Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Bo Tarenskeen, theatermaker. Zijn voorstelling Wittgenstein 2. Aan de taal ligt het niet, is deze weken in het theater te zien.

De voorstelling toont hoe taal, retoriek en existentiële angst ingezet – en misbruikt – worden in tijden van ontwrichting en politiek geweld. Het stuk, dat zich afspeelt tegen de achtergrond van de ondergang van de Weimar Republiek, werd lovend ontvangen en sleepte in 2024 twee Theo d’Or-nominaties in de wacht: zowel voor Lowie van Oers (meest indrukwekkende dragende rol) als voor Tarenskeen zelf, in de categorie ‘Meest grensverleggende podiumprestatie’. Met alles wat er nu in de wereld speelt heeft de voorstelling alleen maar aan urgentie ingeboet.

Wittgenstein 2 maakt deel uit van HET WITTGENSTEIN PROJECT, een reeks van elf voorstellingen die Tarenskeen wijdt aan het leven en werk van filosoof Ludwig Wittgenstein.

Annemieke Bosman in gesprek met Jemima de Jonge.
In Kasteel Ruurlo is momenteel werk van De Jonge te zien. Sinds deze zomer veranderen de bovenzalen van Kasteel Ruurlo in kijkdozen, kamers in kamers en kruiproutes van karton. In de eerste museale solotentoonstelling van Jemima de Jonge loop je door onwerkelijke werelden waarin de grenzen tussen video, installatiekunst, performance art en theater moeilijk te trekken zijn.

Jemima de Jonge studeerde in 2023 cum laude af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In haar nog jonge kunstenaarsloopbaan won ze verschillende prijzen: de Jan Roëde Prijs, de Ron Mandos Residency Award en recentelijk nog de Sacha Tanja Penning.

Annemieke Bosman in gesprek met actrices Mariana Aparicio en June Yanez. Zij spelen beiden in de theatermarathon De seizoenen bij het Nationale Theater. Regisseur Eric de Vroedt maakte een zeven uur durende belevenis van het boek van de Schotse auteur Ali Smith.

In De seizoenen volgen we zeventien eigenzinnige personages die elkaar totaal onverwacht ontmoeten, vrienden worden en elkaars leven voor altijd veranderen. Je bent onderdeel van een reis die begint bij het sterfbed van een 104-jarige songwriter en eindigt bij een radicaal-rechtse scholier met een fascinatie voor Albert Einstein.

Annemieke Bosman gaat met psycholoog Iva Bicanic in gesprek over de docuserie De Bus naar Mostar.

Een groep jonge handbalsters ontsnapt begin jaren negentig door een slim plan van hun trainer de oorlog in voormalig Joegoslavië. Na een gevaarlijke busreis komen de pubers terecht in het West-Friese dorpje Oosterblokker - maar eenmaal hier kunnen ze niet meer terug naar huis. 33 jaar later doen vier van hen waar ze toen van droomden: Ze gaan terug met de bus naar Mostar. Psycholoog met Joegoslavische wortels Iva Bicanic ontrafelt aan de hand van gesprekken, hartverscheurende brieven en intieme dagboekfragmenten een verhaal over oorlog, verscheurde families en vluchten, maar ook over veerkracht, hoop en herinneringen. Lukt het de vrouwen het verhaal van 33 jaar geleden kloppend te maken?

Brecht van Hulten in gesprek met schrijfster Cobi van Baars.

Haar nieuwe roman Vacht! komt deze week uit.

Daarin werkt de hoofdpersonage Eline van der Veer in een archief dat is gevestigd in een voormalig klooster. Bij aantreden voelde die plek als de hemel, de jaren daarna gewoon als de aarde en sinds kort als de hel. Vacht! is een roman over verlangen. Over de behoefte ergens bij te horen. Het verlangen één te worden. Maar ja, waarmee?

Cobi van Baars debuteerde met de roman Schippers & Zn., gevolgd door Over het krakende ei en Branduren. Haar roman De onbedoelden kreeg in 2023 een lovend ontvangst en stond op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2024.

Leonard Evers in gesprek met kunstenaar Lilian Kreutzberger.
Het Kröller-Müller Museum op de Veluwe toont dit najaar werk van Kreutzberger in de tentoonstelling Rauhfaser.

Kreutzberger onderzoekt in haar werk de relatie tussen digitale en fysieke ruimte. Daarbij combineert ze handmatig gemaakte objecten met de nieuwste technologische ontwikkelingen.
Kreutzberger reflecteert op een onomkeerbaar gegeven van onze huidige maatschappij: de oprukkende digitalisering en de impact die dit heeft op ons dagelijks leven. Het resultaat is zinsbegoochelend werk waarvan soms niet duidelijk is hoe de objecten gemaakt zijn.
Kreutzberger speelt met onze blik door bijvoorbeeld trompe l’oeil effect toe te passen.
In Rauhfaser schept ze een wereld waarin de vraag wordt opgeroepen wie zeggenschap heeft over de menselijke zintuigelijke ervaring. Bepaalt in de nabije toekomst de fysieke wereld onze ervaringen of is de digitale wereld dan dominant?

