Adieu God

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Tooske Ragas ging als klein meisje wekelijks met haar ouders naar de kerk. “Maar ik ben niet opgegroeid met het klassieke beeld van een God op de troon. Ik geloof nog steeds, maar dan wel in de kracht van de verhalen. Ik geloof niet dat Jezus letterlijk mensen genas of over water liep, ik geloof dat Jezus oog had voor mensen in een onmogelijke positie. Genezen is voor mij; God heeft deze mens meer mens gemaakt. Je kunt God ontmoeten in de ontmoeting met anderen.”

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Musicalproducent en showbizzexpert Albert Verlinde is katholiek opgevoed en hield van de theatrale Bijbelverhalen. Als kind speelde hij met de gipsen figuurtjes uit de kerststal ‘een soort ‘Goede tijden, Slechte tijden.’ Alberts vader werd katholiek om met zijn moeder te mogen trouwen. Het gezin Verlinde gaat op zaterdagavond en zondagochtend naar de mis. Bovendien zingt Albert elke ochtend om acht uur in het kerkkoor: “Daarom vind ik eigenlijk dat ik voor mijn leven wel genoeg naar de kerk ben gegaan “, zegt een lachende Verlinde.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Voormalig Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm komt uit een katholiek bakkersgezin en groeide op in Nijmegen, de stad waar hij nog steeds woont: ‘De kerk van mijn jeugd staat hier negenhonderd meter verderop. Ik kan er nog elke dag naar kijken. De kerk hoorde erbij, ik vond het indrukwekkend, maar snapte de essentie niet. Ik verbaasde me erover dat mijn moeder steeds boos werd op mijn vader als die weer eens tijdens de mis in slaap viel. Ze vond dat niet kunnen, maar hij moest als bakker elke dag al vroeg op.’

Abracadabra

Maar liefst tien jaar was Van Uhm misdienaar in een nonnenklooster. Elke ochtend om zeven uur hielp hij mee met de mis: ‘Ik vond die nonnen zo aardig. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen om ermee te stoppen. Toen ik eenmaal naar de Koninklijke Militaire academie ging was dat het beste excuus om te stoppen. Maar op mijn trouwdag kwam ik terug. Ik heb nu nog het gevoel dat ik niet alleen met mijn vrouw, maar ook een beetje met al die nonnen ben getrouwd.’

Van Uhm gelooft nu niet meer dat er een God is: ‘Ik heb ook nooit schietgebedjes gedaan. Als je op missie bent en het wordt spannend schakel je de angst uit. Ik heb er wel over nagedacht waarom ik dan niet ga bidden, maar ik vertrouw dan vooral op de mensen om me heen.’

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Bijna drie jaar geleden veranderde Diederik Stapel in een klap van sterwetenschapper in fraudeur. In zijn eerste televisie interview sinds dat moment vertelt Stapel aan presentator Tijs van den Brink over de existentiële crisis die hij doormaakte sinds zijn publieke val. Die crisis leidde tot een zoektocht waarin hij wanhopig gezocht heeft naar vaste grond onder zijn voeten. ‘Ik wilde mezelf uitgummen: was ik er maar niet meer.’ Hij bezoekt kerkdiensten, mediteert, leest in de bijbel en in het werk van mystici, en praat met veel mensen. ‘Mijn grote thema is nu: wat geeft ons houvast? Met alleen ratio houd ik het niet vol.’

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Rik verliet de kerk rond zijn zestiende. Hij keerde terug na de geboorte van zijn eerste kind. ‘Ik heb belijdenis gedaan, omdat we ons kind graag wilden laten dopen. Daar stond ik achter. Waarom zou ik niet hardop zeggen wat ik in mijn hart voelde?’

In huize Felderhof werd elke avond voor de maaltijd gebeden. Ook als Riks kinderen vriendjes hadden meegenomen. ‘Dan fluisterde mijn zoon: straks gaat mijn vader bidden, doe je ogen maar dicht, of houdt ze open, dan kun je zien hoe dat gaat.’

Rik gaat in Nederland niet graag naar de kerk. ‘Ik heb moeite met mensen die alles zeker weten. Alsof ze elke dag met God praten. Daar krijg ik kippenvel van.’ In Tanzania, waar hij een groot deel van het jaar woont, is hij wel betrokken bij de kerk. ‘In Afrika wordt diep vanuit het hart gezongen.’

Vorig jaar verscheen zijn kinderbijbel 'Simon, de buurjongen van Jezus', dat hij samen met Cees Baan schreef. Waarom vindt hij het belangrijk dat kinderen de Bijbelverhalen kennen? Waarom wil hij dit boek zelfs in Swahili en Frans laten vertalen? Schuilt er stiekem toch een zendeling in Felderhof? Hij vertelt het aan Tijs in deze nieuwe aflevering van Adieu God?.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

In Adieu God? vertelt Olympisch Kampioen op de 1000 meter schaatsen Stefan Groothuis aan Tijs van den Brink hoe zijn depressie een spirituele zoektocht in hem losmaakte. Groothuis zocht overal naar antwoorden. Hij stond zelfs op het punt om drugs uit te proberen, ook al kon hem dat als sporter zijn carrière kosten. Uiteindelijk was het niet de spirituele wereld die hem verder hielp en ook niet zijn protestantse achtergrond, maar de ontdekking van het atheïsme.

