In deze aflevering van De Boekenpraktijk gaat Willem van Leeuwen in gesprek met Marije van den Berg en Nico Groen, auteurs van het boek Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee. Hun boodschap is helder: verandering ontstaat niet door te wachten op de baas, maar door zelf positie te kiezen.

We praten over het loslaten van het “harkje” in ons hoofd, over de kracht van gemeenschappen naast staat en markt, en over hoe je moedig zijwaarts kunt bewegen om samen verschil te maken. Wat betekent het om je te richten op gebruikswaarde in plaats van hiërarchie? En hoe ziet leiderschap eruit als eigenschap van een systeem, niet van een persoon?

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gasten een aantal stellingen voor. De stellingen bij deze aflevering zijn:

1. De toenemende ongelijkheid als gevolg van ons werkpatroon – tijd voor geld – verandert niet, omdat instituties zoals banken niet gebaat zijn bij gelijkwaardigheid..

2. Een coöperatief stelsel kan vrijheid en betrokkenheid bevorderen, maar zonder stevige randvoorwaarden leidt het snel tot ongelijkheid, fragmentatie en kwetsbaarheid.

Links
Alle boeken van Marije van den Berg bestel je hier: https://www.managementboek.nl/auteur/100208/marije-van-den-berg 

De boekentips zijn:
Publieke Dingen > https://www.managementboek.nl/boek/9789024470495/publieke-dingen-bonnie-honig 
Altijd Nieuw Gedoe > https://www.managementboek.nl/boek/9789090345161/altijd-nieuw-gedoe-eelco-visser 
De Onzichtbare Hand > https://www.managementboek.nl/boek/9789044634365/de-onzichtbare-hand-bas-van-bavel 

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Publieke organisaties staan voor grote uitdagingen. Ze zijn onmisbaar bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, maar lopen vast in regels, efficiency en beheersdrang. In hun nieuwe boek Wederopbouw pleiten organisatieadviseurs Leike van Oss en Jaap van ’t Hek voor een fundamentele herziening: weg van louter instrumenteel denken, terug naar dynamisch leren, vertrouwen en morele oordeelsvorming.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk gaan we in gesprek over de verschraling van publieke organisaties, de impact van neoliberalisme en individualisering, en de noodzaak van gemeenschappelijkheid. Hoe kunnen we ruimte maken voor resonantie, adaptief vermogen en moreel handelen – zowel in organisaties als in de samenleving?

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gasten een aantal stellingen voor. De stellingen bij deze aflevering zijn:
1. De meeste organisatieveranderingen krijgen niet daadwerkelijk het volledige commitment van bestuurders en directies.
2. Tegenspraak en moraliteit zijn in de meeste organisaties een utopie omdat systeemdenken en regels overheersen.

Links
Alle boeken van Leike van Oss en Jaap van 't Hek bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/12895/leike-van-oss

Hun boekentips vind je hier: https://www.managementboek.nl/boekenlijst/1304/Managementboek_Redactie/Tips_van_Leike_van_Oss_en_Jaap_van_'t_Hek 

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat betekent het om systemisch te kijken naar organisaties? In haar boek 'Rijp', dat ze samen met Tim van Lingen schreef, verkent Barbara Hoogenboom wat systemisch leiderschap inhoudt – en waarom het vandaag belangrijker is dan ooit.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt ze met Willem van Leeuwen over hoe leiderschap zich de afgelopen tien jaar heeft ontwikkeld. 'Alleen spreadsheets werken niet meer. Gevoel en intuïtie zijn veel belangrijker geworden.'

Barbara gaat in op de rol van geschiedenis en historie binnen een organisatie, bijvoorbeeld bij opvolging: wat neem je mee, en wat laat je achter? Ze benadrukt het belang van kunnen stoppen en afsluiten. 

Een aflevering voor iedereen die wil leren kijken naar het grotere geheel en wil ontdekken hoe je als leider niet alleen op doelen en resultaten stuurt, maar ook op relaties, patronen en betekenis.

Stellingen
Elke aflevering legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Barbara Hoogenboom zijn:

1. Wij zijn als mensen sowieso niet goed in afscheid nemen en dat beïnvloedt dus ook het systeem in negatieve zin.
2. Jezelf en je eigen patronen goed kennen is essentieel bij systemisch leiderschap, maar juist dat is zwaar ondervertegenwoordigd bij veel leiders in organisaties.

