Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Mondriaan-specialisten Leo Jansen en Wietse Coppens.

In Fotomuseum Den Haag is vanaf zaterdag de tentoonstelling 'Strike a Pose. Mondriaan en fotografie' te zien.

Dat fotografie een krachtig middel is om jezelf neer te zetten, daar was kunstenaar Piet Mondriaan zich van meet af aan van bewust. Gedurende zijn carrière laat 'de vader van de abstractie' zich geregeld fotograferen in zijn atelier als een serieuze eenling. Dat Mondriaan ook een veel lossere en sociale kant kende, blijkt uit kiekjes uit zijn privéleven die in een onderzoek naar de kunstenaar naar boven zijn gekomen. 

In de tentoonstelling 'Strike a Pose. Mondriaan en fotografie' wordt aan de hand van zeventig foto's de rol die fotografie speelde in het leven van Mondriaan belicht en komen zijn formele en informele kant samen. Iconische portretten gemaakt door fotografen van naam worden afgewisseld met nooit eerder getoonde snapshots  die een zeldzaam inkijkje geven in het privéleven van een van de grootste kunstenaars van de twintigste eeuw. 

Mondriaan-specialisten Wietse Coppens, conservator bij het RKD en Leo Jansen, onderzoek bij het Huygens Instituut, doen al jaren onderzoek naar de kunstenaar ten behoeve van het Mondriaan Editieproject.

Annemieke Bosman in gesprek met Thomas Heerma van Voss.
Een zoon gaat op zoek naar zijn stilgevallen moeder, een ambitieuze regisseur kijkt gespannen toe hoe haar debuutfilm wordt ontvangen, een jongen zoekt een vage studievriend op in broeierig Philadelphia. En twee broers trekken naar een onbewoonbaar verklaarde plek waar een raket zal worden gelanceerd met als grote bestemming: nieuw leven.

De personages in 'Passagiers/achterblijvers', de nieuwe verhalenbundel van Heerma van Voss, verlaten hun vertrouwde omgeving en proberen grip te krijgen op de buitenwereld. Ze hebben de neiging zich af te zonderen en zijn zich daar op een vaak pijnlijk geestige manier van bewust. Tegelijk willen ze niets liever dan meedoen, zodat het leven zelf niet door hun vingers glipt.

Thomas Heerma van Voss bracht onder andere de romans ‘Stern’ en ‘Condities’ uit (longlist Boekenbon Literatuurprijs en Libris Literatuurprijs). Ook schrijft hij essays, artikelen en korte verhalen. 

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Arjen van Meijgaard.

Van Arjen van Meijgaard verscheen onlangs de roman 'De laatste klanken van Icarus'. Een roman gebaseerd op de ervaringen van de schrijver als straatmuzikant en au pair in Parijs.

In dat decor ontvouwt zich een verhaal vol kleurrijke en muzikale herinneringen, een verhaal over verlangen en hoogmoed, over waarheid en fantasie.

Arjen van Meijgaard zet zich op verschillende vlakken in voor de literatuur. Zo is hij docent aan de School voor Jong Talent van het Koninklijk Conservatorium. Hij is recensent voor onder anderen het blad Tzum en hij is schrijver van korte verhalen en de roman 'Wij hebben alles bij ons'.

In deze aflevering gaat Jan Mom in gesprek met podcastmaker Gabriella Adèr De verschrikkelijk mooie migratie (en alles wat erna kwam) is een persoonlijke familiegeschiedenis die de gevolgen van migratie in een nieuw perspectief plaatst en invoelbaar maakt.

Na het overlijden van de oma van Adèr is een oud familieconflict tussen Gabriella’s moeder en ooms weer aangewakkerd. Gabriella begrijpt niet wat er is gebeurd. Ze gaat op zoek naar de oorsprong van deze ruzie, die volgens haar moeder haar oorsprong vond in 1969. Toen migreerde de familie van een klein Siciliaans bergdorpje naar de Rotterdamse havenwijk Feyenoord. Wat gebeurde toen, dat nog steeds weerslag heeft op de relatie tussen die broers en zussen, maar ook op de generatie erna? Zoals op Gabriella zelf. Want ook zij groeit op met een gevoel van heimwee en melancholie, dat als een donkere wolk boven de familie hangt.

Een vierdelige serie van OVT voor NPO Radio 1. Vanaf 8 januari 2023 elke zondag een nieuwe aflevering. Om 11.20 op NPO Radio 1 en als podcast in alle streamingsdiensten te vinden.

Jan Mom in gesprek met Suzanne Veldink, gastconservator van de tentoonstelling 'Suze Robertson. Toegewijd. Eigenzinnig  Modern'.

Museum Panorama Mesdag in Den Haag presenteert een groots overzicht van de Haagse kunstenaar Suze Robertson (1855-1922).

Suze Robertson werd en wordt gerekend tot de grote kunstenaars van haar tijd; een radicale vernieuwer. Als een van de eerste vrouwelijke beroepskunstenaars in Nederland tornde ze zowel in haar kunstopvatting als door haar manier van leven aan de ideeën van wat destijds als typisch vrouwelijk werd geacht. Vastbesloten te slagen, bouwde ze in bijna veertig jaar tijd zelfbewust en onverstoorbaar aan een oeuvre waarvan alle onderdelen feilloos als van haar hand herkenbaar zijn.

Met haar expressieve manier van schilderen en tekenen bracht ze de kunst begin 20ste eeuw tot nieuwe hoogte. 

Jan Mom in gesprek met schrijver Maarten Asscher.

Afgelopen jaar verscheen Asscher's derde roman 'De schaduw van een vriend'. Een filmische roman over een old boys network dat onder druk komt te staan.

