ISVW filosofie podcast

Het leven als reis met Bas Nabers Bart Geeraedts schuift aan bij Bas Nabers voor een gesprek over levensfilosofie. Nabers legt uit hoe filosofie aan de ene kant met begrippen inzicht kan geven in het leven, maar aan de andere kant moet je de filosofie ook altijd blijven toetsen aan datzelfde leven. In februari start Nabers' basiscursus Het leven als reis. Aristoteles vergeleek filosofie met navigatiekunst. Je moet je op je levensweg telkens afstemmen op de gegeven situatie, de filosofie kan daar handvatten bij bieden. De cursus Het leven als reis start op 20 januari.

Bart Geeraedts heeft op de ISVW een gesprek met Michel Dijkstra en Lucas den Boer over de cursus Tienduizend Poorten. Oosterse levenskunst. De uitdrukking Tienduizend poorten komt uit het Chinese Boeddhisme en wil zeggen dat er oneindig veel wegen zijn om het pad van de levenskunst te volgen en verlichting te vinden. Daarom gidsen Michel Dijkstra en Lucas den Boer je langs de hoogtepunten van de Chinese, Indiase en Japanse levenskunstfilosofie. In de podcast zoomen ze in op het eerste weekend van de cursus: De Boeddha: een weg van verstilling, waarin onder andere de tekst De vragen van Milinda aan de orde komt. Hierin voeren een Griekse koning en een boeddhistische monnik een debat over de vraag waar het zelf zich bevindt. Volgens de monnik is dat zelf nergens te vinden. Maar als dat zo is, wat voor consequenties heeft dat voor hoe je naar jezelf kijkt als mens?

Bart Geeraedts in gesprek met Gerard Boter en Floris Leest. Zij schreven het boek Leven als stoïcijn. Of niet? De stoïcijnse filosofie is ongekend populair in Nederland. Ze is dankzij haar heldere wijsheden een welkom toevluchtsoord voor wie een levensfilosofie zoekt. Maar heeft deze antieke filosofie wel echt wat te bieden aan ons eenentwintigste-eeuwers? In gesprek met elkaar onderzoeken classicus Gerard Boter en ervaringsstoïcijn Floris Leest de zin en onzin van de stoïcijnse filosofie. Kunnen we een filosofie die slavernij zag als een fact of life als leidraad hanteren? Hoe pak je mondiale vraagstukken aan vanuit een individualistische filosofie? Werkt een kalme houding altijd of mag je ook weleens flink boos worden?

Ieva Rocena en Ed Weijers over filosoferen met kinderen en jongeren Bart Geeraedts gaat in gesprek met Ed Weijers en Ieva Rocena. Zij vertellen over de opleiding Filosoferen met kinderen en jongeren. Hoe leer je kinderen in gesprek met elkaar kritisch naar hun eigen vooronderstellingen en die van anderen te kijken? Door veel in de praktijk te oefenen tijdens de opleiding help je kinderen een routine opbouwen van leren luisteren en kritisch en fantasievol nadenken. Dat heeft een positief effect op hun zelfvertrouwen. Ieder kind heeft zijn eigen manier van nadenken. Het ene kind is een precieze denker, het andere legt veel verbanden, weer een ander analyseert en onderscheidt, die denkkracht van de groep kun je gebruiken om een onderwerp beter te begrijpen. Ed Weijers en Ieva Rocena geven samen met Lies Pycke de beroepsopleiding Filosoferen met kinderen en jongeren aan de ISVW. De opleiding gaat van start op 3 februari 2024. Kijk voor meer informatie op: isvw.nl/activiteit/fmkj-2024/

