Radio Lifo

Συζητώντας για τα «μεγάλα», συχνά ξεχνάμε τα μικρά, εκείνα που τελικά καθορίζουν την καθημερινότητα. Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ζούμε, ρε!» με τη Χρυσέλλα Λαγαρία και τον Θοδωρή Τσάτσο η κουβέντα ξεκινά από απλές, σχεδόν αυτονόητες απορίες: πώς ένα τυφλό άτομο διαλέγει ρούχα, πώς τα πλένει, πώς οργανώνει την ντουλάπα του; Μέσα από χιούμορ και προσωπικές εμπειρίες, αναδεικνύεται μια πραγματικότητα που για πολλούς παραμένει αόρατη.

Η καλεσμένη αυτού του επεισοδίου Ευγενία Μητροσύλη, σχεδιάστρια και επιχειρηματίας, φέρνει μια διαφορετική οπτική στον χώρο της μόδας, προτείνοντας λύσεις που ενσωματώνουν την προσβασιμότητα χωρίς να χάνουν σε αισθητική ή βιωσιμότητα. Με εργαλεία όπως τα QR codes με ηχητικές πληροφορίες και τα ανάγλυφα στοιχεία Braille, αλλά και την αξιοποίηση τεχνολογιών όπως το NFC, δείχνει πώς η ένδυση μπορεί να γίνει εργαλείο αυτονομίας.

Η συζήτηση αγγίζει και τις προκλήσεις που κρύβουν τέτοιες καινοτομίες: το κόστος, τις τεχνικές δυσκολίες αλλά και τη σημασία της συνεργασίας με τα ίδια τα άτομα που τα αφορά. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για μια πιο συμπεριληπτική προσέγγιση στη μόδα και τον σχεδιασμό, όπου η προσβασιμότητα δεν είναι «έξτρα» αλλά βασική αρχή.

Ένα επεισόδιο για το πώς η τεχνολογία, η ενσυναίσθηση και η δημιουργικότητα μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα και να κάνουν τον κόσμο λίγο πιο ανοιχτό για όλους.

Σε αυτό το επεισόδιο του «Ζούμε ρε», η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν με την Πατρίτσια Τόσκα για ένα θέμα που θεωρητικά έχουμε εξαντλήσει, αλλά πρακτικά δεν έχουμε αγγίξει καν: την προσβασιμότητα. Με αφορμή τη συμμετοχή της στην ταινία μικρού μήκους της Αντιγόνης Καρνεσιώτη, «The Handbrake», η Πατρίτσια μιλά για την καθημερινότητα ενός ανθρώπου που κινείται με αμαξίδιο σε μια πόλη όπου απαιτείται διαρκήςεκ των προτέρων σχεδιασμός για το αυτονόητο: να βγεις από το σπίτι και να φτάσεις κάπου.

Η κουβέντα ξεκινά από τα ταξίδια της στο εξωτερικό και τη σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα. Πόλεις όπως η Βαρκελώνη δείχνουν τι σημαίνει υποδομή που λειτουργεί, ενώ στην Αθήνα η μετακίνηση μοιάζει με άσκηση επιβίωσης. Δεν είναι μόνο τα πεζοδρόμια ή τα μέσα μεταφοράς αλλά η ανάγκη να χαρτογραφείς εκ των προτέρων κάθε διαδρομή, να εξαρτάσαι από τη βοήθεια τρίτων ή να μην μπορείς να λειτουργήσεις αυθόρμητα.

Μέσα από την ιστορία της ταινίας, που γεννήθηκε αυθόρμητα «σε έναν καφέ», αναδεικνύεται κάτι βαθύτερο: η αναπηρία δεν είναι ατομικό ζήτημα, αλλά συλλογικό. Η έλλειψη προσβασιμότητας αποκλείει την ορατότητα, την εξοικείωση, τελικά την ίδια τη συνύπαρξη. Και αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο άγνοιας που δύσκολα σπάει.

Η Πατρίτσια αποφεύγει τη δραματοποίηση και επιμένει σε κάτι πιο ουσιαστικό: δεν χρειάζεται λύπηση, χρειάζεται κανονικότητα. Όχι ειδική μεταχείριση, αλλά ίσα δικαιώματα στον δημόσιο χώρο. Όπως λέει, «δεν είναι δικό μας θέμα, είναι όλων».

Τελικά, το ερώτημα δεν είναι γιατί συνεχίζουμε να μιλάμε γι’ αυτά τα θέματα. Είναι γιατί ακόμα χρειάζεται.

Το 2017 ο όρος της αρτιμέλειας καταργήθηκε από τις ιδιωτικές δραματικές σχολές έπειτα από τον συντονισμένο αγώνα ανάπηρων καλλιτεχνών και συλλογικοτήτων. Σήμερα, σχεδόν μια δεκαετία μετά, η ιστορία φαίνεται να επαναλαμβάνεται, στο πεδίο του χορού.

