ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

April 27, 2023 តើសំណុំរឿងលោក ឈុត វុទ្ធី អាចសើរើរកយុត្តិធម៌ ដោយរបៀបណា?
ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិនៅតែទទួចជាថ្មីម្តងទៀត ឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូន លោក ឈុត វុទ្ធី ខណៈពួកគេរំឭកខួប១១ឆ្នាំនៃការស្លាប់សកម្មជនព្រៃឈើរូបនេះ។ សំណុំរឿងឃាតកម្មកណ្តាលព្រៃនៅខេត្តកោះកុងនោះ គឺមានតែបុរសជាសន្តិសុខក្រុមហ៊ុនម្នាក់ប៉ុណ្ណោះត្រូវបានកាត់ទោស២ឆ្នាំ គ្រាដែលមន្ត្រីប៉េអឹមដែលរងការចោទថាជាអ្នកបាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី ក៏ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់ជាមួយគ្នានោះដែរ។ ប៉ុន្តែសំណុំរឿងនេះក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅតែមិនអស់ចិត្ត និងថាគ្មានយុត្តិធម៌នៅឡើយ។ តើគេអាចសើរើសំណុំរឿងនេះឡើងវិញ ដោយរបៀបណា?
13 min
April 26, 2023 ការព្រមានដកដំណែងពីគ្រួសារលោក ស៊ន តារា របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាចចាត់ទុកថាជាការខឹងគោវាយរទេះឬ?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញបានថ្លែងបញ្ជាក់ថាលោកនឹងដកតំណែងក្រុមគ្រួសារលោក ស៊ន តារា ទាំងអស់ដែលបំរើការងាររដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប្រសិនបើពួកគេមិនអាចអប់រំ ណែនាំលោក ស៊ន តារា ឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពបាន។ លោក ស៊ន តារា ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង តែងធ្វើអត្ថាធិប្បាយជារៀងរាល់ថ្ងៃតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោក ដោយធ្វើការវាយប្រហារលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកជាប្រចាំ ហើយមានអ្នកចូលមើល និងតាមដានយ៉ាងច្រើនក្រាស់ក្រែល។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឪពុកលោក ស៊ន តារា ជាមន្ត្រីយោធាពាក់ស័ក្តិ៤ និងប្អូនថ្លៃស្រីលោក ស៊ន តារា ជាមន្ត្រីប៉ូលីស ពាក់ស័ក្តិ៤កន្លះ។
13 min
April 25, 2023 ហេតុអ្វីបានជាពលរដ្ឋចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនខ្លះដែលវិនិយោគដីឡូតិ៍?
ការឆរបោកជាប្រព័ន្ធទៅលើប្រជាពលរដ្ឋ ក្រោមរូបភាពវិនិយោគដីឡូតិ៍ ឬរបៀបធ្វើនំអត់ម្សៅ បានផ្ទុះឡើងនៅខេត្តកំពត។ ឧកញ៉ា ជា សារ៉ន និងមនុស្សជិត១០នាក់ទៀតត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ខណៈសមត្ថកិច្ចគូសបញ្ជាក់ថា យ៉ាងហោចណាស់ ពលរដ្ឋ ២,៤៦១ គ្រួសារ បានចាញ់បោកគេ ដែលមានទឹកប្រាក់សរុបជិត៤0លានដុល្លារ។ ហេតុអ្វីបានជាពលរដ្ឋចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនខ្លះដែលវិនិយោគដីឡូតិ៍? តើតួអង្គណាខ្លះដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើករណីនេះ?
13 min
April 23, 2023 តើការចុះចូលបក្សកាន់អំណាចជាសម្ពាធ ឬជាចរន្តធម្មតាមុនការបោះឆ្នោត?
នៅមុនការបោះឆ្នោតជាតិម្តងៗតែងតែមានចរន្តចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច។ សម្រាប់គណបក្សកាន់អំណាច នេះមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ ប៉ុន្តែគណបក្សជំទាស់ក៏បានលើកឡើងថាមិនមានអ្វីត្រូវបារម្ភទេ។ អ្នកតាមដានមើលឃើញថាចរន្តនៃបំលាស់ទីពីបក្សមួយទៅបក្សមួយសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣នេះ ហាក់មិនសូវមានការផុសផុលដូចអាណត្តិមុនៗ។
13 min
April 22, 2023 តើអាចប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-អឺរ៉ុបទេ នៅពេលអឺរ៉ុបយកហេតុផលការបំផ្លាញព្រៃឈើជារនាំង?
