ISVW filosofie podcast

'Voor mij zijn menselijke betrekkingen veel belangrijker dan publieke stellingnames. Weet dat een mens meer waard is dan zijn opinies. Eenvoudigweg omdat mensen de facto veel meer zijn dan wat ze denken of doen.' – Hannah Arendt Bart geeraedts gaat in deze podcast in gesprek met Lieve Goorden. Ze schreef het boek Het geluk van nabijheid over de waarde die Hannah Arendt hechtte aan haar vriendschappen. Praten met vrienden maakte haar gelukkig. Ze koesterde haar vele vrienden middels brieven en frequente bezoeken. Volgens Arendt zorgt vriendschap voor een open en vertrouwde sfeer en voor spontane gesprekken zonder hiërarchie. Wat vrienden gemeen hebben, is de wereld tussen hen in. Die wereld doet er voor hen toe. Dat noemt Arendt amor mundi, de liefde voor de wereld.

Michiel Leezenberg vertelt over Nāgārjuna, de meester van de leegte. 'De Tweede Boeddha', zo wordt de mysterieuze Indiase wijsgeer Nāgārjuna (omstreeks de tweede eeuw n.Chr.) respectvol genoemd. In zijn even ongrijpbare als radicale werk laat hij niets heel van de menselijke neiging om de werkelijkheid als een verzameling vastomlijnde objecten te fixeren. In plaats daarvan kunnen we beter onder ogen zien dat alles 'leeg' is van een eigen wezen. Volgens deze verlichte visie staat niets op zichzelf maar zijn alle dingen met elkaar verbonden. Zaterdag 12 en zondag 13 oktober 2024 organiseert de ISVW een symposium rondom Nāgārjuna. Michel Dijkstra modereert de weeek, met bijdragen van dr. Bruno Nagel, Michiel Leezenberg en Paul van der Velde.

Bart Geeraedts sprak met Hans Dooremalen over wetenschapsfilosofie. Kun je wetenschap en pseusdowetenschap van elkaar onderscheiden? Dooremalen geeft samen met Herman de Regt de summerschool Wetenschapsfilosofie van 19 augustus t/m 23 augustus 2024.

De honderdste aflevering van de ISVW filosofiepodcast werd live opgenomen in de Roode Bioscoop in Amsterdam. Een bijzonder prettig gesprek met Socratesbekerwinnaar Martha Claeys, Denker des Vaderlands Marjan Slob, en programmamanager bij de ISVW Marthe Kerkwijk. Ze bogen zich samen met Bart Geeraedts over de vraag: 'Wat zou filosofie voor onze samenleving kunnen betekenen?'

Bart Geeraedts reisde af naar Twello voor een mooi gesprek met docenten Annette Nobuntu Mul, Jan Terlouw en Babah Tarawally over de online opleiding Ubuntu MOOC. Deze opleiding ontstond uit een behoefte om ook online het Ubuntu gedachtegoed te kunnen verspreiden. Een gesprek over hoe we alleen met elkaar vanuit wezenlijke onderlinge verbondenheid de wereldwijde problemen waar we voor staan kunnen oplossen.

Bart Geeraedts in gesprek met Marthe Kerkwijk en Peter Huijzer over de Summerschool Kritische theorie. Hoe kan de filosofie bijdragen aan een rechtvaardige maatschappij? Een gesprek over de geschiedenis van de kritische theorie, Theodor W. Adorno, Herbert Marcuse en Chantal Mouffe komen onder andere aan bod. De Summerschool Kritische theorie is van 14 tm 18 augustus

Bart Geeraadts heeft een prettig gesprek met Pauline Slot en Thomas Heij. Zij vertaalden Woorden willen losjes leven. Essays over schrijverschap van Virginia Woolf. Hierin reflecteert Woolf op haar eigen schrijverschap en dat van haar tijdgenoten. Hoe moet een schrijver zich verhouden tot de politiek en de grote maatschappelijke vraagstukken van haar tijd? Kun je schrijven leren? Hoe verhoudt schrijven zich tot leven?

Programmamanager bij de ISVW Marthe Kerkwijk vertelt in deze podcast aan Bart Geeraedts over onze nieuwe beroepsopleiding Macht en moed die in september van start gaat bij de ISVW. Hoe kun je binnen het ambtenarenapparaat een cultuur mogelijk maken waarin er ruimte is voor tegenspraak? Aan de hand van Jurgen Habermas en Chantal Mouffe legt Kerkwijk uit dat het goed is als ambtenaren meer van hun eigen leefwereld binnen laten in het bureaucratisch systeem van de overheid. Door filosofische gesprekstechnieken zoals het moreel beraad of het socratisch gesprek leren ze als vrije individuen van gedachten te wisselen. Dat maakt dat ze eerder verantwoordelijkheid voor hun handelen en zich minder snel verschuilen achter regeltjes.

Bart Geeraedts praat in deze podcast met Lisa Herzog over haar boek De toekomst van werk. Volgens Herzog is ons werk veel te belangrijk is om het door grote techbedrijven te laten dicteren. In plaats daarvan is het hoog tijd dat we de toekomst van werk zelf vorm gaan geven. Want juist in het digitale tijdperk is het mogelijk ons werk rechtvaardiger en democratischer in te richten dan ooit tevoren. De toekomst van werk is uit het Duits vertaald door Peter Huijzer en uitgegeven bij ISVW Uitgevers.

Hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Antwerpen Katrien Schaubroeck vertelt in deze aflevering over haar liefde voor film. Want is niet juist het witte doek een geschikt medium om filosofische bespiegelingen tot leven te wekken? Ze vertelt over de boekenserie Denken in het donker, die ze mederedigeerde en waarin diverse auteurs een filosofische blik op het oeuvre van een regisseur geven. Er verschenen al boeken over Richard Linklater, Andrej Tarkovski, de Coen brothers en Sofia Coppola. Het nieuwste boek in de serie gaat over Chantal Akerman (1950-2015), de Belgische regisseur die bekendstaat om haar minimalistische stijl en confronterende realisme. Foto @Sarah van Looy