Με αφορμή την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, η Ντέμυ Παπαθανασίου εξηγεί γιατί η συμπερίληψη δεν μπορεί να είναι αφηρημένη έννοια αλλά θεσμική πρόβλεψη. Μιλά για την ανάγκη άρσης της αρτιμέλειας, για την υποχρεωτική ποσόστωση 5%, για την κτιριακή και εκπαιδευτική προσβασιμότητα, για την επιμόρφωση των καθηγητών και για μια σχολή που θα μπορούσε να γίνει πρότυπο και όχι εξαίρεση.

Η ίδια περιγράφει στην Χρυσέλλα Λαγαρία και τον Θοδωρή Τσάτσο τη δική της διαδρομή στον χορό, για τις «μπλε ηλεκτρίκ» πατερίτσες που έγιναν μέρος της χορογραφίας της, τις πρόβες, την πειθαρχία, τη χαρά της δημιουργίας και αποδομεί το αφήγημα του «ήρωα» που απλώς τα καταφέρνει. Ο χορός, λέει, είναι δουλειά. Είναι τέχνη. Είναι δικαίωμα.

Γιατί η αναπηρία δεν είναι εμπόδιο στην καλλιτεχνική πράξη. Είναι μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας. Και γιατί, όπως λέει η ίδια, «τίποτα για εμάς χωρίς εμάς». Ένα επεισόδιο για το σώμα, τη σκηνή και το ποιος αποφασίζει ποια σώματα έχουν θέση σε αυτή.

Πώς διαμορφώθηκε ιστορικά το πλαίσιο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις μεγάλες διακηρύξεις μέχρι σήμερα; Με ποιον τρόπο τα θεσμικά όργανα και το ευρωπαϊκό οικοδόμημα συμβάλλουν στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των πολιτών; Και τελικά, αρκεί η νομική κατοχύρωση από μόνη της ή απαιτείται συνεχής διεκδίκηση και ενεργή συμμετοχή για την ουσιαστική εφαρμογή τους στην καθημερινότητά μας; Η Κατερίνα Παπανικολάου συζητά με την Άννα Ευσταθίου και τον Βασίλη Σωτηρόπουλο, στο πλαίσιο του 2ου κύκλου των «Open Talks».

Τα «Open Talks» είναι μια σειρά «ανοιχτών», ουσιαστικών συζητήσεων για τα δικαιώματα, τα στερεότυπα και την ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με σημαντικούς καλεσμένους από όλο το φάσμα της κοινωνίας. Αποτελούν μια συνεργασία της LiFO, της Tsomokos και της PwC Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «The Upfront Initiative».

Τι είναι οι «Cool Crips» και πόσο κουλ μπορεί να είναι η αναπηρία στα social media; Xρειάζονται οι ακτιβιστικές φωνές μεταξύ των ανάπηρων ατόμων και τι πρέπει να αλλάξει στο κομμάτι των υποδομών και της εκπαίδευσης; Η Κατερίνα Παπανικολάου συζητά με τον Γρηγόρη Χρυσικό και τη Νίνα Αλεξάνδρου από τους «Cool Crips», στο πλαίσιο του 2ου κύκλου των «Open Talks».

Τα «Open Talks» είναι μια σειρά «ανοιχτών», ουσιαστικών συζητήσεων για τα δικαιώματα, τα στερεότυπα και την ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με σημαντικούς καλεσμένους από όλο το φάσμα της κοινωνίας. Αποτελούν μια συνεργασία της LiFO, της Tsomokos και της PwC Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «The Upfront Initiative». 

Πώς διαμορφώνεται σήμερα η θέση της σύγχρονης γυναίκας; Η «εικόνα» είναι τελικά βοηθητικός ή ανασταλτικός παράγοντας; Τι άφησε τελικά το #MeToo στην Ελλάδα, σε γυναίκες και άντρες; Η Κατερίνα Παπανικολάου συζητά με την Άννα Διαμαντοπούλου και την Εβελίνα Παπούλια, στο πλαίσιο του 2ου κύκλου των «Open Talks».

Τα «Open Talks» είναι μια σειρά «ανοιχτών», ουσιαστικών συζητήσεων για τα δικαιώματα, τα στερεότυπα και την ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με σημαντικούς καλεσμένους από όλο το φάσμα της κοινωνίας. Αποτελούν μια συνεργασία της LiFO, της Tsomokos και της PwC Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «The Upfront Initiative». 

Κατακτάμε ή όχι περισσότερες ελευθερίες ως κοινωνία με το πέρασμα των δεκαετιών; Μπορεί το δίκαιο και ο ευρωπαϊκός νομικός πολιτισμός να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις διεθνείς αναταράξεις; Πώς αντιλαμβάνεται η Gen Z την έννοια της προόδου και πώς μετασχηματίζονται τα κίνητρα στην εργασία;  Η Κατερίνα Παπανικολάου συζητά με τον Αντώνη Καραμπατζό και τον Άρη Κεφαλογιάννη, στο πλαίσιο του 2ου κύκλου των «Open Talks».

