ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

October 25, 2022 អ្នកវិភាគ៖ ការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតមុនរដូវកាលឆ្លុះបញ្ចាំងថាដំណើរការបោះឆ្នោតមិនស្មើភាពគ្នា
ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចទទួលស្គាល់ថា លោកបានឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតមុនរដូវកាលកំណត់ តែអះអាងថា នេះ ជាសិទ្ធិរបស់លោកក្នុងឋានៈជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ទោះជាគ្មានហាមឃាត់ការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតមុនកាលកំណត់តែអ្នកវិភាគយល់ថា សកម្មភាពនេះឆ្លុះបញ្ចាំងថា ដំណើរការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅមិនស្មើភាពគ្នា ខណៈគណបក្សនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា ខ្លួនមិនលទ្ធភាពដូចគណបក្សកាន់អំណាចក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធានរបស់រដ្ឋ។
13 min
October 24, 2022 ខួប៣១ឆ្នាំ៖អ្នកនយោបាយខ្មែរនៅតែយល់ខុសគ្នាចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស
ក្នុងរយៈពេលកន្លងមកនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស មិនត្រូវបានគោរព និងអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញនៅឡើយ ដូចជា អធិបតេយ្យកម្ពុជានៅរងការគំរាមកំហែង ប្រព័ន្ធតុលាការមិនទាន់ឯករាជ្យ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សធ្លាក់ចុះនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់គណបក្សប្រឆាំងនិងសង្គមស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែភាគីអ្នកកាន់អំណាចបកស្រាយថា ខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជារួចហើយ។
13 min
October 23, 2022 អ្នកវិភាគ៖ ញត្តិថ្កោលទោសរបស់គណៈសង្ឃ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតភាពស្ថាប័នសាសនា
សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ សម្តេចសង្ឃនាយក និងមន្ត្រីសង្ឃជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសកម្ពុជា គណៈមហានិកាយ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បានចេញញត្តិរួមគ្នាមួយគាំទ្រលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រឆាំងនឹងលោក សម រង្ស៊ី ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់លោក ក្នុងការកំទេចលោក សម រង្ស៊ី ចេញពីឆាកនយោបាយ។ ក្រុមអ្នកវិភាគនិងតាមដានសង្គម យល់ថា ញត្តិរបស់គណៈសង្ឃ ជារឿងហួសចិត្ត និងប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតស្ថាប័នសាសនា។ តាមក្រុមអ្នកវិភាគ ភាពលម្អៀងនយោបាយក្នុងស្ថាប័នសាសនាបែបនេះ អាចប៉ះពាល់ដល់ជំនឿប្រជាពលរដ្ឋ។
12 min
October 22, 2022 តើយុទ្ធសាស្រ្ត IF អាចបំបែកភក្តីភាពអ្នកសិ្នទ្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី ទេ?
ស្ថានការណ៍នយោបាយកម្ពុជា នៅមួយរយៈចុងក្រោយនេះ បានចាប់ផ្តើមពុះជាថ្មី រវាងការឆ្លើយឆ្លងនៃលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក សម រង្ស៊ី។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន សែន គឺលោកបានអះអាងពីការប្តូរផ្តាច់កម្ទេចមនោគមវិជ្ជាជ្រុលនិយមរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដោយប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រឯកកោ និងបញ្ចប់ ដើម្បីផ្តាច់ផ្លូវនយោបាយមេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំង ខណៈលោក ហ៊ុន សែន ឲ្យតម្រុយអ្នកនយោបាយដែលផ្តាច់ចេញពីលោក សម រង្ស៊ី នឹងអាចលើកលែងទោសផងនោះ។ តើយុទ្ធសាស្រ្តឯកកោ និងបញ្ចប់ (IF) ពិតអាចបំបែកភក្តីភាពអ្នកស្និទ្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី?
13 min
October 21, 2022 តើលោក សម រង្ស៊ី ពិតជាអស់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយអស់មួយជីវិតតាមសាលក្រមរបស់តុលាការ?
តុលាការក្រុងភ្នំពេញបានសម្រេចកាត់ទោសឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត និងដកសិទ្ធិធ្វើនយោបាយជាស្ថាពរ ក្រោមបទចោទ «ប្រគល់ឲ្យរដ្ឋបរទេស» ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដែលលោកចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងកាត់ទឹកដីកម្ពុជាចំនួន៤ខេត្ត ឲ្យទៅជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុងតាញ៉ា។ ករណីបិទសិទ្ធិធ្វើនយោបាយចំពោះលោក សម រង្ស៊ីនេះ ត្រូវបានអ្នកនយោបាយ និងវិភាគមួយចំនួនមានទស្សនៈ និងការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាផងដែរ។ តើលោក សម រង្ស៊ី ពិតជាបញ្ចប់ជីវិតនយោបាយនៅក្រៅប្រទេស ឬក៏អាចចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាវិញបាន?
13 min
October 20, 2022 កម្ពុជាមានសង្ឃឹមកំរិតណាក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលមេដឹកនាំយោធាភូមាឲ្យគោរពតាមលក្ខខណ្ឌ៥ចំណុចរបស់អាស៊ាន?
ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានបានដាក់សំណើចំនួន៥ កាលពី២សប្តាហ៍កន្លងទៅ ទៅកាន់របបសឹកភូមា ដើម្បីបើកផ្លូវធ្វើទស្សនកិច្ចលើកទី៣ របស់ប្រេសិតពិសេសប្រធានអាស៊ាន។ សំណើទាំង៥នោះមាន ទី១ សុំជួបជាមួយលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដោយផ្ទាល់ឬដោយប្រយោល។ ទី២ ចំពោះអ្នកទោសនយោបាយដែលមានសុខភាពទ្រុឌទ្រោម សូមឱ្យដោះលែង ឬឃុំនៅក្នុងផ្ទះ ដើម្បីទទួលបានការព្យាបាល។ ទី៣ សុំជួបជាមួយក្រុមជនជាតិភាគតិចប្រដាប់អាវុធមួយចំនួនដែលមិនទាន់បានជួប។ ទី៤ សុំជួបនូវគណបក្សនយោបាយចំនួន៤ទៀតដែលមិនទាន់បានជួប និងជាគណបក្សឈ្នះកៅអី ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីពេលកន្លងទៅ និងទី៥ សុំឱ្យដោះស្រាយនិងសម្រួលជាអតិបរមានិងពិតប្រាកដនូវការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់ប្រជាជនដែលត្រូវការបំផុត។ ក៏ប៉ុន្តែសំណើរនេះ នៅមិនទាន់មានចំលើយពីមេដឹកនាំរបបសឹកភូមានៅឡើយទេ។
12 min
October 19, 2022 អ្នកវិភាគ៖ការដាក់ចេញគោលនយោបាយ«កម្ចាត់ លោក សម រង្ស៊ី» នឹងធ្វើឲ្យជាតិបែកបាក់
ប្រមុខបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសដាក់ចេញគោលនយោបាយ«កម្ចាត់ជនក្បត់ជាតិ៣ជំនាន់ដែលសំដៅចំៗទៅលើ លោក សម រង្ស៊ី។ ការដាក់ចេញគោលនយោបាយនេះ គឺជាឆ្លើយតបនឹងការប្រកាសវិលចូលស្រុកវិញរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដែលអំពាវនាវឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគយល់ថា ការដាក់ចេញគោលនយោបាយ«កម្ចាត់ លោក សម រង្ស៊ី»នេះនឹងធ្វើឲ្យជាតិបែកបាក់ ពីព្រោះមេបក្សប្រឆាំងរូបនេះនៅមានអ្នកគាំទ្រនៅឡើយ។
13 min
October 18, 2022 ទឹកជំនន់៖ តើធនាគារនិងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុបន្តអនុគ្រោះដល់ពលរដ្ឋកំរិតណា?
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែន នៅក្នុងឱកាសចែកសញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងកាលពីម្សិលមិញ បានអំពាវនាវដល់ស្ថាប័នគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារផ្តល់នូវការអនុគ្រោះដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគ្រោះទឹកជំនន់ ដោយមានការពន្យាពេលសង ការបន្ធូរបន្ថយអត្រាការប្រាក់ និងការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ។ តាមការឲ្យដឹងពីរដ្ឋាភិបាល យ៉ាងហោចណាស់ក៏មានពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន២ម៉ឺនគ្រួសារដែរ ដែលកំពុងរងនូវផលប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
14 min
October 17, 2022 មន្រ្តីណាខ្លះគួរចេញមុខទទួលខុសត្រូវករណីលិចទូកស្លាប់សិស្សស្លាប់១១នេះ?
តុល្យការចុងក្រោយមនុស្ស៣នាក់ ត្រូវឃាត់ខ្លួននៅក្នុងឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដ ស្លាប់សិស្ស១១នាក់ នៅភូមិកោះចំរើន ឃុំកំពង់ភ្នំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល។ សេចក្ដីសម្រេចនេះនាំឲ្យមានការថ្កោសទោសពីមហាជន សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកដានសង្គម ដោយចាត់ទុកថា មិនមែនជាកំហុសរបស់អ្នករត់ទូក និងម្ចាស់អាជីវកម្មតែឯងទេ។ ពួកគេបានលើកបទពិសោធន៍ប្រទេសដទៃ ដូចជាៈថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី កូរ៉េ ខាងត្បូង ជប៉ុនជាដើម មកធ្វើជាឧទាហរណ៍ថា អាជ្ញាធរចេញមុខទទួលខុសត្រូវ មិនមែនចេញមុខដោះសារឡើយ។ តើមន្រ្តីណាខ្លះត្រូវសុំទោស និងទទួលខុសត្រូវ ករណីលិចទូកស្លាប់សិស្សស្លាប់១១នេះ?
10 min
October 16, 2022 តើការប្រើប្រាក់ជំនួយទៅជួយអ្នកធ្វើបាតុកម្មខុសច្បាប់ឬ?
ជាថ្មីម្តងទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកឡើងថា ការធ្វើបាតុកម្មមួយចំនួនដែលអូសបន្លាយពេលយូរដោយសារតែមានការជួយលុយពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន។ ការលើកឡើងនេះ គឺទំនងសំដៅដល់ការតវ៉ារបស់បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ប្រឆាំងនឹងការបញ្ឈប់ពីការងារ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលប្រតិកម្មថា ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺជាការគេចវេសមិនដោះស្រាយវិវាទការងារជូនកម្មករខ្មែរជាមួយនឹងថៅកែបរទេស។
12 min