ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាកន្លងទៅបង្ហាញថា សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសសម្រាប់ថ្នាក់ទី៩ ដែលជាថ្នាក់ប្រលងឌីប្លូម និងថ្នាក់ទី១២ ដែលត្រូវប្រលងបាក់ឌុប អត្រាសិស្សពូកែនៅភ្នំពេញមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងបើធៀបទៅនឹងឆ្នាំកន្លងទៅ។ សម្រាប់មុខវិជ្ជាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី១២ មានសិស្សនៅភ្នំពេញតែ៤រូបគត់ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាកសិស្សពូកែក្នុងចំណោម៣០នាក់ ហើយមានសិស្សតែ៣នាក់គត់ដែលជាប់ជាសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសទាំង៣មុខវិជ្ជា ក្នុងចំណោមសិស្សពូកែ៣០នាក់។ ក្រៅពីនេះសិស្សានុស្សិសតាមខេត្តផ្សេងៗបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស ក្នុងនោះខេត្តព្រៃវែងច្រើនជាងគេ ក្នុងចំណោមសិស្សពូកែ៦០នាក់នៃថ្នាក់ទី៩ និងទី១២។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងអាណត្តិទី៧ រដ្ឋាភិបាលនឹងរៀបចំគោលនយោបាយយុទ្ធសាស្រ្តថ្មី គឺយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដោយជំនួសយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណចាស់។ ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយថ្មីនេះ​ បើតាមលោក ហ៊ុន សែន គឺធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅតាមការវិវត្តនៃស្ថានការពិភពលោក និងក៏ដើម្បីសម្រេចចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០។ ជុំវិញផែនការយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណនេះ អ្នកជំនាញលើផ្នែកគោលនយោបាយសាធារណៈចាត់ទុកថា ជាកំណែទម្រង់ទាន់តម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងពិភពលោក។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតថ្មីត្រូវអនុវត្តគោលនយោបាយថ្មីនេះឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព និងបំពេញចំណុចខ្វះខាតដែលមានក្នុងគោលនយោបាយចាស់។

ក្រ​សួង​ការ​បរ​ទេស​អាមេរិក​ កាល​ពីថ្ងៃ​សុក្រ​ បាន​ដាក់​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​កម្រិត​ទី​៣​ នៃ​ការ​ដួញ​ដូរ​មនុស្ស​ ដែល​មាន​ន័យ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​បំ​ពេញ​តាម​ស្តង់ដារ​អប្បបរា​ដើម្បី​ការ​លុប​បំ​បាត់​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​និង​មិន​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​ឲ្យ​បាន​ខ្លាំង​ក្លា​នោះ​ឡើយ​។​ សម្រាប់​មន្ត្រី​កម្ពុជា​ ការ​វាយ​តម្លៃ​បែប​នេះ​គឺ​ស្មើ​នឹង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម ​និង​មិន​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ទាល់​តែ​សោះ​នូវ​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​កម្ពុជា​។​ ហេតុ​អ្វី​កម្ពុជា​នៅ​តែ​​ជាប់​ក្នុង​«បញ្ជីខ្មៅ​»នៃ​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​៣​ឆ្នាំ​ជាប់គ្នា​?​

បញ្ហាវិវាទដីធ្លីរវាងពលរដ្ឋ និងអ្នករកស៊ីដីឡូត៍ចាប់ផ្តើមកក្រើកសារជាថ្មី បន្ទាប់ពីពលរដ្ឋជាង៣០០គ្រួសាររស់នៅក្នុងខេត្តកំពត បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនលក់ដីឡូតិ៍ពិភពដីមាស ​ជុំវិញករណីឆបោកប្រាក់អតិថិជនជិត៦លានដុល្លារ។ ក្នុងសំណុំរឿងនេះ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ ជុំរុញឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តពន្លឿននិតិវិធីដោះស្រាយ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាធានាឱ្យបាននូវផលប្រយោជន៍របស់ពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះ។ ក្រៅពីជុំរុញការដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ អ្នកជំនាញផ្នែកអចលនទ្រព្យក៏ស្នើឱ្យពលរដ្ឋត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នរាល់ការវិនិយោគនានាដែលអាចផ្តល់ចំណេញលឿន ពីព្រោះផលចំណេញទាំងនោះជាអន្ទាក់វណ្ឌកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទៅវិញ។

លោក​ ហ៊ុន​ សែន ​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ ​បាន​អះ​អាង​ថា​ភ្លើង​បាន​ឆេះ​ដល់​ជើង​ខោ​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ហើយ ​ខណៈ​​ដែល​អ្នក​គាំទ្រ​មេ​ដឹក​នាំ​បក្ស​ប្រ​ឆាំង​រូប​នេះ​បន្ត​ចុះ​ចូល​ជា​មួយ​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច​។​ ប៉ុន្តែ​អ្នក​វិភាគ​យល់​ឃើញ​ផ្ទុយ​នេះ ​ពី​ព្រោះ​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​នយោ​បាយ​ បើ​កាល​ណា​គូ​ប្រជែង​អស់​កម្លាំង នោះ​គូ​ប្រឆាំង​ក៏​មិន​ខ្វល់​នោះ​ឡើយ​។​

