Tạp chí tiêu điểm

Ngày 10/04/2022, cử tri Pháp được mời gọi tham gia cuộc bỏ phiếu vòng một bầu chọn tổng thống mới, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn hoành hành và cuộc chiến Ukraina do Nga tiến hành đang diễn ra khốc liệt. Đây cũng là dịp để nhìn lại đường lối đối ngoại của tổng thống sắp mãn nhiệm. Trong cái nhìn tương đối khắt khe, kênh truyền hình quốc tế France 24 đánh giá, trong suốt 5 năm nhiệm kỳ, nguyên thủ Pháp nỗ lực hành động như một nhà hòa giải, nhưng đa phần thất bại.

Nga và Trung Quốc những năm gần đây không ngừng thể hiện sự gần gũi. Dựa trên nền tảng trước đây có cùng hê tư tưởng cộng sản, cả hai nước phô bày một liên minh chống mặt trận phương Tây và tìm cách thiết lập một mô hình mới thống trị thế giới. Do vậy, theo nhiều chuyên gia tại Pháp, bất luận cuộc chiến ở Ukraina có tiến triển ra sao, Trung Quốc cũng sẽ không giữ khoảng cách với Nga. Hai nước hợp nhất trong cuộc chiến vì một thế giới hậu phương Tây.

Khoảng một tuần trước kỳ tổng tuyển cử Quốc hội sẽ diễn ra vào ngày 3/4 tới, báo chí và công luận Hungary dường như không còn quá hào hứng với chuyện bầu bán, mà đặt mối quan tâm chủ yếu vào chủ đề chiến sự Ukraina, với những tin tức cập nhật từng phút, và đặc biệt, nhắc nhiều tới quan điểm của chính quyền nước này với cuộc chiến.

Cuộc chiến xâm lược Ukraina do Nga tiến hành thúc đẩy một NATO trong « trạng thái chết não » như tuyên bố của tổng thống Pháp năm 2019, trở nên đoàn kết hơn bao giờ hết. Liên Hiệp Châu Âu với 27 nước thành viên, tạm gác một bên mọi bất đồng, cùng phản ứng nhanh và mạnh mẽ hơn. Nhưng trước cuộc chiến hao mòn này của Nga tại Ukraina, NATO vẫn chỉ là "khán giả". Với Hoa Kỳ, châu Âu vừa trên tuyến đầu đối phó với Nga, vừa là một thị trường vũ khí quan trọng.

Ngày 08/03/2022, tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo cấm nhập khẩu dầu khí của Nga. Chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố quyết định này sẽ « giáng một đòn đau cho Vladimir Putin » và nguồn tài chính cho cuộc chiến chống Ukraina của Nga. Ngay lập tức, nước Anh cũng theo chân Mỹ, nhưng các đồng minh châu Âu lại tỏ ra dè dặt. Giới phân tích khẳng định, do bị lệ thuộc vào khí đốt Nga đến 40%, Liên Hiệp Châu Âu khó thể « một sớm một chiều » từ bỏ hoàn toàn khí đốt Nga.

Tại Hàn Quốc, cuộc đua đến vị trí quyền lực số 1 đang bắt đầu vào chặng nước rút chuẩn bị cho ngày bầu cử 09/03/2022. Kể từ khi Lý Thừa Vãn trở thành tổng thống đầu tiên của Đại Hàn Dân Quốc vào ngày 24/07/1948, 13 tổng thống đã thay nhau ngồi vào chiếc ghế quyền lực nhất của quốc gia này.

Không chỉ chia sẻ những giá trị nhân bản nền tảng và sự thịnh vượng chung, Úc và Nhật Bản còn chia sẻ những bất an trước chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc. Ngày 06/01/2022 vừa qua, lãnh đạo hai quốc gia đã ký một thỏa thuận quốc phòng mang tính bước ngoặt, cho phép quân đội đôi bên tự do tiếp cận lãnh thổ của nhau khi tập trận và tham gia các hoạt động khác (RAA).

Pháp cùng với các đối tác châu Âu, Canada, ngày 17/02/2022, thông báo rút các lực lượng Barkhane và Takuba chống thánh chiến, chấm dứt 8 năm hiện diện của Pháp ở Mali. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh quan hệ song phương giữa Bamako và Paris xuống cấp nghiêm trọng đến mức đầu tháng 2/2022, tập đoàn quân sự quyết định trục xuất đại sứ Pháp Joel Mayer khỏi Mali. Cùng lúc, giới tướng lĩnh ở Bamako đón tiếp một đồng minh mới : Những thành viên của tập đoàn lính đánh thuê Wagner của Nga.

Bất chấp các hoạt động ngoại giao dồn dập và nhất là sau cuộc gặp trực tiếp giữa tổng thống Nga Vladimir Putin và nguyên thủ Pháp Emmanuel Macron ngày 07/02/2022, tình hình căng thẳng giữa Nga và phương Tây vẫn dai dẳng trong hồ sơ Ukraina. Hoa Kỳ và Liên Hiệp Châu Âu đe dọa những đòn phạt kinh tế nặng nề « chưa từng có » nếu Nga xâm chiếm Ukraina. Giới quan sát cho rằng không chắc gì những trừng phạt đó sẽ làm cho tổng thống Nga phải chùn tay.

Vào lúc căng thẳng xung quanh Ukraina vẫn dai dẳng và các cuộc đàm phán đang diễn ra vẫn chưa có tiến triển, thì một tác nhân mới ngoài châu Âu – không phải là nhỏ - bắt đầu can dự vào cuộc khủng hoảng : Trung Quốc.