Jaarlijks worden in Nederland tientallen miljoenen bloedafnames gedaan. Een handeling die steeds vaker onder druk staat door personeelstekorten in de zorg. Het Utrechtse medtech-bedrijf Vitestro heeft daar een antwoord op: Aletta, de eerste autonome bloedprikrobot ter wereld die al klinisch wordt ingezet.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de robotisering van de labdiagnostiek. Te gast zijn Toon Overbeeke, oprichter en CEO van Vitestro, en Anja Leyte, bestuurder bij OLVG Lab BV.

Robot Aletta combineert infrarood en echografie om bloedvaten te lokaliseren, prikt zelfstandig en plakt daarna een pleister. Na tests bij meer dan 10.000 patiënten ontving het apparaat in 2024 de CE-markering. Vitestro haalde onlangs 60 miljoen euro op, mede van de Mayo Clinic, voor de commerciële uitrol. Volgend jaar worden de eerste betaalde systemen geplaatst in Nederlandse ziekenhuizen; daarna volgt de VS.

OLVG Lab is al jaren nauw betrokken bij de ontwikkeling en gebruikt Aletta als een van de eersten in de dagelijkse praktijk. Leyte stipt een structureel probleem aan: diagnostiek is betrokken bij 70 procent van alle medische besluitvorming, maar krijgt een fractie van de innovatiebudgetten. Met de recent afgeronde verhuizing naar een nieuw gebouw en het digitale samenwerkingsplatform Glia Diagnostiek wil OLVG Lab bewijzen dat geïntegreerde labdiagnostiek de zorg slimmer en betaalbaarder maakt.

Verslaggever Stijn Goossens gaat in een speciale reportage langs in OLVG Oost om een kijkje te nemen bij een van de eerste werkende Aletta robots. Hij spreekt met Maxime Schoonbrood van Vitestro en krijgt een demonstratie van wat er komt kijken bij een prik van Aletta. Hij ziet hoe er live bloed geprikt wordt door de robot.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jaarlijks lopen meer dan 80.000 Nederlanders een hersenschudding op. Één op de vijf houdt daar maanden of jaren klachten aan over: hoofdpijn, vermoeidheid, overprikkeling, concentratieproblemen. Het standaardadvies is rust houden, maar voor deze groep werkt dat niet. Ze lopen vast in de zorg en komen soms pas na jaren bij de juiste behandeling terecht.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat er wél helpt bij langdurige klachten na een hersenschudding, ook wel postcommotioneel syndroom genoemd. Te gast zijn klinisch neuropsycholoog Marthe Ford bij Heliomare en de Universiteit van Amsterdam en Amy Aanen, head of business development Nederland voor het Deense Hemi Health.

Marthe Ford legt uit waarom langdurige klachten vaak worden veroorzaakt door angst en vermijdingsgedrag, en hoe exposuretherapie dat kan doorbreken. Heliomare ontwikkelde in gezamenlijk studieverband een intensieve behandelweek van vijf dagen waarbij patiënten stapsgewijs worden blootgesteld aan zware prikkels. Van de eerste twintig deelnemers gingen er negentien aantoonbaar vooruit. De behandeling is nog niet vergoed en vooralsnog alleen in onderzoeksverband beschikbaar geweest.

Amy Aanen introduceert het digitale behandelmodel van Hemi Health: een programma van gemiddeld twaalf weken met gespecialiseerde fysiotherapeuten en dagelijkse begeleiding op afstand. In Denemarken zag het bedrijf bij 80 tot 90 procent van de meer dan duizend behandelde patiënten verbetering. De kosten worden nog niet vergoed.

Ook de omstreden CFX-behandeling uit Utah komt ter spraken. En de nieuwe richtlijnen uit 2024, die actieve revalidatie aanbevelen in plaats van rust, maar in de praktijk nog onvoldoende worden opgevolgd.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je bestelde pakketje is elk moment te volgen. De infuuspomp in het ziekenhuis? Vaak niet. Dat kost verpleegkundigen dagelijks 15 tot 60 minuten, terwijl ze zoeken naar de juiste apparatuur.