Links
Alle boeken van Barbara Hoogenboom bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/76530/barbara-hoogenboom 

Haar boekentip, 'Hallo, witte mensen', vind je hier: https://www.managementboek.nl/boek/9789462984141/hallo-witte-mensen-anousha-nzume 

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat gebeurt er in een organisatie waar verwaarlozing insluipt? Organisatieadviseur en auteur Joost Kampen werkt al jaren met teams en instellingen waar de gewone regels van samenwerken en verantwoordelijkheid nemen niet meer vanzelfsprekend zijn. In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt hij met Willem van Leeuwen over zijn werk en zijn boek Verwaarloosde organisaties.

Kampen legt uit hoe verwaarlozing vaak ontstaat uit onduidelijkheid en wegkijken van leidinggevenden. “Leiders vinden het lastig om grenzen te stellen en te zeggen: dit is niet oké.” Hij benadrukt dat medewerkers dan hun eigen regels gaan maken – wat op korte termijn werkt, maar op lange termijn schade veroorzaakt.

In het gesprek gaat het ook over de mythe dat “zachte” ingrepen zoals teambuildingproblemen oplossen. Kampen waarschuwt dat het juist vraagt om leiders die durven confronteren. En hij legt uit waarom je soms beter eerlijk kunt zijn en een team kunt opheffen in plaats van blijven repareren.

Een aflevering voor iedereen die werkt met teams waar gedoe blijft sluimeren – en die wil weten hoe je het patroon kunt doorbreken.

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Joost Kampen zijn:

1. Verwaarlozing in organisaties komt voort uit slechte leiders die niet geschikt zijn voor hun functie;

2. Een team met een disfunctionele cultuur kun je beter opheffen dan proberen te veranderen.

Links
Alle boeken van Joost Kampen bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/22246/joost-kampen

Over

In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat als verandering begint met kleine, betekenisvolle stappen in je eigen werkpraktijk? In zijn boek 'De logica van de lappendeken' pleit organisatieadviseur en onderzoeker Hans Vermaak voor een netwerkbenadering van taaie vraagstukken. Denk aan duurzaamheid, migratie of sociale ongelijkheid – onderwerpen die te groot lijken om als individu te beïnvloeden. Verbindingswerk laat netwerken groeien en zorgt voor schaalgrootte.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt Vermaak met Willem van Leeuwen over hoe werken aan verandering op je eigen 'lapje' – zoals een ziekenhuisafdeling of een wijk – zowel waardevol als begrensd is. 'Aan het bed begrijp je hoe het werkt, maar je kunt niet alles bereiken,' zegt hij. Tegelijkertijd ziet Vermaak dat juist een succesvolle lokale aanpak, zoals een innovatief energienetwerk in Amsterdam, de sleutel kan zijn om op hoger niveau aan tafel te komen.

Ook het woord 'empowerment' komt langs - en hoe verraderlijk dat kan zijn. Want ‘empoweren’ kan al snel een manier worden om mensen op te zadelen met extra verantwoordelijkheden, zonder echte invloed te geven.

Een aflevering voor iedereen die zich afvraagt hoe je als professional wél bij kunt dragen aan verandering – zonder de illusie dat je het allemaal moet oplossen.

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Hans Vermaak zijn:

1. De definitie van een taai vraagstuk is discutabel, omdat de omvang van het vraagstuk altijd een subjectieve aangelegenheid is en die is afhankelijk van de betekenisgeving door betrokkenen;
2. Verbindingswerk vraagt van iedere betrokkene een hoge mate van leiderschap.

Links
Alle boeken van Hans Vermaak bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/2312/hans-vermaak

Zijn boekentip is 'De paddenstoel aan het einde van de wereld' van De paddenstoel aan het einde van de wereld, deze bestel je hier: https://www.managementboek.nl/boek/9789490334291/de-paddenstoel-aan-het-einde-van-de-wereld-anna-lowenhaupt-tsing

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat gebeurt er als je filosofie toepast op organisatieverandering? In zijn boek 'De Veranderfilosoof' combineert verandermanager en - consultant Daniël Wolfs zijn ervaring met filosofie als lens om naar die verandering te kijken.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt hij met Willem van Leeuwen over waarom veranderen zelden lineair verloopt en hoe organisaties vaak te snel op zoek gaan naar houvast en modellen.

