Adieu God

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over? Zangeres en presentatrice Marga Bult begon haar zangcarrière als vierjarige in de kerk, in de kerstmis in haar geboortedorp Lattrop. Ze groeide op op een boerderij, waar ze al vroeg moest meehelpen en er voor spelen nauwelijks tijd was. Haar ouders waren in haar woorden ‘streng katholiek’. De kleine Marga was een heel gelovig kind dat in de klas in huilen uitbarstte bij het verhaal van de kruisiging van Jezus.

Marga heeft warme herinneringen aan de kerk. Maar de kerk benauwde haar ook. “Al die regeltjes! En ik hoorde van een pastoor van een andere kerk die iets met misdienaartjes gedaan had. Steeds meer kwam je er achter dat er heel veel mis ging.” Haar geloof kwam verder onder druk te staan toen haar broer uit de kast kwam als homo. Zij was de eerste aan wie hij het vertelde.

Het geloof heeft Marga niet losgelaten, maar het is wel van karakter veranderd: “Ik heb de kerk niet nodig om te geloven. Ik denk dat ik een zoekende blijf. Ik wil het nare van de kerk vergeten om het mooie te onthouden.”

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Ondanks de vele bedevaarten die hij als kind heeft meegemaakt en processies waarin hij meeliep, heeft Harry Vermeegen helemaal niks meer met zijn katholieke achtergrond. Zijn grootste succes is misschien wel het belachelijk maken van paus Johannes Paulus II geweest met het typetje en het lied Popie Jopie in 1985. Zou hij Popie Jopie vandaag de dag ook nog van stal halen?

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Stel dat Jezus zou aanbieden presentatrice Lucille Werner van haar handicap te genezen, dan zou Lucille dat niet aannemen. 'Ik zou Hem bedanken voor mijn handicap. Ik heb mijn kracht erdoor ontdekt.'

Lucille komt uit een katholieke familie. Haar oma ging zelfs dagelijks naar de kerk. Lucille ging tot haar twaalfde mee naar de kerk, daarna ging ze liever paardrijden. ‘Dan zat ik al met paardrijlaarzen aan en cap op in de kerk.’ Als kind bad Lucille elke dag voor alle mensen in haar omgeving ‘Die lijst werd met de dag langer’. Later ook voor een baan bij de televisie. ‘Ik zou Hem enorm bedanken als dat zou lukken.’

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over? In de eerste aflevering van deze nieuwe serie vertelt Jochem van Gelder over zijn jeugd met zijn katholieke vader. “Als kind wilde mijn vader Paus worden en hij zou nog een hele goede geweest zijn ook.” Juist zijn vaders herseninfarct was voor Van Gelder de reden om zijn laatste beetje geloof in God definitief te verliezen.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over? Als kind wordt Bastiaan geconfronteerd met de kloof tussen katholieken en protestanten. 'Ik zat op een protestants christelijke school en gaf een eindexamenfeestje. Die zei af en die zei af. Toen kwam er een meisje naar me toe en ze zei: wij mogen niet komen. Omdat ik katholiek was.' Bastiaan heeft hier – nog steeds – moeite mee. 'De essentie van de Christusfiguur is: ik praat met iedereen en stel me open voor iedereen.'

Bastiaan ziet God niet als een sturende kracht. 'We zijn als mens niet in staat om het goddelijke te omschrijven. Dat wordt altijd een beetje mal.' Hij heeft wel veel ontzag voor de schepping. 'In de westerse maatschappij staan we niet meer stil bij het wonder. Het gaat om consumeren en geld verdienen.'

Tijs is benieuwd naar de stem die Bastiaan van binnen ervaart. 'Wat ik God noem is mijn geweten. Het is de stem die je in de stilte hoort. In mijn herinnering is deze stem altijd bij me geweest. Ik geloof niet dat er mensen zijn die deze stem niet hebben. De zachte stem is er altijd.'

Gaf deze stem hem ook troost toen zijn broer Roef onverwacht overleed? U hoort het in de voorlopig laatste aflevering van Adieu God?.

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over? Tijs van den Brink heeft zich voorbereid, maar een gesprek met Martin Šimek loopt altijd anders dan je denkt. Dat begint al bij de vraag hoe cartoonist Šimek Jezus zou tekenen.

Šimek vindt het vervelend dat gelovigen God zo concreet willen maken. ‘Ik ben een bewonderaar van de schepping, maar waarom zou de schepper een persoon zijn?’

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Interieurontwerper Jan des Bouvrie groeit op in Bussum. Zijn vader is Luthers en zijn moeder katholiek. ‘Ze spraken af dat ze een jongetje Luthers zouden opvoeden en een meisje katholiek. Ik ben dus Luthers opgevoed.’

