ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

March 06, 2023 ហេតុអ្វី លោក កឹម សុខា មានករណីពិសេសឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះក្រោយកាត់ទោស?
សំណុំរឿងបទចោទ«សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេសដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល»របស់លោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានតុលាការក្រុងភ្នំពេញប្រកាសសាលក្រម សម្រេចផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ឃុំរយៈពេល២៧ឆ្នាំ និងបានដកសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិធ្វើនយោបាយរបស់លោកថែមទៀត ហើយបានដាក់បម្រាមមិនឱ្យលោកជួបជាមួយបរទេសឬអ្នកផ្សេងក្រៅពីក្រុមគ្រួសារឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ត្រង់ថា ករណីរបស់លោក កឹម សុខា តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួននៅក្នុងផ្ទះ ដោយមិនតម្រូវឱ្យឃុំខ្លួននៅឯពន្ធនាគារឡើយ។ អ្នកវិភាគយល់ថា អាចដោយសារតែករណីរបស់លោក កឹម សុខា ទាក់ទិននឹងហេតុផលនយោបាយច្រើនជាងការអនុវត្តទៅតាមផ្លូវច្បាប់។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងយុត្តិធម៌វិញអះអាងថា ករណីលោក កឹម សុខា គឺកំពុងដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការតាមដានតាមផ្លូវតុលាការសិន រហូតដល់សាលក្រមរបស់តុលាការចូលជាស្ថាពរ។
13 min
March 05, 2023 តើប្រតិកម្មរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិលើសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា មានទម្ងន់កម្រិតណា?
ប្រតិកម្មពីសហគមន៍អន្តរជាតិ នៅតែបន្តធ្លាក់មកដូចមេឃកំពុងភ្លៀង នៅចំពោះមុខការសម្រេចសាលក្រមរបស់តុលាការ លើសំណុំរឿងមេដឹកនាំអតីតគណបក្សប្រឆាំង។ បណ្តាសហគមន៍អន្តរជាតិ បានថ្កោលទោសសាលក្រមតុលាការក្រុងភ្នំពេញ និងទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា ជាបន្ទាន់។ ក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចាត់ទុកប្រតិកម្មទាំងនោះ ថាធ្វើឡើងដោយលម្អៀង មិនផ្អែកលើការពិត។ ការណ៍នេះ តើប្រតិកម្មរបស់ប្រទេសសេរីលើសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា មានទម្ងន់កម្រិតណា?
14 min
March 04, 2023 តើស្ថានការណ៍នយោបាយកម្ពុជានឹងវិវត្តទៅជាយ៉ាងណាបន្ទាប់ពីតុលាការដាក់ទោសលោក កឹម សុខា ២៧ឆ្នាំ?
លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ត្រូវបានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចចេញសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារចំនួន ២៧ឆ្នាំ ក្រោមបទចោទប្រកាន់ថា បានគុបគិតជាមួយរដ្ឋបរទេសចង់ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ខណៈសំណុំរឿងលោក កឹម សុខានេះ អ្នកខ្លះថា ជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ។ តើការផ្ដន្ទាទោសលោក កឹម សុខា ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ២៧ឆ្នាំ នឹងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជាវិវត្តទៅជាយ៉ាងណា?
13 min
March 03, 2023 រឿងក្តីលោក កឹម សុខា នឹងចេញតាមច្រកមួយណា?
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងសន្ទិដ្ឋិភាពពាក់ព័ន្ធនឹងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនានេះ បន្ទាប់ពីចៅក្រមបានប្រកាសបិទបញ្ចប់សេចក្តីសន្និដ្ឋានជាស្ថាពរលើសំណុំរឿងក្តីនេះ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ។ ទាក់ទងទៅនឹងការប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងនេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគ និងអ្នកតាមដាននយោបាយមានការរំពឹងទុកផ្សេងៗគ្នា យោងទៅតាមសេណារីយ៉ូដែលបានយល់ឃើញរៀងៗខ្លួន ខណៈរឿងក្តីនេះត្រូវគេមើលឃើញថាបានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរឿងនយោបាយច្រើនជាងរឿងច្បាប់។
11 min
March 02, 2023 តើកម្ពុជា-អាមេរិក ពិតជាមានទំនាក់ទំនងគ្នាល្អនាបច្ចុប្បន្ននេះ ជាងពេលណាៗទាំងអស់ឬ?
នៅក្នុងជំនួបជាមួយគណៈប្រតិភូនៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក-អាស៊ាន ដឹកនាំដោយលោក ម៉ៃឃើល មីឆាឡាក់(Michael Michalak) អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់ និងជានាយកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់ កាលពីថ្ងៃអង្គារ រួមនឹងសមាជិកមួយចំនួនទៀត ដែលមកពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិកធំៗ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងបញ្ញាក់ទៅកាន់ប្រតិភូអាមេរិកថា «គ្មានពេលណាដែលទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ល្អជាងពេលនេះទេ»។
12 min
March 01, 2023 តើអនុក្រឹត្យកំណត់តំបន់គ្រប់គ្រងសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គ អាចការពារសត្វផ្សោតបានកំរិតណា?