Τα «Open Talks» είναι μια σειρά «ανοιχτών», ουσιαστικών συζητήσεων για τα δικαιώματα, τα στερεότυπα και την ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με σημαντικούς καλεσμένους από όλο το φάσμα της κοινωνίας. Αποτελούν μια συνεργασία της LiFO, της Tsomokos και της PwC Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «The Upfront Initiative».

Πόσο εύκολο είναι σήμερα να είσαι γυναίκα σε ανδροκρατούμενους επαγγελματικούς χώρους; Γιατί η σεξουαλική παρενόχληση και οι διακρίσεις παραμένουν συχνά αόρατες ή «κανονικοποιημένες»; Και τελικά, πότε μια καθημερινή εμπειρία παύει να είναι απλώς προσωπική και γίνεται ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Η Κατερίνα Παπανικολάου συζητά με τη Μαρίνα Χρονά και τη Γεωργία Μανιάτη, στο πλαίσιο του 2ου κύκλου των «Open Talks».

Τα «Open Talks» είναι μια σειρά «ανοιχτών», ουσιαστικών συζητήσεων για τα δικαιώματα, τα στερεότυπα και την ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με σημαντικούς καλεσμένους από όλο το φάσμα της κοινωνίας. Αποτελούν μια συνεργασία της LiFO, της Tsomokos και της PwC Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «The Upfront Initiative».

Η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν με τον Γιώργο Σκαρλάτο: ξεκινούν από την προσωπική εμπειρία της αναπηρίας και φτάνουν μέχρι την αυτοαποδοχή και τη συνεισφορά. Ο Γιώργος μιλά για τη ζωή του ως ατόμου με εγκεφαλική παράλυση, για τα σχολικά του χρόνια, για το αίσθημα ευαλωτότητας που του δημιουργούνταν όταν δεν τον επέλεγαν στις ομάδες αλλά και για τη σταδιακή μετατόπιση από το «μήπως δεν είμαι ικανός» στο «είμαι αυτό που είμαι και αυτό αρκεί».

Περιγράφει την καθημερινότητά του ως φιλολόγου σε γενικό λύκειο, τη σχέση του με τους μαθητές και τον φόβο που είχε αρχικά για το πώς θα αντιμετωπίσουν τη διαφορετική του κίνηση ή τη βλάβη του σώματός του. Τελικά, όπως λέει, τα παιδιά ρωτούν με αθωότητα και σέβονται όταν τους μιλάς ανοιχτά. Η αναπηρία δεν γίνεται ταμπού ούτε «θέμα» αλλά μια πτυχή της ταυτότητάς του, όχι ολόκληρη η ταυτότητα.

Η συζήτηση περνά από τη φυσικοθεραπεία ως πράξη φροντίδας και διατήρησης της λειτουργικότητας στις δυσκολίες των μετακινήσεων και στη γραφειοκρατία, αλλά και στα στερεότυπα που θέλουν τον ανάπηρο είτε ήρωα είτε αντικείμενο οίκτου. Ο ίδιος απορρίπτει και τα δύο. Δεν τον ενδιαφέρει να είναι σύμβολο δύναμης ούτε να προκαλεί θαυμασμό. Τον ενδιαφέρει να ζει καλά, να χαίρεται όσα κάνει και να παραμένει ενεργός.

Μιλώντας για το παιδικό βιβλίο που έγραψε, εξηγεί πως θέλησε να δημιουργήσει ήρωες που έχουν αναπηρία, αλλά δεν τους ορίζει αποκλειστικά. Μέσα από μια ιστορία φιλίας και σύγκρουσης με τον ρατσισμό, το βιβλίο λειτουργεί ως μάθημα αλλά και ως αφορμή για διάλογο, ως αφήγηση που δίνει τροφή για σκέψη. Για τον ίδιο, η συγγραφή είναι δημιουργία και ταυτόχρονα μια μορφή συνεισφοράς: ένας τρόπος να ειπωθούν ιστορίες που σπάνια βρίσκονται στο κέντρο της λογοτεχνίας.

Μπορεί ένα ταξί να είναι πραγματικά προσβάσιμο; Και πόσο έτοιμο είναι το σύστημα μετακίνησης να εξυπηρετήσει όλους τους επιβάτες ισότιμα;

Στο νέο επεισόδιο του «Ζούμε, ρε», η κουβέντα αφορά τη μετακίνηση των ανάπηρων ατόμων με ταξί: τις δυσκολίες επιβίβασης χρηστών αμαξιδίου, την απαγόρευση εισόδου σε αυτά σκύλων-οδηγών, την έλλειψη εκπαίδευσης των οδηγών και τα δικαιώματα που συχνά μένουν στα χαρτιά.

Η καλεσμένη Τζουλιάνα Μπούσι μοιράζεται προσωπικές εμπειρίες, παρατηρήσεις από την καθημερινότητα και προτάσεις για μια πόλη που δεν αποκλείει αλλά χωρά όλους.