Track and trace-technologie biedt een oplossing. Met digitale tags, barcodes en slimme software weet je op elk moment waar het medische hulpmiddel is dat je nodig hebt. Technologie die in de logistiek en transportsector al jaren gebruikt wordt, maar in de zorg nu pas het verschil lijkt te maken.

In deze aflevering van BNR Beter spreekt Nina van den Dungen met Martijn de Vries, innovatiemanager Medische Technologie bij UMC Utrecht, en Martin de Jong, directeur van CoperniCare. Het UMC Utrecht ontwikkelde een eigen systeem waarmee dagelijks al ruim 5000 apparaten worden gevolgd, van infuuspompen tot ziekenhuisbedden. CoperniCare beheert de zorglogistiek van 26 Nederlandse zorginstellingen en ziet voorraadniveaus met 10 tot 15 procent dalen na invoering.

In deze aflevering gaat het over hoe de technologie werkt, wat het oplevert en waarom ziekenhuisbestuurders track and trace nog te weinig als strategisch onderwerp zien. En de volgende stap: Robots die de fysieke logistiek overnemen en een ziekenhuis dat zichzelf leert voorspellen.

Over BNR Beter

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je smartwatch meet je hartritme terwijl je slaapt, en zelfs de camera van je smartphone kan het tegenwoordig als je je vinger op het scherm legt. Technologie die vroeger alleen in het ziekenhuis beschikbaar was, is nu voor iedereen toegankelijk. Maar hoe betrouwbaar zijn die metingen, en wat betekent dit voor artsen en patiënten?

In deze aflevering van BNR Beter gaat presentator Stijn Goossens in gesprek met Michiel Winter, cardioloog bij Amsterdam UMC en Cardiologie Centra Nederland, en Yosef Safi Harb, oprichter en CEO van Happitech. Happitech ontwikkelde een medisch gecertificeerde app waarmee patiënten via de camera van hun smartphone hun hartritme kunnen meten.

Boezemfibrilleren is de meest voorkomende hartritmestoornis en blijft vaak lang onopgemerkt. De stoornis zelf is beheersbaar, maar de complicaties niet: een bloedprop kan vanuit het hart naar de hersenen reizen en een herseninfarct veroorzaken. Vroeg opsporen en behandelen kan dat in veel gevallen voorkomen. Smartwatches en smartphone-apps bieden daarvoor een praktische oplossing, omdat ze continu meten en data direct naar zorgverleners kunnen sturen.

Toch is er een keerzijde. Winter ziet op zijn poli steeds meer patiënten die onnodig bezorgd zijn door een melding op hun horloge. Een apparaat mist de context van iemands dagelijks leven, en dat leidt tot onnodige zorgconsumptie. Happitech werkt samen met ziekenhuizen aan protocollen en drempelwaarden om te voorkomen dat artsen worden overspoeld met irrelevante meldingen.

Over BNR Beter

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de presentator

Stijn Goossens is redacteur en presentator bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert BNR Beter als Nina er even niet is, maar hij is ook te horen in de podcast 'Op de zaak' of als techredacteur tijdens de nieuwsshows. Stijn is vooral geïnteresseerd in onderwerpen over innovatie, wetenschap en (consumenten)technologie.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ruim 2 miljoen Nederlanders combineren een betaalde baan met mantelzorg voor een naaste. Door vergrijzing stijgt de zorgvraag, terwijl ontgroening het aantal beschikbare mensen om die zorg te verlenen juist verkleint. Dat legt druk op zowel de arbeidsmarkt als het zorgstelsel tegelijkertijd, omdat er steeds meer mantelzorg nodig is. 

De Sociaal-Economische Raad (SER) bracht donderdag 19 februari een advies uit aan de rijksoverheid over hoe werk en mantelzorg beter te combineren zijn. Naar schatting wordt 18% van alle werkgerelateerde uitval veroorzaakt door mantelzorgtaken.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt presentator Nina van den Dungen het SER-advies met drie gasten:

• Ruben Houweling – hoogleraar Arbeidsrecht en kroonlid van de SER, voorzitter van de commissie die het advies schreef.
• Cécile Boot – hoogleraar Gezond Werken bij Amsterdam UMC, onderzoeker naar de effecten van mantelzorg op werkenden.
• Jeroen Vermeulen – oprichter en CEO van Zorggenoot, een platform dat mantelzorgers ondersteunt bij regelgeving en administratie via AI.

