TOK FM Select

"Badania mówią, że przeciętny pies rozumie około 89 słów, a te najbardziej inteligentne rozpoznają nawet 200 różnych wyrażeń".

O relacjach ludzi z psami rozmawiamy z Michałem Roleckim.

Sobotni atak Hamasu na Izrael zbiegł się w czasie z urodzinami Władimira Putina. Metaforycznie prezydent Federacji Rosyjskiej otrzymał prezent od organizacji funkcjonującej w Strefie Gazy. Rosja może skorzystać na wojnie w Izraelu poprzez odwrócenie uwagi świata od wojny z Ukrainą oraz wzrost ceny ropy naftowej. Ponadto Kremlowi zależy na osłabieniu Izraela, strategicznego sojusznika USA na Bliskim Wschodzie.

"Rosjanie w umiejętny sposób grają o sympatię świata arabskiego" - mówi Wojciech Konończuk, dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.

W sierpniu 1998 roku w małym miasteczku Szczucin doszło do brutalnego morderstwa 17-letniej Iwony Cygan. Śledztwo prowadzone w tej sprawie utknęło w martwym punkcie. Dopiero w 2017 roku, śledczy z krakowskiego Archiwum X ogłosili przełom. Na ławie oskarżony zasiadło wówczas trzech mieszkańców Szczucina. Zarzuty usłyszała także przyjaciółka Iwony oraz kilkunastu policjantów. Media, informowane przez śledczych i prokuraturę, zaczęły opisywać sensacyjne historie o handlu ludźmi, narkotykach, filmach porno kręconych na zapleczu lokalnego klubu i zmowie milczenia w całym Szczucinie. Jednak czy to prawdziwa wizja tego, co przed morderstwem Iwony działo się w tym miasteczku? Dziennikarz śledczy Mateusz Baczyński zapewnia, że prawda jest zupełnie inna. W swojej książce „Martwy punkt. Sprawa zabójstwa Iwony Cygan” pisze o skandalicznych działaniach śledczych z krakowskiego Archiwum X i sugeruje, że na ławie oskarżonych zasiedli niewinni ludzie, bowiem cały akt oskarżenia w tej sprawie został oparty na zeznaniach niewiarygodnego świadka. „Jeden z policjantów powiedział mi, że ta historia to już nie jest tylko tragedia jednej rodziny, która straciła córkę, ale to dramat wielu rodzin, którym przez tę sprawę zniszczono życie” - mówi Baczyński. Zapraszamy na rozmowę Anny Sobańdy z autorem w kolejnym odcinku podcastu „Półka z książkami”.

Sto złotych za minutę koncertu na żywo? Nawet tyle płacili zagorzali fani największych gwiazd światowej muzyki! Rozrywka w tym sezonie podpierała światowe gospodarki, jednocześnie napędzając... inflację. Numerem jeden wśród globalnych artystów jest Taylor Swift - amerykańska piosenkarka i kompozytorka, jednocześnie najlepiej zarabiająca teraz gwiazda showbiznesu. Podczas gdy fani wydają grube tysiące na bilety i ciągną za swoimi idolami z koncertu na koncert, zarabiają też linie lotnicze, wypożyczalnie samochodów, sprzedawcy paliw, hotele i restauracje. Biznes generowany przez trasy koncertowe rósł w tempie geometrycznym. Do tego stopnia, że poważne ekonomiczne media ukuły termin "swiftonomia" lub "tayloronomika".

Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ceny surowych diamentów spadły w ostatnich miesiącach o niemal 20 procent. Biżuteria nie błyszczy już tak jak w czasach pandemii, kiedy wydawaliśmy na nią zaoszczędzone wtedy pieniądze. Teraz, w kryzysie kosztów życia, wolimy wydawać na przyjemności: podróże, wakacje, restauracje... Światowa diamentowa układanka jednak mocno się komplikuje: główną rolę gra w niej Rosja, a świat chce objąć sankcjami rosyjskie "krwawe diamenty". Z zysku z ich sprzedaży korzysta państwowa rosyjska kasa, która finansuje agresję na Ukrainę. Okazuje się jednak, że na drodze do sankcji stanęli... jubilerzy z belgijskiej Antwerpii, przez którą przechodzi 80 procent światowych drogocennych kamieni. A czy niższe ceny diamentów oznaczają, że i pierścionki zaręczynowe będą tańsze?

Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Wyjątkowo gorący wrzesień idealnie wpisał się w anomalie katastrofy klimatycznej. Ta z jednej strony mocno w tym roku zaszkodziła ziemniakom (w niektórych krajach zabrakło frytek!), ryżowi (a to podstawa diety dużej części ludzkości) i oliwie z oliwek (która wkrótce może stać się spożywczym unikatem). A z drugiej strony, pogoda pomogła ściągnąć z cenowych szczytów warzywo, które jeszcze pół roku temu było liderem drożyzny. Problem w tym, że mamy właśnie jego klęskę urodzaju, ceny spadły na łeb na szyję, a jego tony właśnie gniją na polach. O jakie warzywo chodzi? Posłuchaj!

Gościem Mikołaja Lizuta był prof. Bogusław Pacek - generał dywizji w stanie spoczynku, dyrektor Instytutu Bezpieczeństwa i Rozwoju Międzynarodowego, Uniwersytet Jagielloński

Dokładnie pół wieku temu, po ataku państw arabskich na Izrael, świat ogarnął wielki kryzys naftowy. Teraz, po ataku Hamasu na Izrael i izraelskiej reakcji, wracają obawy czy możliwa jest powtórka tamtej sytuacji. Przed stacjami paliw ustawiały się wtedy kilometrowe kolejki, wprowadzano niedziele bez samochodu, telewizje wcześniej kończyły program, wyłączano sklepowe neony, a nawet... lampki na choince przed Białym Domem. Wszystko w imię oszczędzania energii. Dziś sytuacja jest jednak inna, podobnie jak naftowa układanka, w której głównymi puzzlami są kraje Bliskiego Wschodu (w tym Iran), Stany Zjednoczone i Rosja. Mimo to, w reakcji na wydarzenia w Izraelu, na rynku ropy naftowej pojawiły się obawy, które od razu podniosły ceny surowca.

Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Komentarze po debacie wyborczej organizowanej przez TVP.

Ozempic, Wegovy i Mounjaro. Słyszeliście te nazwy? Jeśli nie, to usłyszycie w tym odcinku i dowiecie się, dlaczego na sam ich dźwięk w jednych firmach strzelają korki od szampana, w innych prezesi rwą sobie włosy z głowy. To nowoczesne leki na otyłość, pozwalające szybko i bezpiecznie zrzucić zbędne kilogramy. Na ich punkcie już zwariował TikTok, tak bardzo, że w mgnieniu oka znikają z aptek, kwitnie za to drugi, nieoficjalny obieg. Ozempic i Wegovy, to produkty duńskiej firmy farmaceutycznej. Popularność leków wywindowała jej notowania tak bardzo, że jest teraz większa od samej Danii. Daleko w tyle zostały dwie inne dumy duńskiej gospodarki: Lego i Maersk. Ale nowoczesne leki i masowe odchudzanie ludzkości, to potężne wyzwanie dla biznesu. Producenci napojów wysokosłodzonych, ciastek, piwa i papierosów (bo nowe leki hamują apetyt na wszelkie używki), fast foody i cukiernie patrzą w przyszłość z obawą, bo prognozują mniej klientów i mniejsze zyski. Z kolei ubezpieczyciele sprzedający polisy zdrowotne zacierają ręce: bo szczuplejsza ludzkość, to mniejsze koszty leczenia skutków otyłości. Świętują też linie lotnicze: bo każdy kilogram pasażera mniej, to niższe koszty paliwa lanego do samolotów.

Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.