Steevast ligt er een dikke pil op het nachtkastje van Stefan Groothuis. Hij heeft op trainingskampen en toernooien altijd een portie filosofische boeken paraat. Het kostte hem zijn laatste beetje geloof in God en ook in de vrije wil gelooft hij inmiddels niet meer. Dit soort inzichten maken hem echter niet pessimistisch. “Voor mij was het een bevrijding om te ontdekken dat mijn depressie niet mijn eigen schuld was, of kwam doordat ik een slechte ziel had of iets dergelijks.”

Hoewel hij zijn geloof kwijt is, heeft de kerk nog wel zijn interesse. Hij is onder de indruk van de functie die de kerk heeft in het dorp waar hij opgegroeid is. Als er een kerk zou zijn waarin gelovigen en niet-gelovigen samen zouden kunnen komen zonder te preken, zou hij zich er wel bij willen aansluiten.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Oud-wielerkampioen Leontien van Moorsel werd katholiek opgevoed. Haar ouders hebben een succesvolle eigen zaak, maar als haar vader gezondheidsproblemen krijgt, gaat de zaak failliet. 'Mijn ouders hebben een heel zwaar leven gehad. We hebben meegemaakt dat we alles konden doen én dat we elke gulden moesten omkeren.'

Balans

Tijdens al haar wedstrijden droeg Leontien een Mariabeeldje met zich mee en haar moeder stak voor elke wedstrijd een kaarsje aan in de kerk. Zorgde dit er voor dat ze wereldkampioen werd? “Nee, maar als je er zelf in gelooft, zal het vast helpen.” Na het heftige leven van een topsporter en de strijd met anorexia heeft Leontien nu veel meer rust gevonden. “Ik ben in balans en dat is heerlijk.”

Vader

Recent overleed Leontiens vader. Ze verbaasde zich over het feit dat hij bang was om dood te gaan. “Als je gelooft in een hiernamaals, dan hoef je toch niet bang te zijn?” Hoewel ze zelf niet gelooft dat het leven na de dood verder gaat, hoopt ze toch dat ze haar vader terug zal zien. “En ik hoop dat hij in de hemel een pilsje kan drinken”.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

De kleine Hans Kraay jr. was al net zo gretig in zijn eerste carrière als misdienaar als later op het voetbalveld. Zijn moeder was overtuigd katholiek en hij ging graag met haar mee naar de kerk. Na een verhuizing meldde hij zich direct bij de plaatselijke pastoor om zijn misdienaarscarrière voort te zetten.

Het voetbal schopte echter roet in het eten. Hoewel hij als volwassene geen regelmatige kerkganger is en nogal wat van de katholieke moraal aan zijn laars lapte, heeft hij zich altijd verbonden gevoeld met het katholieke geloof. En met de God van zijn jeugd. De laatste tijd zijn hem een aantal vreselijke dingen overkomen, waardoor zijn geloof aan het wankelen is gebracht.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Cor Bakker begon zijn carrière in de kerk. Als onzekere puber werd hij pianist van het jeugdkoor van de kerk van zijn ouders, “die piano is echt mijn redding geweest”. Tot er drie mannen van de broederraad waren, die klaarstonden om hem te bekeren. Er werd gedreigd met de hel als hij op dat moment niet op zijn knieën zou gaan. “Maar ik heb God helemaal niet nodig”, zei een boze Cor. “Ik was zo kwaad. ‘Jullie zien mij hier nooit meer terug’, heb ik geroepen.” Die gebeurtenis was voor hem een aanleiding om na te gaan denken over het geloof, wat er toe leidde dat hij zich helemaal afkeerde van de kerk.

Cor was klaar met de kerk, maar is voor zijn toenmalige vrouw toch in de katholieke kerk getrouwd. Meegaan naar het altaar vond hij hypocriet, zijn vrouw ging alleen naar voren. De samenwerking van Cor met Paul de Leeuw viel zijn ouders zwaar. De vader van Cor is overleden, maar zijn moeder is nog gelovig en actief in de kerk. Cor vertelt dat hij er kort geleden achter kwam dat zijn moeder heel andere dingen gelooft dan hij dacht. Aan presentator Tijs van den Brink laat hij horen wat hij zich nog herinnert van de muziek uit de kerk en hoe volgens hem de hemel zou kunnen klinken.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Theatermaakster Adelheid Roosen groeide op in een streng geloof van straffen, geboden en oordelen. “Mijn moeder had het idee dat je kinderen met harde hand en strenge regels kon vormen. Zij dacht echt dat dat werkt. Ik heb jarenlang zo’n strijdveld met haar gehad. Dat voelde als schieten met scherp. Met geladen pistolen tegenover elkaar.” Op school bij de nonnen kwam ze die harde hand opnieuw tegen. Hoe het was? “Zoals de verhalen zijn. Een doorlopende attitude van vernederingen, straffen, fysiek geslagen worden. Seksueel geweld heb ik niet meegemaakt.”

De tegenhanger van die strenge moraal kwam ze tegen in de ziekenhuiskapel waar ze met haar moeder naar de mis ging. Daar kwam een pater die in Afrika was geweest. Hij zette een bandrecorder met Afrikaanse muziek op het altaar. Vijfenveertig minuten lang trommels en vreemde geluiden. “Dat was mijn fa-vo-rie-te kerkdienst. Dat vond ik echt geweldig.”