Filosoof en neerlandicus Carolien van Welij interviewde voor haar boek Wat denken doet meer dan honderd mensen over de betekenis van filosofie voor hun leven. Ze vroeg aan kunstenaars, dichters en wetenschappers over een moment waarop filosofie hun leven veranderde. Een rouwproces, scheiding, onvervulde kinderwens, identiteitscrisis, depressie: in momenten van grote of kleine nood kwamen zij op hun pad een filosoof tegen. Die ontmoeting bracht troost, verzoening of moed. De interviews zijn eerder verschenen in Filosofie Magazine. Foto @Lucy Lambriex Op 16 november, Wereldfilosofiedag (Unesco), organiseert de ISVW samen met Filosofie Magazine in SPUI25 het programma Wat denken doet. Als filosofie je wereld verandert met Carolien van Welij en Coen Simon (schrijver, filosoof en hoofdredacteur van Filosofie Magazine). Op deze avond wordt Wat denken doet tot leven gebracht op het podium: Van Welij en Simon onderzoeken met gasten uit de literatuur, kunsten en wetenschap én het publiek hoe de filosofie gedachtepatronen op losse schroeven kan zetten en nieuwe denkbeelden weet te generen.

Bart Geeraedts ging tijdens de open dag op de ISVW in gesprek met Dries Boele over filosofie en levenskunst: het zelf en de ander. Levenskunst gaat over de zorg voor zichzelf. Maar wat verstaan we eigenlijk onder dat 'zelf'? En wat betekent 'trouw zijn aan jezelf'? Daarnaast heb je ook altijd te maken met de ander, gewild of ongewild. De ander is geliefd en gehaat, soms onbegrijpelijk, maar onontbeerlijk. Wat is de rol van die ander in je leven? Van 3 t/m 7 januari 2024 zal Dries Boele de cursusweek: Filosofie en levenskunst: het zelf en de ander verzorgen bij de ISVW. Foto @Valerie Granberg

Bart Geeraedts schuift aan bij Roel Meijvis, filosoof, schrijver, theatermaker en Camus-kenner. Zijn boek De glimlach van de aarde. Het voelende denken van Albert Camus, verscheen bij ISVW Uitgevers. Meijvis vertelt in deze podcast over de grote thema's in Camus' werk en legt uit wat het voelende denken precies betekent. Sommige zaken kun je niet beredeneren, maar wel lichamelijk ervaren. Dat geldt bijvoorbeeld voor de mens in opstand. Een mens in opstand zegt nee tegen iets. Achter die nee gaat een waarde schuil die we niet kunnen benoemen, maar wel kunnen voelen. Nee zeggen staat voor Camus niet alleen gelijk aan mens worden, maar door die opstand ontstaat ook de menselijke gemeenschap. Mijn eigen mens-zijn veronderstelt ook de menselijkheid van de ander. Van 25 t/m 29 oktober geeft Roel Meijvis op de ISVW de cursus Camus' de mens in opstand. Waarin hij Camus' meesterwerk De mens in opstand zal bespreken. Foto @Valerie Granberg

Erik Pool was tot 2021 topambtenaar bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en werd na het toeslagenschandaal programmadirecteur Dialoog en Ethiek voor de hele Rijksoverheid. Hij schreef in 2021 het boek Macht en moed om het werk van de overheid moreel sterker te maken. In zijn nieuwste boek, het Macht en moed praktijkboek geeft hij adviezen en methoden om de inzichten uit zijn eerste boek toe te passen. In de vorm van dialoog, reflectie en tegenspraaktechnieken kunnen ambtenaren hiermee vrije ruimte creëren voor gewetensvragen en beroepsethiek.

Joan de Ruijter is docent filosofie en schreef de young adult-roman Whatever it takes. De Ruijter maakte deel uit van de syllabuscommissie voor het eindexamen-thema 2024: 'DE VRAAG NAAR DE MENS IN RELATIE TOT TECHNIEK EN WETENSCHAP'. Whatever it takes is een verhaal over topsporter Natália (18) die koste wat het kost de top wil bereiken in het vrouwenwielrennen. Haar verhaal raakt aan thema's als sport, techniek en de relatie die de sporter kan ervaren met diens menselijk lichaam.

Emeritus hoogleraar filosofie en Hannah Arendt-kenner Dirk de Schutter legt Arendts belangrijkste thema's uit. Aan bod komen onder andere de begrippen arbeiden, werken en handelen en de banaliteit van het kwaad. En wat maakt een politiek leider totalitair? Kortom, De Schutter laat nog maar weer eens zien hoe relevant Arendts werk vandaag de dag is. Deze podcast is een voorproefje van de Summerschool De grote thema's van Arendt die plaatsvindt van 28 augustus t/m 1 september bij de ISVW.