Tạp chí Kinh Tế

Trong hai ngày họp 21-22/03/2023 Cục Dự Trữ Liên Bang Hoa Kỳ FED phải dập tắt những hoài nghi về mức an toàn của các ngân hàng Mỹ. Các giới chức tiền tệ khẳng định vụ ngân hàng SVB phá sản « đã thuộc về quá khứ ». Ngân hàng Thụy Sĩ Credit Suisse thoát nạn nhờ được UBS mua lại. Hai tín hiệu khả quan đó chưa đủ để trấn an giới đầu tư.

« Phương Tây đã nhầm về tiềm năng của Bắc Kinh ». Mỹ không còn là trung tâm khoa học và công nghệ thế giới. Liên Âu mờ nhạt chạy theo cuộc đua. Theo chuyên gia về tin học và kỹ thuật số Julien Nocetti Viện Quan Hệ Quốc Tế Pháp IFRI và trường đào tạo sĩ quan Saint Cyr, báo cáo của viện nghiên cứu Úc ASPI công bố đầu tháng 3/2023 cho thấy Trung Quốc đang nắm giữ những « chìa khóa an ninh, quân sự, kinh tế ».

Gruzia đang trở một trong những quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới vào năm 2022, bất chấp khủng hoảng năng lượng và lạm phát. Cuộc chiến tranh Ukraina đã khiến hàng trăm ngàn người rời khỏi Nga và lựa chọn đến Gruzia. Chủ yếu là những người trẻ có trình độ cao và mang theo nhiều tiền mặt.

Sau hơn 365 ngày chiến tranh, chưa biết khi nào hòa bình vãn hồi trên lãnh thổ Ukraina. Chưa thể thẩm định những thiệt hại vật chất về phía Ukraina sẽ lên đến bao nhiêu, không biết chính xác về nhu cầu tái thiết của quốc gia bị xâm chiếm này. Điều đó không cấm cản Kiev và các doanh nghiệp phương Tây, các định chế tài chính đa quốc gia, giới ngân hàng bắt đầu công cuộc tái thiết Ukraina.

Tên lửa, xe tăng, đại bác của Nga không diệt được các doanh nghiệp Ukraina. Về phía Nga, nền kinh tế thứ 9 trên thế giới không bị cắt đứt với thế giới bên ngoài. Phép lạ nào giúp kinh tế Ukraina vẫn cầm cự dưới tác động của chiến tranh ? Nhờ đâu kinh tế Nga vẫn trụ được sau 9 đợt trừng phạt liên tiếp của phương Tây ? Một lần nữa các câu hỏi về hiệu quả của trừng phạt, cấm vận Nga lại dấy lên.

Một quả bóng Trung Quốc bị Mỹ bắn hạ, rơi xuống biển. Phải chăng đấy cũng là hình ảnh tham vọng của Bắc Kinh tan vỡ khi muốn « ổn định quan hệ » với Hoa Kỳ để « tập trung vào kinh tế nội địa » vốn đang là nhược điểm của ông khổng lồ châu Á này ? Hơn một chục ngày sau vụ hủy chuyến công du đến Bắc Kinh, ngoại trưởng Mỹ có thể gặp đồng nhiệm Trung Quốc bên lề hội nghị an ninh Munich, Đức, từ 17-19/02/2023.

Sau 14 năm nỗ lực tìm kiếm một chỗ đứng cho nhân dân tệ trên trường quốc tế, sau 6 năm tham gia SDR (rổ tiền tệ của IMF), đồng tiền Trung Quốc vẫn chưa tạo được uy tín, không vượt nổi ngưỡng 3 % dự trữ ngoại tệ. Chiến tranh Ukraina và các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Matxcơva, lại càng đẩy giấc mơ quốc tế hóa đồng nhân dân tệ thêm xa vời ?

Liên minh Mỹ-Nhật-Hà Lan hạn chế cung cấp chip bán dẫn cho Trung Quốc. Liên Âu tuyên bố sát cánh với Hoa Kỳ, « vì an ninh chung trong lĩnh vực công nghệ », Bruxelles và Washington « hoàn toàn đồng ý về mục tiêu ngăn cản Trung Quốc tiếp cận với các loại chip tiên tiến nhất ». Chính quyền Biden chuẩn bị cấm« toàn bộ » các tập đoàn Mỹ cung cấp công nghệ cho tập Hoa Vi.

Năm 2022, khoảng 200.000 nhân viên trên thế giới của ngành công nghệ mất việc. High tech có nguy cơ « vỡ bong bóng » trên các sàn chứng khoán. Các ông chủ GAFAM mất hàng tỷ, hàng chục tỷ đô la. Thung lũng Silicon mạnh tay sa thải nhân viên khiến Ireland rúng động. Dublin mất đi từ 10 đến 20 % thuế doanh nghiệp. Ireland có nguy cơ trở thành miếng mồi ngon của một số tập đoàn công nghệ Trung Quốc ?

Cạn tiền, Matxcơva đánh tiếng để xuất khẩu trở lại dầu khí sang châu Âu ? 2022 là một năm « rất khó khăn » đối với Gazprom. Lãnh đạo tập đoàn dầu khí số 1 của Nga, Alexei Miller nhìn nhận như trên trong buổi họp báo hôm 28/12/2022. Trước đó phó thủ tướng Nga đặc trách về năng lượng Alexandre Novak để ngỏ khả năng « xuất khẩu khí đốt trở lại cho Ba Lan, Đức qua đường ống Yamal ».