ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

May 25, 2023 តើត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន និងចៀសវាងយ៉ាងណាការទទួលយកវប្បធម៌គេដោយស្ម័គ្រចិត្ត?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅក្នុងឱកាសនៃពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈកាលពីថ្ងៃពុធ បានថ្លែងរំលឹកឲ្យក្រសួងវប្បធម៌ និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការទទួលយកវប្បធម៌គេដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ ដោយលើកឡើងពីការបន្តមរតកដូនតា ដូចជាក្បួនខ្នាតបដិមា និងរូបចំលាក់ផ្សេងៗ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានប្រកាសផងដែរពីការបណ្តុះបណ្តាលដល់យុវជនចំនួន១,៥លាននាក់ សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំទៅមុខ ក្នុងនោះការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញមរតកដូនតាពី២ ទៅ៤% ត្រូវបានប្រគល់ទៅឲ្យក្រសួងវប្បធម៌ទទួលខុសត្រូវ ដោយសហការជាមួយក្រសួងការងារ។
13 min
May 21, 2023 តើករណីលោក ថេង សាវឿន អាចពាក់ព័ន្ធគម្រោងបដិវត្តន៍កសិករដែរឬទេ?
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ បានអះអាងថា ការចាប់ខ្លួនលោក ថេង សាវឿន និងសហការី២រូបផ្សេងទៀត ដោយសង្ស័យថា ជាប់ទាក់ទិននឹងផែនការធ្វើបដិវត្តន៍កសិករ ក្រោយសមត្ថកិច្ចរកឃើញឯកសារមួយចំនួនក្នុងកុំព្យូទ័ររបស់លោកបានបង្ហាញពីខ្លឹមសារបដិវត្តន៍ និងផ្អែកតាមការសារភាពអំឡុងពេលនីតិវិធីសាកសួរដោយសមត្ថកិច្ចនៃស្នងការខេត្តរតនៈគិរី។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគចាត់ទុកថា ពាក្យបដិវត្តន៍នេះមិនមែនស្ថិតក្នុងន័យបង្កភាពវឹកវរដល់សង្គមជាតិ។ ប៉ុន្តែជាការផ្លាស់ប្តូរ និងកែប្រែពីផលអវិជ្ជមានមកជាវិជ្ជមានវិញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ករណីលោក ថេង សាវឿន អ្នកវិភាគយល់ថា សកម្មជនរូបនេះមិនមានអំណាច ឬឥទ្ធិពលឯណាធ្វើបដិវត្តន៍ទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលអ្វីឡើយ។
13 min
May 20, 2023 តើព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម បានបណ្តុះស្មារតីឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាប់អារម្មណ៍លើវិស័យកីឡាជាងមុន?
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២នៅកម្ពុជាបានបិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ ក្រោយអត្តពលិកមកពីបណ្តាប្រទេសទាំង១១បានប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញអស់រយៈពេលជិតកន្លះខែ។ គេសង្កេតឃើញថា ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ ពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនបានចូលរួមទស្សនាការប្រកួតស្ទើគ្រប់ប្រភេទកីឡា និងវិញ្ញាសាហើយថែមទាំងយល់ដឹងពីប្រភេទកីឡានីមួយៗថែមទៀត ពិសេសកីឡាលំដាប់អូឡាំពិក។ តែយ៉ាងណា អ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកវិភាគយល់ថា ការចាប់អារម្មណ៍របស់ពលរដ្ឋលើប្រភេទកីឡានីមួយៗគឺជាផ្នែកមួយក្នុងការលើកស្ទួយវិស័យកីឡាក្នុងប្រទេស។ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យវិស័យកីឡានៅកម្ពុជារីកចម្រើន លុះត្រាតែ ពលរដ្ឋសកម្មលើការចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពជាមួយកីឡាករ ហើយមិនត្រូវគាំទ្រតែមួយឆាវ។
14 min
May 19, 2023 តើបក្សភ្លើងទៀនអាចមានសង្ឃឹមចូលរួមបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣បានទេក្រោយមានប្រតិកម្មពីអន្តរជាតិ?
បណ្តាទូតប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលអន្តរជាតិ ដែលធ្វើការលើផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស បានចេញមកប្រតិកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយពីគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គជប) បានបដិសេធមិនទទួលយកការចុះបញ្ជីរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន ជាគណបក្សប្រឆាំងមួយដែលពួកគេគិតថា អាចចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាគណបក្សឆាំងមួយនេះ នៅមានឱកាសមួយទៀតដែលបញ្ជាក់ថាអាចចូលរួមការបោះឆ្នោតបានឬមិនបាន នោះគឺក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ។
13 min
May 18, 2023 តើការរៀបចំស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ របស់កម្ពុជាត្រូវបានវាយតម្លៃយ៉ាងណា?
ការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍(ស៊ីហ្គេម)លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ បានបិទបញ្ចប់ហើយនៅថ្ងៃពុធម្សិលមិញ បន្ទាប់ពីបានដំណើរការអស់រយៈពេលកន្លះខែ។ ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរបស់កម្ពុជាជាលើកដំបូងសម្រាប់កីឡាតំបន់នេះ ត្រូវគេមើលឃើញថាបានទទួលនូវផ្លែផ្កាជាវិជ្ជមានច្រើន ជាងចំណុចខ្វះខាត ដោយកម្ពុជាបានធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវវិស័យកីឡារបស់ខ្លួន និងគោរពទៅតាមបទដ្ឋានរៀបចំជាអន្តរជាតិបានល្អពីដើមរហូតដល់ទីបញ្ចប់។
13 min
May 17, 2023 ការបដិសេធការចុះបញ្ជីចូលរួមបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សភ្លើងទៀនជាការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យឬ?