De SER werkt in zijn advies langs twee sporen. Het eerste richt zich op het vergemakkelijken van de combinatie werk en mantelzorg. Centraal daarin staat een voorstel voor acht weken doorbetaald zorgverlof op 70 procent, vergelijkbaar met de WW en de ziektewet. Het tweede spoor richt zich op het beheersen van de groeiende vraag naar mantelzorg, via preventie en investering in de formele zorgsector.

Houweling licht toe waarom de SER kiest voor collectieve financiering: mantelzorg is volgens de raad een maatschappelijk risico dat buiten de invloedssfeer van individuele werkgevers valt. Boot benadrukt de rol van cultuurverandering op de werkvloer. Uit onderzoek blijkt dat gesprekken over mantelzorg in 80% van de gevallen tot een praktische oplossing leiden, maar die gesprekken vinden nog weinig plaats. "Mijn droom is dat het geven van mantelzorg net zo normaal wordt als het krijgen van kinderen," zegt ze.

Vermeulen wijst op een complicerende factor: een gemiddeld mantelzorgtraject duurt zeven jaar. Verlofweken bieden in veel gevallen tijdelijke verlichting, maar lossen het structurele probleem niet op. Een deel van de verklaring waarom bestaande regelingen zo weinig worden gebruikt, ligt volgens hem in de versnippering van het aanbod. "Als je de hulpvraag niet weet, stel je hem niet en raak je overbelast," zegt hij. Zijn platform Zorggenoot probeert als één loket die informatiekloof te dichten. 

Vragen of opmerkingen over deze aflevering?
Mail de redactie: Stijn Goossens

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Opereren met een hologram voor je ogen. In het Amsterdam UMC werd onlangs een hersenoperatie uitgevoerd terwijl de neurochirurg door een Augmented Reality-bril keek. Het is een technologische ontwikkeling die in meerdere Nederlandse ziekenhuizen in volle gang is. In deze aflevering van BNR Beter bespreekt presentator Nina van den Dungen met twee experts wat Virtual Reality (VR) en Augmented Reality (AR) nu écht betekenen voor de chirurgie, en of dit de operatiekamer fundamenteel gaat veranderen.

Te gast zijn:

• Maarten Bot – neurochirurg bij het Amsterdam UMC, die met een Microsoft HoloLens een drain in de hersenen plaatste op basis van een 3D-hologram.

• Lideke van der Steeg – kinderchirurg bij het Prinses Máxima Centrum en leider van de onderzoeksgroep die AR inzet om operaties bij kinderen nauwkeuriger te maken, onder meer met de Apple Vision Pro.

Bot gebruikt AR bij (spoed)operaties in de neurochirurgie. Op basis van een MRI of CT-scan projecteert hij een hologram van de hersenen direct op het hoofd van de patiënt. Zo ziet hij tijdens het opereren precies waar structuren in de diepte liggen, met als doel het aantal misplaatsingen van drains, nu nog zo’n 20 procent, verder terug te dringen.

Van der Steeg experimenteert in Utrecht met AR bij kinderen met ribtumoren. Door een 3D-model van de borstkas op de patiënt te projecteren, kan ze mogelijk een extra kijkoperatie overslaan. Minder ingrepen betekent minder complicaties en minder belasting voor het kind.

In de uitzending hoor je ook een reportage uit de operatiekamer van het Wilhelmina Kinderziekenhuis, waar verslaggever Stijn Goossens zelf een demo krijgt van promovendus en technisch geneeskundige Nick de Groot en postdoctoraal onderzoeker Matthijs Fitski, die als levend proefpersoon meewerkt in het experiment. Nick en Matthijs werken bij het Prinses Máxima Centrum aan de ontwikkeling van de 3D-technologie. Stijn ervaart wat je ziet met de Apple Vision Pro op en waar de technologie nog verder in moet doorontwikkelen.