Een roman over de kracht en de kwetsbaarheid van vriendschap, over morele dilemma's die je pas herkent als ze onoplosbaar zijn geworden en over een strijdlustige jonge vrouw die het opneemt tegen een vijftal 'old boys'.

Maarten Asscher publiceerde romans, verhalen, essays, non-fictie, gedichten en poëzievertalingen. Naast zijn schrijverschap werkte hij achtereenvolgens in de literaire uitgeverswereld, bij het ministerie van OCW en in de boekhandel.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver en evolutiebioloog Tijs Goldschmidt over het boek "Wolven op het ruiterpad" en het winnen van de P.C. Hooft-prijs voor 'beschouwend proza'.

Wolven op het ruiterpad
‘Goldschmidtvariaties’ worden ze wel genoemd, de essays van Tijs Goldschmidt, waarin niets is wat het lijkt en waarin cultuur en evolutie altijd meer met elkaar te maken blijken te hebben dan je op het eerste gezicht vermoedt. In een essay over digitalisering van teksten zoekt hij naar parallellen tussen het kopiëren van DNA en het steeds nauwkeuriger kopiëren en sneller verspreiden van teksten (‘culturele evolutie’). In een ander essay legt hij verband tussen klimaatverandering, de verspreiding van exoten en intensief vliegverkeer en ander vervoer tussen continenten.
De onderwerpen van Goldschmidts essays zijn verrassender dan ooit: onze omgang met asielzoekers en zwerfwolven; de racistische achtergronden van de zoektocht naar de yeti; een fabeldier dat dreigt te veranderen in de manager van pretpark Himalaya. De rol van pornografie en schaamte in het werk van Marlene Dumas komt ter sprake, maar ook de tribale inspiratie van couturier Walter van Beirendonck.
Tijs Goldschmidts essays zijn altijd erudiet maar ook lichtvoetig en associatief. ‘Een essay of persoonlijke beschouwing zou moeten lezen als een brief aan een goede vriend of vriendin,’ zegt hij er zelf over.

Tijs Goldschmidt (1953) is bioloog en schrijver. Hij publiceerde in literaire tijdschriften, NRC Handelsblad en in boekvorm. Zijn debuut Darwins hofvijver (1994) werd genomineerd voor de AKO-literatuurprijs en is vertaald in onder andere het Engels, Frans, Duits, Italiaans, Pools, Chinees en Japans. Voor de bundel Oversprongen ontving hij in 2001 de Jan Hanlo-essayprijs. Andere titels
van hem zijn De andere linkerkant, Doen alsof je doet alsof, Kloten van de engel en Vis in bad.

Annemieke Bosman in gesprek met acteur Matthijs van de Sande Bakhuyzen.

Matthijs van de Sande Bakhuyzen speelt de hoofdrol in de AVROTROS-dramaserie 'De stamhouder'. Een verhaal over liefde en een duister familieverleden.

'De stamhouder' vertelt de fascinerende familiegeschiedenis van Alexander Münninghoff. Een geschiedenis die gedomineerd wordt door de Tweede Wereldoorlog, met een sluwe grootvader, een naïeve vader en een moeder, die zijn moeder niet mocht zijn. En over hem, de kleinzoon, de zoon, de stamhouder, gespeeld door Matthijs van de Sande Bakhuyzen.

De groots opgezette, achtdelige historische dramaserie, de verfilming van Alexander Münninghoffs autobiografisch boek, is vanaf 1 januari te zien bij de AVROTROS.

Annemieke Bosman praat met schrijver Benjamin Rous over zijn boek Sluier van de tijd, het verborgen leven van kunst.

Hoe schilderde Vermeer zijn iconische Meisje met de parel? Welke gedaanteverwisselingen onderging Susanna en de ouderlingen van Rembrandt? Heeft de restauratie van de Sixtijnse Kapel ons dichter bij Michelangelo gebracht? En is het duurste schilderij ooit geveild nou wel of niet van Da Vinci? In Sluier van de tijd vertelt Benjamin Rous welke geheimen er schuilgaan onder het oppervlak van bekende en minder bekende kunstwerken. De tijd versluiert wat we weten over kunstwerken. Hoe kunnen we die sluier oplichten? Een kunstwerk geeft zijn geheimen niet prijs als je alleen naar de buitenkant kijkt.

Benjamin Rous (1979) studeerde Mediterrane Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Momenteel coördineert hij bij het Netherlands Institute for Conservation Art Science  onderzoeksprogramma’s die wetenschappers van verschillende disciplines bij elkaar brengen. Toonaangevende erfgoedexperts werken er aan innovatieve manieren om kunst te bestuderen, te presenteren en te behouden. In 2019 verscheen Opera. Een geschiedenis in sleutelwerken

Andrea van Pol in gesprek met dichter Tsead Bruinja.

Als Dichter des Vaderlands (2019-2020) nam Tsead Bruinja zich voor een inclusieve bloemlezing samen te stellen in 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie'. 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu. Immers 'Irakezen, Iraniërs, Amerikanen en anderen hebben in Nederland werk gemaakt dat met ons te maken heeft. Dat grotere verhaal ontbreekt tot nu toe in de bloemlezingen. "Onze" literatuur is die van Remco Campert, Tjitske Jansen en Radna Fabias, maar ook die van Tsjêbbe Hettinga, Jan Glas en Nydia Ecury, van Mowaffk Al-Sawad en Mia You.

Tsead Bruinja publiceerde sinds 2000 verscheidene bundels in het Fries en in het Nederlands en stelde enkele bloemlezingen samen. In de periode 2019-2020 was Bruinja Dichter des Vaderlands en schreef hij gedichten bij actualiteiten en trad hij op als ambassadeur van de poëzie.