Focus op Wetenschap

Siamese tweelingen, baby's met één oog, volgroeide baby's met aan elkaar gegroeide beentjes of klompvoeten... De depots van de academische ziekenhuizen herbergen talloze baby's die op sterk water zijn gezet. Onderzoek van die collecties kan een schat aan nieuwe medische kennis opleveren, weet Lucas Boer. Hij is conservator van het museum voor anatomie en pathologie in het Radboud Universitair Medisch Centrum in Nijmegen. Maino Remmers ging met hem langs een aantal bijzondere preparaten.

De Noordzee is ontzettend belangrijk voor ons, maar het gebied staat onder druk. We willen er varen én vissen én zand winnen én windenergie opwekken én recreëren én gas winnen én dat ook allemaal in de toekomst blijven doen. Willen we dat voor elkaar krijgen dan kunnen we niet op de huidige voet verder, maar moeten we slim innoveren. Dat stelt Tinka Murk, hoogleraar mariene dierecologie aan de Wageningen Universiteit. Gisteren schetste ze in haar oratie een aantal oplossingen, waaronder kreeften en krabben eten uit de Noordzee.

Orthopedagoge Liesbeth Tilanus deed haar promotie-onderzoek naar de behandelingsmethodes die kinderen met een zware vorm van dyslexie momenteel krijgen. Met de kennis die ze tijdens dat onderzoek vergaarde, besloot ze een kinderboekje te maken. In plaats van uit te leggen wat dyslexie precies is, werd het een verhaal met situaties die erg herkenbaar zijn voor kinderen met dyslexie. En naast kinderen, is het boek ook voor ouders en leerkrachten geschikt. De Radboud Universiteit Nijmegen is een speciale crowd-fundings-actie gestart om het boek te kunnen publiceren.

De schadelijke gevolgen die de hersenen door langdurig zuurstofgebrek kunnen oplopen zijn bekend. Harald Schmidt en zijn collega's aan het Maastricht UMC+ hebben een belangrijk mechanisme gevonden waarmee ze die hersenschade bij een beroerte sterk kunnen inperken. Schmidt legt uit wat zijn team ontdekt heeft en hoe deze vondst tot een preventieve behandeling kan leiden.

Antennes van Nederlandse makelij gaan in 2018 met een Chinese satelliet mee de ruimte in. De antennes moeten in het gebied achter de maan straling oppikken die afkomstig is uit het vroege heelal. Sterrenkundige Marc Klein Wolt van de Radboud Universiteit Nijmegen werkt al anderhalf jaar aan het project en zag het de afgelopen dagen bijna in het water vallen. Wij spreken hem vanuit Peking, waar het het project weer op de rails kreeg.

Morgen brengt de Universiteit Utrecht de première van een muziekstuk dat op de eigenschappen van de oceanen gebaseerd is. Oceanograaf en mede-bedenker Erik van Sebille vertelt hoe hij en Stef Veldhuis op het idee voor het project kwamen en wat u kunt verwachten.

Met 'Origins' kwam vandaag de nieuwste versie van de computer-game-serie Assassin's Creed uit. Het spel speelt zich af in het Oude Egypte van Cleopatra en de makers contacteerden historici om de game zo realistisch mogelijk te maken. Is dat ook gelukt? Verslaggever Karin Alberts legde het voor aan twee Egyptologen in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Al sinds een aantal jaar kunnen wetenschappers knippen en plakken in ons DNA door middel van de techniek met de ingewikkelde naam CRISPR-cas 9. Daarmee zouden erfelijke ziektes genezen kunnen worden, maar in theorie ook zaken veranderd kunnen worden zoals de lengte van iemands neus of iemands talent voor het spelen van piano. Nu hebben wetenschappers een nieuwe methode ontdekt waarmee in plaats van het DNA, ons RNA veranderd kan worden. Een doorbraak die veel mogelijkheden biedt maar minder controversieel is dan het knippen in DNA. We praten hierover met Raymond Staals. Hij is microbioloog aan de Wageningen Universiteit en doet onderzoek naar nieuwe CRISPR-cas systemen.

Het Europese Parlement stemde gisteren nog voor een verbod van het onkruidverdelgingsmiddel glyfosaat op de Europese markt, maar vandaag kwam het nieuws dat de EU-lidstaten het product volgende week waarschijnlijk opnieuw zullen toelaten.Hoewel er claims zijn dat het product de gezondheid en het milieu zou schaden, beweren de meeste publieke wetenschappelijke adviesorganen in Europa dat glyfosaat voorlopig toch veilig genoeg is. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden - dat het kabinet over de toelating van bestrijdingsmiddelen adviseert - is zo'n instantie. Vertegenwoordiger Ingrid Becks legt uit hoe het Europese beoordelingssysteem voor producten als glyfosaat werkt en hoe je het product moet gebruiken.

Naar schatting tien procent van de vogelsoorten op aarde zorgt mee voor de kroost van andere soortgenoten. Daar komt nog eens bij dat de kuikens die geboren worden regelmatig geen familie van die helpende vogels zijn. Dat sommige vogels dit doen is een mysterie dat biologen nog sterk boeit. Volgens Darwins evolutieleer zouden levende wezens immers vooral tijd en energie in de eigen voortplanting moeten steken. Maar ook in Nederland kun je zulke 'babysittende' vogels terugvinden. Dankzij het onderzoek van bioloog Sjouke Kingma (Rijksuniversiteit Groningen) zijn we nu stukken dichter bij het antwoord op dit evolutionaire vraagstuk.