Wolfs nodigt uit tot meer ruimte voor reflectie. Bijvoorbeeld: in plaats van de visie van een organisatie te kneden tot iets wat bij je past, stelt hij een andere vraag centraal: 'Misschien moet je juist meer nadenken over hoe jij je verhoudt tot de missie.' Dat betekent ook erkennen dat verandering schuring en frictie geeft - en dat dat niet erg is. 'Soms moet je een stap opzij doen en niet meteen met een oplossing komen, maar het ongemak even laten bestaan.'

Een aflevering voor iedereen die wel eens worstelt met hardnekkige verandertrajecten, abstracte missies of weerstand op de werkvloer.

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Daniël Wolfs zijn:
1. Veranderen is mensenwerk, dus filosofie zou een vast onderdeel moeten zijn van elke veranderstrategie.
2. Frictie is een teken dat het misgaat in een veranderproces.

Links
Alle boeken van Daniël Wolfs bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/52351/daniel-wolfs

Zijn boekentip is 'The Three Laws of Performance' van Steve Zaffron en Dave Logan , deze bestel je hier: https://www.managementboek.nl/boek/9780470195598/the-three-laws-of-performance-rewriting-the-future-of-your-organization-and-your-life-steve-zaffron

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat maakt ons écht gelukkig? In zijn boek 'Intentioneel leven' geeft Ernst-Jan Pfauth een nuchter en praktisch antwoord op die vraag, gebaseerd op jarenlange studie van zelfhulpboeken én eigen ervaring.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt hij met Willem van Leeuwen over waarom oppervlakkig succes niet gelukkig maakt, en hoe je je aandacht kunt verleggen naar wat er werkelijk toe doet.

Pfauth maakt in het gesprek een helder onderscheid tussen gelukskrakers en geluks­makers. De eerste – zoals geld, status of uiterlijk – geven een kortstondige kick, maar laten je daarna leeg achter. Geluks­makers zoals aandacht, verbinding en dankbaarheid leveren op de lange termijn wél voldoening. 'Dankbaarheid is een soort wondermiddel,' zegt hij. 'Als je van nature dankbaar bent aangelegd, heb je mazzel. Maar gelukkig kun je het ook trainen.'

In deze aflevering hoor je waarom miljardairs jaloers zijn op andere miljardairs, waarom je vaker ‘nee’ moet zeggen, en hoe een persoonlijk manifest je helpt keuzes te maken die passen bij jouw waarden.

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Ernst-Jan Pfauth zijn:
1. Intentioneel leven is eigenlijk een luxeprobleem.
2. We kunnen onze kinderen beter leren omgaan met verlies en tegenslag dan met het nastreven van geluk.

Links
Alle boeken van Ernst-Jan Pfauth bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/21608/ernst-jan-pfauth

Zijn boekentip is 'Flow' van Mihaly Csikszentmihalyi, deze bestel je hier: https://www.managementboek.nl/boek/9789025908416/flow-mihaly-csikszentmihalyi

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Waarom lukt het ons zo slecht om verder te denken dan de volgende verkiezing of kwartaalcijfers?

In 'Langetermijndenken in beleid' pleiten Maarten Gehem en Arjen Gielen voor meer aandacht voor toekomstbestendig beleid in een wereld die vooral gericht is op direct resultaat. In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt Maarten Gehem met Willem van Leeuwen over hoe je het denken voorbij de dag van morgen weer stevig op de agenda zet.

Gehem is directeur van De Argumentenfabriek en medeoprichter van de Lange Termijn Denktank. Samen met een brede coalitie van beleidsmakers, onderzoekers en journalisten schreef hij een gids voor iedereen die te maken heeft met de vormgeving van beleid.

In het gesprek vertelt Gehem over de vier horizonnen van langetermijndenken, over onze evolutionaire neiging tot kortetermijnplezier én over de kracht van aansprekende verhalen, zoals de ‘moonshots’ uit de Amerikaanse geschiedenis. 'Als je een deuk in een pakje boter wil slaan, heb je meer nodig dan een rapport. Je hebt een droom nodig die mensen raakt.'

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Maarten Gehem zijn:

1. Onze snelle behoeftebevrediging en dus onze psychologische focus is de grootste vijand van daadwerkelijk langetermijndenken.

2. Het grondwettelijk aanpassen van onze kiesdrempel, waarbij versnippering van ons parlement wordt verkleind, is noodzakelijk om langetermijnbeleid te stimuleren.

Links
'Langetermijndenken in beleid' van Maarten Gehem en Arjen Gielen bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/boek/9789493004375/langetermijndenken-in-beleid-maarten-gehem

Zijn boekentip is 'The Precipice - Existential Risk and the Future of Humanity' van filosoof en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford Toby Ord: https://www.managementboek.nl/boek/9781526600233/the-precipice-toby-ord

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.

