Ruim 36 miljard euro. Zoveel wil GroenLinks-PvdA de komende tien jaar uittrekken voor wat zij zelf ‘het grootste woningbouwprogramma van deze eeuw’ noemen. In dat woonplan krijgt de overheid een centrale rol.

In de Vastgoed Gezocht verkiezingsspecial spreken we een week lang elke dag met de woningmarktwoordvoerders van de grote partijen. We doen dat vanuit de Malietoren, waar we te gast zijn bij VNO-NCW en MKB Nederland. Aflevering 1: GroenLinks-PvdA, met Habtamu de Hoop.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tekort van 150 miljard euro aan logistieke ruimte dreigt de economische groei van Europa te ontwrichten. Wat betekent dit voor Nederland?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de logistieke ruimtecrisis in Nederland zo nijpend is
☑️ Het povere imago van de grijze dozen in het landschap
☑️ Wat het afblazen van een groot hotelproject zegt over de aantrekkingskracht van Amsterdam

Distributiecentra zijn de ruggengraat van onze economie, maar bouwen mag en kan bijna nergens meer. Terwijl de vraag naar ruimte om te leveren ongekend hoog is, lopen ontwikkelaars vast op regels, stikstofbeperkingen en netcongestie. Sander Breugelmans van Prologis, legt uit dat de vraag naar moderne centra in Europa de komende jaren met honderden miljarden zal toenemen. De reden? De opmars van e-commerce, just-in-time-levering en economische groei. We zitten in een logistieke paradox, zo blijkt. De economie schreeuwt om meer ruimte, maar die is er simpelweg niet.

🎧 Vastgoedbeleggers trekken nieuwe CO2-grens

Prologis investeert daarom fors in innovatie en duurzaamheid. Nieuwe centra worden energiepositief, circulair en vaak gebouwd op bestaande locaties, om het landschap te ontzien. Zo opende het bedrijf recent een volledig offgrid-distributiecentrum in Almere, met zonnepanelen, batterijen en slimme netaansluitingen. Distributiecentra worden zo kleine energiehubs: ze wekken stroom op, laden elektrische vrachtwagens en kunnen zelfs energie terugleveren aan het net. Daarmee verandert het imago van de ‘lelijke dozen’ langzaam in dat van slimme, duurzame gebouwen die onmisbaar zijn voor de bevoorrading van winkels, ziekenhuizen en webshops.

🎧 Zo wil Wereldhave winkelcentra aantrekkelijk maken

De Duitse hotelketen Maritim heeft zich teruggetrokken uit de bouw van een groot congres- en conferentiehotel aan het IJ. Dat project had de hoofdstad moeten helpen om meer internationale congressen aan te trekken, maar nu dreigt die markt terrein te verliezen aan steden als Wenen en Barcelona. Volgens Maarten de Gruyter betekent dit niet alleen minder bezoekers, maar ook een verzwakking van de positie van Amsterdam als zakelijke hotspot. Een tegenvaller, in een stad waar ruimte schaars én duur blijft.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een wijk zonder gasaansluiting, die net zoveel energie opwekt als wordt verbruikt. Kan dat op grote schaal?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom energieneutraal bouwen meer vraagt dan alleen techniek
☑️ Merwedekanaalzone in Utrecht als voorbeeld in de markt
☑️ Mona Keijzer prijs Nederlandse woningmarkt in München

Een wijk die grotendeels in haar eigen energie voorziet. In steeds meer plekken in Nederland gebeurt het al. Merwedekanaalzone in Utrecht is zo'n gebied waarin duurzaamheid en energie-efficiëntie vanaf de tekentafel zijn meegenomen. Toch is het realiseren van zulke wijken nog verre van eenvoudig. ‘Het is een ingewikkelde puzzel’, vertellen Joost Muusze en Dagmar de Wilde van ingenieursbureau Sweco. Zo moet je bijvoorbeeld rekening houden met gedrag van bewoners en samenwerking tussen ontwikkelaars, gemeenten en energiebedrijven. Sweco begeleidt projecten in heel Nederland en ziet dat de wil om te verduurzamen groeit, maar dat praktische obstakels de voortgang vaak vertragen.

🎧 Luister ook | Hoe krijg je medewerkers weer naar kantoor toe?