Vragen of opmerkingen over deze aflevering?
Mail de redactie: Stijn Goossens

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het beoogde minderheidskabinet wil bijna 10 miljard euro bezuinigen op de zorg, terwijl de sector al kampt met personeelstekorten, vergrijzing en oplopende zorgvraag. Tegelijkertijd zet de coalitie stevig in op preventie, passende zorg en een andere inrichting van het zorgstelsel. Maar wat betekenen deze plannen in de praktijk voor patiënten, zorgverleners en instellingen? En hoe realistisch zijn de beloofde besparingen?

In deze aflevering van BNR Beter gaat presentatrice Nina van den Dungen in gesprek met drie zwaargewichten uit het zorgveld over de gevolgen van het nieuwe zorgbeleid. De verhoging van het eigen risico naar 460 euro, het afschaffen van vergoeding voor ongecontracteerde zorg en de invoering van eigen bijdragen in de wijkverpleging roepen fundamentele vragen op over solidariteit en toegankelijkheid. Wie gaat de rekening betalen? En dreigt zorgmijding bij kwetsbare groepen?

In deze aflevering hoor je:

• Xander Koolman – gezondheidseconoom aan de Vrije Universiteit Amsterdam

• Anneke Westerlaken – voorzitter van ActiZ, branchevereniging voor ouderenzorg en chronisch zieken

• Ad Melkert – bestuursvoorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen

Daarnaast wordt uitgebreid stilgestaan bij het idee van ‘passende zorg’: zorg die beter aansluit bij wat patiënten echt nodig hebben, en niet automatisch méér of zwaardere behandelingen. Is dit een kans om de zorg slimmer te organiseren, of wordt passende zorg vooral ingezet als verkapte bezuiniging?

Preventie speelt een sleutelrol in de plannen van het kabinet, met extra aandacht voor jongeren, leefstijl en vaccinatie. Maar levert preventie op korte termijn daadwerkelijk geld op, of verschuiven de kosten vooral naar de toekomst? 

Tot slot kijken de gasten vooruit: welke onderdelen van het zorgbeleid maken kans om overeind te blijven bij onderhandelingen met de oppositie? En waar is juist ruimte om nog stevig te onderhandelen vanuit de zorgsector? Waar moet de nieuwe minister voor zorg meteen de tanden in zetten?

Deze aflevering werd opgenomen voordat bekend werd dat Sophie Hermans (VVD) de nieuwe minister voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport wordt. 

Vragen of opmerkingen over deze aflevering van BNR Beter? Mail de redactie!

Redacteur: Stijn Goossens

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inzet van technologie in de zorg neemt toe, ook op de verpleegafdeling. Ziekenhuizen experimenteren met AI en zorgrobots om verpleegkundigen te ondersteunen bij hun werk. Dat gebeurt tegen de achtergrond van toenemende zorgvraag, personeelstekorten en een beroep dat onder druk staat. Wat betekent die technologische ontwikkeling concreet voor het werk van verpleegkundigen en voor de zorg aan het bed?

In deze aflevering van BNR Beter, opgenomen tijdens het ICT&health World Conference in Maastricht, spreekt presentator Nina van den Dungen over de veranderende rol van verpleegkundigen door de inzet van technologie. Te gast zijn Dennis van Helvert, regieverpleegkundige bij het Maastricht UMC+, en Jeroen Hendriks, hoogleraar verplegingswetenschap aan Maastricht University met focus op integrated care.

Aanleiding voor het gesprek is een pilot met sociale robot Mace die wordt ingezet op de afdeling cardiologie van het Maastricht UMC+. De robot ondersteunt patiënten bij herhaalbare informatie, bijvoorbeeld over medicatie en leefregels na ontslag uit het ziekenhuis. Die uitleg wordt normaal gesproken door verpleegkundigen gegeven. Door dit deels te automatiseren, ontstaat er meer ruimte voor persoonlijke zorg en vragen die niet te standaardiseren zijn. Uit de eerste ervaringen blijkt dat patiënten van alle leeftijden de robot overwegend accepteren en dat het verpleegkundigen tijd kan besparen.

