Radio Lifo

Η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν με τον Γιώργο Σκαρλάτο: ξεκινούν από την προσωπική εμπειρία της αναπηρίας και φτάνουν μέχρι την αυτοαποδοχή και τη συνεισφορά. Ο Γιώργος μιλά για τη ζωή του ως ατόμου με εγκεφαλική παράλυση, για τα σχολικά του χρόνια, για το αίσθημα ευαλωτότητας που του δημιουργούνταν όταν δεν τον επέλεγαν στις ομάδες αλλά και για τη σταδιακή μετατόπιση από το «μήπως δεν είμαι ικανός» στο «είμαι αυτό που είμαι και αυτό αρκεί».

Περιγράφει την καθημερινότητά του ως φιλολόγου σε γενικό λύκειο, τη σχέση του με τους μαθητές και τον φόβο που είχε αρχικά για το πώς θα αντιμετωπίσουν τη διαφορετική του κίνηση ή τη βλάβη του σώματός του. Τελικά, όπως λέει, τα παιδιά ρωτούν με αθωότητα και σέβονται όταν τους μιλάς ανοιχτά. Η αναπηρία δεν γίνεται ταμπού ούτε «θέμα» αλλά μια πτυχή της ταυτότητάς του, όχι ολόκληρη η ταυτότητα.

Η συζήτηση περνά από τη φυσικοθεραπεία ως πράξη φροντίδας και διατήρησης της λειτουργικότητας στις δυσκολίες των μετακινήσεων και στη γραφειοκρατία, αλλά και στα στερεότυπα που θέλουν τον ανάπηρο είτε ήρωα είτε αντικείμενο οίκτου. Ο ίδιος απορρίπτει και τα δύο. Δεν τον ενδιαφέρει να είναι σύμβολο δύναμης ούτε να προκαλεί θαυμασμό. Τον ενδιαφέρει να ζει καλά, να χαίρεται όσα κάνει και να παραμένει ενεργός.

Μιλώντας για το παιδικό βιβλίο που έγραψε, εξηγεί πως θέλησε να δημιουργήσει ήρωες που έχουν αναπηρία, αλλά δεν τους ορίζει αποκλειστικά. Μέσα από μια ιστορία φιλίας και σύγκρουσης με τον ρατσισμό, το βιβλίο λειτουργεί ως μάθημα αλλά και ως αφορμή για διάλογο, ως αφήγηση που δίνει τροφή για σκέψη. Για τον ίδιο, η συγγραφή είναι δημιουργία και ταυτόχρονα μια μορφή συνεισφοράς: ένας τρόπος να ειπωθούν ιστορίες που σπάνια βρίσκονται στο κέντρο της λογοτεχνίας.

Μπορεί ένα ταξί να είναι πραγματικά προσβάσιμο; Και πόσο έτοιμο είναι το σύστημα μετακίνησης να εξυπηρετήσει όλους τους επιβάτες ισότιμα;

Στο νέο επεισόδιο του «Ζούμε, ρε», η κουβέντα αφορά τη μετακίνηση των ανάπηρων ατόμων με ταξί: τις δυσκολίες επιβίβασης χρηστών αμαξιδίου, την απαγόρευση εισόδου σε αυτά σκύλων-οδηγών, την έλλειψη εκπαίδευσης των οδηγών και τα δικαιώματα που συχνά μένουν στα χαρτιά.

Η καλεσμένη Τζουλιάνα Μπούσι μοιράζεται προσωπικές εμπειρίες, παρατηρήσεις από την καθημερινότητα και προτάσεις για μια πόλη που δεν αποκλείει αλλά χωρά όλους. 

Στο ηχητικό αυτό ντοκουμέντο από τις Φυλακές Λάρισας καταγράφονται δεκάδες φωνές κρατουμένων: άντρες διαφορετικών ηλικιών, εθνικοτήτων και εμπειριών που μιλούν για την ελευθερία όχι ως αφηρημένη έννοια αλλά ως κάτι απολύτως συγκεκριμένο. Μια αγκαλιά στη μάνα, στα παιδιά και στα εγγόνια. Ένα σπίτι. Μια δουλειά. Ένα μπάνιο στη θάλασσα. Το αγαπημένο ποτό στο μπαρ. Η δυνατότητα να συνεχιστεί η φοίτηση στο σχολείο μετά την αποφυλάκιση. Μια δεύτερη ευκαιρία.

