De Döschkassen

Un zack – liggt Wiehnachen al weller achter uns. Övermorn is sogor dat ganze Johr to Enn. Mondag snackt man al vun 2024.

För mi persönli is dat Johr 2023 mit’n Operatschoon in’t Krankenhuus un allns, wat dor so toheuert, to Enn gohn. Ansünsten weer dat eegentli ganz scheun. 

Corona hett ni mehr in Middelpunkt stohn, man kunn weller Lüüd dreepen, fiern gohn un all sowat.

Liekers blifft vun 2023 wohrschienli för de Mehrsten ’n dösigen Nogesmack. Noch mehr Lüüd as 2022 sünd mit Flinten un Raketen op’nanner losgohn.

Veele moralische Frogen sünd opsmeeten worrn, man weet gor ni mehr, wat man dinken schall un noch weniger, wat man seggen dörft. 

De Klimarettung steekt mit alle veer elektrischen Rööd in‘ Wüstensand vun Dubai un kümmt noch slechter vöran as vörher. 

Fossile Energie is weller sexy. Ook de Industrie in uns‘ Land lickt sick de Fingers no dat Öl un dat Gas vun‘ Persischen Golf, üm achteran de Hannen in Unschuld to waschen. 

Bi uns finnd man keen niede anstännige Krankenpleegers un keen Handwarkers un överhaupt meist keen inheimisched Personol. Overs op Inwannerung hebbt intwüschen sogor de Linke un de Greun‘ keen Lust mehr. Wenn wi al utstarvt, denn weenstern alleent!

Albert Einstein schall mol seggt hebben: „Een Probleem, dat dör ’n bestimmted Dinken entstohn is, kann ni dör datsülbige Dinken löst warrn.“ Overs genau dat ward överall op de Welt jümmers weller versöcht. 

Dorbi ward de ganze Tied so veel vun Intelligenz snackt. Besünners vun künstliche Intelligenz, vun „KI“. KI hier un KI dor. KI, de Wunnermedizin, de allns beter moken kann. Gliektiedig ward overs ook vun de düstere KI snackt, de de Minscheit gefährli warrn kann. 

Veellicht schull de Minschheit sick mol weller op de eegene, de ganz natürliche Intelligenz besinn‘.

Tominst wünsch ick mi dat. Denn regelt sick de Rest ganz vun alleent.

Uns all tosom wünsch ick, dat de Tokunft beter ward. Un natürli wünsch ick Ju ’n gooden Rutsch…

In düssen Sinn

No de aktuelle Pisa-Studie sünd de düütschen Schoolkinners je blots noch in’t Middelfeld. 

Ick bün mi ni seeker, overs ick kunn mi vörstelln, dat de Bunnesregeerung sick freun wurr wenn se mit ehr Arbeid noch in’t Middelfeld weer. 

Meist jeden Dag geistert niede Mellungen dör de Norichen, över de man an un för sick blots noch den Kopp schüddeln kann. 

Klor, de Tieden sünd ni eenfach. Overs worüm hölt man to’n Bispeel doran fast, dat nu al groote Kanzleramt noch to vergröttern?

27650 Euro den Quadtometer kost‘ de Krom – nä, schall de Krom kosten. Allns tosom 777 Million‘. Un wokeen de Buukosten-Entwicklung bi’n Floogplatz BER, bi’n Stuttgarter Bohnhof oder de Elphie in Hamborg noch in Kopp hett, de haut bi düsse geplonten Tohln blots noch Hannen un Fööt övern Kopp tosom. 

Tscha, worüm schulln sick de Schölers denn anners verholn? Dat Taschengeld ward opbruukt för Speelekonsoln un wenn wat würkli Wichtiged ansteiht, denn geihn man even no Mudders oder Vadders. 