Een van de grootste uitdagingen is de overbelasting van het stroomnet. Warmtepompen, laadpalen en zonnepanelen zorgen voor piekbelasting en dat vraagt om slimme oplossingen. Denk aan buurtbatterijen, collectieve warmteoplossingen en systemen die energieverbruik beter spreiden over de dag. Volgens de deskundigen is het vooral een kwestie van durven samenwerken en experimenteren. Gemeenten moeten volgens hen duidelijke, maar haalbare eisen stellen. Energieneutrale wijken lijken nu nog niche, maar volgens hen is het slechts een kwestie van tijd voordat dit de standaard is.

🎧 Luister ook | Bouwen zonder bezwaar, kan dat eigenlijk wel?

Mona Keizer was afgelopen week op de EXPO REAAL in Munchen. Haar boodschap? Buitenlandse beleggers zijn weer welkom op de Nederlandse woningmarkt. De vraag is nu: zullen die internationale partijen opnieuw grootschalig instappen? Rendementen staan onder druk door strengere regels en stijgende kosten. Maarten de Gruyter is blij met het charme-offensief van de minister, maar denkt niet dat daarmee ineens alles weer anders wordt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de nieuwe Nota Ruimte zet het kabinet een koers uit tot 2050. Niet langer staat de Randstad centraal, de groei moet juist in de omliggende regio’s plaatsvinden.

Hier ziet columnist Madeline Buijs een flinke uitdaging. Want hoe zorgen we ervoor dat er voldoende werkgelegenheid is in deze schil rond de Randstad ontstaan. Anders staan er elke dinsdagochtend enorme files van Apeldoorn naar Amsterdam? Wie de historische data erbij pakt, ziet dat de verhuisbereidheid van bedrijven heel laag is. 

Madeline Buijs is actief als Chief Economist en Head of Research bij Colliers. Hier geeft ze geeft leiding aan de researchafdeling die onderzoek doet naar de verschillende vastgoedmarkten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse winkelstraten en winkelcentra staan onder druk. Hoe zorg je ervoor dat ze aantrekkelijk blijven voor bezoekers én investeerders? Zo pakt Wereldhave dat aan.

Deze aflevering in het kort
☑️ Wereldhave investeert in de vernieuwing van Nederlandse winkelcentra.
☑️ Beleving en maatschappelijke functies worden steeds belangrijker.
☑️ Wethouder uit Heemskerk: ontwikkelaar mag maximaal 2% winst maken

De manier waarop we winkelen is de afgelopen 20 jaar drastisch veranderd. Online shoppen is niet meer weg te denken en dat heeft gevolgen gehad voor fysieke winkelcentra, waarvan een flink aantal te kampen heeft met leegstand. Toch ziet Wereldhave volop kansen, vertelt Wereldhave-CEO Matthijs Storm. Het beursgenoteerde vastgoedbedrijf beheert in Nederland, België en Frankrijk en werkt hard aan de transformatie ervan. De focus ligt niet alleen meer op retail, maar ook op horeca, zorg en sport. Door deze mix moeten winkelcentra uitgroeien tot plekken waar mensen graag langer verblijven en meer besteden. De vastgoedbelegger gebruikt hiervoor een nieuwe naam: het Full Service Center

🎧 Luister ook | Bouwen zonder bezwaar, kan dat eigenlijk wel?

Voorbeeld van zo’n transformatie is winkelcentrum Presikhaaf in Arnhem. Toen Wereldhave dit vastgoed in 2014 kocht, verkeerde het gebied in zwaar weer. Meer dan 20 procent van de panden stond leeg. Het bedrijf besloot hier zijn nieuwe strategie uit te rollen en dat wierp al snel vruchten af. De bezoekersaantallen stegen de afgelopen jaren met tientallen procenten en er kwamen nieuwe functies bij die het centrum levendiger maken. Zo vestigde in de kelder een Basic Fit die 24 uur per dag geopend is.

🎧 Luister ook | Zo wil Jimmy Dijk (SP) de wooncrisis oplossen

Wethouder Ani Zalinyan (GroenLinks, Heemskerk) wil dat projectontwikkelaars bij maatschappelijk vastgoed niet meer dan 2% winst mogen maken. Volgens haar moet publieke grond vooral in dienst staan van betaalbare woningbouw en maatschappelijke functies. Met dit winstplafond wil ze voorkomen dat ontwikkelaars te veel verdienen aan projecten met een publieke bijdrage. Maarten noemt het voorstel symboolpolitiek. Te strenge voorwaarden ontmoedigen investeringen ontmoedigen en vertragen bouwprojecten 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kantoren staan vaak leeg, in de avonduren en tijdens het weekend. Use/space maakt er op die momenten bruisende plekken van, door vastgoed te koppelen aan maatschappelijke initiatieven en creatieve gebruikers.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Use/space kantoorpanden koppelt aan maatschappelijke organisaties
☑️ Waarom vastgoedeigenaren hieraan meedoen
☑️ Wat de nieuwe Nota Ruimte betekent voor de toekomst van wonen en bouwen in Nederland