Οι αφηγήσεις είναι γεμάτες απώλειες, ενοχές, λάθη, εξαρτήσεις και φόβο για την υποτροπή, αλλά και από επιθυμία για επανένταξη, αξιοπρέπεια και ουσία. Από τις φωνές των κρατουμένων αναδεικνύεται ο ρόλος της εκπαίδευσης μέσα στη φυλακή ως τρόπου αποσυμπίεσης, ασφάλειας και ανθρώπινης επαφής: ένα σπάνιο περιβάλλον όπου ο εγκλεισμός δίνει χώρο, έστω και προσωρινά, για μάθηση και αυτογνωσία.

Το ντοκουμέντο κλείνει με τη φωνή του Γιώργου Τράντα, εκπαιδευτικού και διευθυντή του σχολείου δεύτερης ευκαιρίας των φυλακών, ο οποίος μιλά όχι με όρους σωφρονισμού αλλά ανθρώπινης παρουσίας. Περιγράφει το αόρατο συναισθηματικό βάρος του εγκλεισμού, τη σημασία τού να είσαι χρήσιμος εκεί που βρίσκεσαι και τη δύναμη που μπορεί να έχει ακόμα και μία και μόνο ιστορία αλλαγής. Η δική του μαρτυρία δεν έρχεται να «εξηγήσει» τους κρατούμενους αλλά να τους πλαισιώσει: να δείξει πώς ένα σχολείο μέσα στη φυλακή μπορεί να γίνει χώρος αξιοπρέπειας, αυτοσυγκράτησης και ελπίδας. Όχι επειδή σώζει τους πολλούς αλλά επειδή, όπως λέει και ο ίδιος, αν αλλάξει έστω τη ζωή ενός ανθρώπου, τότε αυτή η προσπάθεια έχει ήδη δικαιωθεί.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για όσους αποκτούν αναπηρία αργότερα στη ζωή τους; Πού μπορούν να βρουν αξιόπιστη ενημέρωση για την αποκατάσταση, την εκπαίδευση και τις πραγματικές επιλογές που έχουν; Και πόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν η ψυχολογία, η υποστήριξη και το κοινωνικό περιβάλλον στην κατάκτηση της αυτονομίας;

Η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν με τη Γεωργία Καλτσή, εκπαιδεύτρια αυτόνομης διαβίωσης για χρήστες αμαξιδίων και συμπαρουσιάστρια της εκπομπής «Μέλλον Ένα» του ΣΚΑΪ, μαζί με τον Γιώργο Καπουτζίδη. Μια συζήτηση ουσίας για τη μετάβαση, τη γνώση ως δύναμη και τη ζωή πέρα από τα στερεότυπα.

Ζούμε σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση έχει πάψει να αποτελεί μια συνθήκη που αφορά μόνο άλλους τόπους και άλλες ζωές. Οι φυσικές καταστροφές και τα ακραία φαινόμενα αυξάνονται παντού γύρω μας, ωστόσο η προετοιμασία, η εκπαίδευση και η ενημέρωση παραμένουν ζητούμενα. Πώς μπορούμε να θωρακιστούμε απέναντί τους;
 

Υπάρχει κάποια στρατηγική προσέγγισης που μπορούμε να εφαρμόσουμε και τι γίνεται με την κουλτούρα της συλλογικής ευθύνης;

Η Ευρυδίκη Κατσουλάκη, Head of Corporate Communications & CSR στον Όμιλο Interamerican και η Κατερίνα Ματιάτου, Head of Development στην ActionAid στην Ελλάδα συζητούν με τον διευθυντή σύνταξης της LiFO, Γιάννη Πανταζόπουλο για ένα από τα πιο επίκαιρα ζητήματα της εποχής μας.

