Opium

Brecht van Hulten praat met filmcomponist Matthijs Kieboom. Samen tellen ze af naar het sluiten van de stembus voor de Filmmuziek Top 200 om 20.00 uur.

De laatste zwevende kiezers krijgen in dit muzikale uur de tijd om te landen. Matthijs neemt eigen muziek mee en laat werk horen van zijn favoriete filmcomponisten.

Annemieke Bosman in gesprek met striptekenaar Milan Hulsing.

Hulsing's nieuwe graphic novel VOETSPOREN bevat vijf verhalen van de Tsjechisch schrijver, criticus en journalist Karel Čapek verteld en getekend door Milan Hulsing.

Karel Čapek (1890-19380 is het bekendst om zijn science fiction-werk, waaronder de roman Oorlog met de salamanders (1936) en het toneelstuk R.U.R. (Rossum’s Universal Robots, 1920), dat het woord robot wereldwijd introduceerde. In het jaar 1929 experimenteerde Čapek met het korte verhaal en schreef er één per week. Wat aanvankelijk humoristische anecdotes waren, evolueerde al snel tot unieke, humanistische miniatuurtjes met elementen van humor, het mysterie- en het detective-genre.

VOETSPOREN introduceert vijf van de beste ervan voor het eerst in het Nederlands taalgebied.

Milan Hulsing tekent en schrijft strips voor een volwassen publiek. Zijn bekenste graphic novels zijn de bewerkingen van de romans De Aanslag en Al Khaldiya (Stad van Klei). Tevens is hij bekend om filmgerelateerde illustraties. 

Annemieke Bosman in gesprek met Jelle Brandt Corstius.

Sinds de invasie van Rusland is Oekraïne volop in het nieuws, maar velen kennen het land en haar inwoners nauwelijks. In de tv-serie Van Moskou tot Maidan verkent journalist Jelle Brandt Corstius Oekraïne tijdens het derde jaar van de oorlog. Hij reist van steden langs het front tot gebieden meer dan duizend kilometer ervandaan. De strijd is overal voelbaar. Wie zijn de Oekraïners, wat is hun geschiedenis, en wat is hun cultuur waar ze nu zo hard voor vechten? 

Jelle Brandt Corstius (1978) is journalist, auteur en programmamaker. Hij woonde vijf jaar in Moskou, waar hij werkte als correspondent voor Trouw en De Standaard. Voor de VPRO presenteerde hij Zomergasten (2010 / 2011) en maakte hij verschillende reisseries waaronder Van Moskou tot Magadan (2009), Grensland (2015), Robo sapiens (2017) en - samen met Ruben Terlou - Langs de nieuwe zijderoute (2023). Ook schreef hij diverse boeken, waarvan Spullen brengen (2024) het meest recent is.

De VPRO-serie Van Moskou tot Maidan is vanaf zondagavond 23 februari op NPO 2 en NPO Start.

Annemieke Bosman praat met Amanda Pinatih, zij is curator Vormgeving voor het Stedelijk Museum Amsterdam waar nu de tentoonstelling Oltre Terra is te zien.

Het Stedelijk presenteert de tentoonstelling Oltre Terra, een onderzoeksproject van designstudio Formafantasma over de geschiedenis, ecologie en wereldwijde impact van wolproductie. Mensen hebben de evolutie van schapen sterk beïnvloed, maar schapen hebben ook bijgedragen aan de menselijke geschiedenis. Oltre Terra brengt materialen, objecten en ambachten samen tot een multidisciplinaire kijkervaring.

De Italiaanse titel van de tentoonstelling, Oltre Terra, komt voort uit de etymologie van het Engelse woord "transhumance", een term die het Latijnse trans (over, "oltre" in het Italiaans) en humus (grond, "terra" in het Italiaans) combineert. Transhumance beschrijft de seizoensgebonden beweging van vee tussen grasgebieden. Op eenzelfde manier is de tentoonstelling ontwikkeld vanuit een trans disciplinaire benadering, in samenwerking met ontwerpers, kunstenaars, antropologen, evolutiebiologen, juristen, curatoren, herders en boeren.

Mensen hebben schapen gedomesticeerd, maar schapen hebben op hun beurt de menselijke geschiedenis beïnvloed door wol te leveren. Voortdurend verschuift de grens tussen de temmer en de getemde. De tentoonstelling onderzoekt de complexe relatie tussen mensen en schapen en kijkt naar de economische en ethische gevolgen van het verkrijgen van materialen van levende wezens.

Annemieke Bosman in gesprek met Frouke van Dijke, conservator bij het Kunstmuseum Den Haag.

Daar is momenteel de overzichstentoonstelling Nieuw Parijs: van Monet tot Morisot te zien, Een tentoonstelling over de sociale omwentelingen in de tweede helft van negentiende-eeuws Parijs.
De kraamkamer van het impressionisme kent twee gezichten en deze beroemdste nieuwbouwwijk van de wereld lijkt daarin onmiskenbaar op onze huidige maatschappij. 
Nieuw Parijs: van Monet tot Morisot toont wat wordt gekoesterd aan de stad, én wat gezamenlijk liever werd vergeten. De tentoonstelling is te zien in het Kunstmuseum tot en met 9 juni 2025.

Brecht van Hulten in gesprek met regisseur Monique Corvers en tekstschrijver Eva Gouda.
Het Filiaal theatermakers brengt deze maanden de jeugdtheatervoorstelling POPpulisme naar het theater. Met deze voorstelling won het Filiaal theatermakers de Gouden Krekel voor de meest indrukwekkende jeugdtheatervoorstelling ’22-‘23.

