ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

March 26, 2023 តើសិស្សអាចប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សាទេ ក្រោយវិស្សមកាល១ខែដើម្បីព្រឹតិ្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម?
ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់ឱ្យគ្រឹះស្ថានបឋមសិក្សា រហូតដល់គ្រឹះស្ថានមធ្យមសិក្សាចំណេះទូទៅទាំងរដ្ឋ និងឯកជន ត្រូវអនុវត្តវិស្សមកាលធំរយៈពេល១ខែដើម្បីចូលរួមរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ សុវត្ថិភាព និងគាំទ្រដល់ព្រឹតិ្តការណ៍ស៊ីហ្គេមដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ វិស្សមកាលធំក្នុងឆ្នាំនេះ គឺចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ខណៈព្រឹិត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី០៥ ខែឧសភា រហូតដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ ជុំវិញវិស្សមកាលធំនាពេលនេះ អ្នកតាមដានសង្គមមានមតិផ្ទុយគ្នាជុំវិញទៅនឹងផលប៉ះពាល់ដែលនឹងអាចកើតមានឡើងចំពោះការសិក្សារបស់សិស្សានុសិស្ស។ តែយ៉ាងណា ពួកគេយល់ថា ដើម្បីអាចឱ្យសិស្សរៀនក្នុងអំឡុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមបាន ទាំងគ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជនត្រូវបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញជំនួសវិញ។
13 min
March 25, 2023 តើការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបក្សប្រឆាំងបន្តបន្ទាប់ជារូបភាពគំរាមកំហែងនៅមុនការបោះឆ្នោតឬយ៉ាងណា?
មុនការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត នីតិកាលទី៧ កាន់តែឈានជិតមកដល់ គេសង្កេតឃើញថាមានមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ និងសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀនមួយចំនួន ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ក្នុងបទល្មើសផ្សេងៗគ្នា។ ការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់មកលើមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ និងសកម្មជនបក្សភ្លើងទៀននេះ មានមតិខ្លះថាជាការគំរាមកំហែងនៅមុនការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមានមតិខ្លះថាជាការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះបុគ្គលដែលប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់។
12 min
March 24, 2023 តើសហជីពវិស័យកាត់ដេរយល់ឃើញយ៉ាងណានៅពេលមាន និងមិនមាន EBA?
ការដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធសម្រាប់កម្ពុជាពីសហភាពអឺរ៉ុប(EBA) គឺជាចំណុចមួយក្នុងចំណោមចំណុចទាំង៧ ដែលសភាអឺរ៉ុបកាលពីសប្តាហ៍មុនលើកយកទៅធ្វើជាកម្មវត្ថុនៃការដាក់លក្ខខណ្ឌដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅក្រោយការបោះឆ្នោត។ ក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែប្រកាន់ជំហរ មានក៏បានគ្មានក៏បានចំពោះ EBA នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានអ្នកដឹកនាំសហជីព ដែលប្រឡូកការងារជាមួយកម្មករកាត់ដេរជាក់ស្តែង ហាក់សម្តែងនូវកង្វល់ប្រសិនបើកម្ពុជាលែងមាន EBA សម្រាប់ប្រជែងជាមួយប្រទេសដែលមានឧស្សាហកម្មដូចគ្នា។
13 min
March 23, 2023 ការចាប់ខ្លួនអ្នកនយោបាយប្រឆាំង២រូប អាចប៉ះពាល់ដល់ការសម្តែងមតិមុនបោះឆ្នោតទេ?
លោក យឹម ស៊ីណន និងលោក ហ៊ុន កុសល ជាអ្នកនយោបាយវ័យក្មេង ដែលមាននិន្នាការប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃអង្គារ បន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរធ្វើអត្ថាធិប្បាយជាសំណេរនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកពាក់ព័ន្ធទៅនឹងព្រះមហាក្សត្រនៅក្នុងពិធីដង្ហែរព្រះអគិ្គជ័យកីឡានៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត។ លោក ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកថាការបង្ហោះខ្លឹមសារនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់អ្នកនយោបាយវ័យក្មេងទាំងពីរមិនមែនជារបៀបបញ្ចេញមតិនោះទេ តែជាការបំភ្លៃការពិតមួយដោយចេតនា។
12 min
March 22, 2023 កម្ពុជាគួរតែផ្តើមឲ្យមានឡើងវិញសមយុទ្ធយោធាជាមួយមហាអំណាចផ្សេងទៀត ក្រៅពីចិន?
សមយុទ្ធនាគមាស២០២៣រៀបចំដោយកម្ពុជា-ចិន បានធ្វើឡើងនៅភ្នំជុំរីករាយ ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែមេសា។ បើតាមក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា សមយុទ្ធរួមគ្នានាពេលនេះ មានគោលបំណងការពារនូវសន្តិសុខចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ និងរបៀបជួយប្រជាពលរដ្ឋដែលជួបគ្រោះមហន្តរាយនានា។ ខណៈដែលកម្ពុជាផ្តើមសមយុទ្ធជាមួយចិន ប៉ុន្តែមិនទាន់មានសញ្ញាពីការចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធឡើងវិញជាមួយអាមេរិកនៅឡើយ។ អ្នកឃ្លាំមើលថាជារឿងល្អប្រសិនបើកម្ពុជាអាចផ្តើមឡើងវិញនូវសមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ។
13 min
March 21, 2023 តើការអភិរក្ស និងការកែឆ្នៃថ្មីគួរដើរទន្ទឹមគ្នា ឬយ៉ាងណា?
មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ អ្នកឆ្នៃម៉ូតម្នាក់ឈ្មោះថា ឯម រាម ត្រូវរងការរិះគន់ពីសាធារណជនយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយអ្នកឆ្នៃម៉ូតរូបនេះបានស្លៀកសំលៀកបំពាក់បែបសម័យថ្មីមានលក្ខណៈស៊ិចស៊ី។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការរិះគន់ ក៏មានមតិខ្លះយល់ថា នេះការវិវត្តន៍នៃសម័យកាលរបស់មនុស្ស និងសង្គមខ្មែរ។ ដោយឡែក អ្នកជំនាញផ្នែកវប្បធម៌មើលឃើញថា ការឆ្នៃប្រឌិតម៉ូតប្លែករបស់អ្នកឆ្នៃម៉ូតបច្ចុប្បន្ន មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអាប់ឱនកិត្តិយសដល់សង្គមជាតិ និងវប្បធម៌ អរិយធម៌ឡើយ ប្រសិនបើការឆ្នៃម៉ូតនោះមិនផ្សារភ្ជាប់នឹងវប្បធម៌។ តែយ៉ាងណា អ្នកជំនាញអះអាងថា បើអ្នកឆ្នៃម៉ូតនោះមានចេតនាបង្ហាញវប្បធម៌ ប៉ុន្តែឆ្នៃខុសទម្រង់ដើម នោះចង់មិនចង់នឹងប៉ះពាល់ដល់សិល្បៈវប្បធម៌របស់ខ្លួនជាក់ជាមិនខាន តែក្នុងកម្រិតមួយតិច និងច្រើន។ សូមស្តាប់ការរាយការណ៍របស់ សាំ ឧត្តម
13 min
March 20, 2023 ហេតុអ្វីកម្ពុជាត្រូវបារម្ភពីការផ្ទុះសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែររបស់រុស្ស៊ី?
នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបង្ហាញនូវក្តីបារម្ភអំពីលទ្ធភាពផ្ទុះឡើងនូវសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ បន្ទាប់ពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC ចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៉ី។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន សែន រឿងនេះក៏នឹងធ្វើឱ្យមានភាពស្មុគស្មាញដល់ដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ពិសេសមុនពេលប្រធានាធិបតីចិន ទៅទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងមូស្គូ ដែលត្រូវបានគេរំពឹងថា លោកស៊ី ជិនពីងនឹងធ្វើការសម្រុះសម្រួលដើម្បីសន្តិភាព។ ហេតុអ្វីកម្ពុជាត្រូវបារម្ភពីការផ្ទុះសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែររបស់រុស្ស៊ី?
14 min
March 19, 2023 តើមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងដូចម្តេចរវាងទណ្ឌកម្មបុគ្គល និងការដកEBA?
រដ្ឋសភាកម្ពុជា បានចេញមកប្រតិកម្មភ្លាមៗ ក្រោយមានសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុប ដែលគ្រោងកាត់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA និងដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីកម្ពុជា ក្រោយការបោះឆ្នោត ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិមិនគោរពតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងបន្តរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្ស។ ការណ៍នេះ បាននោះអ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា វិស័យកាត់ដេរ ជាវិស័យប្រឈមខ្ពស់ ប្រសិនបើអឺរ៉ុបសម្រេចដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធជាបន្តទៀត។ តើមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងដូចម្តេចរវាងទណ្ឌកម្មបុគ្គល និងការដកEBA?
14 min
March 18, 2023 ការដួលរលំធនាគារធំៗ៣របស់អាមេរិក អាចនឹងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់កម្ពុជាទេ?
ធនាគារធំៗចំនួន៣របស់អាមេរិក ដែលមានទ្រព្យសកម្មរាប់ពាន់លានដុល្លារ បានដួលរលំបណ្តាលមកពីអតិថិជន នាំគ្នាសម្រុកទៅដកប្រាក់ចេញពីធនាគារយ៉ាងគំហុក រួមនឹងបញ្ហាចំបងៗមួយចំនួនទៀត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការដួលរលំធនាគារអាមេរិកធំៗទាំង៣នេះ បណ្តាប្រទេសនានានៅលើពិភពលោក កំពុងតែតាមដានមើលការវិវត្តន៍យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ ដោយឡែកសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសនិយមចាយប្រាក់ដុល្លារនោះ ក៏កំពុងតាមដានដែរ ខណៈពេលនេះនៅមិនទាន់មានសញ្ញានៃផលប៉ះពាល់ណាមួយនៅឡើយ ដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យធនាគារកម្ពុជា។
13 min
March 17, 2023 សេចក្តីស្នេីរបស់សមាជិកសភាអឺរ៉ុបធ្វេីឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបារម្ភទេ?
សភាអឺរ៉ុបបានព្រមានមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពីការដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ទាំងស្រុង នៅក្រោយការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនាខែកក្កដាខាងមុខ ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតនោះប្រាសចាកពីគោលការណ៍អន្តរជាតិ ហើយរំលោភបំពានដល់បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ ការព្រមានរបស់សភាអឺរ៉ុប ធ្វើឡើងតាមរយៈកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃពុធទី១៦ ខែមីនា ស្តីអំពីដំណោះស្រាយកម្ពុជា បន្ទាប់ពីតុលាការក្រុងភ្នំពេញ បានកាត់ទោសឲ្យមេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំង លោក កឹម សុខា ជាប់ឃុំចំនួន២៧ឆ្នាំ។ តើការសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបនៅពេលនេះមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា?
14 min