Πόσο εύκολο είναι για μια επιχείρηση καφεστίασης ή φιλοξενίας να μειώσει τα απορρίμματά της χωρίς να επιβαρύνει τον ήδη απαιτητικό καθημερινό της ρυθμό; Μπορεί η εξοικονόμηση νερού και ενέργειας να μεταφραστεί σε πραγματικό οικονομικό όφελος; Και, τελικά, είναι εφικτό ένας ολόκληρος κλάδος να αλλάξει νοοτροπία και να στραφεί στη βιωσιμότητα, χωρίς να νιώσει ότι «θυσιάζει» κάτι από τη λειτουργία του; O διευθυντής σύνταξης της LiFO, Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον πρόεδρο της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης, Φίλιππο Κυρκίτσο για το Zero Waste HORECA, ένα πρόγραμμα που εδώ και χρόνια στηρίζει ουσιαστικά τις επιχειρήσεις του χώρου, προσφέροντάς τους γνώση, εργαλεία και κατεύθυνση.

Το πρόγραμμα υλοποιείται από τη ΜΚΟ Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης με τη χρηματοδότηση του The Coca-Cola Foundation, την υποστήριξη της Coca-Cola και τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν για τη νέα υπηρεσία του 1555 που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο το Δημόσιο έρχεται σε επαφή με τους πολίτες. Οι διερμηνείς της γραμμής, Ιωάννα-Νικολέτα Γεωργοπούλου και Φώτης Φαουάλ, περιγράφουν τι σημαίνει να συμμετέχεις σε μια επικοινωνία χωρίς εμπόδια, ενώ η project manager του 1555, Μαριάνα Τσιγκάκου, εξηγεί πώς σχεδιάστηκε η υπηρεσία και ποια είναι τα επόμενα βήματα. Μια συζήτηση για την τεχνολογία, την προσβασιμότητα και το πώς οι ψηφιακές καινοτομίες μπορούν να κάνουν τη ζωή όλων λίγο πιο εύκολη.

Σε αυτό το επεισόδιο του «Ζούμε, ρε!» ανοίγουμε μια συζήτηση που σπάνια γίνεται: την αναπηρία στην τρίτη ηλικία. Τι σημαίνει για έναν άνθρωπο να γίνεται ανάπηρος μεγαλώνοντας; Πώς επηρεάζεται η ταυτότητά του, οι καθημερινές του συνήθειες, η ανεξαρτησία του;

Με τη βοήθεια της ψυχολόγου και εκπαιδευόμενης συστημικής θεραπεύτριας Μαρίας Φώτεινας Χατζή, εξερευνούμε τις ψυχολογικές και πρακτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι που αποκτούν αναπηρία, αλλά και οι φροντιστές τους, που συχνά σηκώνουν ένα βάρος αόρατο για τους γύρω. Αναζητούμε ποια υποστηρικτικά πλαίσια υπάρχουν, πού μπορεί να απευθυνθεί κανείς για καθοδήγηση και πώς μπορούμε ως κοινωνία να προσφέρουμε ουσιαστική φροντίδα και αξιοπρέπεια σε ανθρώπους που χρειάζονται υποστήριξη.

Η Χρυσέλλα Λαγαρία και ο Θοδωρής Τσάτσος συζητούν για τον εθελοντισμό, την προσβασιμότητα και την ένταξη των αναπήρων στις εθελοντικές δράσεις.

Παράλληλα, ανοίγουν το θέμα της αναπηρίας στην τρίτη ηλικία: πώς αλλάζει η ζωή όταν η αναπηρία έρχεται αργότερα στη ζωή ενός ατόμου, ποιες δομές στήριξης υπάρχουν και τι βιώνουν οι φροντιστές.

Καλεσμένη της Χρυσέλλας Λαγαρία και του Θοδωρή Τσάτσου είναι η ψυχολόγος και εκπαιδευόμενη συστημική θεραπεύτρια Μαρία Φώτεινα Χατζή. 

Ζούμε στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, της υβριδικής εργασίας καθώς και των νέων ψηφιακών εργαλείων που ήδη αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που εργαζόμαστε. Στο πλαίσιο αυτό, δύο είναι οι κρίσιμοι παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην προσαρμογή και την εξέλιξη των εργαζομένων: η συνεχής εκπαίδευση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων. Πόσο εύκολο είναι όμως αυτό για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές ή μεγαλύτερες επιχειρήσεις, τόσο από άποψη budget όσο και από άποψη χρόνου;

Η Κατερίνα Αγορογιάννη, Leadership Delivery Lead στο Vodafone Business, συζητά με τον αρχισυντάκτη της LiFO, Γιάννη Πανταζόπουλο.