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចេញអនុក្រឹត្យកំណត់តំបន់គ្រប់គ្រងសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គទំហំ១២០គីឡូម៉ែត្រ ដើម្បីការពារ និងអភិរក្សសត្វផ្សោត ដោយសំដៅចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអេកូទេសចរណ៍ និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងរស់នៅតំបន់ទាំងនោះ។ តាមអនុក្រឹត្យដែលចុះកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ គឺថា តំបន់គ្រប់គ្រងសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គចែកចេញជាពីរកន្លែង ដោយមានកន្លែងអភិរក្សសត្វផ្សោតទំហំប្រមាណ២១៦គីឡូម៉ែត្រ និងកន្លែងការពារសត្វផ្សោតមានទំហំប្រមាណ៤០៤គីឡូម៉ែត្រ។ ក្នុងនោះ ក៏មានដែរការហាមឃាត់ការធ្វើនេសាទមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ការពារ ប៉ុន្តែសម្រាប់តំបន់អភិរក្សវិញ រដ្ឋាភិបាលហាមឃាត់ចំពោះសកម្មភាពនេសាទគ្រប់ប្រភេទ, ការធ្វើវារីវប្បកម្ម និងការធ្វើនាវាចរដែលមានល្បឿនលើសពី៣០ម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និងការតាំងទីលំនៅជាដើម។ ជុំវិញការចេញអនុក្រឹត្យនេះ អ្នកអភិរក្សចាត់ទុកថា ជោគវាសនាសត្វផ្សោតនឹងល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកតាមដានយល់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរពង្រឹងច្បាប់ឱ្យបានខ្លាំងជាមុន ទើបបទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់លែងបន្តកើតមាន។
12 min
February 27, 2023 សង្គ្រាមពាក្យសំដីរវាង លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ស៊ន ដារ៉ា ជាការអនុវត្តន៍យុទ្ធសាស្ត្រIF?
កាលពីខែតុលាឆ្នាំ២០២២ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់ថា លោកនឹងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ កម្ទេចក្រុមជ្រុលនិយម ដែលសំដៅទៅក្រុមលោក សម រង្ស៊ី ដោយប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដាក់ឲ្យនៅឯកោ និងបញ្ចប់(Isolate and Finished)។ យុទ្ធសាស្ត្រ(IF) នេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគកត់សំគាល់ថា កំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់តាមរយៈ«សង្គ្រាមពាក្យសំដីរវាង លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ស៊ន ដារ៉ា នៅពេលនេះ។ តើការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រនេះជះឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះទៅលើសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ?
13 min
February 26, 2023 តើលោក កឹម សុខា អាចចូលរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន ឬ ប្រសិនបើតុលាការសម្រេចថាលោកគ្មានទោស?
ជីវិតនយោបាយលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ នឹងត្រូវលាតត្រដាងនៅថ្ងៃទី០៣មីនាខាងមុខនេះ ថាលោកមានទោស ឬរួចផុតពីការចោទប្រកាន់។ នៅមុនការប្រកាសសាលក្រមរបស់តុលាការមកដល់ គណបក្សភ្លើងទៀនដែលជាគណបក្សប្រឆាំង បានបង្ហាញចេតនាចង់ឲ្យលោក កឹម សុខា មកដឹកនាំគណបក្សមួយនេះ ប្រសិនបើលោករួចក្តីក្តាំនៅតុលាការ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់លោក រ៉ុង ឈុន អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន។ ក៏ប៉ុន្តែចេតនានេះ ត្រូវបានអ្នកតាមដានសង្គម យល់ថា ជាលទ្ធភាពដែលមិនអាចទៅរួច ដ្បិតសម្ព័ន្ធភាពក្រុមលោក កឹម សុខា និងក្រុមអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង នៅតែបន្តបែកខ្ញែក។ តើលទ្ធភាពលោក កឹម សុខា ចូលរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន អាចទៅរួចទេ ប្រសិនបើតុលាការសម្រេចថាលោកគ្មានទោស?
12 min
February 25, 2023 កម្ពុជាមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងណាក្រោយរយៈពេល១ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន?
សង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីទៅលើអ៊ុយក្រែនបានឈានចូលដល់ឆ្នាំទី១ហើយ កាលពីថ្ងៃសុក្រមិ្សលមិញ ដោយសង្គ្រាមនេះបានជះឥទ្ធិពលជាអវិជ្ជមានដល់ពិភពលោកទាំងមូល។ ដោយឡែក តើសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងណាខ្លះដល់សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយកម្ពុជាក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំ កន្លងទៅនេះ?
12 min
February 24, 2023 អ្នកវិភាគ៖ ការរួចពីបញ្ជីប្រផេះរបស់អង្គការឃ្លាំមើលការលាងលុយអន្តរជាតិ ជាមេរៀនដែលកម្ពុជាមិនគួរភ្លេចខ្លួន
លោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបានអះអាងថា អង្គការឃ្លាំមើលការលាងលុយ និងឧក្រិដ្ឋកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ឬហៅថា ក្រុមការងារសកម្មភាពហិរញ្ញវត្ថុ(FATF) នឹងដកកម្ពុជាចេញពីបញ្ជីប្រផេះ ដែលជាបញ្ជីសំដៅដល់ប្រទេសដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការលាងលុយកខ្វក់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ការដកចេញនេះ បន្ទាប់ពីបានពិនិត្យមើលអំពីវឌ្ឍនភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ប្រឆាំងនឹងការលាងលុយកខ្វក់បានល្អ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកវិភាគយល់ថា ការរួចពីបញ្ជីប្រផេះនាពេលនេះ ជាបទពិសោធន៍ និងជាមេរៀនដែលជំរុញឱ្យកម្ពុជាបន្តទប់ស្កាត់ និងប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់នៅក្នុងប្រទេសឱ្យបានកាន់តែល្អប្រសើរបន្ថែមទៀត។ ដោយឡែក ភាគីរដ្ឋាភិបាលក៏បានបញ្ជាក់ជំហរបង្កើនយន្តការទប់ស្កាត់ចំពោះបញ្ហាទាំងនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីរក្សាមុខមាត់កម្ពុជា។
14 min