In de aflevering gaat gaat het naast robot Mace over de bredere impact van AI en technologie op de verpleegkunde. Hendriks schetst hoe verdere professionalisering en academisering van verpleegkundigen nodig is om met deze veranderingen om te gaan. Van Helvert laat zien hoe verpleegkundigen zelf een actieve rol kunnen spelen in innovatie, naast hun werk op de afdeling.

Redactie: Stijn Goossens

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zorg krijgt er een nieuwe speler bij: medische AI-chatbots. Deze maand kondigden de Amerikaanse techbedrijven OpenAI en Anthropic speciale zorgvarianten van hun chatbots aan. Met ChatGPT Health en Claude for Healthcare beloven zij medische data beter inzichtelijk te maken — voor patiënten én zorgorganisaties. Van het uploaden van meetgegevens en dossiers tot hulp bij het voorbereiden van een doktersbezoek. De vraag is alleen: wat betekent dit concreet voor de dagelijkse praktijk in de spreekkamer?

In BNR Beter onderzoekt presentatrice Nina van den Dungen hoe deze nieuwe generatie medische chatbots het werk van artsen verandert en welke risico’s daarbij horen. Te gast zijn Tijs Stehmann, kinderarts bij de Noordwest Ziekenhuisgroep en mede-oprichter van de medische AI-zoekmachine Ask Aletta, en Saar Hommes, postdoctoraal onderzoeker aan Tilburg University, gespecialiseerd in digitale gezondheid en mentaal welzijn.

Patiënten komen steeds vaker met door AI gegenereerde analyses en adviezen bij de arts binnen. Het levert soms tijdwinst op, maar ook nieuwe spanningen. Chatbots kunnen overtuigend klinken, terwijl context, nuance en medische verantwoordelijkheid ontbreken. Tegelijkertijd worstelt de zorg met hoge werkdruk en versnipperde informatie, precies waar AI het verschil kan maken.

In deze aflevering bespreken we waar die beloftes realistisch zijn en waar niet. Wanneer kan een chatbot geruststellen, en wanneer wordt het juist riskant? Hoe ga je om met privacy, datagebruik en afhankelijkheid van grote Amerikaanse techbedrijven? En waarom kiest de AI-tool Ask Aletta er bewust voor om zich uitsluitend op zorgprofessionals te richten?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De mentale gezondheid van jongeren gaat achteruit. Angstklachten, somberheid en stress komen  steeds vaker voor onder kinderen en tieners. Dat blijk uit de Monitor Mentale Gezondheid van RIVM en het Trimbos Instituut. Vaak worden sociale media in verband gebracht met die klachten, maar is die relatie echt zo eenvoudig? En kan een verbod op platforms als TikTok, Snapchat en Instagram jongeren daadwerkelijk beschermen?

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt presentator Nina van den Dungen of een verbod op sociale media helpt bij het verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren. Aanleiding is het recente verbod voor jongeren onder de 16 jaar in Australië en de discussie die daarover in Europa is losgebarsten.

Te gast zijn Esther Rozendaal, hoogleraar Digitale Weerbaarheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, en Noortje Meijer, orthopedagoog bij THUIS Orthopedagogen. Zij plaatsen het debat in perspectief met wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring. En kijken naar oplossingen die beter rekening houden met de genuanceerde situatie.

Rozendaal legt uit waarom onderzoek naar sociale media en mentale gezondheid geen eenduidig beeld oplevert. Sociale platforms kunnen gevoelens van onzekerheid en stress versterken, maar spelen voor veel jongeren ook een belangrijke rol in sociale verbinding en identiteitsontwikkeling. Volgens haar zit het risico niet alleen in het gebruik zelf, maar vooral in hoe, hoe lang en door wie sociale media worden gebruikt.

Meijer ziet in haar werk met basisschoolleerlingen dat mentale onrust en prikkelgevoeligheid steeds eerder beginnen. Met hun preventieve programma op scholen, genaamd Be Buji, probeert zij met haar collega's kinderen vaardigheden aan te leren zoals zelfregulatie, omgaan met prikkels en het herkennen van emoties. Die controle over het mentale welzijn blijkt ook cruciaal voor de digitale veerkracht van tieners.

Redactie: Stijn Goossens

See omnystudio.com/listener for privacy information.