In de meeste kantoorgebouwen is het ’s avonds en in het weekend stil en verlaten. Zonde, vindt Mare Santema, die met Use/space een platform ontwikkelde dat lege meters nieuw leven inblaast. Het idee is simpel: verbind kantoorpanden met maatschappelijke organisaties en creatieve ondernemers die juist buiten kantoortijden ruimte zoeken. Denk aan taallessen, orkestrepetities, een pop-up galerie of een banenmarkt voor jongeren. Usespace regelt de toegang, schoonmaak en veiligheid, zodat vastgoedeigenaren hun pand zonder zorgen open kunnen stellen. Het levert hen maatschappelijke meerwaarde op en regelmatig zelfs extra punten voor hun BREEAM-certificaat.

🎧 Luister ook | Hoe krijg je medewerkers weer naar kantoor toe?

Use/space groeit snel. Inmiddels zijn er al honderden matches gemaakt tussen lege kantoren en initiatieven die ruimte nodig hebben, vooral in de grote steden. Vastgoedeigenaren die aanvankelijk huiverig waren, zien nu dat hun gebouwen worden benut én positief in de schijnwerpers komen te staan. Bedrijven in die panden delen het vaak trots via hun eigen kanalen: van yoga in de boardroom tot culturele voorstellingen in het atrium.

🎧 Luister ook | Rotterdam bouwt aan een indrukwekkende skyline

Met co-host Joëlle Lokhorst bespreken we de de nieuwe Nota Ruimte, die afgelopen vrijdag werd gepresenteerd. Daarin staat dat er de komende 25 jaar 1,65 miljoen woningen bij moeten komen. Ook is afgesproken dat meer mensen naar perifere regio’s zoals Groningen en Twente moeten verhuizen en dat er extra grond wordt gereserveerd voor defensie, infrastructuur en energievoorziening. Om dat allemaal te laten passen, moeten woningen compacter en efficiënter worden gebouwd. De Nota Ruimte schetst zo de grote lijnen voor de toekomst.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de verkiezingen in aantocht neemt Maarten Feilzer de woonparagrafen van de belangrijkste partijen onder de loep.

Hij blijkt niet mals in zijn oordeel. GroenLinks/PvdA verlangt volgens hem terug naar een tijd die nooit echt bestaan heeft en CDA zou rekenen op een godswonder. Veel partijen presenteren zich met uitgesproken ideeën. Met meer regie, minder regels en beter gebruik van de bestaande voorraad. Dat leest Maarten in vrijwel alle programma's, maar de uitwerking verschilt enorm. Maarten Feilzer is directeur van Zadelhoff, dat een portefeuille van ongeveer 600 miljoen aan stenen beheert.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De hypotheekrenteaftrek staat opnieuw ter discussie. Econoom Raymond Gradus legt uit waarom afschaffen volgens hem uiteindelijk onvermijdelijk is.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Econoom Raymond Gradus over het nut en de toekomst van de hypotheekrenteaftrek
☑️ Wat Nederland kan leren van Finland, waar de regeling al is afgeschaft
☑️ Werkgevers eisen dat personeel zich weer op kantoor meldt

De hypotheekrenteaftrek was ooit bedoeld om eigenwoningbezit te stimuleren. Inmiddels is het een heet hangijzer in de Haagse verkiezingsstrijd. Volgens econoom Raymond Gradus van de Vrije Universiteit is de regeling vooral gunstig voor hogere inkomens en zorgt het voor prijsopdrijving op de woningmarkt. In deze aflevering bespreken we waarom de regeling opnieuw onderwerp van debat is, wat er op het spel staat voor starters en middeninkomens en of Nederland lessen kan trekken de ervaringen in Finland. Daar is de aftrek al afgeschaft.

🎧 Luister ook | Hoe willen we dat Nederland er over 100 jaar uitziet?