ស្ត្រី​ជាង​៣០​នាក់​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ខណ្ឌ​ពោធិសែនជ័យ​ ប្រមូល​យក​មក​អប់រំ​ណែនាំ ​ក្រោយ​ពួកគេ​បាន​ប្រកប​សេវាកម្ម​ផ្លូវភេទ​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ​សាធារណៈ។ ​អាជ្ញាធរ​ខណ្ឌ​បាន​ចាត់ទុក​សកម្មភាព​នេះ​ នាំ​ឲ្យ​ខូចសណ្ដាប់ធ្នាប់​ និង​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់។​ ប៉ុន្តែ​ទង្វើ​របស់​អាជ្ញាធរ​បាន​រង​ការ​រិះគន់​ពី​សាធារណជន​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម។​ តើ​នៅ​កម្ពុជា​គួរ​មាន​ច្បាប់​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ស្រ្តី​ប្រកប​សេវាកម្ម​ផ្លូវភេទ​ ដូច​បណ្ដា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​ដែរ​ឬទេ?​

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានព្រមានរំលាយគណបក្សភ្លើងទៀនបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងនៅខាងក្នុងប្រទេសធ្វើតាមការបញ្ជាពីអ្នកនៅខាងក្រៅ ដែលក្នុងន័យនេះគេយល់ឃើញថាសំដៅទៅលោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ជាការកត់សម្គាល់ចាប់តាំងពីគណបក្សភ្លើងទៀនត្រូវបានផាត់ចោលពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៧ ដោយខ្វះឯកសារដើម លោក សម រង្ស៊ី និងសកម្មជនប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស បានបើកយុទ្ធនាការតាមបណ្តាញសង្គមកុំឲ្យប្រជាជនទៅបោះឆ្នោត ឬទៅបោះឆ្នោតដោយគូសសន្លឹកឆ្នោតចោល។ ចំណុចនេះធ្វើឲ្យមានប្រតិកម្មខ្លាំងៗពីលោក ហ៊ុន សែន។

លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា ការរារាំងគណបក្សភ្លើងទៀន មិនឲ្យចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតបង្ហាញថាកិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុងប៉ារីស ​ថ្ងៃ២៣ ខែតុលា ​ឆ្នាំ១៩៩១ កាន់តែ​មានសារៈសំខាន់ឡើង។ សំខាន់ដោយលោកលើងឡើងចំនួន២ផ្នែក គឺទី១ ការរៀបចំឲ្យមានប្រព័ន្ធនយោបាយប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស នៅកម្ពុជា តាមរយៈការបោះឆ្នោត ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ ទី២ គឺនយោបាយក្រៅប្រទេសរបស់កម្ពុជា ត្រូវឈរលើឯករាជ្យភាព និងអព្យាក្រិតភាព។ អ្នកវិភាគនយោបាយខ្លះសម្តែងការគាំទ្រ តែខ្លះទៀតថាមិនចាំបាច់។

នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន បានស្នើឱ្យប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភាជួយរៀបចំធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត ដោយតម្រូវឲ្យអ្នកដែលចង់ឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត ត្រូវទៅបោះឆ្នោតលើកដំបូងនាថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រសិនជាចង់ឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតក្រោយៗទៀត។ បើតាមលោក ហ៊ុន សែន បច្ចុប្បន្នរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងយុត្តិធម៌កំពុងរៀបចំសេចក្តីព្រាងវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ។ ការស្នើឱ្យធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោតភ្លាមៗ ពិសេសនៅងាកមុនការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនេះ សម្រាប់លោក ហ៊ុន សែន គឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងចលនាអ្នកនយោបាយប្រឆាំងដែលកំពុងបើកយុទ្ធនាការមិនទៅបោះឆ្នោត ខណៈលោកចាត់ទុកការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នាពេលនេះ នឹងវាយចំកញ្ចប់មាត់ ឬវាយផ្តាច់ព្រ័ត្រចំពោះក្រុមបក្សប្រឆាំង។ ដូច្នេះ តើការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត ជាយុទ្ធសាស្ត្រផ្តាច់ផ្លូវនយោបាយរបស់ក្រុមបក្សប្រឆាំងឬយ៉ាងណា?

ក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ បានបើកកិច្ចប្រជុំមួយស្តីពីការឆ្លងសេចក្ដីព្រាងវិធានការទូទៅស្ដីពីការកសាងចលនាប្រជាការពារ ដែលដឹកនាំដោយលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ អង្គប្រជុំបានលើកឡើងពីប្រវត្តិ សកម្មភាពការងារ និងគុណសម្បត្តិផ្សេងៗរបស់ប្រជាការពារ ដែលបានចូលរួមជួយដល់ការរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈនៅតាមមូលដ្ឋាន។ ក៏ប៉ុន្តែការបំពេញតួនាទីរបស់ប្រជាការពារកន្លងទៅ ក៏ត្រូវបានរិះគន់ផងដែរ នៅពេលដែលពួកគេអនុវត្តលើសពីអ្វីដែលគួរធ្វើ។