In het koninkrijk Berg en Dal ligt het dal in de schaduw, terwijl de berg volop zon krijgt. Dat is nou eenmaal hoe het is. Totdat daller Barrie met een onthulling komt: de bergers stelen de zon! Hij beweert dat hij de zon terug kan krijgen en wordt de held van het dal. Maar klopt het wel wat hij zegt?

POPpulisme is een grappige voorstelling met een donker randje. Met vier spelers, live slagwerk en zang. 

De tekst van POPpulisme is geschreven door Eva Gouda, toneelschrijver met een talent voor absurde teksten. Eva schrijft voor theater, radio en tv. Samen met Koen Caris schreef ze de grappige hoorspelserie ‘De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’, naar het gelijknamige boek van Jonas Jonasson, en verdiende daarmee een nominatie voor de Prix Europa. De laatste jaren schreef ze o.a. voor BonteHond, Klikbeet, de Hoorspelfabriek en Het Filiaal en werkte ze als dramaturg voor cabaretiers Kirsten van Teijn en Daniëlle Schel. 

Annemieke Bosman praat met conservator Jan de Lange over de grootste expositie tot nu toe met werken van schilder Jan Mankes, nu te zien in Museum Arnhem en Museum Belvédère.

Hoewel Jan Mankes meer dan een eeuw geleden leefde, spreekt zijn werk nog steeds tot de verbeelding. Zijn schilderijen, waarin de tijd lijkt stil te staan, zijn een oase van rust te midden van de chaos. Of het nu gaat om zijn gedetailleerde portretten, serene landschappen of intieme stillevens, Mankes’ werk nodigt uit tot vertragen en genieten. Hij maakte deze kunstwerken als reactie op de onrustige tijd waarin hij leefde, tegen de achtergrond van politiek tumult, de Eerste Wereldoorlog en christen-anarchisme. Net als veel van zijn tijdgenoten zocht hij naar een manier om om te gaan met al deze onrust. In zijn kunst vond hij een toevlucht. Door zich te concentreren op de natuur en het alledaagse leven creëerde hij een dromerige wereld van rust en stilte. Hij stierf jong aan tuberculose, iets dat bij heeft gedragen aan de mythevorming rondom zijn kunstenaarschap.

Museum Arnhem: Jan Mankes – Verstilling en strijd
In Museum Arnhem ligt de nadruk op een overzicht van Mankes’ werk en brengt dat in relatie tot werk van tijdgenoten; kunstenaars die hem inspireerden en kunstenaars die op hun beurt inspiratie vonden in zijn werk. De tentoonstelling toont meer dan vijftig kunstwerken die de wereld van Jan Mankes tot leven brengen. De focus ligt op zingeving en verstilling in onrustige tijden. Bezoekers ontdekken de kunstenaar achter de schilderijen en de idealen die hem inspireerden.

Museum Belvédère: Jan Mankes - Uiting geven aan geestelijk leven
Museum Belvédère concentreert zich op het werk dat Mankes maakte in 1909-1915, de periode waarin hij woonde in het Friese dorp De Knipe en inspiratie ontleende aan de omgeving waar Museum Belvédère is gevestigd. De tentoonstelling in Oranjewoud geeft inzicht in de drie belangrijkste thema’s binnen Mankes’ werk – landschappen, portretten en dieren – en zijn artistieke ontwikkeling tot aan 1915, het jaar waarin hij trouwt met Anne Zernike en De Knipe verruilt voor Den Haag. Complementair aan de tentoonstelling wordt fluisteringen getoond, met werk van een hedendaagse geestverwant van Jan Mankes: de Nederlandse kunstenaar Oscar Voch (1962).  

Annemieke Bosman in gesprek met Mattie Boom.

Samen met Hans Rooseboom stelde Boom de tentoonstelling American Photography samen voor het Rijksmuseum in Amsterdam.

Amerika is met voorsprong het belangrijkste en invloedrijkste land in de fotografie. Sinds de uitvinding van de fotografie in 1839 is deze kunst doorgedrongen tot in de haarvaten van de Amerikaanse samenleving. In geen enkel land wordt het medium zo breed, zichtbaar en invloedrijk gedragen. 
De tentoonstelling American Photography viert deze verbintenis in meer dan 280 beelden die het Amerikaanse leven tonen door de lens van fotografen als Robert Frank, Andres Serrano, Nan Goldin, Andy Warhol, Diane Arbus, Dawoud Bey, Carleton Watkins en Paul Strand. 

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Jan-Willem van Ewijk.

Deze week gaat zijn nieuwe film Alpha. in roulatie in de bioscopen. In dit ijzige vader-zoon-drama worden familieverhoudingen op scherp te zetten. De jonge snowboardleraar Rein (Reinout Scholten van Aschat) krijgt bezoek van vader Gijs (Gijs Scholten van Aschat). Same trotseren ze de sneeuwtoppen en elkaars grieven. Tijdens het bergbeklimmen komen onverwerkte trauma’s onder het permafrost vandaan, terwijl er bij de afdaling nog bardere weersomstandigheden worden verwacht.

Filmmaker Jan-Willem van Ewijk gebruikt de overweldigende natuurpracht van de besneeuwde Alpen om binnenwerelden naar buiten te lokken, zoals hij dat eerder deed in de films Pacific. (2024) en Atlantica. (IFFR 2015).

Brecht van Hulten praat met Vera Goetzee en Roma Koolen van bewegingstheatergroep Man II Co over de voorstelling Op een onbewoond. Daarmee wonnen ze de Jonge Zwaan voor meest indrukwekkende jeugddansproductie van 2024.

Met Op een onbewoond brengt danscollectief MAN || CO een ode aan de verlegen, enthousiaste, impulsieve, tactische of iets minder tactische innerlijke ontdekkingsreizigers. Een ontdekkingstocht vol zeker weten, immens twijfelen, lachen en ongemak. Want jezelf zijn; hoe doe je dat eigenlijk?