Shula Tas in gesprek met Harry Tupan, directeur van het Drents Museum.

Tupan neemt afscheid van het Drents Museum na 45 jaar werkzaam te zijn geweest.

Zijn afscheid is de tentoonstelling Microkosmos – De wereld in een Wunderkammer. 

Tijdens zijn loopbaan heeft Tupan uiteenlopende functies bekleed in het museum. Van onder meer ‘krullenjongen’, assistent-conservator en hoofd commerciële zaken tot conservator hedendaagse kunst en adjunct-directeur tot uiteindelijk algemeen directeur. In de laatste decennia heeft Harry een belangrijke rol gespeeld in de groei die het Drents Museum heeft doorgemaakt. Met een feilloos talent voor kansen, schoonheid en unieke collecties, reisde Tupan de hele wereld over en heeft hij bijzondere internationale tentoonstellingen naar Assen gehaald, zoals Het Terracottaleger van Xi’an (2008), The American Dream (2017) en Viva la Frida! – Life and art of Frida Kahlo (2021).

Shula Tas gaat met culinair schrijver Sake Slootweg in gesprek over zijn boek De Tirana Express.

Voor Sake staat reizen gelijk aan eten. In De Tirana Express reist hij met tussenstops met de trein naar Albanië en logeert hij op bijzondere plekken en in hotels waar de geschiedenis vanaf druipt. Hij komt soms in een wereld terecht die op zijn laatste benen loopt, waar vastgehouden wordt aan oude gewoontes, regels en wetten. Een cultuur die aan het verdwijnen is.

Het boek neemt de lezer mee op weg naar het land waar Sake op zijn negende naartoe verhuisde en drie jaar woonde. Sinds zijn vertrek op zijn twaalfde is hij er nooit meer terug geweest. Inmiddels komen steeds meer vrienden thuis van hun vakantie in Albanië met verhalen van een land dat hij blijkbaar niet meer kent. Sake besluit om terug te gaan.

De Tirana Express kwam uit bij uitgeverij Meulenhoff.

Brecht van Hulten praat met producent en filmmaker met Corinne van Egeraat over The Coriolis Effect, de documentaire die ze samen met Petr Lom maakte.

Midden in de Atlantische oceaan ligt de archipel Kaapverdië (Cabo Verde). Hier worden de orkanen geboren, die jaarlijks de Caraïben en de VS teisteren. Van nature kennen de eilanden vele beperkingen. Wie hier leeft, moet volhardend zijn. Of je nu een geit, een mens of een schildpad bent, wil je hier een leven opbouwen, nieuw leven voortbrengen, dan zul je levenskracht moeten tonen. De onbetwiste hoofdrolspelers in de film zijn de zeeschildpadden, majestueus zwevend in de oceaan of juist extreem schattig en kwetsbaar op het strand, stelen zij de show. Deze eilanden zijn voor hen een van de belangrijkste broedplaatsen in de wereld. Zij leggen hun eieren op de stranden waar ze geboren zijn. Dit prehistorische dier speelt de hoofdrol in meerdere ontstaansmythes; de schildpad draagt de aarde of is zelf de aarde. De enorme volharding waarmee de babyschildpad alle obstakels overwint op zijn weg naar de levensreddende oceaan, de mens die op een eiland net zo overgeleverd is aan de elementen als de dieren, ze tonen hun levensdrang tegen de klippen op in een snel veranderende wereld.

Annemieke Bosman in gesprek met filmregisseur Nouchka van Brakel.

Nouchka van Brakel is te gast om het oeuvre van Agnès Varda te bespreken.

Gedurende haar 60-jarige carrière navigeerde de grensverleggende Franse filmmaker en kunstenaar Agnès Varda (1928 – 2019), naadloos tussen fictie en documentaire, waarbij ze een breed scala aan onderwerpen aanboorde. Door haar eindeloze nieuwsgierigheid, intieme relatie tot haar onderwerpen en veerkracht inspireerde ze zowel vele generaties publiek als filmmakers. Vier van haar films zijn vanaf volgende week opnieuw te zien in de bioscopen: Cléo de 5 à 7, Mur Murs, Les Glaneurs et La Glaneuse en Sans Toit Ni Loi. 

Nouchka van Brakel is een van velen die geïnspireerd werd door Varda. Van Brakel werd vooral bekend door de film Van de koele meren des doods, begin jaren tachtig. Zij was de eerste vrouwelijke filmmaker die een groot publiek wist te bereiken met films waarin vrouwen centraal staan, zoals in Het debuut, Een vrouw als Eva en Een maand later.