Wat als je grondstoffen morgen verboden worden? Dat is de vraag waarmee Stefaan Vandist regelmatig workshops opent – en waar 'zelfs de directeur die er wat bij zit, ineens rechtop van gaat zitten.' In zijn boek Provotyping - hét Managementboek van het Jaar 2025! -  laat Vandist zien hoe je met verbeelding én actie kunt werken aan toekomstbestendige strategieën.

In deze aflevering van De Boekenpraktijk spreekt de kersversewinnaar met Willem van Leeuwen over hoe organisaties niet alleen kunnen nadenken over de toekomst, maar die ook actief kunnen uittesten. Met 'provotypes': prikkelende, tijdelijke opstellingen die een toekomstidee tastbaar maken. Zoals de solar dancefloor of biobased bouwexperimenten met hennep. 'Je maakt het idee zichtbaar, voelbaar, ervaarbaar. Dán gebeurt er iets.'

Vandist laat zien dat toekomstdenken niet gaat over voorspellen, maar over voorstellen.

Hij pleit voor verbeelding, urgentie én het lef om alvast te oefenen met het onbekende. Een aflevering vol creatieve voorbeelden en inspirerende perspectieven voor iedereen die wil leren hoe je actief koers zet richting morgen.

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Stefaan Vandist zijn:

1. Het creëren van concrete en toepasbare toekomstbeelden is onmogelijk omdat de verandering te snel gaat en we moeilijk kunnen loslaten.

2. Provotyping vereist dwars denken, lef en doorzettingsvermogen om de heersende instituties en belangen te doorbreken.

Links
Alle boeken van Stefaan Vandist bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/78618/stefaan-vandist 

De hele Shortlist van 2025 vind je hier: https://www.managementboek.nl/magazine/boekenlijst/22050/shortlist-managementboek-van-het-jaar-2025

Over

Hoe adviseer je effectief bij cultuurverandering zonder zelf onderdeel te worden van het patroon? In haar boek Doe anders even anders biedt Maaike Thiecke adviseurs een verhelderende kijk op het begeleiden van cultuurverandering. Ze schreef het boek speciaal voor adviseurs omdat, zoals ze zelf zegt: 'veel adviseurs wel boeken lezen over cultuurverandering, maar zelden een boek over hún rol daarin.'

In deze aflevering van De Boekenpraktijk gaat Thiecke met host Willem van Leeuwen in gesprek over wat cultuurverandering écht vraagt: tegennatuurlijk handelen. Niet meeveren, maar juist tegenkracht bieden. Niet direct oplossingen geven, maar scherpe vragen stellen over wat nu eigenlijk echt de bedoeling is.

Centraal in haar aanpak staan drie universele vraagstukken waar elke organisatie een uniek antwoord op moet vinden:
- Wat of wie krijgt voorrang?
- Wat sluiten we in, wat sluiten we uit?
- Hoe stroomt de uitwisseling van o.a. tijd, geld en informatie?

Thiecke gebruikt daarbij haar bekende metafoor van ‘vloerbedekkingslogica’: alles wat zo ingebakken zit in de organisatie dat je erover struikelt zonder het te zien. 'Cultuur zit niet in mensen, maar tussen mensen.'

Stellingen
Elke aflevering van de podcast legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen voor Maaike Thiecke zijn:

1. Het daadwerkelijk signaleren en interveniëren op ineffectieve cultuurpatronen kun je niet overlaten aan interne adviseurs, omdat die er te veel onderdeel van zijn.

2. De meeste adviseurs handelen vanuit hun ego en daarmee komt er vaak niks terecht van de cultuurverandering.

Links
Alle boeken van Maaike Thiecke bestel je bij Managementboek: https://www.managementboek.nl/auteur/24053/maaike-thiecke

Haar boekentip is Nooit meer doen alsof van Aukje Nauta, over de rol van schaamte in organisaties en verandering: https://www.managementboek.nl/boek/9789493213173/nooit-meer-doen-alsof-aukje-nauta

Over
In de Boekenpraktijk, de podcast van Managementboek, praat Willem van Leeuwen met auteurs van nieuw verschenen boeken over de brede thema’s ontwikkeling en verandering: van persoonlijke ontwikkeling en verandering tot op het niveau van een gehele organisatie. Altijd met een koppeling naar de dagelijkse praktijk.