សហភាពអឺរ៉ុបកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមេសាកន្លងទៅ បានអនុម័តច្បាប់ហាមការនាំចូលផលិតផលដែលបានមកពីការចូលរួមកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើពីប្រទេសនានា ខណៈដែលផលិតផលនាំចូលសហភាពអឺរ៉ុបបច្ចុប្បន្នចំនួន ១៦% ជាផលិតផលដែលបានមកពីការចូលរួមកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។ តាមរយៈច្បាប់ថ្មីរបស់សហភាពអឺរ៉ុបដូច្នេះ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ត្រូវមានការចាប់អារម្មណ៍ផងដែរពីសំណាក់អ្នកពាក់ព័ន្ធនានាធ្វើយ៉ាងណាគោរពទៅតាមបទដ្ឋានរបស់អឺរ៉ុប បើទោះណាបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមិនត្រូវបានរកឃើញថានាំផលិតផលដែលបានមកពីការចូលរួមកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើដោយផ្ទាល់ចូលទីផ្សារអឺរ៉ុបក៏ដោយ។
12 min
April 21, 2023 តើយុវជនខ្មែរអាចបញ្ឈប់ការលេងបាញ់ទឹកមកជាការប្រោះព្រំទឹកឱ្យគ្នាវិញដែរទេ?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់អគារសម្ភពនៃមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិបានថ្លែងថា ពលរដ្ឋខ្មែរគួរបញ្ឈប់វប្បធម៌លេងបាញ់ទឹកដាក់គ្នាដែលអាចបង្កការគ្រោះថ្នាក់ មកជាការប្រោះព្រំឱ្យគ្នាវិញក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ តាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ការលេងកាំភ្លើងបាញ់ទឹកមិនគួរលេងបន្តទៀតនោះទេ។ ពីជ្រុងអ្នកជំនាញផ្នែកសិល្បៈ វប្បធម៌ និងការអភិរក្សបានសាទរចំពោះសំណើររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយសង្ឃឹមថា ពិធីបុណ្យឆ្នាំខ្មែរនាឆ្នាំក្រោយ សន្ទុះនៃការលេងបាញ់ទឹកនឹងធ្លាក់ចុះ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគខ្លះយល់ថា វប្បធម៌បែបនេះបានសាយភាយ និងជ្រាបចូលផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្សខ្មែរជាសម័យបច្ចុប្បន្នរួចទៅហើយ។ ម្ល៉ោះហើយ ការបញ្ឈប់បែបណានោះ មិនងាយស្រួលឡើយ។ ដូច្នេះ តើយុវជនខ្មែរអាចបញ្ឈប់ការលេងបាញ់ទឹកមកជាការប្រោះព្រំទឹកឱ្យគ្នាវិញដែរទេ?
14 min
April 20, 2023 តើគួររិះគន់ឬគួរសរសើរពីការមិនយកលុយរាប់លានដុល្លារពីប្រតិភូកីឡាចូលរួមប្រកួតស៊ីហ្គេម?
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃអង្គារបានសម្រេចមិនយកលុយពីការចូលរួមប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នៅកម្ពុជា ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី០៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ តាមគោលការណ៍ប្រតិភូកីឡាស៊ីហ្គេមម្នាក់ត្រូវបង់លុយ១នាក់ ៥០ដុល្លារក្នុង១ថ្ងៃ សម្រាប់អាហារ និងការស្នាក់នៅ។ ក៏ប៉ុន្តែកម្ពុជាសម្រេចមិនយកលុយអ្វីទាំងអស់ខណៈដែលប្រតិភូកីឡាអាស៊ានចូលរួមសរុបជាង១ម៉ឺននាក់ ដែលគិតជាប្រាក់ក្រៅផ្លូវការជាង៧លានដុល្លារសម្រាប់ការស្នាក់ និងអាហាររយៈពេល១៣ថ្ងៃ។ នេះមិនទាន់គិតវត្តមានមុនពិធីផ្លូវការរបស់ក្រុមកីឡាករ កីឡាការិនីបាល់ទាត់ដែលត្រូវប្រកួតមុនថ្ងៃបើកពិធីផ្លូវការ។ តើការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជាគឺជាការខាតបង់គួរឲ្យសើចចំអក ឬក៏ជាការចំណេញគួរឲ្យកោតសរសើរ?