Jan wordt als kind gepest op school vanwege zijn dyslexie. In de kerk vindt hij steun. ‘Het gaf me een warm gevoel.’ Jan noemt God energie. ‘Beethoven heeft gezegd dat de muziek in de lucht hangt en dat hij op aarde is om de noten op te schrijven. Ik geloof in die energie. Als ik een tekening maak, komt dat via die energie bij mij binnen.’

Op de Rietveld Academie verloor hij zijn geloof helemaal. ‘Ik ging helemaal op in het creatieve proces: wat kunnen we maken?’ Jan trouwde en kreeg kinderen, maar ging al snel los in het Amsterdamse uitgaansleven. ‘Ik was niet eerlijk, andere vrouwen, een wilder leven. Ik ben bij mijn vrouw weg gegaan. Dat noem ik mijn grootste falen. Ik adviseer iedere vent: denk pas over een vrouw na rond je veertigste.’

Hij ontmoet Monique waarmee hij in de kerk trouwt. ‘Monique is katholiek en vroeg waarom ik vloekte. Ik ben ermee gestopt. Voor haar trouwde ik in de kerk en we hebben onze kinderen laten dopen.’

Tijs van den Brink probeert vat te krijgen op Jans godsbeeld, maar of dat lukt? En als Jan iets mocht ontwerpen voor de hemel, wat zou dat zijn?

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over? Joost Eerdmans, de kersverse lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, groeide op in een gereformeerd gezin in Harderwijk. ‘Het was een vanzelfsprekendheid om naar de kerk te gaan.

Joost vond de kerk een rustpunt 'Maar als je ouder wordt, wil je langer slapen.’

Joost geloofde als kind oprecht in God. ‘God was iemand bij wie je terecht kon met je belangrijkste vragen: of je konijn zou blijven leven. En als je ruzie had, vroeg je vergeving.’ Toch ebde zijn geloof langzaam weg en hij besloot geen belijdenis te doen.

In zijn studententijd ontmoette hij de atheïstische Femke, met wie hij in 2006 trouwde, in de kerk, door zijn moeder. ‘Het geloof is toch een rustpunt in het leven, maar als je me direct zou vragen of ik in God geloof, dan zeg ik nee.’

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Gretta Duisenberg werd landelijk bekend in 2002, toen ze als vrouw van de eerste president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, een Palestijnse vlag aan hun woning hing. Haar zoon bidt voor haar, zij doet af en toe schietgebedjes – is Gretta Duisenberg echt los van God?

Ze was 17 toen ze besloot belijdenis van haar geloof te willen doen, uitzonderlijk jong in haar kerk. “Ik was 100% overtuigd.” Toen de dominee haar vroeg wat ze zou doen als ze een niet-kerkelijke man zou ontmoeten, antwoordde ze uit volle overtuiging dat ze daar nooit mee zou trouwen. Een paar jaar later kwam ze een niet-gelovige man tegen. De avond voor de bruiloft kwam de dominee met drie ouderlingen langs om haar over te halen om het huwelijk af te blazen.

Gretta Duisenberg vertelt in de uitzending aan Tijs van den Brink hoe ze als jonge moeder kanker kreeg, waardoor ze jaren in het ziekenhuis lag. Nadat ze hersteld was besloot ze te scheiden en de kerk en het geloof vaarwel te zeggen. “Ik geloof alleen nog in mijzelf en andere mensen. ”

In Adieu God? gaat Tijs van den Brink in gesprek met kerkverlaters. Zij zijn christelijk opgevoed en gingen vroeger naar de kerk. Wat is daarvan over?

Gepensioneerd dominee Carel ter Linden was naar eigen zeggen een té gelovig jongetje. “Vader, vertel nog eens over die kruisiging,” vroeg hij met enige regelmaat.

Na zijn pensionering ging hij zich verder verdiepen in wat hij precies geloofde. Na de dood van zijn vrouw verloor hij het geloof in een hiernamaals. Vervolgens liet hij het beeld van een persoonlijke God los, met name toen hij zich ging verdiepen in de werking van het proces van evolutie. “Dat proces is te wreed om door een God geschapen te zijn.”

Ter Linden vraagt ook naar de ontwikkeling van het geloof van presentator Tijs van den Brink. Ze blijken beiden adieu gezegd te hebben tegen het godsbeeld van hun jeugd, maar hebben er allebei een heel ander godsbeeld voor in de plaats gekregen. Volgens Ter Linden is God nergens zonder mensen.