Söguskoðun

Í þættinum í dag halda Ólafur og Andri áfram umræðum um ekki-sögu, og er nú rætt um "Hvað ef...?" sagnfræði. Vangaveltur um það sem hefði getað gerst hefur orðið vinsælt þema í bókmenntum og öðrum skáldskap en er einnig að mati margra sagnfræðinga nytsamlegt verkfæri til að rannsaka söguna.

Á íslensku hafa hugtökin counterfactual history og alternate history verið þýdd sem efsaga og hjásaga. Hver er munurinn á þessu tvennu og hvar liggja mörkin á milli skáldskapar og fræða? Getur efsaga hjálpað okkur að skilja orsakir og afleiðingar atburða eða er hún lítið annað en samkvæmisleikur?

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Ólafur Hersir las bókina The Baltic Origins of Homer's Epic Tales; The Iliad, The Odyssey, and the Migration of Myth eftir Felice Vinci, staðráðinn í að hér væri á ferðinni "pseudohistory", eða það sem við höfum reynt að þýða sem "gervisaga". Í þættinum í dag er þessi kenning rædd, auk annarra misgáfulegra kenninga um sögu sem heyra til gervivísinda. Er höfundum þeirra alvara með hugmyndum sínum sem oftar en ekki eru ævintýralegar? Er gervisaga hættuleg?

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Crymogæu fannst ekki annað hægt en að hlýða ákalli Landsbókasafns Íslands og annarra um að skrásetja hugleiðingar okkar um kórónavíruskrísuna vorið 2020, enda þegar ljóst að við erum að upplifa sögulega tíma.

Þátturinn var tekinn upp í gegnum netið þann 22.03.2020.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um franska sagnfræðinginn Fernand Braudel og meistaraverk hans Miðjarðarhafið, sem kom út fyrir rúmlega hálfri öld síðan. Nafn Braudels og verk hans koma oft fyrir í yfirlitsritum um sögu sagnfræðinnar enda var hann einn af leiðtogum Annales-skólans franska. Annálaskólinn var um miðbik 20. aldar eitt helsta vígi félagsfræðilegrar sagnfræði, en tímaritið Annales. Histoire, Sciences Sociales hefur nú komið út í bráðum heila öld.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Crymogæumenn snúa aftur til þess að ræða afar klassísk sagnfræðileg málefni að þessu sinni. Ólafur Hersir býður upp á athygliverðan samanburð á falli íslenska þjóðveldisins árið 1262 og falli rómverska lýðveldisins á 1 öld e.kr. Kenningar íslenskra sagnfræðinga um tilurð héraðsríkja og átök Sturlungaaldar eru ræddar auk þess sem endalok þjóðveldisins eru rædd í stærra samhengi ríkismyndunar á Íslandi og almennt.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Í þessum þætti er haldið áfram þar sem frá var horfið í síðasta þætti um sagnaritun eftir endalok kommúnismans. Þeir Ólafur og Andri ræða um það hvernig sagnaritun um íslenska kommúnista hefur farið fram hér á landi frá hruni Sovétríkjanna. Ennfremur er rætt um það hvernig við Íslendingar minnumst síðari heimsstyjaldarinnar og hve sammála við höfum verið um söguskoðun stríðsins.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um hrun Sovétríkjanna og aðdraganda þess 1985-1991. Rætt er um sögulega þýðingu þess atburðar og hvernig fjallað hefur verið um hann á þeim stutta tíma sem liðinn er síðan. Teknar voru fyrir tvær bækur sem síðasti aðalritari sovéska kommúnistaflokksins, Mikhail Gorbatsjov skrifaði sjálfur árin 1987 og 2000. Hvaða hlutverk spilaði einstaklingurinn Gorbatsjov í falli Sovétríkjanna? Var hrunið óhjákvæmilegt? Töpuðu Rússar kalda stríðinu eða var það sigur alls mannskyns?

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Á árinu sem leið voru hundrað ár frá einum örlagaríkasta alþjóðaviðburði síðustu aldar - Parísarráðstefnunni árið 1919. Í þessum fyrsta þætti ársins ræða Ólafur og Andri um einn anga þeirra afleiðinga sem fyrri heimsstyrjöld hafði í för með sér en það var endalok hins aldagamla Tyrkjaveldis. Var þarna lagður grunnurinn að skipan Mið-Austurlanda eins og við þekkjum þau í dag, en á sama tíma bundinn endir á yfir 2000 ára sögu stórríkja við botn Miðjarðarhafs.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um miðaldir sem sögulegt tímabil í mannkynssögunni. Rætt er um hvernig tímabilið hefur birst okkur í sagnfræði og í poppkúltur, hvaða ímynd við höfum af miðöldum og hvaða þýðingu hafa þær fyrir nútímann. Bók Joseph Strayers, On the Medieval Origins of the Modern State, og kenning hans um uppruna nútímaríkisins er rædd í því samhengi.

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.

Í þessum þætti ræða Crymogæumenn vítt og breytt um landráð og andspyrnu í Evrópu undir hernámi þjóðverja í síðari heimsstyrjöld. Dregin eru fram ólík dæmi hernáms og andspyrnu frá Austur og Vestur Evrópu. Sérlega er vikið að reynslu Norðmanna og er þá m.a. rætt um bók Øystein Sørensens, Hitler eller Quisling, um hugmyndafræðilega strauma í Nasjonal Samling, flokki landráðmannsins Vidkun Quislings.

Þá er ennfremur rætt hvernig hernámið, landráðin og andspyrnan hafa mótað sögu þjóða eftir stríð, og ekki síst hvernig sagnaritun og söguskoðun Evrópuþjóða með fortíðarvanda hefur breyst reglulega síðan 1945. Erum við kannski ennþá of nálægt stríðinu til þess að geta nálgast það á sanngjarnan og hlutlausan hátt?

Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér:
Soguskodun.com | [email protected]
Einnig á Facebook og Youtube.
Hægt er að styrkja hlaðvarpið hér.