13 min
April 19, 2023 តើច្បាប់ថ្មីស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអ្វីខ្លះ?
រដ្ឋសភាកម្ពុជាកោះប្រជុំនៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីអនុម័ត«សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈ»បន្ទាប់ពីឆ្លងផុតការអនុម័តដោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីចុងខែមុន។ ច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈនេះមានតាំងពីឆ្នាំ២០១២រួចហើយ តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ពន្យល់ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះគឺបំពេញបន្ថែមលើច្បាប់ចាស់ឲ្យស្របតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ និងបានផ្តល់សិទ្ធិអំណាចច្រើនជាងច្បាប់មុនដល់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងការត្រួតពិនិត្យការងារលទ្ធកម្មនេះ។ សម្រាប់អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម ចង់ឃើញ មានការអនុវត្តន៍ពេញលេញនូវនីតិវិធីនៃការធ្វើលទ្ធកម្មសាធារណៈលើគម្រោងរបស់ជាតិសំខាន់ៗ ដូចជា ការស្ថានាផ្លូវ ដែលផ្តល់សិទ្ធិទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនម៉ៅការនិងការដេញថ្លៃផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈរបស់រដ្ឋ ជាដើម។
12 min
April 18, 2023 ការលេងជះទឹក និងប៉ាតម្សៅ ពិតជាជួយកាត់បន្ថយការលេងល្បែងស៊ីសង និងផឹកគ្រឿងស្រវឹងថ្ងៃចូលឆ្នាំឬ?
ឥទ្ធិពលនៃការលេងជះទឹក បាញ់ទឹក ប៉ាតម្សៅនៅក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ បានរីកកាន់តែធំឡើងនៅក្នុងឱកាសនៃបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរឆ្នាំនេះ។ ការនិយមលេងល្បែងជះទឹក ប៉ាតម្សៅនេះ ត្រូវគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយជួយទាញពលរដ្ឋខ្មែរជាពិសេសយុវជនឲ្យឃ្លាតចេញពីការលេងល្បែងស៊ីសង និងការប្រមូលផ្តុំគ្នាផឹកគ្រឿងស្រវឹង ដែលនៅក្នុងសង្គមខ្មែរការលេងល្បែងស៊ីសង និងការផ្តុំគ្នាផឹកគ្រឿងស្រវឹង តែងកើតមានស្ទើរក្លាយជាប្រពៃណីទៅហើយនៅតាមភូមិនានានៅទូទាំងប្រទេសអំឡុងពេលចូលឆ្នាំ។ ជាមួយគ្នានេះ វត្តមានល្បែងបាញ់ទឹក និងប៉ាតម្សៅនេះ ក៏ត្រូវគេមើលឃើញថាបានទាញពលរដ្ឋខ្មែរដែរ ពីការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ។
13 min
April 17, 2023 ការលុបចោលថ្លៃភាស៊ីចូលខេត្តកែប ចំណេញបែបណាដល់ទេសចរណ៍?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១៥មេសា បានចេញអន្តរាគមន៍ភ្លាមៗ និងស្ដីបន្ទោសខ្លាំងៗក្រោយដឹងថាខេត្តកែបយកថ្លៃភាស៊ីសម្រាប់អ្នកដំណើរឆ្លងកាត់ខេត្តមួយនេះ។ ជាការអន្តរាគមន៍ ក្រោយពីមានពលរដ្ឋផ្សាយសារលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសបុករៀបរាប់ រិះគន់ការទារថ្លៃភាស៊ីឆ្លងកាត់ខេត្តនេះ។ ការលុបចោលថ្លៃភាស៊ីនាពេលនេះ ត្រូវបានអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ស្វាគមន៍ ប៉ុន្តែជំរុញឲ្យមានតម្លាភាពជាងមុនចំពោះកន្លែងដែលចាំបាច់យកថ្លៃភាស៊ី ឬថ្លៃសបុត្រចូលទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍។
13 min