hij daar door zijn artsen om bewonderd: ze zien mismaaktheid in haar meest delicate vorm.Vrijwel alle hoofdpersonen in Hoe Matt een dode vis werd staan aan de vooravond van een mentale of fysieke verandering die óf hun leven grondig verandert, óf tot hun dood leidt. Want hoe te leven als dwangmatig roker, als delicaat monster, als metamorfoseur met visangst?

Annemieke Bosman spreekt Arthur Japin over Geluk, een geheimtaal - Dagboeken 2008-2018.

Geluk, een geheimtaal: ‘Ik ben net zover als toen ik tien jaar oud was. De man die ik daarna geworden ben, is weg. Wie het ook was die in mij huisde, hij heeft het gebouw verlaten. Ik mis hem. Het vertrouwen dat hij had. Ik mis het leven dat hij leidde, het was niet zonder zorgen, maar er was hoop en er was troost. Hij is vertrokken. Liefst ging ik hem achterna.’

Alle inspirerende ontmoetingen, artistieke vriendschappen en reizen ten spijt, worden de hier beschreven jaren getekend door depressie. Verdrongen herinneringen worden gewekt en feiten duiken op uit het verleden, die nieuw licht werpen op de zelfmoord van Japins vader. Deed hij het vanwége of omwille van zijn zoon?

In deze turbulente periode passeert een stoet bekenden zoals Stephen Fry, prinses Beatrix, John Irving, Erwin Olaf en Joost Zwagerman. Ondertussen zorgt Japin voor de terugkeer van het afgehakte hoofd van Badu Bonsu II naar Ghana, verschijnen er vijf romans, waaronder Vaslav, De gevleugelde en Kolja, drie toneelstukken, liedjes en verhalen, een film en een opera.

Annemieke Bosman spreekt David de Haan. Hij is als conservator Kunstcollecties verbonden aan Museum Prinsenhof Delft. Hij is een van de samenstellers van de tentoonstelling ‘Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer’ die nu te zien is in Museum Prinsenhof Delft.

Samen met Johannes Vermeer wordt Pieter de Hooch internationaal beschouwd als de belangrijkste Delftse meester uit de Nederlandse Gouden Eeuw. In Museum Prinsenhof Delft is de allereerste overzichtstentoonstelling in Nederland te zien van de 17de-eeuwse schilder Pieter de Hooch. Zijn mooiste binnenplaatsen en interieurs keren terug naar de stad waar ze bijna 400 jaar geleden zijn geschilderd.

Annemieke Bosman spreekt schrijfster en dichter Dorien Dijkhuis over haar poëziedebuut Waren we dieren.

Waren we dieren:

Waar komen we vandaan? Wat maakt ons tot wie we zijn? In Waren we dieren onderzoekt Dorien Dijkhuis hoe wij ons tot onszelf, elkaar en de wereld verhouden en gaat zij op zoek naar wat ons verbindt. Zo overbrugt zij volkomen ongemerkt de afstand tussen heden en verleden, het zelf en de ander, ratio en instinct.

Annemieke Bosman spreekt Tom Hofland over zijn nieuwste roman Vele vreemde vormen. Vele vreemde vormen: Tomás Mancanza is een privédetective in Antwerpen die zijn dagen slijt met het opsporen van verloren hondjes en het observeren van affaires. Wanneer hij verliefd wordt op de jonge kunstenares Camille, ziet hij dit als een kans om zijn leven opnieuw vorm te geven. Maar zijn verleden is nog niet klaar met hem. Op een avond wordt hij gebeld: zijn vader is onder mysterieuze omstandigheden verdwenen.Tomás reist met tegenzin af naar zijn geboorte-eiland om hem te zoeken. Geholpen door Camille en de bijgelovige inspecteur Franco probeert hij het raadsel van de vermissing op te lossen. Maar als rationeel denken geen uitweg meer biedt, begint hij te twijfelen aan zijn eigen kennis.

Annemieke Bosman spreekt regisseur Maren E. Bjørseth over The Beauty Queen of Leenane van Toneelschuur Producties.

De veertigjarige Maureen (Keja Klaasje Kwestro), slooft in het armoedige dorp Leenane voor haar moeder Mag (Jacqueline Blom). Deze wil vooral niet dat Maureen een eigen leven gaat leiden, laat staan dat ze een man vindt. Maar dan ontmoet Maureen op een feest mooiboy Pato. Moeder Mag zet alle middelen in, geoorloofd of niet-geloorloofd, om haar dochter maar niet kwijt te raken.

The Beauty Queen of Leenane, werd in 1996 geschreven door de Engels-Ierse schrijver Martin Mc Donagh als onderdeel van De Leenane Trilogie, en won destijds vier Tony Awards. Tegenwoordig is Mc Donagh bekend als succesvol film scenarioschrijver en regisseur o.a. van Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, winnaar van twee Oscars en vier Golden Globes Awards.

Annemieke Bosman spreekt dichter Pieter Boskma over zijn onlangs verschenen bundel Van de zoon en de zee.

Van de zoon en de zee

Een kind richt zich vanuit de moederbuik tot de lezer en doet verslag van zijn geboorte en zijn eerste kennismaking met de wereld, als hij nog niet is verward door twijfel en concept. Dan neemt de zee het woord en toont haar onstuimigheid en hoogmoed, haar aanzwellende kracht en honger om de mens een leste leren. Het enige waardoor de zee vertederd raakt is het onschuldige kind. Dat geldt ook voor de vader, de derde stem in deze weergaloze bundel. Als ook hij van zich laat horen is de bedwelmende cocktail vol spiegelingen en dwarsverbanden compleet.