គណបក្សភ្លើងទៀន ដែលគេចាត់ទុកថាជាគណបក្សប្រឆាំងស្រួចស្រាល់ជាងគេនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧នេះ ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប) បដិសេធការចុះបញ្ជីឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត និងបេក្ខជនឈរឈ្មោះកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភាថ្មីៗនេះ។ ភាពចម្រូងចម្រាសរវាងគណបក្សភ្លើងទៀន និងគ.ជ.ប គឺស្ថិតនៅលើឯកសារនៃការចុះបញ្ជី ជាហេតុនាំឲ្យមានទស្សនៈខ្លះយល់ឃើញថាជាការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ តើវាជាការពិតឬយ៉ាងណា?
12 min
May 15, 2023 កម្តៅនយោបាយកំពុងតានតឹង ធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍បោះឆ្នោតប្រែប្រួលបែបណា?
កម្តៅនយោបាយ បានកើនឡើងមួយរំពេច នៅពេលដែលគណបក្សភ្លើងទៀនបានប្រកាសពីគម្រោងជួបជុំតស៊ូមតិ ប្រសិនបើគ.ជ.ប បន្តបដិសេធការចុះបញ្ជីគណបក្សភ្លើងទៀនចំពោះការចូលរួមការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ២០២៣។ បណ្តាអ្នកវិភាគខ្លះយល់ថា ដំណើរការបោះឆ្នោតនៅតែប្រព្រឹត្តទៅបាន បើទោះជាគណបក្សភ្លើងទៀនមិនបានចូលរួមក៏ដោយ។ រីឯខ្លះយល់ថា ស្ថានការណ៍បោះឆ្នោតខាងមុខ គួរតែប្រព្រឹត្តទៅដោយស្មើភាព។ តើស្ថានការន៍បោះឆ្នោតប្រែប្រួលបែបណាឬទេ?
14 min
May 14, 2023 តើការប្រើកីឡាករកូនកាត់ប្រកួតតំណាងឲ្យជាតិណាមួយជារឿងធម្មតា?
សារព័ត៌មានបរទេសមួយចំនួន រិះគន់ថា កម្ពុជាបានប្រើកីឡាករបរទេស មកលេងតំណាងឲ្យកម្ពុជា ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្មារតីកីឡា អាស៊ាន។ ការលើកឡើងនេះ ដោយសារតែកីឡាករកូនកាត់តំណាងឲ្យកម្ពុជាទាំងនោះ ដណ្តើមបានមេដាយមាសជូនកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ភាគីកម្ពុជា ចាត់ទុកថា ការលើកឡើងនេះដោយសារតែពួកគេប្រកួតចាញ់កីឡាករខ្មែរ ហើយថានេះជារឿងធម្មតា ពីព្រោះប្រទេសមួយចំនួនក៏មានកីឡាករកូនកាត់មកចូលរួមប្រកួតតំណាងឲ្យជាតិសាសន៍របស់ខ្លួនដែរ។
13 min
May 13, 2023 ហេតុអ្វីបានជានៅមានការយកលុយរត់ការចូលក្របខណ្ឌរដ្ឋបន្តកើតមានក្នុងសង្គមកម្ពុជា?
ករណីយកលុយរត់ការជាថ្នូរបានចូលក្របខណ្ឌរដ្ឋ ត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ឃើញថា កើតមានជារឿយៗនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា នៅពេលណាដែលក្រសួងស្ថាប័នចាប់ផ្ដើមប្រកាសជ្រើសរើសមន្រ្តីរាជការ។ ជាក់ស្ដែងថ្មីៗនេះ មានប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១១គ្រួសារនៅខេត្តបាត់ដំបង បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីឲ្យជួយអន្តរាគមន៍លើករណីមន្ត្រីពន្ធនាគារម្នាក់ ដែលបានបោកលុយពួកគេជិត ១០ម៉ឺនដុល្លារ ក្រោមហេតុផលថា ជួយរត់ការឲ្យពួកគេបានចូលក្របខ័ណ្ឌមន្ត្រីនគរបាលជាតិ។
11 min
May 10, 2023 តើជាប្រជាធិបតេយ្យឬក៏ច្រើនពេកសម្រាប់កម្ពុជា ដែលមានគណបក្សចំនួន២០ចូលរួមការបោះឆ្នោត?
គណបក្សនយោបាយចំនួន១១ ក្នុងចំណោម២០គណបក្ស ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប)ប្រកាសទទួលស្គាល់កាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញបន្ទាប់ពីគណបក្សទាំងនោះបានចុះបញ្ជីជាគណបក្សនយោបាយ និងបេក្ខជនឈរឈ្មោះចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកសភានីតិកាលទី៧ ជាបន្តបន្ទាប់។ ក្រៅពីនេះគណបក្សចំនួន៩ទៀត ក្នុងនោះមានគណបក្សភ្លើងទៀនផងដែរ បានស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលនៃការពិនិត្យឯកសាររបស់ គ.ជ.ប។
13 min