För de Regeerung gifft dat overs keen Öllern de mol even dat Portmonee opmoken künnt. Na jo, an un för sick doch: Wi sünd de Mudders un de Vadders, de mol even de Knipp opmoken dörft, wenn’t ing ward. Un wenn dat ni langt, denn ward even mehr Schullen opnohm, as man an un för sick opnehm wull. Wat kost‘ de Welt...? Dor gifft dat doch so’n Finanzminister, de op Sylt sien Hochtied fiert hett, as wurr dat keen Morn geeven. Overs mit de Huushaltsplonung – na lot‘ wi dat. 

Nu is de Pisa-Studie je overs ’n Statistik, bi de de Besten den Snitt hochtreckt un de annern treckt den Snitt dohl. No de Statistik is een je dörsnittli warm, wenn man mit’n Kopp in‘t Gefreerschapp steekt un mit de Fööt in Backoben, ne.

Veellicht kunn de Regeerung sick je eenfach mol an de Besten jungen Lüüd wennen, besünners an de Dorsten, de good in’t Reeken sünd. 

Mach ween, wat de Schöölers dat Huushaltslock in dree Schoolstünnen ganz lütt reekend. Overs veellicht hett de Kanzler eenfach blots vergeeten de Schöölers to froogen...

In düssen Sinn

Kinnt Ju noch den „7. Sinn“ ut‘ Fernsehn? Wenn dat de Sennung noch geeven wurr, denn harr man dor düsse Week to heuern kreegen, wo man sick as Autofohrerin oder Autofohrer verholn schull. Also ick meen nu, wo dat op de Strooten glatt vun Snee un Ies is. Mi dücht, de een oder anner kunn so’n Tipps in Momang good bruuken.

As ick foffteihn Johr jung weer, dor bün ick bi so’n Luft je noch op’t Mofa no mien Lehrsteed hensuust – oder beter geseggt hensliddert. Dat gung. Man hett blots düchti oppassen musst. Op twee Rööd hett man ganz fix markt, wenn man to gau ünnerwegens weer. Denn hett man nömli op de Snut leegen. Loter bün ick in‘ Winter bilütten sogor op Motorrad bi Snee ünnerwegens ween, weil ick noch keen Auto harr. 

As ick denn overs doch ’n Auto kreeg, dor weer mi klor, an wülke Steeden ick ganz sinnig ween musst heff. 

Dormols weer man al richti sportli motoriseert, wenn man 70 oder sogor 90 PS ünnern Mors harr. 

Hüüt finnd man kuum noch ’n Auto, dat weniger as 150 PS hett. Overs weil dat je Winter- oder Ganzjohresreifen gifft, meent mennige Experten, dat se dormit jüst so fohrn künnt, as wenn dat dröög un meern in Sommer weer. 

Erst Meddeweeken hett mi mol weller so een mit sien Suff, ach nä, dat heet je SUV, also Es-Ju-Wie, op’n Stroot mit ’n geslotene Sneedeek överholt. 

Ick weer mit kommodige 50 Klamotten ünnerwegens. Overs de Kolleg‘ mit sien grooten VW-Opel oder wat dat weer, harr dat anschiend hitt ünner. 

Un achteran wunnert de Dorsten sick, wenn se mit ehr Koor in de Grööv liggt oder wenn dat richti klötert. Un denn schimpt se op den Winterdeenst oder op de Reifenherstellers, wenn se överhaupt noch schimpen künnt. Wat schalll man dorvun holn? 

Tscha, ick wurr empfehln, jüst düsse Hittköpp‘ bi Ies un Snee mol vun Kronprinzenkoog no Büsum fohrn to loten. Oder vun Tellnstedt no Süderheistedt. Overs op’n Mofa. 

Achteran seht se de winterliche Welt wohrschrschienli mit anner Oogen. 

Un veellicht entwickelt se denn sogor ganz vun alleent ’n sömten Sinn...

In düssen Sinn

Jungedi, wenn ick mi richti besinn‘, denn is dat mehr as teihn Johr her, dat wi al in November Snee harrn. Also ni blots ’n poor witte Kreumels, sünnern richti Snee. 