Critici wijzen op de 11 miljard euro aan misgelopen belastinginkomsten, het ongelijk speelveld tussen kopers en huurders en de fiscale prikkel tot hogere leensommen. Voorstanders daarentegen benadrukken rechtszekerheid en bescherming van modale huishoudens. Gradus pleit voor een geleidelijke afbouw, met oog voor lopende hypotheken en duidelijke communicatie. Eén ding is zeker: het debat over de hypotheekrenteaftrek raakt diep aan de betaalbaarheid van wonen in Nederland. Wat er ook gebeurt, deze regeling zal de komende jaren niet onopgemerkt blijven in de Haagse politiek.

🎧 Luister ook | Hoe krijg je medewerkers weer naar kantoor toe?

Microsoft scherpt zijn thuiswerkbeleid aan. Werknemers moeten voortaan minimaal drie dagen per week op kantoor werken. Volgens het techbedrijf bevordert fysieke aanwezigheid de samenwerking, creativiteit en bedrijfscultuur. Hiermee sluit Microsoft zich aan bij een bredere trend onder grote bedrijven die het hybride werken willen beperken en meer focus leggen op aanwezigheid op de werkvloer. Maarten de Gruyter hoop dat meer bedrijven het voorbeeld gaan volgen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beleggers en corporaties stellen samen harde grenzen aan de CO2-uitstoot van nieuwbouwprojecten. Het is een mijlpaal die de bouwsector moet vergroenen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Institutionele beleggers en corporaties voeren samen een CO2-plafond in voor nieuwbouwprojecten
☑️ Alleen duurzame projecten met circulaire of biobased materialen komen nog in aanmerking
☑️ In memoriam: Jason Blackmore

Institutionele beleggers en woningcorporaties hebben een gezamenlijk CO2-plafond ingesteld voor nieuwbouwprojecten. Daarmee geven ze voor het eerst een duidelijke richtlijn af: projecten die boven deze norm uitstijgen, worden niet meer gekocht of ontwikkeld. De grens heeft betrekking op de uitstoot die vrijkomt bij productie, transport en verwerking van bouwmaterialen. Het doel is helder: een duurzame, circulaire bouwsector met minder CO2-uitstoot en minder gebruik van primaire grondstoffen. De partijen hanteren een streefwaarde in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs en een maximale waarde die jaarlijks wordt aangescherpt. In 2026 volgt mogelijk ook een uitbreiding naar renovatieprojecten.

🎧 Luister ook | Zo wil Jimmy Dijk (SP) de wooncrisis oplossen

Onder de noemer ‘De Nieuwe Bouwroute’ kiezen de ondertekenaars voor drie verduurzamingsroutes: slimmer bouwen, circulair bouwen en biobased bouwen met natuurlijke materialen zoals vlas en hennep. Daarmee willen zij bijdragen aan de klimaatdoelen voor 2030 en 2050. Tot de initiatiefnemers behoren onder andere a.s.r. real estate, Achmea, Eigen Haard en Vesteda. Volgens Norbert Schotte van Building Balance is dit een doorbraak: “De markt weet waar zij aan toe is. Onvoldoende duurzame projecten komen er simpelweg niet meer in.” Het is de bedoeling dat de afspraken snel worden toegepast in het ontwikkel- en inkoopbeleid van de betrokken partijen.

🎧 Luister ook | Bouwen zonder bezwaar, kan dat eigenlijk wel?

Maarten de Gruyter vertelt over zijn vriend en collega Jason Blackmore die eerder deze maand onverwachts overleed. Blackmore had een indrukwekkende staat van dienst in de vastgoedsector, met meer dan 25 jaar ervaring, onder andere bij G&S Ontwikkeling. Collega’s herinneren hem als een bevlogen professional met een groot netwerk en het vermogen om mensen en partijen te verbinden. Zijn overlijden noemt Maarten een groot verlies voor de vastgoedwereld.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat te doen met de hypotheekrenteaftrek? Sinds het CDA pleitte voor afbouw, barstte het debat los. Maar volgens Matthijs Korevaar gaat het meer om politiek theater dan om echte oplossingen voor de wooncrisis.

Hij wijst op drie vergeten inzichten. Starters profiteren het meest van de regeling, ook verhuurders hebben recht op aftrek, en het eigenwoningforfait - ooit de reden dat de aftrek werd ingevoerd - is vrijwel uitgehold. Zijn conclusie: herstel en verhoog het eigenwoningforfait, in plaats van de renteaftrek te schrappen. Dat helpt starters meer en sluit beter aan bij de oorspronkelijke bedoeling. Matthijs Korevaar werkt als universitair docent Finance aan Erasmus School of Economics in Rotterdam. Hij publiceert regelmatig over de woningmarkt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.