Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล)

27 ก.พ. 64 (เช้า) - อย่าให้กิเลสยกหูชูหาง : การยกตนข่มท่าน หรือว่าการพูดจาโอ้อวด แม้สิ่งที่นำมาโอ้อวดจะเป็นของดี แต่ว่ามันก็เป็นโทษเป็นอันตรายต่อจิตใจ ระหว่างความเกียจคร้าน ย่อหย่อนในการสวดมนต์ ในการทำความเพียร กับการยกตนข่มท่าน หรือว่าพูดจาโอ้อวด ยกหูชูหาง อย่างหลังนี้มันแย่กว่า แม้ว่าสิ่งที่โอ้อวดมันจะเป็นความดีก็ตามหรือว่าเป็นสิ่งที่ควรสรรเสริญก็ตาม การยกตนข่มท่าน มันก็เป็นธรรมชาติของกิเลสที่ชื่อว่าอัตตา หรือมานะ มันก็พยายามที่จะฉวยเอาทุกอย่างมาเพื่อที่จะยกตนหรือยกตัวให้สูงขึ้นเหนือกว่าคนอื่น ถ้าปล่อยให้กิเลสตัวนี้มันครองใจ มันก็เป็นภัยต่อจิตใจ เป็นภัยต่อชีวิตของเราเลยทีเดียว เพราะมันทำให้เกิดความประมาท ทำให้เกิดความหลงตน พอหลงตนก็ลืมตัวได้ง่าย มันไม่เพียงแต่จะชวนให้เราไปมองคนอื่นในแง่ลบ แต่ยังอาจจะนำไปสู่การเบียดเบียน ด้วยการตำหนิต่อว่าคนที่ไม่เก่งไม่ดีเหมือนตน ซึ่งการต่อว่าคนอื่นแต่ละครั้งเท่ากับยกตนให้สูงขึ้นยิ่งขึ้นเรื่อยๆ กิเลสมันยิ่งชอบใหญ่ ยิ่งข่มใครให้ต่ำลงไปเท่าไหร่ ก็จะยกตนให้สูงขึ้น เมื่อกิเลสครองใจแล้ว ก็จะสามารถที่จะชักชวนหลอกล่อทำในสิ่งที่ไม่ดียิ่งกว่านั้นได้

26 ก.พ. 64 - แก่นธรรมที่ควรบำเพ็ญ : วันมาฆบูชาเตือนใจให้ระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญในพุทธศาสนา นั่นคือ จาตุรงคสันนิบาต หรือการประชุมที่ประกอบด้วยองค์ ๔ คือ ๑)เป็นวันเพ็ญเดือนสาม๒)พระสงฆ์ ๑,๒๕๐ รูปมาประชุมกันโดยมิได้นัดหมาย๓)พระสงฆ์เหล่านั้นล้วนเป็นพระอรหันต์ ผู้ได้อภิญญา ๖๔)พระสงฆ์เหล่านั้นล้วนเป็นเอหิภิกขุ คือ ภิกษุที่ได้รับการบวชโดยตรงจากพระพุทธเจ้า

20 ก.พ. 64 - อยู่กับความรู้สึกตัว : ความคิด มันเกิดจากเรากำหนด แต่จะกำหนดได้จริงๆเพราะความรู้สึกตัว ไม่เช่นนั้น สิ่งที่เกิดขึ้น มันก็จะกลับมาทำร้ายเรา เพราะว่ามันไม่ใช่เป็นความรู้สึกตัวหรือตั้งใจคิด แต่มันเผลอคิด ตามอำนาจของกิเลสก็ได้ ตามอำนาจของความหลงคืออวิชชา เอาเข้าจริงๆเราไม่ได้เป็นตัวกำหนดความคิดไปเสียหมด ปล่อยให้ความหลง ปล่อยให้ความหลงเข้ามาคิดมาปรุงแล้วความคิดนั้นก็ย้อนกลับมาทำร้ายเรา กลับมาเป็นนายเรา บงการชีวิตเรา

13 ก.พ. 64 - รู้อะไรก็ให้รู้ซื่อ ๆ : ลองทำใจเป็นกลางๆดู แค่รู้เฉยๆ ไม่ต้องไปทำอะไรกับความร้อน ความหนาว ความปวดที่เกิดกับกาย แค่รู้เฉยๆ เห็นความปวด ไม่เป็นผู้ปวดอย่างที่หลวงพ่อคำเขียนว่า “เห็น อย่าเข้าไปเป็น” อากาศหนาวมันเป็นโอกาสที่เราจะได้ฝึกดูใจว่า เราเห็นหรือเข้าไปเป็น แล้ว ถ้าไม่เห็นเมื่อไหร่ก็เข้าไปเป็นเมื่อนั้น พอเป็นเมื่อไรก็ทุกข์ใจทันที บ่นในใจว่า หนาวๆ ไม่ไหวแล้ว แต่ถ้าเรามีสติ เห็นมันเมื่อไหร่ เราก็จะรู้ว่า ความหนาวไม่ใช่ตัวการที่ทำให้เราทุกข์ การเข้าไปเป็น หรือการเข้าไปยึดต่างหากที่ทำให้ทุกข์

12 ก.พ. 64 - โชคดีที่เจออุปสรรค : การที่คนเราเจอกับความขลุกขลัก ความไม่ราบรื่นของชีวิตและการงาน มันเป็นบทเรียนที่ดีมันเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างสำคัญในชีวิตจิตใจของเรา คนเราไม่ค่อยชอบความเปลี่ยนแปลงเท่าไหร่ โดยเฉพาะเรื่องของตนเอง อยากจะให้คนอื่นเปลี่ยนแปลง แต่ตนเองไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงเท่าไร เพราะว่าเราพอใจกับการทำอะไรเหมือนเดิม จะพูดว่าคนเราเป็นทาสของนิสัยก็ได้ จะให้เปลี่ยนแปลงนิสัยยาก ทั้งๆที่นิสัยบางอย่างก็เป็นโทษ