Un nu schimpt de Autofohrers weller, un de Kinner freut sick düchti. Besünners de ganz lütten, de nu to’n ersten Mol beleevt, wat se sünst blots ut Billerbööker oder vun Märchen-Filme ut’n Fernsehn kinnt.

Un wo süht dat ut? Kriegt wi witte Wiehnachsdoog? Tscha, worschienli ward dat ook düt Johr nix. Nu dinkt veele je, wat dat fröher anners weer, wat dat jümmers witte Wiehnacht geev. Dat stimmt overs gor ni. Ni mol bi de Sneekatastrophe 1978/79 geev dat witte Festdoog. Dor wurr dat erst an 28. Dezember witt.

1969 schall dat to Wiehnachen Snee geeven hebben. Dat kann ick overs ni betüügen, dor geev dat mi noch ni.

1997 harrn wi Snee. Overs ni an Heiligobend, sünnern an ersten Wiehnachsdag. Un an tweeten Wiehnachsdag weer de witte Pracht al weller wech. 1981 un 2010 harrn wi mol richti witte Wiehnachen. Overs dat weer’t denn ook al so tehmli.

Veel öfter wurr Dithmarschen in März nochmol richti witt. Un ick harr dat Glück, dat ick op de Geest opwussen bün. Mien Frünnen un ick sünd as Kinners in Winter jümmers op’n Sledden den Klevhang dohlsuust oder den Hambarg in Borg. Dor hett de Geemeend‘ sogor den „Meieriebarg“, de groote Bergstroot för’n Autoverkehr dichtmokt, dormit de Kinner dor Sleddenfohrn kunnen.

Wat overs würkli anners weer, is, wat dat dor noch ni so’n Hektik as hüüt geev. Ick weet gor ni, wat sick de Lüüd dorvun verspreeken doht, wenn se dat so hilt hebbt. Veellicht je ’n Hartklabaster. Mien Madam seggt jümmers: „Mok langsom – geiht gauer.“ Un dor hett se Recht. 

An’t Enn vun de näste Week hebbt wi dat je ook al weller överstohn mit den Snee. Denn schüllt wi al weller ölben Grod warms hebben. 

Un bet dorhen kunn man sick je eenfach mol ’n Oogenbblick Tied nehm‘, üm sick to bekieken, wo schmuck dat utsüht, wenn dat Land ünner ’n witte Deek verschwunnen is.

Ick doh dat. Wat mi angeiht, mach ick dat nömli düchti lieden…

In düssen Sinn

Fröher weer dat so, dat Unkels, Tanten, Omas un Opas een gern mol sowat froogt hebbt as: „Na mien lütten Schieter, wat wullt du denn mol warrn, wenn du groot büst?“

De Froogerie fung an, as man so bummeli fief oder süss old weer. 

Wo schull man dor al weeten, wat man mol warrn wull? Ward dat hüüt eegentli jümmers noch froogt? Un wat seggt de Kinner dorop?

Veellicht „Influenzer“ oder so.

Fröher stunn Astronaut oder Lokomotivföhrer je hoch in Kurs. Tominst bi de Jungs. Hüüt söcht de Isenbohn mit de Lücht no Lokföhrers. Dösig, ne.

Wenn ick mit dat Weeten vun hüüt nochmol lütt ween kunn, un wenn mien Unkel oder mien Oma mi denn frogen deh, denn wurr ick seggen: „Ick will plastischen Chirurg warrn!“

Jo, würkli, dat weer doch wat mit Tokunft. Dor kunn man sick to Huus so’n lütten OP inrichen, in‘ Warktüüchschuppen oder so. So harr man ook glieks allns, wat man bruukt üm sick.

Dor wurr ick denn overs ni dat anbeeden, wat all de Kollegen al mokt, Bostverlängerung, dicke Lippen un sowat. Ick wurr mi spezialiseern, wurr Operatschoon anbeeden, de noch keen annern mokt. Man mutt blots sehn, wat de Lüüd piesackt.

Duum-Verlängerung‘ wurr ick to’n Bispeel moken. Man kinnt dat je: Wenn man dat Smartfoon mit blots een Hand bedeen‘ will, denn kümmt man mit ’n Duum eenfach ni överall hen. To kort.

Oder: Wenn man dat Smartfoon bi’t Autofohrn mit een Hand bedeen will, overs Probleem‘ hett, gliektiedig op dat Telefoon un op de Stroot to kieken. Dor segg ick blots „Oogen-Transplantatschoon“. Eenfach de Oogen vun’t Chamäleon insetten. Overs an de Sied vun Kopp, över de Ohrn, dor kunn man denn sogor no vöör un no achter gliektiedig kieken. Un den Schullerblick wurr man denn ook ni mehr bruuken.

Tscha, dor harrn mien Tanten un Unkels, mien Omas un Opas overs keeken, wenn ick dormols sowat op de Froog seggt harr, wat ick denn mol warrn wull. Un ick kunn mi vörstelln, dat se mi achteran nie weller dorno froogt harrn…

In düssen Sinn

Güstern is dat anfungen. Un bet to’n 20. November geiht dat noch: An fröhen Obend kann man dor mang twee un fief Minuten wat ganz Gediegened an Nachthimmel sehn. 

Dor süht man de Internatschonale Weltruum-Statschoon, de ISS. Un kort dorvör kann man, wenn man goode Oogen hett, so’n lütten witten Punkt sehn. Mit’n Teleskop oder so geiht dat beter. 

Un düsse lütte Punkt is wat ganz Besünnered, dat is ’n Warktüüch-Tasch. De hett nöömli een vun de Astronauten bi’t Klütern in’t Weltall verlorn. Un de flücht dor nu rüm.

Güstern heff ick dat verpasst. Overs ’n poor Doog heff ick je noch. Dorüm mutt ick mi vörbereiden: Ick bruuk blots bummei 150 Sülvester-Raketen. Un de mutt ick so tosomtüddelt, dat jümmers een no de anner losgeiht. 

Ganz vöör an dat dorste Genöög kümmt ’n Pümpel ran. Man seggt ook Suug-Glocke dorto. Also so’n Dings mit dat man ’n Verstoppen in’t Schiethuus wechkriegt. 

Un wenn ick dat näste Mol den lütten Punkt vör de ISS seh, denn steek ick mien Raketen-Pümpel-Moschien an.

Wenn de Pümpel denn de Warktüüchtasch dreept, denn heff ick dat schafft, denn heuert se mi. 

Oha, äh, tööv mol. Ick mutt den Pümpel mit de Tasch je ook weller dohlkriegen. Na jo, denn mutt ick dor even noch ’n 400 Kilometer lange Kordel antüddeln. 

Dat mutt sick moken loten. Wenn ick de Waktüüchtasch op’t Letzt‘ an Grund heff, denn pack ick ehr ut un verköff dat Astronauten-Warktüüch. Dat süht ut as riesige Speeltüüch-Schruuvenslötels un so, dat kann man hier ni to’n Klütern bruuken. 

Mi geiht dat üm de Tasch. Denn ’n Warktüüch-Tasch de fleegen kann, wull ick jümmers al mol hebben. 

De wurr ick mi mit ’n Tampen an’t Been oder an Gürtel tüddeln. 

Un wenn ick denn an Basteln bün, an’t Motorrad oder so, denn is mien Warktüüch jümmers genau dor, wonehm ick dat jüst bruuk. 

Ick dörf blots no’t Klütern ni vergeeten de Tasch in Stall fast to tüddeln. Anners flücht se je wech. Oh, ick freu mi al düchti. 

Jo, mitünner mutt man sick eenfach blots blots to hölpen weeten...

In düssen Sinn