12 ก.พ. 64 - เปิดใจให้เห็นธรรม : อย่างที่พระพุทธเจ้าตรัส ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเราตถาคต ไม่ได้เห็นเป็นรูปเป็นตัว แต่ว่าเห็นถึงพระคุณลักษณะของพระองค์ เป็นการเห็นซึ่งเป็นผลจากการที่ได้เห็นธรรม เห็นธรรมก็คือเห็นสิ่งต่างๆอย่างที่มันเป็น และจะเห็นได้ก็ต่อเมื่อมีสติ ทีแรกมีสติ เห็นอารมณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นกับกายและใจ รวมทั้งความรู้สึก จะเป็นสุขเวทนาหรือทุกขเวทนาก็แล้วแต่ เมื่อเห็นอย่างที่มันเป็น ในที่สุดก็จะเห็นลักษณะ เห็นธรรมชาติของมัน เห็นธรรมชาติของมันอย่างแท้จริงจิตก็เป็นอิสระ ได้เข้าถึงความสงบลึกซึ้ง ซึ่งตอนนั้นแหละเปรียบได้ว่าเห็นพระพุทธเจ้า และนี่แหละพระกรุณาเปิดใจให้เราเห็นพระศรีอริยเมตไตรยสติและปัญญา สามารถจะเปิดใจให้เราเห็นพระนิพพานได้ สิ่งเหล่านี้ปรากฏแสดงอยู่ หรือดำรงคงอยู่ตลอดเวลา เพียงแต่ว่าเราไม่เห็นเองที่เราไม่เห็นเป็นเพราะว่าอกุศลมันเคลือบคลุมห่อหุ้มจิตใจเราไว้

11 ก.พ. 64 - อยู่กับความไม่ถูกต้องให้เป็น : รู้จักอยู่กับความไม่ถูกต้องให้เป็น นอกจากเราปฏิบัติตัวให้ถูกต้องแล้วเรายังต้องอยู่กับความไม่ถูกต้องให้เป็นด้วย ไม่เช่นนั้นจะทุกข์มากเลยเพราะเรามองข้ามความเป็นจริงว่าธรรมดาของโลก ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมของผู้คน ไม่ว่าจะเป็นความเป็นไปของสิ่งต่างๆข้าวของเครื่องใช้ รวมทั้งดินฟ้าอากาศ มันไม่ได้เป็นไปอย่างที่ควรเป็นเสมอไป บ่อยครั้งมันก็ไม่น่าจะเป็นไม่น่าจะเกิด มองอย่างสายตาของเราคือ มันไม่ถูกต้องมันไม่ควรจะเป็น

6 ก.พ. 64 - เขย่าใจให้เห็นธรรม : คนเราไม่ต้องรอให้อาจารย์ที่เป็นหลวงพ่อหลวงตามาสอนเรา หรือมาสอนให้เราเห็นความจริงรู้จักตนเอง คนอื่นก็สามารถเป็นอาจารย์ให้กับเราได้ อาจจะเป็นเด็ก แม่บ้าน คนรอบตัว หรือคนที่ไม่กินเส้นกับเรา คนเหล่านี้ก็เป็นอาจารย์ได้ ถ้าหากว่าสิ่งที่เขาพูด สิ่งที่มากระทบกระแทกให้เราเห็นทุกข์ แล้วเราก็ได้เรียนรู้จากทุกข์ ทุกข์ก็มีประโยชน์ ความผิดหวังมันก็มีคุณค่า และทุกคนก็เป็นอาจารย์ของเราได้

5 ก.พ. 64 (เย็น) - เปลี่ยนตนด้วยการเปลี่ยนสิ่งแวดล้อม : คนเราส่วนใหญ่หรือว่าพฤติกรรมบางอย่าง นิสัยไม่ดี เลิกไม่ได้เพราะจิตใจไม่เข้มแข็งเพียงพอ ก็ต้องอาศัยวิธีการแบบนี้คือ จัดการกับสิ่งแวดล้อม จัดการกับสิ่งที่ตนเองเกี่ยวข้องหรือสิ่งที่ตนเองเป็นทาส จะเป็นโทรศัพท์มือถือ หรือเครดิตการ์ด หรือโทรทัศน์ เอาไปห่างๆ บุหรี่ เหล้า ถ้าเอาไปไว้ห่างๆไม่ได้ ก็ไปอยู่ที่ไกลๆ

5 ก.พ. 64 (เช้า) - คุณธรรมงอกงาม เพราะสิ่งแวดล้อมเกื้อกูล : คนเราส่วนใหญ่ต้องอาศัยกำกับการส่งเสริม การกระตุ้นจากสิ่งภายนอก จากสิ่งแวดล้อม จากผู้คน มันจะส่งเสริมให้ความดีในตัวเราเจริญงอกงาม และก็ทำให้ความไม่ดีหรือสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อความดีมันห่อเหี่ยวลง เพราะฉะนั้นถ้าหากเราต้องการความเจริญในชีวิตความเจริญงอกงามในทางจิตใจ เป็นไปเพื่อความพ้นทุกข์ สิ่งแวดล้อมถือว่าสำคัญมาก ต้องรู้จักหาสิ่งแวดล้อมที่ดี หรือไม่เช่นนั้นพาตนเองไปสู่สิ่งแวดล้อมที่เกื้อกูล รวมทั้งสร้างสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่ให้ไปในทางส่งเสริมต่อคุณธรรมด้วย